Қавла :у қоли рбкми адъўнии أстҷби лаками худованди меҳрбони Кариму латифу раҳими ббндгон , мояи рамидагону паноҳи музтарону подгори бедилон , ҷли ҷалолау тақаддусати асмоؤаҳу тъолти сифотаи андарин ояти бандагонро май навозад ва навохт худ бар муъминон май нааду фазлу лутфи худ бар эшон арза мекунад ки адъўнии أстҷби лаками миФрмоид : бандагон маро хонед то шуморо посух кунам , умедҳо бмн бурдоред то амидҳотон вафо кунам , кӯшиш аз баҳр ман кунед то кўшшҳотони ҷазои даҳум .

قوله: وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ خداوند مهربان کریم و لطیف و رحیم ببندگان، مایه رمیدگان و پناه مضطران و پادگار بیدلان، جل جلاله و تقدست اسماؤه و تعالت صفاته اندرین آیت بندگان را می‌نوازد و نواخت خود بر مؤمنان می‌نهد و فضل و لطف خود بر ایشان عرضه میکند که ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ میفرماید: بندگان مرا خوانید تا شما را پاسخ کنم، امیدها بمن بردارید تا امیدهاتان وفا کنم، کوشش از بهر من کنید تا کوششهاتان جزا دهم.

Посухкунанда дуоҳо бътои манам , посухкунанда умедҳо бўФои манам , посухкунанда кӯшишҳо бҷзои манам .

پاسخ کننده دعاها بعطا منم، پاسخ کننده امیدها بوفا منم، پاسخ کننده کوششها بجزا منم.

Адъўнии блоғФлаҳи астҷби лаками бломҳлаҳ маро хонед беғифлат то шуморо посух кунам бемуҳлат , маро хонед боътзору тнсл то шуморо посух кунам бо кирому тФзл , маро хонед бақадр тоқат то шуморо посух кунам бкшФи Фоқт , маро хонед бдъоу савол то шуморо посух кунам бъто ва навол , маро хонед бтоъоти муваққат то шуморо посух кунам бмсўботи мؤбд . Ман он худованд ки аз бандаи амали хирадпазираму атои бузурги даҳум , он амали хиради банда бузург донаму атои бузурги худ андаки шимурам . Каримаст он худованд ки сад неъмат бар сари банда нисор кунаду зарра Эй нашимурду коҳӣ аз бандаи кӯҳии ингорад , ҳар ки ниёз бова бардорад тавонгараш кунад , ҳар ки ноз бова кунад азизаш гирданд .

ادعونی بلاغفلة استجب لکم بلامهلة مرا خوانید بی‌غفلت تا شما را پاسخ کنم بی‌مهلت، مرا خوانید باعتذار و تنصّل تا شما را پاسخ کنم با کرام و تفضّل، مرا خوانید بقدر طاقت تا شما را پاسخ کنم بکشف فاقت، مرا خوانید بدعا و سؤال تا شما را پاسخ کنم بعطا و نوال، مرا خوانید بطاعات موقت تا شما را پاسخ کنم بمثوبات مؤبد. من آن خداوند که از بنده عمل خرد پذیرم و عطای بزرگ دهم، آن عمل خرد بنده بزرگ دانم و عطای بزرگ خود اندک شمرم. کریم است آن خداوند که صد نعمت بر سر بنده نثار کند و ذره‌ای نشمرد و کاهی از بنده کوهی انگارد، هر که نیاز باو بردارد توانگرش کند، هر که ناز باو کند عزیزش گرداند.

Адъўнии أстҷби лакам эй осӣони шикаста , эй муфлисони дармондау пои бгли Фрўшдаҳ , эй муштоқон дард зада , эй дӯстони як дила дар ҳар ҳол ки бошед ғарқаи лутфу ато , ё хастаи тири бало , ҳамаи моро хонед , ҳамаи моро донед , гирд дар мо гардид , ъз аз мо ҷӯйед равнақи маҷмаъи азизони қурби мост , қурб мо хоҳед , ҷамоли маҳфили дӯстони ҳузури мости ҳузур мо ҷӯйед , ҳар куҷои се гадои баҳам фароз омаданд , қурби ҳазрати мо онҷо ҷӯйед , мо икўн ман наҷӯй салосаи إлои ҳўи робиъаам . Ҳар куҷо дард задае дамӣ гарм баровард . Насими қурби ҳазрат аз насими нафас ӯ талабед , ҳар куҷои ғамгинӣ оҳӣ кард . Худро дар зери оҳи он ғамгин таъбия кунед . эй млоءи аъло чандини ҳазор сол ибодат кардеду боўози тақдиси хеши покии ҳазрати мо ёд кардед , локин аз насими висоли мо огоҳӣ надоред . эй гадоёни бараҳна бе навои ибодат Фариштагон надоред , навой кар ва баён надоред , сармоя рӯҳонӣон надоред , локини як зарраи сӯз ишқ доред , он як зарраи сӯзу дарди шумо бъбодти ҳазор солаи Фариштагону тасбеҳи фаровон рӯҳонӣон надиҳем , забони ҳоли бандаи бнъти шукр аз сари аФтқор ва ифтихор мегуяд :

ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ ای عاصیان شکسته، ای مفلسان درمانده و پای بگل فروشده، ای مشتاقان درد زده، ای دوستان یک دله در هر حال که باشید غرقه لطف و عطا، یا خسته تیر بلا، همه ما را خوانید، همه ما را دانید، گرد در ما گردید، عزّ از ما جویید رونق مجمع عزیزان قرب ماست، قرب ما خواهید، جمال محفل دوستان حضور ماست حضور ما جویید، هر کجا سه گدا بهم فراز آمدند، قرب حضرت ما آنجا جویید، ما یَکُونُ مِنْ نَجْوی‌ ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ. هر کجا درد زده‌ای دمی گرم برآورد. نسیم قرب حضرت از نسیم نفس او طلبید، هر کجا غمگینی آهی کرد. خود را در زیر آه آن غمگین تعبیه کنید. ای ملاء اعلی چندین هزار سال عبادت کردید و بآواز تقدیس خویش پاکی حضرت ما یاد کردید، لکن از نسیم وصال ما آگاهی ندارید. ای گدایان برهنه بی‌نوا عبادت فرشتگان ندارید، نوای کرّ و بیان ندارید، سرمایه روحانیان ندارید، لکن یک ذره سوز عشق دارید، آن یک ذره سوز و درد شما بعبادت هزار ساله فرشتگان و تسبیح فراوان روحانیان ندهیم، زبان حال بنده بنعت شکر از سر افتقار و افتخار میگوید:

Аллоҳи алзии ҷаъли лаками алأрзи қророу алсмоءи бноءи ин бози неъматӣу Лутфӣ дигараст ки бо ёд банда медиҳаду роҳ бандагӣ биравӣ равшан медораду осори каромату длоӣли қудрати буи май намояду миннат бар вай менаад мефармоед : осмону замин ки офаридам аз баҳри ту офаридам , замини қароргоҳ ту кардам , осмони назаргоҳи ту сохтам агар гоҳи гоҳи назари сӯй осмон набӯдӣ осмони ин ташриф аз куҷо ёфтӣ ки ?зинаи алсмоءи алднёи бмсобиҳ » . Ва агар замини мхими ҷалоли салтанат ту набӯдӣ , ин навохт кӣ дидӣ киу алأрзи Фршноҳои Фнъми алмоҳдўн .

اللَّهُ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ قَراراً وَ السَّماءَ بِناءً این باز نعمتی و لطفی دیگر است که با یاد بنده میدهد و راه بندگی بروی روشن میدارد و آثار کرامت و دلائل قدرت بوی می‌نماید و منت بر وی می‌نهد می‌فرماید: آسمان و زمین که آفریدم از بهر تو آفریدم، زمین قرارگاه تو کردم، آسمان نظرگاه تو ساختم اگر گاه گاه نظر سوی آسمان نبودی آسمان این تشریف از کجا یافتی که زَیَّنَّا السَّماءَ الدُّنْیا بِمَصابِیحَ». و اگر زمین مخیم جلال سلطنت تو نبودی، این نواخت کی دیدی که وَ الْأَرْضَ فَرَشْناها فَنِعْمَ الْماهِدُونَ.

Нури қамару зиёи офтобу зинати ситорагони ҷумла барои туаст , офтоби таббохи ту моҳи шамъи ту ситораи далели ту осмони сақфи ту замини бисоти ту , фардо ки ту набошӣ он сақф фурӯ гушойанд ин бисот дар наварданд , он ситорагон фурӯ резонанд . Бисотӣ ки аз баҳр дӯст густарданд чун дӯст рафт ночор барчинанд . Абдии осмони офаридам то турои соқӣ буду أнзлнои ман алсмоءи моءи тҳўро зеро ки имрӯзи рӯз ҳиҷобаст , восита ночораст , аммо фардо ки рӯзи мшоҳдт буд восита бакор наёяд , соқӣ , лутфи ман буду сқоҳми рбҳм . Замини воситаи сохтам то туро таом диҳад Фأнбтнои фӣҳо ҳбоу ънбоу қзбоу зитўно ва нахало . Фардо ки рӯзи мшоҳдт буд восита бакор наёяд , худ гӯям : клўоу ашрбўои ҳниӣо . Офтоби офаридам то туро нур диҳад ки имрӯз дар олами сӯрати нури маориф дар астори асрори дилҳои муҳибон ниҳонаст , фардо дар олами сифат ки нури маориф ошкор гардад , офтоби сӯрат чаҳ бакор ояд ва ӯро чаҳ маҳал буд , бурҳони он вақт бояд ки аён набӯд , чун аён омад бурҳон Чехияанд .

نور قمر و ضیاء آفتاب و زینت ستارگان جمله برای تو است، آفتاب طبّاخ تو ماه شمع تو ستاره دلیل تو آسمان سقف تو زمین بساط تو، فردا که تو نباشی آن سقف فرو گشایند این بساط در نوردند، آن ستارگان فرو ریزانند. بساطی که از بهر دوست گستردند چون دوست رفت ناچار برچینند. عبدی آسمان آفریدم تا ترا ساقی بود وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً زیرا که امروز روز حجاب است، واسطه ناچار است، امّا فردا که روز مشاهدت بود واسطه بکار نیاید، ساقی، لطف من بود وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ. زمین واسطه ساختم تا ترا طعام دهد فَأَنْبَتْنا فِیها حَبًّا وَ عِنَباً وَ قَضْباً وَ زَیْتُوناً وَ نَخْلًا. فردا که روز مشاهدت بود واسطه بکار نیاید، خود گویم: کُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِیئاً. آفتاب آفریدم تا ترا نور دهد که امروز در عالم صورت نور معارف در استار اسرار دلهای محبّان نهانست، فردا در عالم صفت که نور معارف آشکار گردد، آفتاب صورت چه بکار آید و او را چه محل بود، برهان آن وقت باید که عیان نبود، چون عیان آمد برهان چکند.

Ва сўркми Фأҳсни сўркми ҷой дигар фармуд : лақади хлқнои алإнсони фии أҳсни тақвим аз мавҷӯдоту махлуқоти ҳеҷ касро он сӯрат ва он ҷамол надоданд ки одамиро доданд , бо ҳеҷ махлуқи он сар набӯд ки бо одамӣ буд на бо арш на бо курсӣ на бо фалак на бо малик , зеро ки ҳама бандагон муҷарраданду одамиёни ҳам бандагонанд ва ҳам дӯстони эшонро мефармоед : إни аллоҳи кони алайкуми рқибо . Соҳиби ҷамолӣ бояд то рақибро бар вай гуморанд , ҳақи ҷл ҷалола нагуфт ман рақиби осмону заминам , нагуфт ман рақиби арш ва курсӣам , одамиёнро гуфт ман рақиби шмоом , зеро ки рақиби шарти соҳиб ҷамоласту бҷмоли одамии ҳеҷ махлуқ нест , ҳафт қубба хзро баркашиду бсторгону ахтарони бнгошт , ҳафт доӣраҳи ғброи паҳн боз кашид , ҷиболи росихоти росёт насб кард ва сад ҳазор бадоеъу саноеъ аз ктми адам дар вуҷӯд оварад , хуршеди олами оройро мудаввар кард , моҳи осмони паймоиро мусаввир кард ,у кунро бҷмоли эшон мунаввар кард , ва дар ҳақи ҳеҷ мавҷӯди ин хитоб накард ва ин ташрифи надод ки «у сўркм » , магари ин муштии хокро .

وَ صَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ جای دیگر فرمود: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ از موجودات و مخلوقات هیچ کس را آن صورت و آن جمال ندادند که آدمی را دادند، با هیچ مخلوق آن سرّ نبود که با آدمی بود نه با عرش نه با کرسی نه با فلک نه با ملک، زیرا که همه بندگان مجرّداند و آدمیان هم بندگان‌اند و هم دوستان ایشان را می‌فرماید: إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلَیْکُمْ رَقِیباً. صاحب جمالی باید تا رقیب را بر وی گمارند، حقّ جل جلاله نگفت من رقیب آسمان و زمینم، نگفت من رقیب عرش و کرسی‌ام، آدمیان را گفت من رقیب شماام، زیرا که رقیب شرط صاحب جمال است و بجمال آدمی هیچ مخلوق نیست، هفت قبّه خضرا برکشید و بستارگان و اختران بنگاشت، هفت دائره غبرا پهن باز کشید، جبال راسخات راسیات نصب کرد و صد هزار بدایع و صنایع از کتم عدم در وجود آورد، خورشید عالم آرای را مدوّر کرد، ماه آسمان پیمای را مصوّر کرد، و کون را بجمال ایشان منوّر کرد، و در حقّ هیچ موجود این خطاب نکرد و این تشریف نداد که «و صوّرکم»، مگر این مشتی خاک را.

Ва рзқкми ман алтибот чун майдонӣ ки ҳақи ҷли ҷалолаи ризқи ту пеш аз вуҷӯд ту андохта ва сабабҳои он сохтау расонӣдани онро худ змон карда , некӯ набӯд ки ту худро дасти моли атмоъ ҳар кас кунӣу ниёзи худ бмхлўқ бурдорӣ . Гуфта эшонаст : « астъонаҳи алмхлўқи болмхлўқи костъонаҳи алмсҷўни болмсҷўн » ёрӣ хостани махлуқ аз махлуқ чун ёрӣ хостан зиндонӣаст аз зиндонӣ .

وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ چون میدانی که حق جل جلاله رزق تو پیش از وجود تو انداخته و سببهای آن ساخته و رسانیدن آن را خود ضمان کرده، نیکو نبود که تو خود را دست مال اطماع هر کس کنی و نیاز خود بمخلوق برداری. گفته ایشانست: «استعانة المخلوق بالمخلوق کاستعانة المسجون بالمسجون» یاری خواستن مخلوق از مخلوق چون یاری خواستن زندانی است از زندانی.

Башар ҳоФӣ гуфт : амири алмؤмнини алӣ ( ъ )ро бихоб дидам гуфтам марои пандии даҳ , гуфт : « мо аҳсани атфи алоғнёءи алии алФқроءи тлбои лсўоби аллоҳу аҳсани ман злки тӣаи алФқроءи алии алоғнёءи сқаҳи биллоҳ » чун некӯаст шафқати тавонгарон бар даравишон аз баҳри талаби савоб ! ва аз он некӯтар такаббур даравишонаст бар тавонгарон аз ғояти эътимод бар карами ҳақи ҷли ҷалола ! ! устоди бӯи алӣ дқоқ гуфт фарои дайгарӣ ки эътиқод ту онаст ки туро аз рӯзӣ чора несту эътиқод ман онаст ки рӯзиро аз ту чора нест . Оҳ ! куҷост дарвешӣ : мезар таҷред барбаста , рдоءи тФриди броФкндаҳ , сина аз ғубори ағёр пок карда , аз куни тброу бмкўн тавалло карда , то аз зери қадами ҷамъияти ваии бҳкми лутфи қадами чашмаи таййиботи ризқ бар ҷӯшад ва азин шарбатҳои ҷон афзой бардораду бадӣдори дӯст нӯш кунад ! ҳўи алҳии лои إлаҳи إлои ҳўи нигорандаи сӯратҳои одамиён , намояндаи қудратҳо дар замину осмон , расонандаи рӯзӣҳои бандагон кист ? « ҳўи алҳӣ » он зиндаи поянда ки ҳамеша буд ва ҳаст ва хоҳад буд , ҳастӣ вайро аввал на , буд вайро охир на , боқии пас ҷаҳонёну ҷаҳон . Мирос бар ҷаҳон аз ҷаҳонён , бозгашти кори халқ бо ӯст ҷовдон .

بشر حافی گفت: امیر المؤمنین علی (ع) را بخواب دیدم گفتم مرا پندی ده، گفت: «ما احسن عطف الاغنیاء علی الفقراء طلبا لثواب اللَّه و احسن من ذلک تیه الفقراء علی الاغنیاء ثقة باللّه» چون نیکوست شفقت توانگران بر درویشان از بهر طلب ثواب! و از آن نیکوتر تکبر درویشان است بر توانگران از غایت اعتماد بر کرم حق جل جلاله!! استاد بو علی دقاق گفت فرا دیگری که اعتقاد تو آنست که ترا از روزی چاره نیست و اعتقاد من آنست که روزی را از تو چاره نیست. آه! کجاست درویشی: میزر تجرید بربسته، رداء تفرید برافکنده، سینه از غبار اغیار پاک کرده، از کون تبرّا و بمکوّن تولّا کرده، تا از زیر قدم جمعیت وی بحکم لطف قدم چشمه طیّبات رزق بر جوشد و ازین شربتهای جان افزای بردارد و بدیدار دوست نوش کند! هُوَ الْحَیُّ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ نگارنده صورتهای آدمیان، نماینده قدرتها در زمین و آسمان، رساننده روزیهای بندگان کیست؟ «هو الحیّ» آن زنده پاینده که همیشه بود و هست و خواهد بود، هستی وی را اوّل نه، بود وی را آخر نه، باقی پس جهانیان و جهان. میراث بر جهان از جهانیان، بازگشت کار خلق با اوست جاودان.