Қавлаи таъолӣ : алأхлоءи иўмӣзи бъзҳми лбъзи адуи إло аламтқин бидон ки мустаҳаққи дӯстии бҳқиқт худоасту бас , зеро ки ҷамол бар камолу ҷалол безавол ӯ рост , зоти азалӣу сифоти сармадӣ ӯ рост ,у вуҷӯд бе ғояти вуҷӯд бениҳоят ӯ рост , илм беолату қудрат беҳиялат ӯ рост .
قوله تعالی: الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ بدان که مستحق دوستی بحقیقت خدا است و بس، زیرا که جمال بر کمال و جلال بیزوال او راست، ذات ازلی و صفات سرمدی او راست، و وجود بیغایت وجود بینهایت او راست، علم بیآلت و قدرت بیحیلت او راست.
Бӯи бикр садиқ гуфт : ман зоқи ман холиси муҳибаи аллоҳи ъзу ҷл , манъаи злки ман талаби алднёу аўҳшаҳи ман ҷамеъи албшр .
بو بکر صدّیق گفت: من ذاق من خالص محبة اللَّه عز و جل، منعه ذلک من طلب الدنیا و اوحشه من جمیع البشر.
Ҳар ки сФоءи муҳаббати ҳақ дар дил ӯ манзил кард , кудурати талаби дунёу қабули халқ , аз дили ваии рахти бардошт , агар касеро дӯст дорад аз махлуқон , аз онаст ки ваии баҳақи таъолӣ таъаллуқӣ дорад , ё аз рӯй дӯстӣ бо ҳақ муносибатӣ дорад . Ҳар крои дӯстӣ буд , бҳқиқти сароу кӯйу маҳалат ӯ , ӯро дӯст буд . Қоли алшоър :
هر که صفاء محبت حق در دل او منزل کرد، کدورت طلب دنیا و قبول خلق، از دل وی رخت برداشت، اگر کسی را دوست دارد از مخلوقان، از آن است که وی بحق تعالی تعلقی دارد، یا از روی دوستی با حق مناسبتی دارد. هر کرا دوستی بود، بحقیقت سرا و کوی و محلت او، او را دوست بود. قال الشاعر:
Ва мо аҳдии бҳби туроби арз
و ما عهدی بحب تراب ارض
Ва локини мо иҳл ба алҳбиб
و لکن ما یحلّ به الحبیب
Мисроъ : мақсӯди раҳеи зи кӯии ту рӯй ту буд .
مصراع: مقصود رهی ز کوی تو روی تو بود.
Дӯстии муттақеону порсоён аз онаст ки ҳақи ҷл ҷалола мегуяд : إни أўлёؤаҳи إлои алмтқўни дӯстии расӯли худо аз онаст ки худ миФрмоид : аҳбўнии лҳби аллоҳи ъзу ҷл , пас мунтаҳии ҳамаи дӯстӣҳо камоли ҷамоли ҳазрат илоҳятасту илайҳи алошораҳи бқўлаҳ :у أни إлии рбки алмнтҳӣу нишон муҳаббат онаст ки ҳар макрӯҳи табиату ниҳод ки аз дӯст бтў ояд онро бар дида наҳй , Мустафо ( с ) гуфт : лхлўФи Фми алсоӣм атиб ъанд аллоҳи ман риҳи алмск .
دوستی متقیان و پارسایان از آنست که حق جل جلاله میگوید: إِنْ أَوْلِیاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ دوستی رسول خدا از آنست که خود میفرماید: احبّونی لحب اللَّه عز و جل، پس منتهی همه دوستیها کمال جمال حضرت الهیت است و الیه الاشارة بقوله: وَ أَنَّ إِلی رَبِّکَ الْمُنْتَهی و نشان محبت آنست که هر مکروه طبیعت و نهاد که از دوست بتو آید آن را بر دیده نهی، مصطفی (ص) گفت: لخلوف فم الصائم اطیب عند اللَّه من ریح المسک.
Буии мутағаййир аз даҳани рӯзаи дори атри саропарда қуддусятаст . Бар ҳамаи атрҳои олами мақдами дор чун дӯсти онро май писандад .
بوی متغیر از دهن روزهدار عطر سراپرده قدوسیت است. بر همه عطرهای عالم مقدم دار چون دوست آن را میپسندد.
Қоли алшоър :
قال الشاعر:
Заҳрӣ ки биёад ту хӯрам нӯш ояд
زهری که بیاد تو خورم نوش آید
Ва луи беди алҳбиби сқити само
و لو بید الحبیب سقیت سما
?лаккони алсми ман ядаи итиб
لکان السم من یده یطیب
Он дил ки ту сӯхтии туро шукр кунад
آن دل که تو سوختی ترا شکر کند
Ва ани хӯн ки ту рехтии бтў фахр кунад
و ان خون که تو ریختی بتو فخر کند
Ва ани дамои аҷритаҳи лаки шокир
و ان دما اجریته لک شاکر
Ва ани Фؤодои рътаҳи лаки ҷомид
و ان فؤادا رعته لک جامد
Девона туро бинад боҳуш ояд
دیوانه ترا بیند باهوش آید
Ва гуфтаанд эй ҳар ки туро дид бишнохт ва ҳар ки бишнохт бёўихт ва ҳар ки бёўихт бсухт . Ва сӯхтаро дигар бора насӯзанд , балки бинавозанд , бойени ндоءи каромат ки : ё ибоди лои хавфи алайкуми алиўму лои أнтми тҳзнўн .
و گفتهاند ای هر که ترا دید بشناخت و هر که بشناخت بیاویخت و هر که بیاویخت بسوخت. و سوخته را دیگر باره نسوزند، بلکه بنوازند، باین نداء کرامت که: یا عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ.
Чунон ки дар азал гуфт , ибодӣ , дар абади ҳам худ гуяд , ибодӣ . Дар азал гуфт : ибодии антми халқӣу анои рбкми илои ФорФъўои ҳўоӣҷкм , ва дар абад гуяд : ибоди лои хавфи алайкуми алиўму лои أнтми тҳзнўни ин худ хитобаст бо оммаи муъминон .
چنان که در ازل گفت، عبادی، در ابد هم خود گوید، عبادی. در ازل گفت: عبادی انتم خلقی و انا ربکم الیّ فارفعوا حوائجکم، و در ابد گوید: عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ این خود خطاب است با عامه مؤمنان.
Аммо хитоб бо садиқон ва наздикон онаст ки гуяд : ибодии ҳилли аштқтми ило , ибодии ҳилли аҳббтми лақое . Инаст азизи ҳолатӣу бузургвори манзалатӣ , қосиди бмқсўди расидау толиби бмтлўбу муҳиби бмҳбўб , дарахти васли ббромдаҳу расӯли мақсӯди бадари омада , ёри бшрти ишқи даромада .
اما خطاب با صدّیقان و نزدیکان آنست که گوید: عبادی هل اشتقتم الیّ، عبادی هل احببتم لقایی. اینست عزیز حالتی و بزرگوار منزلتی، قاصد بمقصود رسیده و طالب بمطلوب و محب بمحبوب، درخت وصل ببرآمده و رسول مقصود بدر آمده، یار بشرط عشق درآمده.
Ёри ҳам охири бшрти ишқи даройад
یار هم آخر بشرط عشق درآید
Ранҷи ман аз ошиқяши ҳам басар ояд
رنج من از عاشقیش هم بسر آید
ИтоФи алайҳими бсҳоФи ман зҳбу أкўоби ин насиби зоҳидӣ ва обидонаст ки якборагии худро бо тоъат ва иборат доранду бҳкми риёзату муҷоҳидат бар вифқи шариъат , рӯзгори бгрснгӣу тишнагӣ басар овараданд . Ва млзўзоти атъимау ашрабаи дунё бакор надоштанд , лои ҷурми фардо дар биҳишти ғулмону валадон , пёлҳои заррин бар сари эшон мигрдоннду мигўинд : клўоу ашрбўои ҳниӣои бмои أслФтми фии алأёми алхолиаҳ ва фӣҳо мо тштҳиаҳи алأнФсу тлзи алأъини ин насиби ъорФонсту муштоқон , ки то буданд дар орзӯии дидори ҷалолу ҷамол ҳақ буданд , бо дилии ташнау нафасии сӯхтау ҷонии бъшқи афрӯхта , шамае аз олами дӯстӣ боишон расида ва эшон дар он шамаи саросема ва мутаҳайир гашта , таҳайюрӣ ки дарун пардааст на буруни парда , таҳайюр ки бурун парда бошад гумроҳӣасту таҳайюри даруни парда , аз осори камоли ҷалол илоҳӣаст .
یُطافُ عَلَیْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَکْوابٍ این نصیب زاهدان و عابدان است که یکبارگی خود را با طاعت و عبادت دارند و بحکم ریاضت و مجاهدت بر وفق شریعت، روزگار بگرسنگی و تشنگی بسر آوردند. و ملذوذات اطعمه و اشربه دنیا بکار نداشتند، لا جرم فردا در بهشت غلمان و ولدان، پیالهای زرین بر سر ایشان میگردانند و میگویند: کُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِیئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِی الْأَیَّامِ الْخالِیَةِ وَ فِیها ما تَشْتَهِیهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْیُنُ این نصیب عارفانست و مشتاقان، که تا بودند در آرزوی دیدار جلال و جمال حق بودند، با دلی تشنه و نفسی سوخته و جانی بعشق افروخته، شمهای از عالم دوستی بایشان رسیده و ایشان در آن شمه سراسیمه و متحیر گشته، تحیری که درون پرده است نه برون پرده، تحیر که برون پرده باشد گمراهی است و تحیر درون پرده، از آثار کمال جلال الهی است.
Ҳар ки аз халқи баҳақ натавонад шуд мутаҳайирӣ гум роҳаст , ҳар ки аз ҳақи бхлқ натавонад омад , мутаҳайир ҳазрат даргоҳаст , ҳар чанд ки равад ҷуз буи бознагардад .
هر که از خلق بحق نتواند شد متحیری گمراهست، هر که از حق بخلق نتواند آمد، متحیر حضرت درگاهست، هر چند که رود جز بوی بازنگردد.
Пери тариқат азинҷо гуфт : рӯзгорӣ ӯро май ҷустам , худро миёФтм , акнӯн худро меҷӯям ӯро миёбм . Ин он таҳайюраст ки он ҷавонмардони тариқати бдъо хостаанд ки : ё далели алмтҳирин , заданеи тҳироу аншдўо .
پیر طریقت ازینجا گفت: روزگاری او را میجستم، خود را مییافتم، اکنون خود را میجویم او را مییابم. این آن تحیر است که آن جوانمردان طریقت بدعا خواستهاند که: یا دلیل المتحیرین، زدنی تحیرا و انشدوا.
Қади таҳайюрати Фики хзи бедӣ
قد تحیرت فیک خذ بیدی
ё длилои лмни таҳайюри Фико
یا دلیلا لمن تحیر فیکا
Қавмии худоиро парастанд бар биму тамаъ , дидаи эшон барин омад ки : итоФи алайҳими бсҳоФи ман зҳбу أкўоб муздуронанд дар банди подоши мондау дил дар ғами хулди баста , қавмӣ ӯро бмҳр ва муҳаббат парастанд , орифонанд дил бо меҳр ӯ дода ва дар орзӯии дидори ваии сӯхта . Пер тариқат гуфт : ман чаҳ донистам ки муздураст , касе кӯро биҳишти раъс алмоласт ва ориф ӯст ки дар орзӯии як лаҳза висоласт , ман донистам ки ҳайрати бўсоли ту тариқасту туро ӯ беш ҷӯяд ки дар ту ғариқаст :
قومی خدای را پرستند بر بیم و طمع، دیده ایشان برین آمد که: یُطافُ عَلَیْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَکْوابٍ مزدوراناند در بند پاداش مانده و دل در غم خلد بسته، قومی او را بمهر و محبت پرستند، عارفاناند دل با مهر او داده و در آرزوی دیدار وی سوخته. پیر طریقت گفت: من چه دانستم که مزدور است، کسی کو را بهشت رأس المال است و عارف اوست که در آرزوی یک لحظه وصالست، من دانستم که حیرت بوصال تو طریق است و ترا او بیش جوید که در تو غریق است:
Кӣ хандад андар рӯй ман бахти ман аз майдони ту
کی خندد اندر روی من بخت من از میدان تو
Кӣ хайма аз сҳроء ҷонам барканд ҳиҷрони ту
کی خیمه از صحراء جانم برکند هجران تو
То кӣ рӯм бар буии ту дар кӯии ҷусту ҷӯии ту
تا کی روم بر بوی تو در کوی جست و جوی تو
Бо меҳр ва гуфту гӯии ту аз ҳар сӯеи ҷӯёни ту
با مهر و گفت و گوی تو از هر سویی جویان تو
Ба Довӯд ваҳй омад ки : ёд ӯад , ан ӯад алоўдоءи ило , ман ъбднӣ лғир наволу локини лиътии алрбўбиаҳи ҳақҳо . Ёд ӯад ман азлми ммни ъбднии лаҷана ӯ нор , луи лами ахлқи ҷина ва норо лами акни аҳлои ани атоъ ? . Ва мари исои алайҳи ассаломи бтоӣФаҳи ман алъбод қад наҳалвоу қолўои нхоФи алнору нрҷўои алҷнаҳ , Фқол мхлўқо хуфтаму мхлўқои рҷўтм ,у мари бқўми охир , кзлки Фқолўои нъбдаҳи ҳбои ?лау тъзимои лҷлолаҳ , Фқоли антми авлиёъи аллоҳи ҳқо , мъкми амрати ани ақим .
به داود وحی آمد که: یاد اود، انّ اودّ الاودّاء الیّ، من عبدنی لغیر نوال و لکن لیعطی الربوبیة حقها. یاد اود من اظلم ممن عبدنی لجنة او نار، لو لم اخلق جنة و نارا لم اکن اهلا ان اطاع؟. و مر عیسی علیه السّلام بطائفة من العباد قد نحلوا و قالوا نخاف النار و نرجوا الجنة، فقال مخلوقا خفتم و مخلوقا رجوتم، و مر بقوم آخر، کذلک فقالوا نعبده حبّا له و تعظیما لجلاله، فقال انتم اولیاء اللَّه حقا، معکم امرت ان اقیم.
Мегуяд : исо ( ъ ) бқўмии обидони бргзшт ки аз ибодат гудохта буданд ва мегуфтанд аз дӯзах метарсиму биҳишт умед дорем , гуфт аз махлуқӣ метарсиду бмхлўқӣ умед дореду бқўмии дигари бргзшт ки мегуфтанд , мо ӯро бдўстӣ ӯ мипрстим , гуфт шумо дӯстони хдоӣиди бдрстӣ маро фармуданд ки бо шумо бошам нишинам ,у аллоҳи аълам .
میگوید: عیسی (ع) بقومی عابدان برگذشت که از عبادت گداخته بودند و میگفتند از دوزخ میترسیم و بهشت امید داریم، گفت از مخلوقی میترسید و بمخلوقی امید دارید و بقومی دیگر برگذشت که میگفتند، ما او را بدوستی او میپرستیم، گفت شما دوستان خدائید بدرستی مرا فرمودند که با شما باشم نشینم، و اللَّه اعلم.