Қавла :у лақади ахтрноҳми алии илми алии Алъоламин ахтрноҳми алии илми бмҳбаҳи қлўбҳми лнои маъаи ксраҳи знўбҳми Фино ,у ахтрноҳми алии илми ммои нўдъи ъндҳми ман асрорноу нкошФҳм ба ман ҳқоӣқи ҳқно . Ҳар чанд ки нузули ин ояи алӣ алхусус , муъминон банӣ Исроили рост , аммо аз рӯй фаҳм , бар тариқи ишорат , ташрифи фарзанд одамаст алии алъмўм ,у тафзили эшон бар ҳамаи офаридагон , чунон ки ҷой дигар фармуд :у лақади крмно банӣ одам , мегуяд эшонро ки баргузедем на бғлт гузидем , ки бълм пок гузидему бадонаш тамом донистем ки аз ҳамаи офаридагони сзоء гузидан эшонанд аз он гузидем . Ихтиёри мо бълму иродати мост беиллат , навохт мо бФзлу карами мост бесабаб , онро ки хоҳем , гузинем ва навозему касро бар феъли мо чуну чарона , ва онро ки хоҳем , ронем ва сӯзем ва бар ҳукми мо эътироз на .

قوله: وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلی‌ عِلْمٍ عَلَی الْعالَمِینَ اخترناهم علی علم بمحبّة قلوبهم لنا مع کثرة ذنوبهم فینا، و اخترناهم علی علم مما نودع عندهم من اسرارنا و نکاشفهم به من حقائق حقنا. هر چند که نزول این آیة علی الخصوص، مؤمنان بنی اسرائیل راست، اما از روی فهم، بر طریق اشارت، تشریف فرزند آدم است علی العموم، و تفضیل ایشان بر همه آفریدگان، چنان که جای دیگر فرمود: وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنِی آدَمَ، میگوید ایشان را که برگزیدیم نه بغلط گزیدیم، که بعلم پاک گزیدیم و بدانش تمام دانستیم که از همه آفریدگان سزاء گزیدن ایشانند از آن گزیدیم. اختیار ما بعلم و ارادت ماست بی‌علت، نواخت ما بفضل و کرم ماست بی‌سبب، آن را که خواهیم، گزینیم و نوازیم و کس را بر فعل ما چون و چرانه، و آن را که خواهیم، رانیم و سوزیم و بر حکم ما اعتراض نه.

Он рӯз ки доӣраҳи таквини барин шахс кин кашид , хитоб кард ки шахсеи миоФринм ки ҳаргиз чунин наёфаридаам , на онкӣ дар қудратам мустаҳиласт , локини ғайрат , Аннани қудрат фурӯ гирифт , иборат ин омад ки :у алзмҳми калимаи алтқўӣу конўои аҳқи баҳо ва аҳлҳо . эй ҷавонмард дар қудрат чун моро сад ҳазор офаридани блҳзтӣ равоаст , аммо аз рӯй муҳаббату ғайрат на равост , зеро ки сари муҳаббат бекайфият , алӣ алхусус морост , иҳбҳму иҳбўнаҳи аллоҳ вале аллазӣнаи омнўои кадоми халъати моро надоди кадоми ташриф ки моро арзонӣ надошт , кадоми лутф ки дар ҷаридаи карами баноми мо сабт накард .

آن روز که دائره تکوین برین شخص کاین کشید، خطاب کرد که شخصی میآفرینم که هرگز چنین نیافریده‌ام، نه آنکه در قدرتم مستحیل است، لکن غیرت، عنان قدرت فرو گرفت، عبارت این آمد که: و الزمهم کلمة التقوی و کانوا احق‌ بها و اهلها. ای جوانمرد در قدرت چون ما را صد هزار آفریدن بلحظتی روا است، اما از روی محبت و غیرت نه رواست، زیرا که سرّ محبت بی‌کیفیت، علی الخصوص ماراست، یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا کدام خلعت ما را نداد کدام تشریف که ما را ارزانی نداشت، کدام لطف که در جریده کرم بنام ما ثبت نکرد.

Муқаррабони даргоҳи иззату сокинони ҳазрати ҷабарут , ангушти таҳайюр дар даҳони таъаҷҷуби гирифта , ки шигарфи корӣу аҷаби ҳоле ки хокёнро баромад . Навохтагон лутф ӯанд , бркшидгон атф ӯанд , орифон бтъриФ ӯанд , мушаррафон бтшриФ ӯанд ,у Аслон боисол ӯанд , нозон бўсол ӯанд . Наргиси равза ҷӯад эшонанд , сарви боғ вуҷӯд эшонанд , ҳуққа дар ҳикмат эшонанд , нури ҳадақаи олам қудрат эшонанд , холиқ беназир якеасту махлуқ беназир эшонанд , аҳсани алхолқин якеаст , аҳсан алмхлўқин эшонанд . Лақади хлқнои алإнсони фии أҳсни тақвими олам ва одам набӯд , аршу лавҳ ва қалам набӯд , биҳишт ва дӯзах набӯд , ки эшонро бе эшон ҳадиси муҳаббат буд ки иҳбҳму иҳбўнаҳ .

مقرّبان درگاه عزت و ساکنان حضرت جبروت، انگشت تحیر در دهان تعجب گرفته، که شگرف کاری و عجب حالی که خاکیان را برآمد. نواختگان لطف اواند، برکشیدگان عطف اواند، عارفان بتعریف اواند، مشرّفان بتشریف اواند، واصلان بایصال اواند، نازان بوصال اواند. نرگس روضه جود ایشانند، سرو باغ وجود ایشانند، حقه درّ حکمت ایشانند، نور حدقه عالم قدرت ایشانند، خالق بی‌نظیر یکی است و مخلوق بی‌نظیر ایشانند، احسن الخالقین یکی است، احسن المخلوقین ایشانند. لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ عالم و آدم نبود، عرش و لوح و قلم نبود، بهشت و دوزخ نبود، که ایشان را بی‌ایشان حدیث محبت بود که یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ.

эй ҷавонмарди тавассули бандагони бадв , ҳам боҳсон қадим ӯст . Ҳасани бен саҳли вазир Маъмун бӯдааст , рӯзии яке бар вай даромад , ҳасани вайро наме шинохт , гуфт : ту кистӣ ? он мард гуфт : анои алзии аҳсанти илои оми кзо , ман онам ки ту бо ман дар фалони сол эҳсон кардӣ . Ҳасан гуфт : марҳабои бмни тавассули إлинои банно , марҳабои бксӣ ки боҳсони мо бмои всилти ҷуст , пас он гуҳ бифармуд , то ӯро сала доданду бнўохтнд . Ҳаминаст ҳоли даравишону муъминон ки баҳақи ҷли ҷалола всилт меҷӯянд , ҳам боҳсони қадим вай меҷӯянд .

ای جوانمرد توسل بندگان بدو، هم باحسان قدیم اوست.حسن بن سهل وزیر مامون بوده است، روزی یکی بر وی درآمد، حسن وی را نمی‌شناخت، گفت: تو کیستی؟ آن مرد گفت: انا الذی احسنت الیّ عام کذا، من آنم که تو با من در فلان سال احسان کردی. حسن گفت: مرحبا بمن توسّل إلینا بنا، مرحبا بکسی که باحسان ما بما وسیلت جست، پس آن گه بفرمود، تا او را صله دادند و بنواختند. همین است حال درویشان و مؤمنان که بحق جل جلاله وسیلت میجویند، هم باحسان قدیم وی میجویند.

Илоҳии бъноити азалии тухми ҳудои киштӣ , брсолти анбиё об додӣ , бмъўнту тавфиқи рўёнидӣ , баназару эҳсони худ бабр оварадӣ , аз лутфи ту дарме хоҳам ки сумуми қаҳр аз он бози дорӣу боди адл бар вай наҷаҳонӣ , куштаи анояти азалиро бръоити абадӣ мадад кунӣ .

الهی بعنایت ازلی تخم هدی کشتی، برسالت انبیا آب دادی، بمعونت و توفیق رویانیدی، بنظر و احسان خود ببر آوردی، از لطف تو درمی‌خواهم که سموم قهر از آن باز داری و باد عدل بر وی نجهانی، کشته عنایت ازلی را برعایت ابدی مدد کنی.

Ва отиноҳми ман алоёти мо фӣаи блؤои мубини ибтилои ҳам болрхоءу алблоء , Фтолбҳм болашкар ъанд алрхоء ва алсбр ъанд алблоء . Одамии гуҳии хаста тир балост , гуҳии ғарқаи лутфу ато . Ҳақи ҷли ҷалола аз ваии тақозоӣ шукр мекунад буқати роҳату неъмат ,у тақозоӣ сабр мекунад дар ҳоли балоу шиддат . Мустафо ( с ) қавмиро дид аз ансор , гуфт : шумо мؤмнонид , гуфтанд ореи мؤмноним , гуфт нишони имон шумо чист ? гуфтанд бар неъмат шукр кунем ва дар ғазаб сабр кунему бқзоءи аллоҳ розӣ шавем . Гуфт мؤмнўну раби алкъбаҳ .

وَ آتَیْناهُمْ مِنَ الْآیاتِ ما فِیهِ بَلؤُا مُبِینٌ ابتلا هم بالرخاء و البلاء، فطالبهم بالشکر عند الرخاء و الصبر عند البلاء. آدمی گهی خسته تیر بلاست، گهی غرقه لطف و عطا. حق جل جلاله از وی تقاضای شکر میکند بوقت راحت و نعمت، و تقاضای صبر میکند در حال بلا و شدت. مصطفی (ص) قومی را دید از انصار، گفت: شما مؤمنانید، گفتند آری مؤمنانیم، گفت نشان ایمان شما چیست؟ گفتند بر نعمت شکر کنیم و در غضب صبر کنیم و بقضاء اللَّه راضی شویم. گفت‌ مؤمنون و رب الکعبة.

أи ҳам хайри أми қавми табаъу аллазӣнаи ман қиблаами أҳлкноҳм , إнҳми конўои муҷримин , эй снодиди Қурайши вои рؤсоءи куфр ки пайғомбари моро дурӯғ зан мегиреду бъдоўти вай бархестаеду дайни исломи бозии мишмрид ва аз бтшу қаҳри мо эмин нишастаед , хабар надоред ки мо бо куффори пешину аъдоءи дайн ки сарварони куфр ва залолат буданду пешравони ширк ва ғўоит буданд чаҳ кардем ? !у бстўту нқмти хеш чун дамор аз эшон баровардем , онки он намруди лъин , он мардӯди шқӣ , ки олам аз куфру истикбори худ пар кард пашшаи заъифро фиристодем то сзоءи вай дар канор ӯ ниҳод ва он дигар , фиръавни тоғии ёғӣ ки даъвӣ худоӣ карду наъраи أнои рбкм алأълӣ зад , порае чӯб аз ҳазрат худ фиристодем то қадари вай буи намӯду дарёро фармони додем то ӯро дар чанги қаҳр худ гирифт . Ва он дигари асҳоби фил ки қасди хона мо карданд ва бар созу ъдту олати худ эътимод сохтанд , мурғакӣ чанд заъиф фиристодем , то дамор аз эшон баровард .

أَ هُمْ خَیْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَکْناهُمْ، إِنَّهُمْ کانُوا مُجْرِمِینَ، ای صنادید قریش وای رؤساء کفر که پیغامبر ما را دروغ زن میگیرید و بعداوت وی برخاسته‌اید و دین اسلام بازی میشمرید و از بطش و قهر ما ایمن نشسته‌اید، خبر ندارید که ما با کفار پیشین و اعداء دین که سروران کفر و ضلالت بودند و پیشروان شرک و غوایت بودند چه کردیم؟! و بسطوت و نقمت خویش چون دمار از ایشان برآوردیم، آنک آن نمرود لعین، آن مردود شقی، که عالم از کفر و استکبار خود پر کرد پشه ضعیف را فرستادیم تا سزاء وی در کنار او نهاد و آن دیگر، فرعون طاغی یاغی که دعوی خدایی کرد و نعره أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلی‌ زد، پاره‌ای چوب از حضرت خود فرستادیم تا قدر وی بوی نمود و دریا را فرمان دادیم تا او را در چنگ قهر خود گرفت. و آن دیگر اصحاب فیل که قصد خانه ما کردند و بر ساز و عدّت و آلت خود اعتماد ساختند، مرغکی چند ضعیف فرستادیم، تا دمار از ایشان برآورد.

Ва алии ҳозои қавми табаъу қавми Нӯҳу қавми луту оду самуду амсоли эшон ки аз шумо қавӣтар буданд ва аз шумо босозтр ва ҷҳондортр буданд , чун бар мо исён ва куфрон овараданду таҳайюр ва тамарруд намуданд , нигар ки эшонро ббтши хеш чун кам оварадем ва аз ҷаҳон барандохтему ному нишони эшон маҳв кардем , шумо низ агар ҳамон кунед ки эшон карданд , ҳамон байнед ки эшон диданд . Имрӯзи азобу ҳалоку истисол ,у фардои ҳмиму зақум , Фзлки қавлаи таъолӣ : إни шаҷараи алзқўми таоми алأсим , колмҳли иғлии фии албтўни кғлии алҳмим .

و علی هذا قوم تبّع و قوم نوح و قوم لوط و عاد و ثمود و امثال ایشان که از شما قویتر بودند و از شما باسازتر و جهاندارتر بودند، چون بر ما عصیان و کفران آوردند و تحیر و تمرد نمودند، نگر که ایشان را ببطش خویش چون کم آوردیم و از جهان برانداختیم و نام و نشان ایشان محو کردیم، شما نیز اگر همان کنید که ایشان کردند، همان بینید که ایشان دیدند. امروز عذاب و هلاک و استیصال، و فردا حمیم و زقّوم، فذلک قوله تعالی: إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِیمِ، کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ کَغَلْیِ الْحَمِیمِ.