Қавлаи таъолӣ : фоилами أнаҳи лои إлаҳи إло аллоҳ бидон ки ин калимаи тавҳиди моя дайнасту исломро рукн маинаст . Ҳисор амонасту шиори аҳл имонасту мифтоҳи ҷнонст . , бе гуфтори ин калима на исломаст на саломаст . Бе пазируфтан ин калима , на имонаст на амонаст . То бзбон нагӯйӣ дар дунё саломат нест , то бадал напазирӣ дар уқбо каромат нест , ҳар ки дар ҳимояти ин калима бузургвор омад дар саропардаи амони худоӣ ҷаббор омад . Мардӣ ки ҳафтод сол дар куфр ва ширк бӯда ва дар вҳдаҳи залолату ғўоити афтода ва дар тъзиби хизлону ҳиҷрони монда , чун рӯй бқбўли дайни исломи орад ва ин калимот бзбон бигӯеду бадали бипазиради он ширку куфри вай ҳама нест гирданд ва дар товаши барқи ин калимот дар садри тавҳид бар бисот амн биншинад . Пас он кас ки бегонааст ва мехоҳад ки дар сарой ошноӣ ояд , мифтоҳи ваии ин калимотаст ва он ошно ки дар ҳзираҳ исломаст ва хоҳад ки аз кӯраи сӯрати даргузараду бмноҳҷ маъонӣ расад абтдоءи ваии гуфтори ин калимотаст ва он кас ки хоҳад аз ҳуҷраи расму ниҳоди худ ҳиҷрат кунад бадарғаи роҳи ваии ҳақоиқи ин калимотаст .

قوله تعالی: فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ بدان که این کلمه توحید مایه دین است و اسلام را رکن مهین است. حصار امانست و شعار اهل ایمان است و مفتاح جنانست.، بی‌گفتار این کلمه نه اسلامست نه سلامست. بی‌پذیرفتن این کلمه، نه ایمانست نه امانست. تا بزبان نگویی در دنیا سلامت نیست، تا بدل نپذیری در عقبی کرامت نیست، هر که در حمایت این کلمه بزرگوار آمد در سراپرده امان خدای جبار آمد. مردی که هفتاد سال در کفر و شرک بوده و در وهده ضلالت و غوایت افتاده و در تعذیب خذلان و هجران مانده، چون روی بقبول دین اسلام آرد و این کلمات بزبان بگوید و بدل بپذیرد آن شرک و کفر وی همه نیست گرداند و در تاوش برق این کلمات در صدر توحید بر بساط امن بنشیند. پس آن کس که بیگانه است و میخواهد که در سرای آشنایی آید، مفتاح وی این کلمات است و آن آشنا که در حظیره اسلامست و خواهد که از کوره صورت درگذرد و بمناهج معانی رسد ابتداء وی گفتار این کلمات است و آن کس که خواهد از حجره رسم و نهاد خود هجرت کند بدرقه راه وی حقایق این کلمات است.

Маъонии авроқи одаму суҳуфи шису иброҳӣму тӯрӣаи Мӯсоу Инҷили исоу збўри Довӯду фарқони Муҳамад ( с ) , он ҷумла дар зимни ин ҳуруф ва калимотаст .

معانی اوراق آدم و صحف شیث و ابراهیم و توریة موسی و انجیل عیسی و زبور داود و فرقان محمد (ص)، آن جمله در ضمن این حروف و کلماتست.

Одами сафӣ ки бадеъи қудрату сниъи фитрату нсиҷи иродат буд , дар нахустин манзили вуҷӯд дар садри давлат бар тахт бахт нишасту масҷуди муқаррабони гашт . Аз баҳри онкии тараннуми ҳоли поки вай дар танини инси ин калимот буд .

آدم صفی که بدیع قدرت و صنیع فطرت و نسیج ارادت بود، در نخستین منزل وجود در صدر دولت بر تخت بخت نشست و مسجود مقربان گشت. از بهر آنکه ترنم حال پاک وی در طنین انس این کلمات بود.

Идрӣс ки аз вҳдаҳи зулмати хок , бсроӣ пок тавонист шуд , Мӯътасими ваии ин калимот буд . Нӯҳи шакур ки дар сафинаи наҷоти саломат ва каромат ёфт , бъсмту ҳишмати ин калимот буд . Халил ки оташи гоҳи душман бар ваии бӯстони инсу равзаи қудси гашт , аз рӯҳи насиму Фўҳи шамеми ин калимот буд . Мӯсо кулем ки аз заҳмату зулмати муҷовират фиръавн барасту роҳи мколмту муноҷоти ҳақ бар ваии равшани гашт аз товаши барқи ин калимот буд .

ادریس که از وهده ظلمت خاک، بسرای پاک توانست شد، معتصم وی این کلمات بود. نوح شکور که در سفینه نجات سلامت و کرامت یافت، بعصمت و حشمت این کلمات بود. خلیل که آتش گاه دشمن بر وی بوستان انس و روضه قدس گشت، از روح نسیم و فوح شمیم این کلمات بود. موسی کلیم که از زحمت و ظلمت مجاورت فرعون برست و راه مکالمت و مناجات حق بر وی روشن گشت از تاوش برق این کلمات بود.

Меҳтари оламу Сайиди валади одами хотами пайғомбарону муқтадои ҷаҳонён , то буд дар мтоФи алтофи ин калимот буд ва дар нури баҳҷати ин калимот буду иззати хитоби ин калимот буд .

مهتر عالم و سید ولد آدم خاتم پیغامبران و مقتدای جهانیان، تا بود در مطاف الطاف این کلمات بود و در نور بهجت این کلمات بود و عزت خطاب این کلمات بود.

То раби алъзаҳ бо вай ин бифармуд : фоилами أнаҳи лои إлаҳи إлои аллоҳ , фармон омад ки ё Муҳамади китоб илоҳӣ барост ту , теғи сиёсати бчпи ту , барқи калимаи тавҳиди шамъи роҳи ту , маҳву исботи бдўлту савлати ту , давлат бо китобу савлат бо теғ . Китоб аз баҳри исботу теғ аз баҳри маҳв . ё Муҳамади мо ҳукм чунон кардем ки ҳар ки бар ту тамарруди намояду рӯҳи худро брўҳи ин калима : лои إлаҳи إлои аллоҳ муаттар накунад , бриқи шуъоъи теғи қаҳри шаръи ту дамор аз ошёни сӯрати ваии برارد ва ҳар ки дар ҳимояти вилояти қабули ин калима шаҳодат ояд ҳамин теғи посбони ҳарим вай бошад . Инаст ки Мустафо ( с ) фармуд : « амрати ани ақотли аннос ҳатто иқўлўои лои илоҳи алои аллоҳи Фозои қолўҳои ъсмўои манӣ дмоءҳму амўолҳми алои баҳақҳоу ҳсобҳми алии аллоҳи ъзу ҷл »

تا رب العزة با وی این بفرمود: فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، فرمان آمد که یا محمد کتاب الهی براست تو، تیغ سیاست بچپ تو، برق کلمه توحید شمع راه تو، محو و اثبات بدولت و صولت تو، دولت با کتاب و صولت با تیغ. کتاب از بهر اثبات و تیغ از بهر محو. یا محمد ما حکم چنان کردیم که هر که بر تو تمرّد نماید و روح خود را بروح این کلمه: لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ معطر نکند، بریق شعاع تیغ قهر شرع تو دمار از آشیان صورت وی برآرد و هر که در حمایت ولایت قبول این کلمه شهادت آید همین تیغ پاسبان حریم وی باشد. اینست که مصطفی (ص) فرمود: «امرت ان اقاتل الناس حتی یقولوا لا اله الا اللَّه فاذا قالوها عصموا منی دماءهم و اموالهم الا بحقها و حسابهم علی اللَّه عز و جل»

Гуфт : маро фармӯдаанд ки дар сафи ҷиҳод бо куффор , қаттоли ҳамеи орм то онкӣ бигӯянд : лои илоҳи алои аллоҳи Муҳамади расӯли аллоҳ . Чун сиғти ин калимот бар забон эшон рафт арвоҳу ашбоҳи эшону амволи эшон дар ҳимояту исмати ин калимот шуд . Натавонем ки бҷони эшон қасд кунем ва нишоед ки моли эшон ғасби нмоӣим , магари баҳақии воҷибу сабабии лозим ки шаръи онро воҷиб ва лозим карду ҳисоби эшон андари он ҷаҳон бо худованд буд ъзу ҷлу сиҳҳати ъқидти эшон онҷо зоҳир гардад .

گفت: مرا فرموده‌اند که در صف جهاد با کفار، قتال همی آرم تا آنکه بگویند: لا اله الا اللَّه محمد رسول اللَّه. چون صیغت این کلمات بر زبان ایشان رفت ارواح و اشباح ایشان و اموال ایشان در حمایت و عصمت این کلمات شد. نتوانیم که بجان ایشان قصد کنیم و نشاید که مال ایشان غصب نمائیم، مگر بحقی واجب و سببی لازم که شرع آن را واجب و لازم کرد و حساب ایشان اندر آن جهان با خداوند بود عز و جل و صحت عقیدت ایشان آنجا ظاهر گردد.

эй ҷавонмард , наҷот аз теғи зоҳир бтиғ зоҳирасту наҷот аз уқубати ботини бъқидт ботинаст . Чун бзбон зоҳир гуфтӣ лои илоҳи алои аллоҳ , теғи ин сарой аз гарданат бархест ва чун бадали пазируфтии лои илоҳи алои аллоҳ , уқубати он сарой аз танат бархест . Забони муъмин посбон диласт . Бзкри тасбеҳу тҳлили посбонӣ дил кунад . Ҳар гуҳ ки дили бсФти ихлосу перояи сидқи ороста буд , посбон бар ҷои худ буд . Аммо дилӣ ки дар ӯ ихлос ва сидқ набошад , хароб буд ва дар хонаи хароби посбон нишондани маҳол буд . Чун султони ихлос дар самими дили муваҳҳид ватан гирифт . Ҳамаи роҳҳо бқҳри ъзи худ фурӯи бандад . Ибрат бидида фиристад , то парда дорӣ кунад . Ҳикмат бигӯаш фиристад то ҷосӯсӣ кунад . Шаҳодат бзбон фиристад то посбонӣ кунад . Вилояти ҷавориҳи султони вор фурӯ гирад . Насими рӯҳ ӯ рӯҳро муаттар ҳаме дораду савлати нқмт ӯ тазвиру саҳари шайтонро маъаттал ҳаме дорад . Ва аллоҳ вале алтўФиқ .

ای جوانمرد، نجات از تیغ ظاهر بتیغ ظاهرست و نجات از عقوبت باطن بعقیدت باطن است. چون بزبان ظاهر گفتی لا اله الا اللَّه، تیغ این سرای از گردنت برخاست و چون بدل پذیرفتی لا اله الا اللَّه، عقوبت آن سرای از تنت برخاست. زبان مؤمن پاسبان دلست. بذکر تسبیح و تهلیل پاسبانی دل کند. هر گه که دل بصفت اخلاص و پیرایه صدق آراسته بود، پاسبان بر جای خود بود. اما دلی که در او اخلاص و صدق نباشد، خراب بود و در خانه خراب پاسبان نشاندن محال بود. چون سلطان اخلاص در صمیم دل موحّد وطن گرفت. همه راهها بقهر عزّ خود فرو بندد. عبرت بدیده فرستد، تا پرده‌داری کند. حکمت بگوش فرستد تا جاسوسی کند. شهادت بزبان فرستد تا پاسبانی کند. ولایت جوارح سلطان‌وار فرو گیرد. نسیم روح او روح را معطر همی دارد و صولت نقمت او تزویر و سحر شیطان را معطّل همی دارد. و اللَّه ولیّ التوفیق.

Фоилами أнаҳи лои إлаҳи إлои аллоҳи кони ?ла ( с ) илми алиқини Фأмри бъини алиқину кони ?лаи айни алиқини Фأмри баҳақи алиқин .

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ کان له (ص) علم الیقین فأمر بعین الیقین و کان له عین الیقین فأمر بحق الیقین.

Мустафо ( с )ро илми алиқин буд , бойени хитоб ӯро аз илми алиқин бо айни алиқини хонданд ва он гуҳ аз айни алиқин ӯро баҳақи алиқини бурданд , шеър

مصطفی (ص) را علم الیقین بود، باین خطاب او را از علم الیقین با عین الیقین خواندند و آن گه از عین الیقین او را بحق الیقین بردند، شعر

Илми алиқин истидлолӣаст , айни алиқини астдрокӣ , ҳақи алиқин ҳақиқӣаст . Илми алиқин мтолътаст , айни алиқин мкошФтаст , ҳақи алиқин мшоҳдтаст . Илми алиқин аз самоъ буд , айни алиқин аз илҳоми равед , ҳақи алиқин аз аёни хезад . Илми алиқини сабаб бшнохтнаст , айни алиқин аз сабаб бозрстнаст , ҳақи алиқин аз интизору тмиизи озод гаштанаст . Касе ки хоҳад то аз илми алиқини бъин алиқин расад ӯро се чизи бакор бояд : истеъмоли илму таъзими амру атбоъи суннат . Чун хоҳад ки аз айни алиқини баҳақ алиқин расад , тарки тадбир бояду лузӯми ризоу ҳурмат дар хилвату хаҷал аз хизмат . Пас чун баҳақ алиқин расад онаст ки пер тариқат гуфт : борон ки бдрё расед барисед . Дар худ барисед он кас ки бмўлӣ расед . Агар касе гуяд иброҳӣми халилро гуфтандӣ : аслм ҷавоб дод ки : аслмт .

علم الیقین استدلالی است، عین الیقین استدراکی، حق الیقین حقیقی است. علم الیقین مطالعت است، عین الیقین مکاشفت است، حق الیقین مشاهدت است. علم الیقین از سماع بود، عین الیقین از الهام روید، حق الیقین از عیان خیزد. علم الیقین سبب بشناختن است، عین الیقین از سبب بازرستن است، حق الیقین از انتظار و تمییز آزاد گشتن است. کسی که خواهد تا از علم الیقین بعین الیقین رسد او را سه چیز بکار باید: استعمال علم و تعظیم امر و اتباع سنت. چون خواهد که از عین الیقین بحق الیقین رسد، ترک تدبیر باید و لزوم رضا و حرمت در خلوت و خجل از خدمت. پس چون بحق الیقین رسد آنست که پیر طریقت گفت: باران که بدریا رسید برسید. در خود برسید آن کس که بمولی رسید. اگر کسی گوید ابراهیم خلیل را گفتندی: اسلم جواب داد که: اسلمت.

Мустафои ҳабибро гуфтанд : фоилам , нагуфт ки : илмат . Ҷавоб онаст ки халили раванда буд дар роҳи إнии зоҳби إлии рабӣ , дар водии тафарруқати мондаи лои ҷурми ҷавобаш худ боист доду ҳабиби рабӯдаи ҳақ буд дар нуқтаи ҷамъ , навохтаи асрии бъбдаҳ , ҳақ ӯро бахуд боз нагузошт аз баҳри вай ҷавоб дод ки омн алрасулу алоямони ҳўи алълм ,у ахбор алҳақ субҳонаи анҳу анаи омну илм , атуми ман ахбораи бнФсаҳи ании илмат .

مصطفی حبیب را گفتند: فاعلم، نگفت که: علمت. جواب آنست که خلیل رونده بود در راه إِنِّی ذاهِبٌ إِلی‌ رَبِّی، در وادی تفرقت مانده لا جرم جوابش خود بایست داد و حبیب ربوده حق بود در نقطه جمع، نواخته اسری بعبده، حق او را بخود باز نگذاشت از بهر وی جواب داد که آمَنَ الرَّسُولُ و الایمان هو العلم، و اخبار الحق سبحانه عنه انه آمن و علم، اتم من اخباره بنفسه انّی علمت.

Қавла :у астғФри лзнбк , эй азои илмати анки илмат « ФостғФри лзнбк » ҳозои ?фон алҳақ алии ҷалоли қадараи лои иълмаҳи ғайра ё Муҳамад чун дар худ бадоне ки моро донистӣ , аз ин дониш тавба биор ва истиғфорӣ бикун ки ҷалоли қадари мо ҷузи ҷамоли ъз мо надонад .

قوله: وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِکَ، ای اذا علمت انک علمت «فاستغفر لذنبک» هذا فان الحق علی جلال قدره لا یعلمه غیره یا محمد چون در خود بدانی که ما را دانستی، از این دانش توبه بیار و استغفاری بکن که جلال قدر ما جز جمال عز ما نداند.

Ва лўҷҳҳои ман ваҷҳҳо қамар

و لوجهها من وجهها قمر

Ва лъинҳои ман айнҳо кӯҳл

و لعینها من عینها کحل‌

Туро ки донад , турои ту донеи ту

ترا که داند، ترا تو دانی تو

Туро надонад кас , туро ту донеи бас

ترا نداند کس، تو را تو دانی بس‌

Ва аллоҳи алғнӣу أнтми алФқроءу аллоҳи алғнии ани тоъткму антми алФқроء , илои раҳмата , аллоҳ ғанӣаст , ӯро бкс ниёз нест . Воҳидаст , ӯро шарик ва анбор нест . Ҷаббораст , касро дар висол ӯ ранг нест . Молик алмаликаст , ҳар чаҳ кунад касро Зуҳраи эътироз ва рӯй ҷанг нест . Агар аъмоли садиқони замину тоъоти қиддӣсони осмон ҷамъ кунанд дар мизони ҷалоли зўи алҷлоли пари пашша Эй насинҷид .

وَ اللَّهُ الْغَنِیُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ و اللَّه الغنی عن طاعتکم و انتم الفقراء، الی رحمته، اللَّه غنی است، او را بکس نیاز نیست. واحد است، او را شریک و انبار نیست. جبار است، کس را در وصال او رنگ نیست. مالک الملک است، هر چه کند کس را زهره اعتراض و روی جنگ نیست. اگر اعمال صدّیقان زمین و طاعات قدّیسان آسمان جمع کنند در میزان جلال ذو الجلال پر پشه‌ای نسنجد.

Нигар то бойени амали шӯрида худ нанигарӣ ва дарин ақли мухтасар худ бидида эъҷоб назар накунӣ ва ӯро ки ҷӯии бФзл ӯ ҷӯӣ на бъқлу амали худ .

نگر تا باین عمل شوریده خود ننگری و درین عقل مختصر خود بدیده اعجاب نظر نکنی و او را که جویی بفضل او جویی نه بعقل و عمل خود.

Ва луи лои фазли аллоҳи алайкуму раҳматаи мо зкии мнкми ман أҳди أбдо эй ҷавонмарди иззат сифат ӯсту ғании наът ӯ . Илму фаҳму ақли куҷои Зуҳра он дорад ки пеши иззат ӯ боз шавад . Фазл сифат ӯсту иззати сифат ӯу пеши сифат ӯ ки боз шавад ҳам сифат ӯ боз шавад . Ҳар ки дар паноҳ ақл рафт сифати иззат пеш омад ва ӯро навмед боз гардонид ва ҳар ки дар паноҳи фазл ӯ рафт брдобрд ӯ боалӣ алӣин расед .

وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَکی‌ مِنْکُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً ای جوانمرد عزت صفت اوست و غنی نعت او. علم و فهم و عقل کجا زهره آن دارد که پیش عزت او باز شود. فضل صفت اوست و عزت صفت او و پیش صفت او که باز شود هم صفت او باز شود. هر که در پناه عقل رفت صفت عزت پیش آمد و او را نومید باز گردانید و هر که در پناه فضل او رفت بردابرد او باعلی علیین رسید.

Ҳар ки такя бар аъмол хеш кард , ӯро бахуд боз гузоштанд ва ҳар ки дар фазлу раҳмат ӯ овехт ӯро бҷноти Наими бргзоштнду бмқъди сидқ расониданд ъанд млики муқтадир .

هر که تکیه بر اعمال خویش کرد، او را بخود باز گذاشتند و هر که در فضل و رحمت او آویخت او را بجنات نعیم برگذاشتند و بمقعد صدق رسانیدند عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ.

Қол алнабӣ ( с ) : мо мнкми ман аҳади инҷиаҳи амала , қолўоу лои анат ё расӯли аллоҳ , қол :у лои анои алои ани итғмднии аллоҳи брҳмтаҳ .

قال النبی (ص): ما منکم من احد ینجیه عمله، قالوا و لا انت یا رسول اللَّه، قال: و لا انا الّا ان یتغمّدنی اللَّه برحمته.