Қавла : إнмои алмؤмнўни إхўаҳ эй падеди оранда ҳар мавҷӯдӣ эй пазирнда ҳар дӯдӣ . эй карамати бандагонро бурузии зомин , эй малики ту аз фаноу заволи эмин .
قوله: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ای پدید آرنده هر موجودی ای پذیرنده هر دودی. ای کرمت بندگان را بروزی ضامن، ای ملک تو از فنا و زوال ایمن.
Азиз карда ту кас хор накунад бар кашида ту кас нигунсор накунад . Бдоғи гирифтаи ту кас дар ӯ тамаъ накунад . Муъминони ҳама бдоғ тавонад ва дар равиши хеш бо чароғ тавонад . Бар кашидагон атфу навохтагон лутф тавонад , аз тороти халқяту ҳолоти башарият дар доираи ӯҳдаи қадам бар нуқта ризо доранд . Гоҳ чун сарвӣ дар чаман дар мақом хилватанд , гоҳ чун чифтаи чавгонӣ бар мақом хизматанд . Эшонанд ки дар азали раби Алъоламин эшонро навохтау миёни эшон бародарии афканда ки إнмои алмؤмнўни إхўаҳи бародарӣ ки ҳаргиз мунқатиъ нашавад , қаробатӣ ки бурӣда нагардад , нисбӣ ки то абади бипайвандад , ҳамонаст ки хабар меояд : кули сабабу насаби инқтъи явми алқимаҳи алои сабабӣу нисбӣ . Муроди бойени насаби дайн ва тақвоаст на насаби обу гул .
عزیز کرده تو کس خوار نکند بر کشیده تو کس نگونسار نکند. بداغ گرفته تو کس در او طمع نکند. مؤمنان همه بداغ تواند و در روش خویش با چراغ تواند. بر کشیدگان عطف و نواختگان لطف تواند، از تارات خلقیت و حالات بشریت در دایره عهده قدم بر نقطه رضا دارند. گاه چون سروی در چمن در مقام خلوتاند، گاه چون چفته چوگانی بر مقام خدمتاند. ایشانند که در ازل رب العالمین ایشان را نواخته و میان ایشان برادری افکنده که إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ برادری که هرگز منقطع نشود، قرابتی که بریده نگردد، نسبی که تا ابد بپیوندد، همانست که خبر میآید: کلّ سبب و نسب ینقطع یوم القیمة الّا سببی و نسبی. مراد باین نسب دین و تقوی است نه نسب آب و گل.
Агар нисбати обу гул будӣ бӯи лҳбу бӯи ҷаҳлро дар он насиб будӣу ҳўи алмшори илайҳи фии қавла : إн أкрмкм ъанд аллоҳи أтқокм эй ҷавонмард чун май доне ки муъминони ҳама бародарон тавонад ва дар насаби имону тақво хуишон тавонад , ҳақи бародарии бгзору шарти хеши биҷои ор . Зиндагонӣ бо эшон бмўоФқт кун роҳи эсору футуввати пеши гиру хизмат бемуъоризат кун . Эшон гуноҳ кунанд ту узри хоҳи эшон бемор шаванд ту иёдат кун ҳаззи худ яксар фурӯи гузору насиби эшон зиёдат кун . Инаст ҳақи бародарӣ агар сари ин дорӣ дароӣу рене ҳиҷрат кун . Зўи алнўни мисриро пурседанд ки суҳбат бо ки дорем ва нишаст ва хост бо ки кунем , гуфт : ман лои имлку лои инкри алейк ҳолои ман аҳўолку лои итғири бтғирк . Фармуд суҳбат бо касе кун ки вайро малик набӯд яъне ончӣ дорад аз молу малик на ҳақ хеш донад ҳақи бародарон дар он беш аз ҳақи хеши шиносад .
اگر نسبت آب و گل بودی بو لهب و بو جهل را در آن نصیب بودی و هو المشار الیه فی قوله: إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ ای جوانمرد چون میدانی که مؤمنان همه برادران تواند و در نسب ایمان و تقوی خویشان تواند، حق برادری بگزار و شرط خویش بجای آر. زندگانی با ایشان بموافقت کن راه ایثار و فتوت پیش گیر و خدمت بیمعارضت کن. ایشان گناه کنند تو عذر خواه ایشان بیمار شوند تو عیادت کن حظّ خود یکسر فرو گذار و نصیب ایشان زیادت کن. اینست حق برادری اگر سر این داری درای و رنه هجرت کن. ذو النون مصری را پرسیدند که صحبت با که داریم و نشست و خاست با که کنیم، گفت: من لا یملک و لا ینکر علیک حالا من احوالک و لا یتغیر بتغیرک. فرمود صحبت با کسی کن که وی را ملک نبود یعنی آنچه دارد از مال و ملک نه حق خویش داند حق برادران در آن بیش از حق خویش شناسد.
Ҳар хусумат ки дар олам афтод аз туе ва манӣ хост чун туе ва манӣ аз роҳи бардоштӣ мувофиқат омад ва хусумат бархест .
هر خصومت که در عالم افتاد از تویی و منی خاست چون تویی و منی از راه برداشتی موافقت آمد و خصومت برخاست.
Дигар васф онаст ки суҳбат бо касе дор ки бҳичи ҳол бар ту мункир нагардад ва агар дар ту айбӣ бинад аз ту барнагардад .
دیگر وصف آنست که صحبت با کسی دار که بهیچ حال بر تو منکر نگردد و اگر در تو عیبی بیند از تو برنگردد.
Донад ки одамӣ аз айб холӣ нест ва беайбӣу покии ҷузи сифати худованд қуддус нест .
داند که آدمی از عیب خالی نیست و بیعیبی و پاکی جز صفت خداوند قدوس نیست.
Мардиро занӣ буд ва дар кори ишқи ваии неки рафта буд ва он занро сипеде дар чашм буду мард аз фарти муҳаббат аз он айб бехабар буд то рӯзӣ ки ишқи вай рӯй дар нуқсон ниҳод гуфт : ин сипедӣ дар чашми ту кӣ падед омад , зан гуфт он гуҳ ки камоли ишқи туро нуқсон омад . Мустафо ( с ) фармуд ҳуби алшии ءи иъмӣу исм .
مردی را زنی بود و در کار عشق وی نیک رفته بود و آن زن را سپیدیی در چشم بود و مرد از فرط محبت از آن عیب بیخبر بود تا روزی که عشق وی روی در نقصان نهاد گفت: این سپیدی در چشم تو کی پدید آمد، زن گفت آن گه که کمال عشق ترا نقصان آمد. مصطفی (ص) فرمود حبّ الشیء یعمی و یصمّ.
Дӯстии мари мардро аз дидани айби маҳбӯб нобӣно кунад ва аз маломати шунидан кар гирданд то на айб дӯст бинад на маломат дар дӯстии ваии шунӯд . Сдигр васф онаст ки лои итғири бтғирки бойени клмт ӯро аз суҳбати халқ боз бурид гуфт суҳбат ки кунӣ бо ҳақ кун на бо халқ зеро ки халқ бигарданд чун ту бигардӣу ҳақи ҷли ҷалолаи бҷлоли аҳадяти хешу камоли самадяти хеши ҳаргизи бнгрдд агар чаҳ халқ бигарданд .
دوستی مر مرد را از دیدن عیب محبوب نابینا کند و از ملامت شنیدن کر گرداند تا نه عیب دوست بیند نه ملامت در دوستی وی شنود. سدیگر وصف آنست که لا یتغیر بتغیرک باین کلمت او را از صحبت خلق باز برید گفت صحبت که کنی با حق کن نه با خلق زیرا که خلق بگردند چون تو بگردی و حق جلّ جلاله بجلال احدیت خویش و کمال صمدیت خویش هرگز بنگردد اگر چه خلق بگردند.
Пер тариқат гуфт илоҳии ту муъминонро паноҳӣ . Қосидонро бар сари роҳӣ . Азиз касе ки ту ӯро хоҳӣ . Агар бигурезад ӯро дар роҳӣ . Тӯбои он касро ки ту ӯ рое , оё ки то аз мо худ кроӣӣ .
پیر طریقت گفت الهی تو مؤمنان را پناهی. قاصدان را بر سر راهی. عزیز کسی که تو او را خواهی. اگر بگریزد او را در راهی. طوبی آن کس را که تو او رایی، آیا که تا از ما خود کرائی.
Зўи алнўн мисрӣ гуфт заниро дидам дарин савоҳили шом , занӣ ки басӯрат зан намӯду бмънии ҳазор марди бештари ҳамаи айни сафоу зоти вафо буд . Зоҳир ӯ ҳамаи сафои сифат , ботин ӯ ҳамаи бақои маърифат . На дар сӯрати исму ҷисми овехта , на дар манзили ҳолу қоли рахти афканда .
ذو النون مصری گفت زنی را دیدم درین سواحل شام، زنی که بصورت زن نمود و بمعنی هزار مرد بیشتر همه عین صفا و ذات وفا بود. ظاهر او همه صفا صفت، باطن او همه بقا معرفت. نه در صورت اسم و جسم آویخته، نه در منزل حال و قال رخت افکنده.
Макун дар ҷисму ҷони манзил ки ин дунаст ва он воло
مکن در جسم و جان منزل که این دونست و آن والا
Қадами зин ҳар ду берун на , на ӣнҷо бош ва на онҷо
قدم زین هر دو بیرون نه، نه اینجا باش و نه آنجا
Бҳстӣ маҳбӯб ҳастӣ худ дар бохта , бсФоти маҳбӯб аз сифоти худ безор шуда .
بهستی محبوب هستی خود در باخته، بصفات محبوب از صفات خود بیزار شده.
Аиҳо алсоӣли ани қстно
ایها السائل عن قصتنا
Луи тронои лами тафарруқи бинно
لو ترانا لم تفرق بیننا
Фозои абсртнии абсртаҳ
فاذا ابصرتنی ابصرته
Ва азои абсртаҳи абсртно
و اذا ابصرته ابصرتنا
эй ҷавонмард , муҳаббати султонӣ қоҳирасту шаръи муҳаббат бар хилофи шаръ зоҳираст . Дар шаръи зоҳири ҳамаи лутфу рФқу нафъ ва навохтанаст ва дар шаръи муҳаббати ҳамаи қаҳру унфу куштану хӯн рехтанаст .
ای جوانمرد، محبت سلطانی قاهر است و شرع محبت بر خلاف شرع ظاهر است. در شرع ظاهر همه لطف و رفق و نفع و نواختن است و در شرع محبت همه قهر و عنف و کشتن و خون ریختن است.
Дар ишқи тугар кушта шавам бокӣ нест
در عشق تو گر کشته شوم باکی نیست
Кӯи домани ишқӣ ки бирав чокӣ нест
کو دامن عشقی که برو چاکی نیست
Зўи алнўн мисрӣ гуфт : он занро пурсидам ки ман ин ақблт ва ин тридин ?
ذو النون مصری گفت: آن زن را پرسیدم که من این اقبلت و این تریدین؟
эй зан аз куҷои рафтаеу куҷои қасди дорӣ . Гуфтои ақблт ман ъанд ақвоми ттҷоФии ҷнўбҳми ани алмзоҷъи идъўни рбҳми хўФоу тмъои илои риҷоли лои тлҳиҳми туҷҷорау лои байъи ани зикри аллоҳ . Аз наздик қавмӣ биёмадам бедорони бнздики қавмии рӯми ҳушёрон . Эшонро бсФту сират маърӯф карданд на баному нисбат . Ҳар ки ӯ шарафӣу кароматӣ дар ҷаҳон ёфт аз сифат ва сират ёфт на аз ному нисбат , чаҳ шараф дорад он нисбат ки фардо бурӣда гардад ? ва алҳақ ҷли ҷалолаи иқўл : Флои أнсоби бинҳми иўмӣзу лои итсоءлўни кадом кароматаст бузургвортар аз ин каромат ки раби алъзаҳи миФрмоид : إн أкрмкм ъанд аллоҳи أтқокм . Он гуҳи сифати он қавм , бедории ниҳоду бихўобӣ ки сифат муштоқонасту ойини ошиқон , гуфт чун шаби даройаду офтоб ниҳон шавад дилҳои эшон маъдан андӯҳон шавад , гуҳӣ навҳа кунанд бзорӣ , гуҳӣ биноланд аз хорӣ , гуҳии рӯзномаи ишқ боз кунанду сӯраи шавқ оғоз кунанд , фарёд даргиранду сӯзи бзории дӯстро ёд кунанд .
ای زن از کجا رفتهای و کجا قصد داری. گفتا اقبلت من عند اقوام تَتَجافی جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً الی رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ. از نزدیک قومی بیامدم بیداران بنزدیک قومی روم هشیاران. ایشان را بصفت و سیرت معروف کردند نه بنام و نسبت. هر که او شرفی و کرامتی در جهان یافت از صفت و سیرت یافت نه از نام و نسبت، چه شرف دارد آن نسبت که فردا بریده گردد؟ و الحق جل جلاله یقول: فَلا أَنْسابَ بَیْنَهُمْ یَوْمَئِذٍ وَ لا یَتَساءَلُونَ کدام کرامت است بزرگوارتر از این کرامت که رب العزة میفرماید: إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ. آن گه صفت آن قوم، بیداری نهاد و بیخوابی که صفت مشتاقان است و آئین عاشقان، گفت چون شب درآید و آفتاب نهان شود دلهای ایشان معدن اندوهان شود، گهی نوحه کنند بزاری، گهی بنالند از خواری، گهی روزنامه عشق باز کنند و سوره شوق آغاز کنند، فریاد درگیرند و سوز بزاری دوست را یاد کنند.
Ҳамаи шаби сар бар зонуии ҳайрати ниҳода ё рӯй бар хок ҳасрат молидаау бадаради дилу сӯзи ҷигари ин навҳа мекунанд ки :
همه شب سر بر زانوی حیرت نهاده یا روی بر خاک حسرت مالیده و بدرد دل و سوز جگر این نوحه میکنند که:
Ториктараст ҳар замонии шаби ман
تاریکتر است هر زمانی شب من
ё раби шаби ман саҳар надорад гӯйӣ
یا رب شب من سحر ندارد گویی
эй ҷавонмард ҳар ки шабии бедори набӯда ӯ ранҷи бедорӣ чаҳ донад , ҳар ки шабии бемори набӯда аз дарозии шаби бедорон чаҳ хабар дорад . эй мискини ҳаргизи турои шабӣ буд ки аз дард ноёфт мӯнис , мӯниси ту моҳ буду ситора бо ту ҳамроз буд . эй шаб дароз бихоб ғифлат кӯтоҳ кардау рӯзи сипеди бмъсит сиёҳ карда . эй мискини рӯзи умратро шаб омад , баҳор ҷавонӣ даргузашт , гулнорат зард шуд , ақиқати коҳ шудаи чароғати фурӯи мард , ҳисоби умр Фзлк шуд , рӯзи шимурда бохр расед ва бурид дар расед . Имрӯзи мотам худ бидору ашки ҳасрат аз дидаи фурӯи бори пеш аз онкӣ на чашм монад на бенаӣ , на тан монад на тавоноӣ , на қӯт монад на доноӣ на камол монад на зебоӣ .
ای جوانمرد هر که شبی بیدار نبوده او رنج بیداری چه داند، هر که شبی بیمار نبوده از درازی شب بیداران چه خبر دارد. ای مسکین هرگز ترا شبی بود که از درد نایافت مونس، مونس تو ماه بود و ستاره با تو همراز بود. ای شب دراز بخواب غفلت کوتاه کرده و روز سپید بمعصیت سیاه کرده. ای مسکین روز عمرت را شب آمد، بهار جوانی درگذشت، گلنارت زرد شد، عقیقت کاه شده چراغت فرو مرد، حساب عمر فذلک شد، روز شمرده بآخر رسید و برید در رسید. امروز ماتم خود بدار و اشک حسرت از دیده فرو بار پیش از آنکه نه چشم ماند نه بینایی، نه تن ماند نه توانایی، نه قوت ماند نه دانایی نه کمال ماند نه زیبایی.
эй худовандони моли алоътбори алоътбор
ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار
Вае худовандони қоли алоътзори алоътзор
و ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
Пеш аз он кини ҷони узровар фурӯ монад зи нутқ
پیش از آن کین جان عذر آور فرو ماند ز نطق
Беш аз он кини чашми ибрати байн фурӯ монад зи кор
بیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند ز کار