Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими зобти ашбоҳи алтолбини фии арсаи кбрёӣаҳ . ТФтрти арвоҳи алмридини фии ъзи бқоӣаҳи аҳтрқти қулӯби алмштоқини фии тъззи ҷалолау ҷамолау ббҳоӣаҳ .

بسم اللَّه الرحمن الرحیم ذابت اشباح الطالبین فی عرصة کبریائه. تفطّرت ارواح المریدین فی عز بقائه احترقت قلوب المشتاقین فی تعزز جلاله و جماله و ببهائه.

Тарабати асрори алмуваҳидини фии зикри сифотау асмоӣаҳ .

طربت اسرار الموحّدین فی ذکر صفاته و اسمائه.

Аллоҳаст ки гум шудагонро орад бар сари роҳ . Шоҳон аз даргоҳ ӯ баранд ҳишмату ҷоҳ . Бар ҳар чизе қодираст ва бар ҳар шоҳии шоҳ . Дастгири дармондагону оҷизонро неки паноҳ .

اللَّه است که گم شدگان را آرد بر سر راه. شاهان از درگاه او برند حشمت و جاه. بر هر چیزی قادر است و بر هر شاهی شاه. دستگیر درماندگان و عاجزان را نیک پناه.

ӯ ки на вайро хонд , хоср касе ки ӯсту кораши табоҳ .

او که نه وی را خواند، خاسر کسی که اوست و کارش تباه.

Онаст ки раб Алъоламин фармуд : зли ман тдъўни إлои إёҳ .

آنست که رب العالمین فرمود: ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِیَّاهُ.

Рҳмнаст рӯзии гумору душманпарвар , холиқи хайру шар , мубдиъи айну асар , нигорандаи одам на аз модар на аз падар .

رحمن است روزی‌گمار و دشمن‌پرور، خالق خیر و شر، مبدع عین و اثر، نگارنده آدم نه از مادر نه از پدر.

Якеро бинӣ дар дунё бо манзалату хатару сина ӯ аз ҳақ бехабар , дайгариро бинии дарахти имон дар дилу доғи ошноӣ бар ҷигар , на кафш дар пой ва на дастор бар сар .

یکی را بینی در دنیا با منزلت و خطر و سینه او از حق بی‌خبر، دیگری را بینی درخت ایمان در دل و داغ آشنایی بر جگر، نه کفش در پای و نه دستار بر سر.

Онаст ки раби алъзаҳи миФрмоид : إнои кули шайъи ءи хлқноаҳ бақадр .

آنست که رب العزه میفرماید: إِنَّا کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ.

Раҳимаст ӯ ки имон диҳаду қалби салим , мؤмнонро раҳанд аз нори ҷҳим , бхлқ фиристод расӯлии Карим . Бстўд ӯро бхлқи азим . Бирав хутба кард ки : ҳариси алайкуми болмؤмнини рؤФи раҳим .

رحیم است او که ایمان دهد و قلب سلیم، مؤمنانرا رهاند از نار جحیم، بخلق فرستاد رسولی کریم. بستود او را بخلق عظیم. برو خطبه کرد که: حَرِیصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ.

Қавла : ақтрбти алсоъаҳу аншқи алқмри шӯр аз ҷонҳо бегонагон бархест , дӯди ҳасад аз синаҳоҳошон баромад , ғубори адоват бар рухсорашон нишаст , он соъат ки иншиқоқи қамар падед омад ва ин муъҷизаи ошкорои гашт .

قوله: اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ شور از جانها بیگانگان برخاست، دود حسد از سینه‌هاهاشان برآمد، غبار عداوت بر رخسارشان نشست، آن ساعت که انشقاق قمر پدید آمد و این معجزه آشکارا گشت.

Ҳар яке аз эшон боътроз берун омад , яке мегуфт саҳари мустамар . Яке мегуфт ҳозои соҳири каззоб . Яке мегуфт муаллими маҷнӯни бойен бас накарданд ва дар таъни биФзўднд , яке гуфт мол надорад дарвешаст .

هر یکی از ایشان باعتراض بیرون آمد، یکی میگفت سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ. یکی میگفت هذا ساحِرٌ کَذَّابٌ. یکی میگفت مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ باین بس نکردند و در طعن بیفزودند، یکی گفت مال ندارد درویش است.

Яке гуфт ҳишмату ҷоҳ ва табаъ надорад ятем ва длришаст . Дармондау саргашта дар кор хешаст .

یکی گفت حشمت و جاه و تبع ندارد یتیم و دلریش است. درمانده و سرگشته در کار خویش است.

Ҳар касе бар ингуна фасоди табъи худ ҳаме намӯд ва бар куфру ширки худ ҳамеи Миср буд , ва аз даргоҳи ҷалоли он Сайидро навохту шараф ҳаме фузуд ки : агар молу неъмати бензади шумо шарт меҳтарӣаст , маодину ркози олам хазина ӯст , дар лашкару сипоҳ май бояд , Каррӯбӣону муқаррабони олами қудси лашкар ва сипоҳ ӯст . Вари ҳишмат ва ҷоҳ мехоҳед кунину оламён бФрмон ӯст .

هر کسی بر اینگونه فساد طبع خود همی نمود و بر کفر و شرک خود همی مصرّ بود، و از درگاه جلال آن سید را نواخت و شرف همی فزود که: اگر مال و نعمت بنزد شما شرط مهتری است، معادن و رکاز عالم خزینه اوست، در لشکر و سپاه می‌باید، کروبیان و مقربان عالم قدس لشکر و سپاه اوست. ور حشمت و جاه میخواهید کونین و عالمیان بفرمان اوست.

Шарқу ғарби мамлакат гоҳ ӯст . Офариниши осмону замини туфайл қадам ӯст .

شرق و غرب مملکت گاه اوست. آفرینش آسمان و زمین طفیل قدم اوست.

Ҷабраили амин , сафир даргоҳ ӯст . Маҳшари қиёмати майдон шафоат ӯст . Ҳавзи кавсари маҷлис инс ӯст . Қоби қавсин қадамгоҳ ъз ӯст . Бқоءу рзоءи худованди зўи алҷлоли тӯҳфа ва халъат ӯст .

جبرئیل امین، سفیر درگاه اوست. محشر قیامت میدان شفاعت اوست. حوض کوثر مجلس انس اوست. قاب قوسین قدمگاه عز اوست. بقاء و رضاء خداوند ذو الجلال تحفه و خلعت اوست.

Ақтрбти алсоъаҳу аншқи алқмр Мӯсо кулемро анФлоқи баҳр буд . Мустафои ҳабибро иншиқоқи қамар буд . Чаҳ аҷабгар баҳр бар Мӯсо ба зарби Асои шикофтаи гашт ки баҳри мркўб ва малмӯсаст , дасти одамӣ бадв расаду қасди одамии буи асар дорад .

اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ موسی کلیم را انفلاق بحر بود. مصطفی حبیب را انشقاق قمر بود. چه عجب گر بحر بر موسی به ضرب عصا شکافته گشت که بحر مرکوب و ملموس است، دست آدمی بدو رسد و قصد آدمی بوی اثر دارد.

ӯъҷубаи мамлакати иншиқоқ қамараст ки оламён аз дарёфт он оҷизу дасти ҷину инс аз расӣдани буии қосир ва он гуҳи бошорти ду ангушти муборак , Мустафо ( с ) шикофтаи гашт ва ин муъҷизаи Марвро зоҳири гашт .

اعجوبه مملکت انشقاق قمر است که عالمیان از دریافت آن عاجز و دست جن و انس از رسیدن بوی قاصر و آن گه باشارت دو انگشت مبارک، مصطفی (ص) شکافته گشت و این معجزه مرو را ظاهر گشت.

Ва дар иншиқоқи қамари ашортист ,у мؤмнонро дар он бишоратӣаст . Чунон ки қамари мақҳур ҳақаст , оташи ҳам мақҳур ҳақаст . Пас буқати изҳори муъҷизаи расӯл , қамарро фармуд то бошорти ваии бадви ним гашт . Агар буқати изҳори шафоати рӯзи растохези оташро фармоед то бар гунаҳи корон сард гардад чаҳ аҷаб бошад .

و در انشقاق قمر اشارتیست، و مؤمنانرا در آن بشارتی است. چنان که قمر مقهور حق است، آتش هم مقهور حق است. پس بوقت اظهار معجزه رسول، قمر را فرمود تا باشارت وی بدو نیم گشت. اگر بوقت اظهار شفاعت روز رستاخیز آتش را فرماید تا بر گنه‌کاران سرد گردد چه عجب باشد.

Қавла :у кули أмри мустақари Фолтқии алмоءи алии أмри қади қадари إнои кули шайъи ءи хлқноаҳ бақадр .

قوله: وَ کُلُّ أَمْرٍ مُسْتَقِرٌّ فَالْتَقَی الْماءُ عَلی‌ أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ إِنَّا کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ.

Ин ҳар се оят дар ин сӯра ҳуҷҷатаст бар қадарёну мӯътазилӣону хориҷиёну ради мазҳаби ботили эшон ки эшон хайру шар , ҳама аз худ бенанд ва гӯйанд аллоҳи таъолии олати офариду қӯт дар ваии ниҳод ва фармон фармуд . Банда мустағнӣ шуд аз ҳақи ҷли ҷалола ва ӯро бтўФиқу мъўнт ҳоҷат нест .

این هر سه آیت در این سورة حجّت است بر قدریان و معتزلیان و خارجیان و رد مذهب باطل ایشان که ایشان خیر و شر، همه از خود بینند و گویند اللَّه تعالی آلت آفرید و قوّت در وی نهاد و فرمان فرمود. بنده مستغنی شد از حق جل جلاله و او را بتوفیق و معونت حاجت نیست.

Лои ҷурм лозим ояд эшонро ки худро холиқи афъол худ гӯйанд то худоиро ъзу ҷл дар офариниш шарик гуфта бошанд . Ва низ корҳо бхўости худ азоФт кунанд на бхўости аллоҳи ҷли ҷалола .

لا جرم لازم آید ایشان را که خود را خالق افعال خود گویند تا خدای را عز و جل در آفرینش شریک گفته باشند. و نیز کارها بخواست خود اضافت کنند نه بخواست اللَّه جل جلاله.

Ва ин мазҳаб снўёнаст ва ин се ояти рад эшонаст .

و این مذهب ثنویان است و این سه آیت ردّ ایشان است.

Ва мазҳаби аҳл суннат онаст ки некӣу бадӣ ҳар чанд касб бандаасту бандаи бони мсоб ва мъоқбаст аммо бхўост аллоҳасту бқзоу тақдир ӯ . Чунонк раб алъзаҳ фармуд : қул кул ман ъанд аллоҳу Мустафо ( с ) фармуд : алқдри хирау шараи ман аллоҳи ъзу ҷл .

و مذهب اهل سنت آنست که نیکی و بدی هر چند کسب بنده است و بنده بآن مثاب و معاقب است اما بخواست اللَّه است و بقضا و تقدیر او. چنانک رب العزة فرمود: قُلْ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ و مصطفی (ص) فرمود: القدر خیره و شره من اللَّه عز و جل.

Ва қоли таъолӣу тақаддус : إнои кули шайъи ءи хлқноаҳ бақадр .

و قال تعالی و تقدس: إِنَّا کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ.

Ҳар чаҳ буд ва ҳаст ва хоҳад буд ҳамаи офарӣдаи мост , бқзоу тақдири мо , бородту машйати мо . Қазои рафтау ҳукмии рондау кории пардохта , на хост туаст ки имрӯз медрўо кунад , карда азалӣаст ки меошкоро кунад .

هر چه بود و هست و خواهد بود همه آفریده ماست، بقضا و تقدیر ما، بارادت و مشیّت ما. قضایی رفته و حکمی رانده و کاری پرداخته، نه خواست تو است که امروز می‌دروا کند، کرده ازلی است که می آشکارا کند.

Якеро рақами фазли блтФ азал кашида , қабули вай аз амали вай беш , иҷобат ӯ аз дъоءи вай беш . Ътоء ӯ аз саволи вай беш . Халъат ӯ аз хизмати вай беш . Афв ӯ аз ҷурми ваии пеш .

یکی را رقم فضل بلطف ازل کشیده، قبول وی از عمل وی بیش، اجابت او از دعاء وی بیش. عطاء او از سؤال وی بیش. خلعت او از خدمت وی بیش. عفو او از جرم وی پیش.

Якеро рӯзи аввал дар аҳди азали доғи адл бар ниҳода ва аз даргоҳи худ брондаҳ .

یکی را روز اول در عهد ازل داغ عدل بر نهاده و از درگاه خود برانده.

Азоб ӯ аз маъсияти вай беш , уқубат ӯ аз ҷурми вай беш .

عذاب او از معصیت وی بیش، عقوبت او از جرم وی بیش.

эй мискин , аз ӯ ҷуз ӯ махоҳ . Хизмат бмқотът макун мақотеъа бо аллоҳи мазҳаб Иблисаст . Иблис гуфт : акнӯн ки марои матруд ва малъун кардӣ ва аз ҳазрати хеши брондии марои чизеи даҳ : أнзрнии إлии явми ибъсўни ҳамаи дунё буи дод аммо хештанро аз ӯ бозстд .

ای مسکین، از او جز او مخواه. خدمت بمقاطعت مکن مقاطعه با اللَّه مذهب ابلیس است. ابلیس گفت: اکنون که مرا مطرود و ملعون کردی و از حضرت خویش براندی مرا چیزی ده: أَنْظِرْنِی إِلی‌ یَوْمِ یُبْعَثُونَ همه دنیا بوی داد اما خویشتن را از او بازستد.

ӯ ки аз ӯ дармонд агарчӣ ҳама ёфт ҳеҷ наёфт ва ӯ ки ӯро ёфт агар ҳеҷ чиз наёфт , ҳама ёфт .

او که از او درماند اگرچه همه یافت هیچ نیافت و او که او را یافت اگر هیچ چیز نیافت، همه یافت.

Чнонстӣ ки аллоҳ фармудӣ абдӣ ту набӯдӣ ва ман туро будам . Худро бъзт будам , муздурро брҳмт будам , дӯстро бсҳбт будам . Туро фиканда дидам барграфтам .

چنانستی که اللَّه فرمودی عبدی تو نبودی و من ترا بودم. خود را بعزت بودم، مزدور را برحمت بودم، دوست را بصحبت بودم. ترا فکنده دیدم برگرفتم.

Туро гузошта дидам бпзирФтм .

ترا گذاشته دیدم بپذیرفتم.

Он сифат ки бон барграфтам барҷост , бардошта худ бияфканам . . ? бъзи ъзи худ ниФкнм .

آن صفت که بآن برگرفتم برجاست، برداشته خود بیفکنم..؟ بعزّ عزّ خود نیفکنم.

إн аламтқин фии ҷиноту наҳри қимату ъзи он бқът на бмрғ бирёнасту ҷӯии равону хайроти ҳисон . Қимати садаф на бсдФаст . Қимати садафи бадар шоҳвораст ки дар дарун садафаст .

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ قیمت و عز آن بقعت نه بمرغ بریان است و جوی روان و خیرات حسان. قیمت صدف نه بصدف است. قیمت صدف بدرّ شاهوار است که در درون صدف است.

Қимати сарои бақо на бонаст ки дар ӯ мأкўл ва машрӯбаст . Қимату шарафи ваии бонст ки рақами тақрйв ҳақ дораду самти тахсӣс ки : фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадир .

قیمت سرای بقا نه بآن است که در او مأکول و مشروب است. قیمت و شرف وی بآنست که رقم تقریب حق دارد و سمت تخصیص که: فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ.

Калима ъанд рақами тақрйв ва тахсӣс дорад .

کلمه عِنْدَ رقم تقریب و تخصیص دارد.

Мо Мустафои арабиро ( с ) дар сарои ҳукми ин халъати қурбату шарафу ртбти додем ки мегуфт абят ъанд рабӣ .

ما مصطفی عربی را (ص) در سرای حکم این خلعت قربت و شرف و رتبت دادیم که می‌گفت ابیت عند ربی.

Ҳамин халъату ртбт , бар қадари равиши муъминони фардо дар канор эшон наҳем ки : фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадир .

همین خلعت و رتبت، بر قدر روش مؤمنان فردا در کنار ایشان نهیم که: فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ.

Рӯй солеҳи бен ҳёни ани абди аллоҳи бен бурӣдаи анаи қоли фии қавлаи таъолӣ : фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадири ани аҳли алҷнаҳи идхлўни фии кули явми мртини алии алҷбори табораку таъолии Фиқрأўни алайҳи алқуръону қади ҷлси кул амрӣ манеҳам маҷлисаи алзии ҳўи маҷлисаи алии манобири алдру алёқўту алзмрду алзҳбу алФзаҳи боъмолҳми Флми тқри аъинҳми бшии ءи қти комаи тқри أъинҳми бзлку лами исмъўои шиӣои аъзаму ло аҳсан манеҳ .

روی صالح بن حیان عن عبد اللَّه بن بریده انه قال فی قوله تعالی: فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ ان اهل الجنّة یدخلون فی کل یوم مرّتین علی الجبّار تبارک و تعالی فیقرأون علیه القرآن و قد جلس کل امرئ منهم مجلسه الذی هو مجلسه علی منابر الدر و الیاقوت و الزمرد و الذهب و الفضة باعمالهم فلم تقرّ اعینهم بشی‌ء قط کما تقرّ أعینهم بذلک و لم یسمعوا شیئا اعظم و لا احسن منه.

Сами инсрФўни илои рҳолҳми ноъмини қрираҳи аъинҳми илои мислҳо ман Улуғад .

ثم ینصرفون الی رحالهم ناعمین قریرة اعینهم الی مثلها من الغد.