Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими албоء : бар аллоҳи лоҳли алсъодаҳи алсин : сабақи алрҳмаҳи лоҳли алҷҳолаҳ . Алмими алмқоми алмҳмўди лоҳли алшФоъаҳ . Бо ишоратаст бабри худованди аҳли саодатро син ишоратаст бсбқи раҳмати аҳли ҷаҳолатро . Мем ишоратаст бмқоми Маҳмӯди аҳли шафоатро . Бар ӯ онаст ки дилатро бнўр маърифат биёрост ва дару чароғи тавҳиди биФрўхт . Қоли аллоҳи таъолии Фҳўи алии нури ман раба . Сабақ раҳмат онаст ки : дар аҳди азали пеш аз вуҷӯди офариниш аз баҳри ту раҳмат бар худ набшат . Қоли аллоҳ : кутуби рбкми алӣ нафса алрҳмаҳ . Мақом Маҳмӯд онаст ки : Мустафои арабӣ ( с )ро гуфт ки : аз баҳри шафоати осӣони умматро фардои турои бқёмт бар пой кунам дар мақомӣ ки пешинону пасинони туро дар он биситойанд . Қоли аллоҳи таъолӣ : ъсии أни ибъски рбки мқомои мҳмўдо .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الباء: برّ اللَّه لاهل السّعادة السّین: سبق الرّحمة لاهل الجهالة. المیم المقام المحمود لاهل الشّفاعة. با اشارتست ببرّ خداوند اهل سعادت را سین اشارتست بسبق رحمت اهل جهالت را. میم اشارتست بمقام محمود اهل شفاعت را. برّ او آنست که دلت را بنور معرفت بیاراست و در و چراغ توحید بیفروخت. قال اللَّه تعالی فَهُوَ عَلی‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ. سبق رحمت آنست که: در عهد ازل پیش از وجود آفرینش از بهر تو رحمت بر خود نبشت. قال اللَّه: کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلی‌ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ. مقام محمود آنست که: مصطفی عربی (ص) را گفت که: از بهر شفاعت عاصیان امّت را فردا ترا بقیامت بر پای کنم در مقامی که پیشینان و پسینان ترا در آن بستایند. قال اللَّه تعالی: عَسی‌ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُوداً.

Қавлаи таъолӣ : Ну алқлми Н аз ҳуруф тҳҷӣасту ҳуруфи тҳҷии луғотро асласту калимотро васласту оётро фасласту ҳамаи далели карам ва фазласт , баъзе муҷмал ва баъзе муфассаласт . Аз лутф ишоратаст , бмҳр бишоратаст , ҷурмро кФортст ва дилҳои дӯстонро ғоратаст моя суханонаст , перояи сухан гӯйонаст , фаҳми он нишони мўоФқонст . Бар гардан душманон бораст ва дар чашм мбтдъон хораст . Эътиқоди мؤмнонст ки ин ҳуруфи калом худованд ҷаҳонаст . Худовандӣ ки ӯро илм ва қудратаст илм ӯ бефикрат , қудрат ӯ беолат , малик ӯ бениҳоят , аноят ӯ бе ришвати ътоء ӯ беминнат . Худовандӣ ки оламро сонеъу халқро нигаҳ дораст душманро дорандау дӯстро ёраст , бснъ дар дида ҳар кас ва дар ҷони аҳбобаш қарораст . Ҳар умедиро нақд ва ҳар змониро басандаи горст ҳар чанд бандаи зи ҷурми гронборст ӯ ҳалим ва бурдбораст .

قوله تعالی: ن وَ الْقَلَمِ ن از حروف تهجّی است و حروف تهجّی لغات را اصلست و کلمات را وصل است و آیات را فصلست و همه دلیل کرم و فضلست، بعضی مجمل و بعضی مفصّل است. از لطف اشارتست، بمهر بشارتست، جرم را کفّارتست و دلهای دوستان را غارتست مایه سخنان است، پیرایه سخن گویان است، فهم آن نشان موافقانست. بر گردن دشمنان بارست و در چشم مبتدعان خارست. اعتقاد مؤمنانست که این حروف کلام خداوند جهانست. خداوندی که او را علم و قدرتست علم او بی فکرت، قدرت او بی آلت، ملک او بی نهایت، عنایت او بی رشوت عطاء او بی منّت. خداوندی که عالم را صانع و خلق را نگه دار است دشمن را دارنده و دوست را یارست، بصنع در دیده هر کس و در جان احبابش قرار است. هر امیدی را نقد و هر ضمانی را بسنده‌گارست هر چند بنده ز جرم گرانبارست او حلیم و بردبارست.

Пери тариқат дар муноҷот хеш гуфта : « илоҳӣ ҳар чанд ки мо гунаҳкорем , ту ғаффорӣ , ҳар чанд ки мо зишт корем , ту сатторӣ . Маликои ганҷи фазли ту дорӣ , беназир ва беёрӣ . Сазад ки ҷафоҳои мо дргзорӣ » .

پیر طریقت در مناجات خویش گفته: «الهی هر چند که ما گنهکاریم، تو غفّاری، هر چند که ما زشت کاریم، تو ستّاری. ملکا گنج فضل تو داری، بی نظیر و بی یاری. سزد که جفاهای ما درگذاری».

Ну алқлм « Н » дўотст ва « қалам » хомае аз нур , нависандаи худованди ғафур , лавҳи қалам забарҷад навишт , бмдод нур бинвишт , бар дафтар ёқӯт навишт . Қиссау кирдор махлуқ навишт , дили орифи қалам карам навишт , бмдод фазл навишт , бар дафтар лутф навишт , сифату наът маърӯф навишт . Кутуби фии қлўбҳми алإимон лавҳ навишт . Ва ҳамаи он ту навишт , дил навишт ҳамаи васф худ навишт . Онкӣ аз ту навишт , ба Ҷабраил нанамуд онкӣ аз худ навишт ба шайтон кӣ намояд ? ! . Баъзе муфассирон гуфтанд : моҳеаст бар оби зери ҳафт табақаи замини моҳӣ аз гаронии бори замин хам дод ва хам гардид , бар мисол Н шуд шиками боби фурӯи бардау сар аз машриқи баровардау днб аз мағрибу хост ки аз гронборӣ бинолад , Ҷабраили бонг бар вай зад , чунон битарсед ки гронбории замин фаромӯш кард ва то бқёмт наёрад ки биҷунбад . Моҳӣ чун бори бардошт ва нанолед , раби Алъоламин ӯро ду ташриф дод : яке онкии бадви қисм ёд кард , маҳали қисми худованди ҷаҳони гашти дигар ташриф онаст ки : корд аз ҳалқ ӯ бардошт , ҳамаи ҷонваронро бикорад забҳ кунанд ва ӯро накунанд , то оламён бидонанд ки ҳар ки бор кашад ранҷи вай зойеъ нашавад . эй ҷавонмард , агар моҳии бор замин кашид бандаи муъмини бори амонат мавло кашид . Ва ҳамлҳо алإнсони моҳӣ ки бори замини бардошт , аз корди уқубати эмини гашт . Чаҳ аҷаб агар муъмин ки бори амонати бардошт аз корди қтиът эмин гардад .

ن وَ الْقَلَمِ «ن» دواتست و «قلم» خامه‌ای از نور، نویسنده خداوند غفور، لوح قلم زبرجد نوشت، بمداد نور بنوشت، بر دفتر یاقوت نوشت. قصّه و کردار مخلوق نوشت، دل عارف قلم کرم نوشت، بمداد فضل نوشت، بر دفتر لطف نوشت، صفت و نعت معروف نوشت. کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ لوح نوشت. و همه آن تو نوشت، دل نوشت همه وصف خود نوشت. آنکه از تو نوشت، به جبرئیل ننمود آنکه از خود نوشت به شیطان کی نماید؟!. بعضی مفسّران گفتند: ماهیی است بر آب زیر هفت طبقه زمین ماهی از گرانی بار زمین خم داد و خم گردید، بر مثال ن شد شکم بآب فرو برده و سر از مشرق برآورده و دنب از مغرب و خواست که از گرانباری بنالد، جبرئیل بانگ بر وی زد، چنان بترسید که گرانباری زمین فراموش کرد و تا بقیامت نیارد که بجنبد. ماهی چون بار برداشت و ننالید، ربّ العالمین او را دو تشریف داد: یکی آنکه بدو قسم یاد کرد، محلّ قسم خداوند جهان گشت دیگر تشریف آنست که: کارد از حلق او برداشت، همه جانوران را بکارد ذبح کنند و او را نکنند، تا عالمیان بدانند که هر که بار کشد رنج وی ضایع نشود. ای جوانمرد، اگر ماهی بار زمین کشید بنده مؤمن بار امانت مولی کشید. وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ ماهی که بار زمین برداشت، از کارد عقوبت ایمن گشت. چه عجب اگر مؤمن که بار امانت برداشت از کارد قطیعت ایمن گردد.

Қавлаи таъолӣ : мо أнти бнъмаҳи рбки бмҷнўн . Ва إни лаки лأҷрои ғайри мамнӯн . Ва إнки лаълии халқи азими арзи алайҳи мафотеҳи аларзи Флми иқблҳоу рқоаҳи лайлаи алмъроҷу ?ерааи ҷамеъи алмлоӣкаҳу алҷнаҳи Флми илтФти илоҳо . Қоли аллоҳи таъолӣ : мо зоғи албср ва мо тғии мо алтФти иминоу шмолои Фқоли таъолӣ :у إнки лаълии халқи азими он меҳтари олам , Сайиди валади одами марди кор буд , мӯътакифи даргоҳи иззати муҷовири маҳалати муҳаббат . Дарӣ буд аз садафи қудрати баромада , офтобӣ аз фалак иқбол битофта , осмону замини буии оростау нигошта . Шаби миъроҷ ӯро гуфтанд : эй Сайид бар хироми барин гулшани баланд ки олами қудс дар интизори қадами тест , ҷамоли фирдавсёни ошиқи чеҳраи ҷамоли тест , остони ҳазрати мо муштоқи қадами маърифати тест , алои толи шавқи алأброри илои лақоеу ании лошди шўқои илайҳам . Он меҳтари олам чун дар хилват « أўи أднӣ » қадам бар бисоти инбисоти ниҳод , хитоб омад ки : саломи алейк аиҳо алнабӣу раҳмаи аллоҳу баракота . эй Сайиди мо имшаби хазинаи дори ассаломро дар лашгаргоҳи синаи ту нисор мекунем . Сайид гуфт : моро аз худованди хазинаи пурвой хазина нест , он бар гадоёну осӣони уммати хеш эсор кардему алии ибоди аллоҳи алсолҳин . Гуфтанд : эй Сайиди боФринши буруни нигар ки ҳамаи мунтазир ҷамол тавонад то имшаби баҳрае аз ту бурдоранд . Сайид гуфт : дарин ҳазрат ки саодати моро фурӯ оварад низ моро сари бҳҷраҳи одаму биҳишти ризвон фурӯ наёяд . Аз ҳазрати иззат Нидо омад ки :у إнки лаълии халқ азим бош то фардои қиёмат ки илми давлат ӯ бърсаҳи азмии броФрознд , қадам дар рикоб барроқ оварда либоси фахри пӯшида , ъамомаи фазл бар сари ниҳода , лўоءи ҳамд дар дасти гирифта , одам ва ҳар ки дун ӯст аз анбёءу авлиёи ҳама дар зери илми иззат ӯу рояти қадар ӯ даромада , ва аз ҳазрати иззати ин Нидо ва навохт ҳаме ояд ки : ё Муҳамади қул исмъу сили тътаҳу ашФъи тшФъ .

قوله تعالی: ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّکَ بِمَجْنُونٍ. وَ إِنَّ لَکَ لَأَجْراً غَیْرَ مَمْنُونٍ. وَ إِنَّکَ لَعَلی‌ خُلُقٍ عَظِیمٍ عرض علیه مفاتیح الارض فلم یقبلها و رقّاه لیلة المعراج و اراه جمیع الملائکة و الجنّة فلم یلتفت الیها. قال اللَّه تعالی: ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی‌ ما التفت یمینا و شمالا فقال تعالی: وَ إِنَّکَ لَعَلی‌ خُلُقٍ عَظِیمٍ آن مهتر عالم، سیّد ولد آدم مرد کار بود، معتکف درگاه عزّت مجاور محلّت محبّت. درّی بود از صدف قدرت برآمده، آفتابی از فلک اقبال بتافته، آسمان و زمین بوی آراسته و نگاشته. شب معراج او را گفتند: ای سیّد بر خرام برین گلشن بلند که عالم قدس در انتظار قدم تست، جمال فردوسیان عاشق چهره جمال تست، آستان حضرت ما مشتاق قدم معرفت تست، الا طال شوق الأبرار الی لقایی و انی لاشد شوقا الیهم. آن مهتر عالم چون در خلوت «أَوْ أَدْنی‌» قدم بر بساط انبساط نهاد، خطاب آمد که: سلام علیک ایّها النّبی و رحمة اللَّه و برکاته. ای سیّد ما امشب خزینه دار السّلام را در لشگرگاه سینه تو نثار میکنیم. سیّد گفت: ما را از خداوند خزینه پروای خزینه نیست، آن بر گدایان و عاصیان امّت خویش ایثار کردیم و علی عباد اللَّه الصّالحین. گفتند: ای سیّد بآفرینش برون نگر که همه منتظر جمال تواند تا امشب بهره‌ای از تو بردارند. سیّد گفت: درین حضرت که سعادت ما را فرو آورد نیز ما را سر بحجره آدم و بهشت رضوان فرو نیاید. از حضرت عزّت ندا آمد که: وَ إِنَّکَ لَعَلی‌ خُلُقٍ عَظِیمٍ باش تا فردای قیامت که علم دولت او بعرصه عظمی برافرازند، قدم در رکاب براق آورده لباس فخر پوشیده، عمّامه فضل بر سر نهاده، لواء حمد در دست گرفته، آدم و هر که دون اوست از انبیاء و اولیا همه در زیر علم عزّت او و رایت قدر او درآمده، و از حضرت عزّت این ندا و نواخت همی آید که: یا محمد قل یسمع و سل تعطه و اشفع تشفع.

Қадари он ҳазрати меҳтари олам Мӯсо донист ки дар он ғайрати азин олам берун шуду дил бар он ниҳода буд ки ходимии ин меҳтарро миён дар бандаду даргоҳи Маккау Мадинаи бҷорўби ошиқӣ май рўбду азинҷо буд ки бо ъзроӣил мнозът кард , он гуҳ ки омада буд то қабзи рӯҳ вай кунад Флтмаҳи латмаи латмае бузад ва як чашм ӯ бикунад ва аз дарди ин ғайрат ки ҷони мо бар хоҳад гирифт , ва рӯй мо гирди сари кӯии Мустафои ногирифта . Ҳасрат норасӣдани бҳзрти ин меҳтар ӯро бидон оварад ки бо ъзроӣили он роҳ бирафт . эй ҷавонмарди қадари он меҳтар ки донаду кадоми хотири ббдоит ӯ расад ? сад ҳазор ва бист ва чаҳор ҳазор нуқтаи набувват ки рафтанд дар баробари дараҷот ӯ кавокиб буданд ва бо онкӣ ӯ ғоӣб буд ҳамаи нури набувват азу гирифтанд . Чунон ки офтоб агар чаҳ ғоиб бошад кавокиби нур аз вай гиранд , лекин чун офтоб пайдо шавад . Кавокиб дар нур ӯ ҳама нопидо шаванд ҳамчунин ҳамаи анбиёи нур азу гирифтанд , лекин чун Муҳамад ( с ) бъолм сӯрат даромад эшон ҳама гум шуданд . Шеър :

قدر آن حضرت مهتر عالم موسی دانست که در آن غیرت ازین عالم بیرون شد و دل بر آن نهاده بود که خادمی این مهتر را میان در بندد و درگاه مکه و مدینه بجاروب عاشقی می‌روبد و ازینجا بود که با عزرائیل منازعت کرد، آن گه که آمده بود تا قبض روح وی کند فلطمه لطمة لطمه ای بزد و یک چشم او بکند و از درد این غیرت که جان ما بر خواهد گرفت، و روی ما گرد سر کوی مصطفی ناگرفته. حسرت نارسیدن بحضرت این مهتر او را بدان آورد که با عزرائیل آن راه برفت. ای جوانمرد قدر آن مهتر که داند و کدام خاطر ببدایت او رسد؟ صد هزار و بیست و چهار هزار نقطه نبوّت که رفتند در برابر درجات او کواکب بودند و با آنکه او غائب بود همه نور نبوّت ازو گرفتند. چنان که آفتاب اگر چه غایب باشد کواکب نور از وی گیرند، لیکن چون آفتاب پیدا شود. کواکب در نور او همه ناپیدا شوند همچنین همه انبیا نور ازو گرفتند، لیکن چون محمد (ص) بعالم صورت درآمد ایشان همه گم شدند. شعر:

Конки шамсу алмулуки кавокиб

کانّک شمس و الملوک کواکب

Азои талъати лами ибди мнҳни кавкаб

اذا طلعت لم یبد منهنّ کوکب‌