Қавлаи таъолӣ , бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим :
قوله تعالی، بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ:
Маҳвати исмӣу расми ҷисмӣ
محوت اسمی و رسم جسمی
Ва ғбти анӣу дамати анто
و غبت عنّی و دمت انتا
Ва фии фаноеи фаннии фаное
و فی فنایی فنی فنایی
Ва фии вроӣии ваҷдати анто
و فی ورائی وجدت انتا
То фақру Гана ҳар ду туро рад нашавад
تا فقر و غنا هر دو ترا ردّ نشود
То хоки ту аз боки ту муфрад нашавад
تا خاک تو از باک تو مفرد نشود
Дар нафии ту исботи ту муртад нашавад
در نفی تو اثبات تو مرتد نشود
Тавҳиди ту аз ширк муҷаррад нашавад .
توحید تو از شرک مجرّد نشود.
Аз ҳар ду сарои сари хеш муҷаррад кун , то гардӣ аз майдони даргоҳи бисмии аллоҳ бар рухсор рӯзгорат нишинаду Саиди абади гардӣ ҳар чаҳ маъонӣ башариятасту андешаи табиат дар оташ муҳаббат бисӯзад , то чун ном ӯ гӯйии синаи ту аз ҳадис ӯ хабар дорад . Як қадам аз худ фаро на , то ҷамоли ин номи ниқоб иззат бигушоед ва бар дилат мутаҷаллӣ шавад .
از هر دو سرای سرّ خویش مجرّد کن، تا گردی از میدان درگاه بسم اللَّه بر رخسار روزگارت نشیند و سعید ابد گردی هر چه معانی بشریّت است و اندیشه طبیعت در آتش محبّت بسوزد، تا چون نام او گویی سینه تو از حدیث او خبر دارد. یک قدم از خود فرا نه، تا جمال این نام نقاب عزّت بگشاید و بر دلت متجلّی شود.
Андӯҳу шодии ин ном буд ки бар тахт сулаймон тофт то ҷину инсу туюру вуҳуши камари хизмат вай барбастанд штиаҳ эй аз ҳақиқати ин ном бар конгресс тавр тофт . Тибқи тибқ аз ҳам фурӯи рехт . Ҳишмати ин номи рӯзи қиёмати расӯли худоро гуяд : ту бо шафоати гирди эшон гирд ки бо мо шумор надоранду ӣнонро бмо бигзор ки мо эшонро ҷумла дар ҳимоят худ медорем . Он сӯхтагони аҳли тавҳид , осӣони муфлис , қадам дар оташ ниҳанд ва гӯйанд : « бисмии аллоҳ » оташи мигризд ва мегуяд : « ҷуз ё муъмини Фқди атФأи нўрки норай » .
اندوه و شادی این نام بود که بر تخت سلیمان تافت تا جنّ و انس و طیور و وحوش کمر خدمت وی بربستند شطیّهای از حقیقت این نام بر کنگره طور تافت. طبق طبق از هم فرو ریخت. حشمت این نام روز قیامت رسول خدا را گوید: تو با شفاعت گرد ایشان گرد که با ما شمار ندارند و اینان را بما بگذار که ما ایشان را جمله در حمایت خود میداریم. آن سوختگان اهل توحید، عاصیان مفلس، قدم در آتش نهند و گویند: «بسم اللَّه» آتش میگریزد و میگوید: «جز یا مؤمن فقد اطفأ نورک ناری».
Қавла ё أиҳои алмдср эй маркази иқболу манбаи аФзол , эй матлаъи ҷамолу мухтори зўи алҷлол , эй чодари башарият дар сар кашида ва дар гилӣми инсонияти пӯшида шуда , агарат қурб мо орзӯаст « Қум » банноу асқти ънки мо сўоно , аз худ бархез ва аз бархестан худ бархез дар ҳарими иззати мо гурез . Чодари башарият аз худ боз кун . Гилӣми инсоният аз роҳ дил бурдор то дил саҳройӣ шавад , мурғи вор дар олами иродат бар ҳўоءи талаб парвоз кунад , бошён қурб расад .
قوله یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ ای مرکز اقبال و منبع افضال، ای مطلع جمال و مختار ذو الجلال، ای چادر بشریّت در سر کشیده و در گلیم انسانیت پوشیده شده، اگرت قرب ما آرزوست «قُمْ» بنا و اسقط عنک ما سوانا، از خود برخیز و از برخاستن خود برخیز در حریم عزّت ما گریز. چادر بشریّت از خود باز کن. گلیم انسانیّت از راه دل بردار تا دل صحرایی شود، مرغ وار در عالم ارادت بر هواء طلب پرواز کند، بآشیان قرب رسد.
Бузургиро пурседанд ки : маънӣ қурб чист ? агар қурби бандаи мари ҳақро май гӯйӣ , иборат аз ӯ осонасту ишорати бадви равон , хидматӣаст дар хилват аз халқи ниҳон , мкошФтӣ дар ҳақиқат аз Фриштаҳи ниҳон , астғроқӣ дар суҳбат аз худ ниҳон . Ва агар қурби ҳақи мари бандаро май гӯйӣ , он на бтоқт гуфтораст ва на иборату ишоратро бадв роҳаст ҷуз он нест ки худ мегуяд ҷли ҷалола : « Фإнии қариб » ман ноҷустау нохондау нодарёфтаи наздикам дар наздикии ман сиёҳии чашм аз сипедӣ давраст ва ман аз он нздиктрми нафас аз лаб давраст , ва ман аз он нздиктрм на бҳрзи ақли ту наздикам ки бнъти худ дар авваляти худ дар сифати худ наздикам .
بزرگی را پرسیدند که: معنی قرب چیست؟ اگر قرب بنده مر حق را میگویی، عبارت از او آسانست و اشارت بدو روان، خدمتی است در خلوت از خلق نهان، مکاشفتی در حقیقت از فریشته نهان، استغراقی در صحبت از خود نهان. و اگر قرب حقّ مر بنده را میگویی، آن نه بطاقت گفتارست و نه عبارت و اشارت را بدو راهست جز آن نیست که خود میگوید جلّ جلاله: «فَإِنِّی قَرِیبٌ» من ناجسته و ناخوانده و نادریافته نزدیکم در نزدیکی من سیاهی چشم از سپیدی دور است و من از آن نزدیکترم نفس از لب دور است، و من از آن نزدیکترم نه بحرز عقل تو نزدیکم که بنعت خود در اوّلیت خود در صفت خود نزدیکم.
Пер тариқат гуфт : « агар мардумони нури қурб дар орифи бибинанд , ҳама бисӯзанд , вари орифи нури қурб дар худ бинад бисӯзад . Илми қурб дар миёни забон ва гӯш нагунҷад , ки он роҳӣ тангаст ва аз ҳамроҳии обу гули забони қурбро нангаст , ҳар гуҳ ки қурб рӯй намӯд оламу одамро чаҳ ҷой дирангаст :
پیر طریقت گفت: «اگر مردمان نور قرب در عارف ببینند، همه بسوزند، ور عارف نور قرب در خود بیند بسوزد. علم قرب در میان زبان و گوش نگنجد، که آن راهی تنگ است و از همراهی آب و گل زبان قرب را ننگ است، هر گه که قرب روی نمود عالم و آدم را چه جای درنگ است:
То бо ту туе , турои бад-ӣни ҳарф чаҳ кор ?
تا با تو تویی، ترا بدین حرف چه کار؟
Кин айн ҳаётаст вази олами безор ! .
کین عین حیاتست وز عالم بیزار!.
ё أиҳои алмдсри Қуми Фأнзр эй Ҷабраили амин вае Каррӯбӣони самовот вае муқаррабони даргоҳ , офаринишро бишорат диҳед ки Муҳамади Мустафоро ( с ) либос набувват пӯшеданд ва бар мураккаб рисолат нишонданд . эй осмони ту қандилҳо биФрўз . эй байти алмъмўри ту миҳроби аҳли имони гирд . эй каъбаи муаззами муҳтарами ту қиблаи сипоҳи аҳли исломи шӯ . эй хоки замини ту масҷиди аҳл « лои إлаҳи إлои аллоҳ » шӯ ки он меҳтари оламроу Сайиди валади одамро бойени хитоби ташриф махсӯс карданд ки : ё أиҳои алмдсри Қуми Фأнзру нигар то занн набарӣ ки пеши азин хитоб пайғамбар набӯд ки мегуяд , салавоти аллоҳу саломаи алайҳ : « кант набиёу одами байни алмоءу алтину алрўҳу алҷсд » .
یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ ای جبرئیل امین و ای کرّوبیان سماوات و ای مقرّبان درگاه، آفرینش را بشارت دهید که محمد مصطفی را (ص) لباس نبوّت پوشیدند و بر مرکب رسالت نشاندند. ای آسمان تو قندیلها بیفروز. ای بیت المعمور تو محراب اهل ایمان گرد. ای کعبه معظّم محترم تو قبله سپاه اهل اسلام شو. ای خاک زمین تو مسجد اهل «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» شو که آن مهتر عالم را و سیّد ولد آدم را باین خطاب تشریف مخصوص کردند که: یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ و نگر تا ظنّ نبری که پیش ازین خطاب پیغمبر نبود که میگوید، صلوات اللَّه و سلامه علیه: «کنت نبیّا و آدم بین الماء و الطّین و الرّوح و الجسد».
Ҳануз на об ва на хок ки тахти аҳди давлати набуввати ниҳодау меҳтари слии аллоҳи алайҳу силам бар он тахт нишаста ,у арвоҳи сад ва бист ва чаҳор ҳазор пайғомбари бхдмти истода ва ин чаҳор сарҳанг ки хосгёни даргоҳ набувватанд , садиқу форуқу зўи алнўрину Муртазо ( ъ ) саф кашида пеши хизмати он меҳтар , ва гуфт : ё имони поки бҳҷраҳи дили садиқи фурӯи ой ва пӯшида мебош то ӯ дар аслоб мегардад . Ва чун мо сар аз миёни хок ҳиҷоз барорем , ту аз ҳуҷраи синаи садиқ бар болои забон ӯ ой ва бо мо аҳд дуруст кун , пеш аз онкӣ ҷаҳонён бидонанд то мо ин тоҷи каромат бар фарқ садиқ наҳем ки « хилқати аноу абӯи бикри ман тинаҳи воҳидаи Фсбқти болнбўаҳи Флми израҳу луи сбқнии баҳои лами изрнӣ » .
هنوز نه آب و نه خاک که تخت عهد دولت نبوّت نهاده و مهتر صلّی اللَّه علیه و سلّم بر آن تخت نشسته، و ارواح صد و بیست و چهار هزار پیغامبر بخدمت ایستاده و این چهار سرهنگ که خاصگیان درگاه نبوّتاند، صدّیق و فاروق و ذو النّورین و مرتضی (ع) صف کشیده پیش خدمت آن مهتر، و گفت: یا ایمان پاک بحجره دل صدیق فرو آی و پوشیده میباش تا او در اصلاب میگردد. و چون ما سر از میان خاک حجاز برآریم، تو از حجره سینه صدّیق بر بالای زبان او آی و با ما عهد درست کن، پیش از آنکه جهانیان بدانند تا ما این تاج کرامت بر فرق صدّیق نهیم که «خلقت انا و ابو بکر من طینة واحدة فسبقت بالنّبوة فلم یضرّه و لو سبقنی بها لم یضرّنی».
Ва ё ъзи исломи ту камари шуҷоат бар банду бсинаҳи умри фурӯи ой ва бо мо бош сулҳи даҳ то ин тғро бар рӯзгор ӯ кашем ки : « луи лами абъси лбъст ё умр » .
و یا عزّ اسلام تو کمر شجاعت بر بند و بسینه عمر فرو آی و با ما باش صلح ده تا این طغرا بر روزگار او کشیم که: «لو لم ابعث لبعثت یا عمر».
Ва ё ихлоси ту тоҷи ҳаё бар сар нау камари ризо бар банду бсинаҳи Усмони фурӯи ой то бидор дунё дар олам байъат бидорем ва ин рақами кашем ки : أўлӣки ҳам алмؤмнўни ҳқо . Вае илми ту либоси ақли даруш ва дар савмиъаи дили алии шӯ , бар қадам интизор мебош то фардо ки ақли анбёء аз дар ҳуҷраи мо даройад , мо дарав нигоҳ кунем , ӯ аз илм ойӣна созад ва аз ақли дида , ва дарин ойӣна нигоҳ кунад , моро бози шиносад ва мо ӯро ин тўқиъ занем ки : « анати манӣ бмнзлаҳи ҳорӯни ман Мӯсо » .
و یا اخلاص تو تاج حیا بر سر نه و کمر رضا بر بند و بسینه عثمان فرو آی تا بدار دنیا در عالم بیعت بداریم و این رقم کشیم که: أُولئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا. و ای علم تو لباس عقل درپوش و در صومعه دل علی شو، بر قدم انتظار میباش تا فردا که عقل انبیاء از در حجره ما درآید، ما درو نگاه کنیم، او از علم آیینه سازد و از عقل دیده، و درین آیینه نگاه کند، ما را باز شناسد و ما او را این توقیع زنیم که: «انت منّی بمنزلة هارون من موسی».
Қавла :у рбки Фкбр ё Муҳамади худованди худро бузургвори дону бузургвори шинос , бзот аз ҳамаи чизҳо ва бақадр аз ҳамаи нишонҳо бартар ,у бъз аз ҳамаи андозаҳо зибр . ё Муҳамади ҳамаи қадарҳо дар муқобилаи қадар ӯ ғдри байн , ҳамаи ҷалолҳо дар олами ҷалол ӯ заволи дон , ҳамаи камолҳо дар ҷанби камол ӯ нуқсону ҳамаи даъвӣҳо товон , ки бо камол ӯ касро камол нест , ва бо ҷамол ӯ касро ҷамол мусаллам нест алои кули шайъи ءи мо халои аллоҳи ботил . Бурҳони кбрёء ӯ ҳам кибриёӣ ӯ . Далел ҳастӣ ӯ ҳам ҳастӣ ӯ , иборат аз мадҳу сноء ӯ бадастӯрӣ ӯ , ёддошт ва ёд кард ӯ бФрмон ӯ , талаб ӯ бикашаш ӯ , ёфт ӯ бъноит ӯ .
قوله: وَ رَبَّکَ فَکَبِّرْ یا محمّد خداوند خود را بزرگوار دان و بزرگوار شناس، بذات از همه چیزها و بقدر از همه نشانها برتر، و بعزّ از همه اندازهها زبر. یا محمد همه قدرها در مقابله قدر او غدر بین، همه جلالها در عالم جلال او زوال دان، همه کمالها در جنب کمال او نقصان و همه دعویها تاوان، که با کمال او کس را کمال نیست، و با جمال او کس را جمال مسلّم نیست الا کلّ شیء ما خلا اللَّه باطل. برهان کبریاء او هم کبریای او. دلیل هستی او هم هستی او، عبارت از مدح و ثناء او بدستوری او، یادداشت و یاد کرد او بفرمان او، طلب او بکشش او، یافت او بعنایت او.
Ҷавонмардӣ аз азизони роҳ ҳақ гуфта ки даргоҳи рубубияти назораи гоҳ арвоҳаст .
جوانمردی از عزیزان راه حقّ گفته که درگاه ربوبیّت نظاره گاه ارواح است.
Ва он даргоҳро бисёр маорифи ФрўгрФтаҳ , иззат аз ямину ҷалолат аз ясор ,у қаҳру кибриёу азимат дар соҳати он ҳазрати фурӯи омада то ҳар номаҳрамиро Зуҳра он набошад ки қасди висоли он ҳазрат кунад :
و آن درگاه را بسیار معارف فروگرفته، عزّت از یمین و جلالت از یسار، و قهر و کبریا و عظمت در ساحت آن حضرت فرو آمده تا هر نامحرمی را زهره آن نباشد که قصد وصال آن حضرت کند:
Ҳар ки ӯро дилӣу ҷонӣ буд
هر که او را دلی و جانی بود
Шуд бмидони ошиқии кӯяш
شد بمیدان عاشقی کویش
Куштаи гаштанди ошиқон ва ҳануз
کشته گشتند عاشقان و هنوز
Нишнидаст ҳечкас бӯяш
نشنیدست هیچکس بویش
Риҳлати ошиқони з ҳар сӯе
رحلت عاشقان ز هر سویی
Нест аз қасди дили магари сӯяш .
نیست از قصد دل مگر سویش.
Ва сёбки Фтҳри як қавл аз ақвол муфассирон онаст ки :у қлбки Фтҳри ъмои сӯии аллоҳ . эй Муҳамади дили худро аз ағёри софии дор ва аз ҳар чаҳ мо дуни аллоҳи безори шӯу дӯстро яктои шӯ , бо халқ орият бош , ва бо худ бегона , ва аз таъаллуқи осӯда . Ва сабаби ин хитоби он буд ки чун ваҳй омад аз ҳақи ҷлу ъло ки : Қуми Фأнзри хезу халқро бадаргоҳи мо даъват кун , бар хотир вай бигузашт ки алҳмди ллаҳ ки моро ин манзалати миёни ъширт худ омад ки ҳамаи бомонту диёнати ман мақар омадаанду маро тасдиқ кунанд чун бар хотираши ин қадар бигузашт ва ин миқдор эътимод афтод , қиссаи баргашт . Ҳар чанд даъват беш кард хуишон аз вай нФўртр буданд ва аз қабули давртар . эй аҷабо то даъват набӯд бнздики шумо амин будам , ва акнӯн ки илми рисолати бадаргоҳи давлат мо заданд хоини гаштам !
وَ ثِیابَکَ فَطَهِّرْ یک قول از اقوال مفسّران آنست که: و قلبک فطهّر عمّا سوی اللَّه. ای محمد دل خود را از اغیار صافی دار و از هر چه ما دون اللَّه بیزار شو و دوست را یکتا شو، با خلق عاریت باش، و با خود بیگانه، و از تعلّق آسوده. و سبب این خطاب آن بود که چون وحی آمد از حقّ جلّ و علا که: قُمْ فَأَنْذِرْ خیز و خلق را بدرگاه ما دعوت کن، بر خاطر وی بگذشت که الحمد للَّه که ما را این منزلت میان عشیرت خود آمد که همه بامانت و دیانت من مقرّ آمدهاند و مرا تصدیق کنند چون بر خاطرش این قدر بگذشت و این مقدار اعتماد افتاد، قصّه برگشت. هر چند دعوت بیش کرد خویشان از وی نفورتر بودند و از قبول دورتر. ای عجبا تا دعوت نبود بنزدیک شما امین بودم، و اکنون که علم رسالت بدرگاه دولت ما زدند خائن گشتم!
Ашоъўои лнои фии алҳии ашнъи қисса
اشاعوا لنا فی الحیّ اشنع قصّة
Ва конўои лнои салмои Фсорўои лнои ҳрбо
و کانوا لنا سلما فصاروا لنا حربا
Ореи мо он кунем ки худ хоҳем , аз айни хавф раҷо барорем , ва дар айни раҷои хавф таъбия кунем кун лмои лотарҷу арҷии мнки лмотарҷу . эй Муҳамади онҳо ки дил бар эшон наҳодӣ ки бдъўти ту ошно гирданд , миёни ту ва эшон сад ҳазор хайма ҳиҷрон бизанем , ва онҳо ки боишон умед надоштӣ миёни ту ва эшон сад ҳазор қубба висол барбандем . эй Муҳамади хуишону таборро бар ту беруни оварем то чун аз наздикони ҷафои бинии дил бар даврон нанаҳй .
آری ما آن کنیم که خود خواهیم، از عین خوف رجا برآریم، و در عین رجا خوف تعبیه کنیم کن لما لا ترجو ارجی منک لما ترجو. ای محمد آنها که دل بر ایشان نهادی که بدعوت تو آشنا گردند، میان تو و ایشان صد هزار خیمه هجران بزنیم، و آنها که بایشان امید نداشتی میان تو و ایشان صد هزار قبّه وصال بربندیم. ای محمد خویشان و تبار را بر تو بیرون آوریم تا چون از نزدیکان جفا بینی دل بر دوران ننهی.
Мо напасандем ки дар ҳар ду куни эътимоди ту ҷуз бар мо буд , ҳамаро бар ту берун оварадем то дар ҳар ду куни ҷуз аз мот ёд наёяд . Ҳаминаст ҳадиси ёқӯб ( ъ ) , чун дил бар писари ниҳоду эътимод бар вай кард , раби алъзаҳи хуишону наздиконро бргмошт то аз пеши падараши брбўднд ва бчоаҳ афканданду бФрўхтнд , ва ин ҳама бон кардем то сари вай аз ҳама бурӣда гардаду бидонад ки чун аз хуишон вафое наёяд аз даврону бегонагони аввалитар ки наёяд , яксар дил ва аммо диҳаду эътимод бар мо кунад : пер тариқат гуфт : илоҳии вои даргоҳи омадами бандаи вор , хоҳии азизи дори хоҳии хор . эй меҳрбони фарёди рас , азизи он каси каш бо ту як нафас , эй ҳамаи туу бас . Бо ту ҳаргиз кӣ падед ояд кас .
ما نپسندیم که در هر دو کون اعتماد تو جز بر ما بود، همه را بر تو بیرون آوردیم تا در هر دو کون جز از مات یاد نیاید. همین است حدیث یعقوب (ع)، چون دل بر پسر نهاد و اعتماد بر وی کرد، ربّ العزّة خویشان و نزدیکان را برگماشت تا از پیش پدرش بربودند و بچاه افکندند و بفروختند، و این همه بآن کردیم تا سرّ وی از همه بریده گردد و بداند که چون از خویشان وفایی نیاید از دوران و بیگانگان اولی تر که نیاید، یکسر دل و اما دهد و اعتماد بر ما کند: پیر طریقت گفت: الهی وا درگاه آمدم بنده وار، خواهی عزیز دار خواهی خوار. ای مهربان فریاد رس، عزیز آن کس کش با تو یک نفس، ای همه تو و بس. با تو هرگز کی پدید آید کس.