Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими исми азизи лрби азиз , самоъаи иҳтоҷи илои самъи азизу зикраи иҳтоҷи илои вақти азиз ,у фаҳмаи иҳтоҷи илои қалби азиз .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسم عزیز لربّ عزیز، سماعه یحتاج الی سمع عزیز و ذکره یحتاج الی وقت عزیز، و فهمه یحتاج الی قلب عزیز.

Самъи бсмоъи алоғёри мубтазалу қалби болоштғоли болоғёри мустаъмал , маттии ислҳи лсмоъи ҳозои алосми алъзиз .

سمع بسماع الاغیار مبتذل و قلب بالاشتغال بالاغیار مستعمل، متی یصلح لسماع هذا الاسم العزیز.

Номи худовандӣ ки қадар ӯ бемунтаҳӣасту суҳбат ӯ бо дӯстон бе баҳост , дар қадари ниҳон ва дар сунъ ошкороаст , аз монндгии давр ва аз авҳом ҷудост . Дилро бдўстӣу хирадро бҳстӣ пайдост , на дар сифат ӯ чун , на дар ҳукм ӯ чарост . Дар шунавоӣу бенаӣ ва доноӣ яктост .

نام خداوندی که قدر او بی منتهی است و صحبت او با دوستان بی بهاست، در قدر نهان و در صنع آشکارا است، از مانندگی دور و از اوهام جداست. دل را بدوستی و خرد را بهستی پیداست، نه در صفت او چون، نه در حکم او چراست. در شنوایی و بینایی و دانایی یکتاست.

эй худовандӣ ки дар дили дӯстонати нур аноят пайдост , ҷонҳо дар орзӯии висолати ҳайрон ва шайдост . Чун ту мавлои крост ? чун ту дӯст куҷост ?

ای خداوندی که در دل دوستانت نور عنایت پیداست، جانها در آرزوی وصالت حیران و شیداست. چون تو مولی کراست؟ چون تو دوست کجاست؟

Ҳар чаҳ додӣ нишонаст ва ойин фардост . Ончӣ ёфтем пайғомаст ва халъат барҷост .

هر چه دادی نشان است و آئین فرداست. آنچه یافتیم پیغام است و خلعت برجاست.

Нишонат бе қарории дилу ғорат ҷонаст , халъати висол дар мушоҳидаи ҷамол чаҳ гӯям ки чунаст ?

نشانت بی قراری دل و غارت جان است، خلعت وصال در مشاهده جمال چه گویم که چونست؟

Рӯзӣ ки сар аз пардаи бурун хоҳӣ кард

روزی که سر از پرده برون خواهی کرد

Донам ки замонаро забун хоҳӣ кард !

دانم که زمانه را زبون خواهی کرد!

Гар зебу ҷамоли азин фузун хоҳӣ кард

گر زیب و جمال ازین فزون خواهی کرد

ё раб чаҳ ҷгрҳост ки хӯн хоҳӣ кард

یا ربّ چه جگرهاست که خون خواهی کرد

Ва алнозъоти ғрқоу алноштоти нштои илои охирҳо , ишоратаст бсноиъи қудрату бадоеъи фитрату лтоӣФи ҳикмат дар офариниши хлиФту ҷумлаи маҳали назар авомасту сабаби роҳи бурдани эшон . Омма халқ бидида сари бсноиъ ва бадоеъ нигаранд , осори раҳмату қудрати бенанд . Аз сунъ далел гиранд бар вуҷӯди сонеъ , аз асбоб равиш даргиранд то барисанд бҳзрти мусаббибу илайҳи алошораҳи бқўлаҳ : « أу лами инзрўои фии малакӯти алсмоўоту алأрз » ?

وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً الی آخرها، اشارتست بصنایع قدرت و بدایع فطرت و لطائف حکمت در آفرینش خلیفت و جمله محلّ نظر عوام است و سبب راه بردن ایشان. عامّه خلق بدیده سرّ بصنایع و بدایع نگرند، آثار رحمت و قدرت بینند. از صنع دلیل گیرند بر وجود صانع، از اسباب روش درگیرند تا برسند بحضرت مسبّب و الیه الاشارة بقوله: «أَ وَ لَمْ یَنْظُرُوا فِی مَلَکُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»؟

« أи Флми инзрўои إлии алсмоءи Фўқҳм » ? « أу лами исирўои фии алأрзи Финзрўо » ? « Фонзри إлии осори раҳмати аллоҳ » ! « ҳўи алзии ирикми оёта » ! « снриҳми оётнои фии алоФоқ » алоиаҳ . . . .

«أَ فَلَمْ یَنْظُرُوا إِلَی السَّماءِ فَوْقَهُمْ»؟ «أَ وَ لَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا»؟ «فَانْظُرْ إِلی‌ آثارِ رَحْمَتِ اللَّهِ»! «هُوَ الَّذِی یُرِیکُمْ آیاتِهِ»! «سَنُرِیهِمْ آیاتِنا فِی الْآفاقِ» الآیة....

Бози орифони роҳу садиқони даргоҳро ҳоле дигарасту назарии дигар , бидида сар бсонъ нигаранд , асрори аноят бенанд бидида дил бмбдъ нигаранд анвори ҳидояти бенанд .

باز عارفان راه و صدیقان درگاه را حالی دیگر است و نظری دیگر، بدیده سرّ بصانع نگرند، اسرار عنایت بینند بدیده دل بمبدع نگرند انوار هدایت بینند.

Бидида ҷон баҳақ нигаранд , рояти вуҷӯди бенанд . Бидида шуҳуд бмшҳўд нигаранд , дӯстро аёни бенанд . эй мискин то кӣ дар саноеъу бадоеънигарӣ ? як бор дар сонеъу мубдиъи нигар то аҷоиби латоифи бинӣ ! аз саноеъу бадоеъи он бинӣ ки аз ӯ хезад , ва аз сонеъу мубдиъи он бинӣ ки аз ӯ сазад . Ҳар ки назораи гоҳ ӯ ҷузи шавоҳид саноеъ нест , ӯро дар роҳи ҷавонмардон қадамӣ нест ва аз ин ҳадиси бмшоми ваии бӯе расида нест . Бисёр буд ки на саноеъ ва на бадоеъ , на хилоиқ , на ълоӣқ , на замон ва на замин , на макон ва на макин , на арш ва на фарш , на само ва на смк , на фалак ва на малик , на моҳ ва на моҳӣ , на аъён ва на осор , на аён ва на ахбор . Ҳақ буд ҳозиру ҳақиқати ҳосил , қиўми поянда бҳич ҳаст нмонндаҳ , буд ва ҳаст ва хоҳад буд , лами излу лои изол , бетағайюру интиқол , мавсуфи бўсФи ҷалолу ҷамол . Ҳар чаҳ халқаст ҳама нобӯданӣу фонӣу холиқи ҷли ҷалолаи бҷлоли ъзи худ бӯданӣу боқӣ . « кули ман алайҳои ?фону ибқии ваҷҳи рбк » . « кули шайъи ءи ҳолки إлои виҷҳа » . Бош эй ҷавонмард то ин қуббаи ахзар фурӯ гушойанд ва ин бисоти ағбр дар наварданду ақди парвин табоҳ кунанд , чеҳраи моҳу хуршед сиёҳ кунанд , смокро бар смк зананд то ин ваъда нақд шавад ки : явми трҷФи алроҷФаҳи татаббуъҳо алродФаҳ ва ин хабар аён гардад ки : қулӯби иўмӣзи воҷФаҳи أбсорҳои хошиъа . эй мискини тағофули имрӯз тағобун фардост . Пероя эй пеши ту ниҳодаанду сармоя эй дар даст ту дода . Перояи нафас туасту сармояи нафаси ту , нафасро дар кори дору нафас зойеъ магузор , инро иморат кун ва бидон тиҷорат кун , то фардои азин тиҷорати судҳо бинӣ ки некӯ гуфта он ҷавонмард ки ин шеър гуфт :

بدیده جان بحقّ نگرند، رایت وجود بینند. بدیده شهود بمشهود نگرند، دوست را عیان بینند. ای مسکین تا کی در صنایع و بدایع نگری؟ یک بار در صانع و مبدع نگر تا عجایب لطایف بینی! از صنایع و بدایع آن بینی که از او خیزد، و از صانع و مبدع آن بینی که از او سزد. هر که نظاره گاه او جز شواهد صنایع نیست، او را در راه جوانمردان قدمی نیست و از این حدیث بمشام وی بویی رسیده نیست. بسیار بود که نه صنایع و نه بدایع، نه خلایق، نه علائق، نه زمان و نه زمین، نه مکان و نه مکین، نه عرش و نه فرش، نه سما و نه سمک، نه فلک و نه ملک، نه ماه و نه ماهی، نه اعیان و نه آثار، نه عیان و نه اخبار. حقّ بود حاضر و حقیقت حاصل، قیّوم پاینده بهیچ هست نماننده، بود و هست و خواهد بود، لم یزل و لا یزال، بی تغیّر و انتقال، موصوف بوصف جلال و جمال. هر چه خلق است همه نابودنی و فانی و خالق جلّ جلاله بجلال عزّ خود بودنی و باقی. «کُلُّ مَنْ عَلَیْها فانٍ وَ یَبْقی‌ وَجْهُ رَبِّکَ». «کُلُّ شَیْ‌ءٍ هالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ». باش ای جوانمرد تا این قبّه اخضر فرو گشایند و این بساط اغبر در نوردند و عقد پروین تباه کنند، چهره ماه و خورشید سیاه کنند، سماک را بر سمک زنند تا این وعده نقد شود که: یَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ و این خبر عیان گردد که: قُلُوبٌ یَوْمَئِذٍ واجِفَةٌ أَبْصارُها خاشِعَةٌ. ای مسکین تغافل امروز تغابن فرداست. پیرایه‌ای پیش تو نهاده‌اند و سرمایه‌ای در دست تو داده. پیرایه نفس تو است و سرمایه نفس تو، نفس را در کار دار و نفس ضایع مگذار، این را عمارت کن و بدان تجارت کن، تا فردا ازین تجارت سودها بینی که نیکو گفته آن جوانمرد که این شعر گفت:

Гар имрӯзами дарин манзили турои ҳоле зиён бошад

گر امروزم درین منزل ترا حالی زیان باشد

Зиҳии сармояу савдо ки фардои зини зиёни бинӣ

زهی سرمایه و سودا که فردا زین زیان بینی

Вар аз майдони шаҳвонии сӯии айвони ақли ое

ور از میدان شهوانی سوی ایوان عقل آیی

Чу кайвон дар миёни худро ба ҳафтуми осмони бинӣ

چو کیوان در میان خود را به هفتم آسمان بینی‌

Вагар зини ҳазрати қудсии хиромони гардӣ аз иззат

و گر زین حضرت قدسی خرامان گردی از عزّت

зи дори алмалики раббонии ҷнибтҳои равони бинӣ .

ز دار الملک ربّانی جنیبتها روان بینی.

Абди алмалики Марвони Халифаи рӯзгор буду бӯи ҳозми эмоми зоҳиди вақт буд . Аз вай пурсед ки : ё ҳозми фардои ҳолу кори мо чун хоҳад буд ? гуфт : агар қуръони михўонӣ , қуръони туро ҷавоб мегуяд . Гуфт : куҷо мегуяд ? гуфт : Фأмои ман тғӣу осри алҳёҳи алднёи Фإни алҷҳими ҳаии алмأўӣу أмои ман хоФи мақоми раба ва наҳй алнФси ани алҳўии Фإни алҷнаҳи ҳаии алмأўии бдонкаҳ дар дунё ҳар нафасиро оташӣаст ки онро оташ шаҳват гӯйанд , ва дар уқбо оташӣаст ки онро оташ уқубат гӯйанд . Ҳар ки имрӯзи ботши шаҳват сӯхта гардад , фардои ботш уқубат расад лои маҳола , ва ҳар ки имрӯзи боби риёзату муҷоҳидати оташи шаҳватро бинишонад , фардои боби раҳмату нури маърифати оташи уқубатро бинишонад то бғоитӣ ки аз нури маърифати муъмин бФрёд ояд гуяд : « ҷуз ё муъмини Фқди атФأи нўрки лҳбӣ » . Ҳамчунин дар дунё дар дил ҳар муъмин биҳиштӣаст ки онро биҳишт ирфон гӯйанд ва дар уқбо биҳиштӣаст ки онро биҳишт ризвон гӯйанд . Ҳар ки имрӯз дар дунёи биҳишти ирфони бтоъту ибодату ҷаҳду убудийят ороста дорад , фардо ба биҳишт ризвон расад . Инаст ки раб Алъоламин гуфт : Фإни алҷнаҳи ҳаии алмأўии бандаи муъмин дар он манозил бо рифъат ва он мсокн бо съти миёни ғрФу тараф бар тахти бахт такя зада , тоҷи мурассаъи бҷўоҳри аноят бар сари ниҳода , ғулмони мхлдўни валадон чун дар макнуни смотин бар кашида , соқён бо ҷоми рҳиқу таснӣму моءи муайяну шер ва майу ангабини пеши омада ва ин ваъдаи каромату айни латофат нақд гашта ки : « аъддти лъбодии алсолҳини мо лои айни рأту лои изни самъату лои хатари алии қалби башар »

عبد الملک مروان خلیفه روزگار بود و بو حازم امام زاهد وقت بود. از وی پرسید که: یا حازم فردا حال و کار ما چون خواهد بود؟ گفت: اگر قرآن میخوانی، قرآن ترا جواب میگوید. گفت: کجا میگوید؟ گفت: فَأَمَّا مَنْ طَغی‌ وَ آثَرَ الْحَیاةَ الدُّنْیا فَإِنَّ الْجَحِیمَ هِیَ الْمَأْوی‌ وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَی النَّفْسَ عَنِ الْهَوی‌ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوی‌ بدانکه در دنیا هر نفسی را آتشی است که آن را آتش شهوت گویند، و در عقبی آتشی است که آن را آتش عقوبت گویند. هر که امروز بآتش شهوت سوخته گردد، فردا بآتش عقوبت رسد لا محاله، و هر که امروز بآب ریاضت و مجاهدت آتش شهوت را بنشاند، فردا بآب رحمت و نور معرفت آتش عقوبت را بنشاند تا بغایتی که از نور معرفت مؤمن بفریاد آید گوید: «جز یا مؤمن فقد اطفأ نورک لهبی». همچنین در دنیا در دل هر مؤمن بهشتی است که آن را بهشت عرفان گویند و در عقبی بهشتی است که آن را بهشت رضوان گویند. هر که امروز در دنیا بهشت عرفان بطاعت و عبادت و جهد و عبودیّت آراسته دارد، فردا به بهشت رضوان رسد. اینست که ربّ العالمین گفت: فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوی‌ بنده مؤمن در آن منازل با رفعت و آن مساکن با سعت میان غرف و طرف بر تخت بخت تکیه زده، تاج مرصّع بجواهر عنایت بر سر نهاده، غلمان مخلّدون ولدان چون درّ مکنون سماطین بر کشیده، ساقیان با جام رحیق و تسنیم و ماء معین و شیر و می و انگبین پیش آمده و این وعده کرامت و عین لطافت نقد گشته که: «اعددت لعبادی الصّالحین ما لا عین رأت و لا اذن سمعت و لا خطر علی قلب بشر»

Иҷмоъи уламо салафасту иттифоқи аҳли суннат ки биҳишту дӯзах ҳар ду муҳаддисанд азалӣ на , ҳар ду имрӯз офарӣдаанд фонӣ на , биҳишт бо ҳар чаҳ дар вайаст аз ҳуру айну дӯзах бо ҳар чаҳ дар вайаст аз ҳаёту ъқорб , боқӣанд ҳамеша . Фаноро боишон роҳ на .

اجماع علماء سلف است و اتّفاق اهل سنّت که بهشت و دوزخ هر دو محدث‌اند ازلی نه، هر دو امروز آفریده‌اند فانی نه، بهشت با هر چه در وی است از حور و عین و دوزخ با هر چه در وی است از حیّات و عقارب، باقی‌اند همیشه. فنا را بایشان راه نه.

Раби Алъоламин ки онро офарид , бақоро офарид на фаноро . Ки ин ҳамаи савоб ва уқобанду ҳақи ҷли ҷалолаи савобу уқоби аъмоли бандагон ботил накунаду ончии айни савобу уқоб буд фонӣ нашавад бхлоФи молику забонӣау ризвон ки бар эшон марг равоаст зеро ки на айни савоб ва уқобанд , балки расонандаи савоб ва уқобанд бҳкми фармону аллоҳи аълам .

ربّ العالمین که آن را آفرید، بقا را آفرید نه فنا را. که این همه ثواب و عقاب‌اند و حقّ جلّ جلاله ثواب و عقاب اعمال بندگان باطل نکند و آنچه عین ثواب و عقاب بود فانی نشود بخلاف مالک و زبانیه و رضوان که بر ایشان مرگ روا است زیرا که نه عین ثواب و عقاب‌اند، بلکه رساننده ثواب و عقاب‌اند بحکم فرمان و اللَّه اعلم.