Ин сӯра « алъср » се оятаст , чаҳордаҳи калима , шаст ва ҳашт ҳарф . Ҷумла ба Макка фурӯ омад , он гуҳ ки расӯли худо ( с ) хост ки ҳиҷрат кунад ва ба Мадина шавад .

این سورة «العصر» سه آیتست، چهارده کلمه، شصت و هشت حرف. جمله به مکّه فرو آمد، آن گه که رسول خدا (ص) خواست که هجرت کند و به مدینه شود.

Қавмӣ муфассирон гуфтанд : ин сӯра маданӣаст , ба Мадина фурӯ омад дар ибтидои ҳиҷрат .

قومی مفسّران گفتند: این سوره مدنی است، به مدینه فرو آمد در ابتدای هجرت.

Ва дарин сӯраи як оя мансӯхаст : إни алإнсони лФӣ хуср насахт болостсноءу ҳўи қавла : إлои аллазӣнаи омнўоу ъмлўои алсолҳот . Ва фии алхбри ани абии бен каъби қол : қоли расӯли аллоҳ ( с ) : ман қрأи сӯра « алъср » хатми аллоҳи ?лаи болсбру кони маъаи асҳоб алҳақ явми алқёмаҳ .

و درین سوره یک آیه منسوخ است: إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ نسخت بالاستثناء و هو قوله: إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ. و فی الخبر عن ابی بن کعب قال: قال رسول اللَّه (ص): من قرأ سورة «العصر» ختم اللَّه له بالصّبر و کان مع اصحاب الحقّ یوم القیامة.

Қавла :у алъср » إни алإнсони лФии хусри қоли ибни аббос : маъноау алдҳр , алўоўи ллқсм .

قوله: وَ الْعَصْرِ» إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ قال ابن عباس: معناه و الدّهر، الواو للقسم.

Ақсми аллоҳ ба лони фӣаи ибраи ллнозрин . Ва қил : алмроди болъсри охири алнҳор ,у хси болқсми лони фӣаи хўотими алоъмол . Ва қоли мақотил : ақсми бслоаҳи алъсру ҳаии салоаи алўстӣ .

اقسم اللَّه به لانّ فیه عبرة للنّاظرین. و قیل: المراد بالعصر آخر النّهار، و خصّ بالقسم لانّ فیه خواتیم الاعمال. و قال مقاتل: اقسم بصلاة العصر و هی صلاة الوسطی.

Ва алъараби тсмии алғдоаҳу алъшӣ : алъсрин ,у алнҳору аллил : алъсрин ,у алштоءу алсиФ : алъсрин . Ва қил : маъноа :у раб « алъср »у кзлки фии амсола .

و العرب تسمّی الغداة و العشیّ: العصرین، و النّهار و اللّیل: العصرین، و الشّتاء و الصّیف: العصرین. و قیل: معناه: و ربّ «العصر» و کذلک فی امثاله.

إни алإнсони лФии хуср эй « лФии хуср » ман умра . Фқди қоли баъзи алсолҳин : ё бен одами анати фии ҳдми ъмрки мнзи сиқтати ман батни эмек . Ва қил : алхср : зҳоби раъси алмол ,у алонсони фии ҳалок нафсау умра . Ва қил : алонсони азои танаффуси тнқс . Ва қил : ?ераад « болонсон » алкоФри бадалели анаи астснии алмؤмнин . Қолўо : нзлти фии алосўди бен шриқи алқршӣ . Ва қил : фии алўлиди бен алмғираҳ . Ва қил : фии раҷули ман Қурайши исмаи ҷамил . Ва алхсри алии ҳозои алтأўили ҳўи алзлолу алҳлок . Ва рӯй ибни Авни ани иброҳӣми қол : ?ераади ани алонсони азои умри фии алднёу ҳирами лФии нақсу троҷъи алои алмؤмнин , ?фонаи иктби ?лаами аҷўрҳму маҳосини аъмолҳми алтии конўои иъмлўнҳои фии шбобҳму сҳтҳму ҳай мисли қавла : лақади хлқнои алإнсони фии أҳсни тақвими сами рддноаҳи أсФли соФлини إлои аллазӣнаи омнўои алоиаҳ . Қавла :у тўосўои болҳқ эй аўсии бъзҳм баъзан болоқомаҳи алӣ алҳақ . Қўло ва феълан ,у қил : бтоъаҳи аллоҳу иҷтиноби маосӣа . Ва қил : алҳақ ҳўи аллоҳу алмънии бтўҳиди аллоҳу алқёми бмои иҳби ?ла ,у қил : болҳқ яъне : болқрону аддӣн . Ва тўосўои болсбри алии аддӣн . Ва қил : алии адоءи алФроӣзу иқомаи амри аллоҳ ,у қил : болсбри алии таҳаммули алмшоқи фии аллоҳу аъоди лафзи тўосўои тъзимои лшأн « алсбр » . Ва қил : анмои крри қавла :у тўосўои лонаи лмои кони тамоми алоямони болтзоми ҳақи аллоҳи авло , сами болсботу алдўоми алайҳи сонё . Фасли байни улҳолаи алаввалии ФоФрди лҳои васӣаи идхли баҳои фии алўоҷби алайҳоу аФрди ллсониаҳи васӣаи ахрии лмои канти алаввалӣ . Лои тнФъи ман дунҳо . Ва ани абии бен каъби қол : қрأти ҳзаҳи алсўраҳи алии расӯл ( с ) Фқол : « ақсми рбкми бохри алнҳор . إни алإнсони лФии хусри абӯи ҷаҳли إлои аллазӣнаи омнўои абӯи бикру ъмлўои алсолҳоти умру тўосўои болҳқи Усмону тўосўои болсбри алӣ ( ъ ) » .

إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ ای «لَفِی خُسْرٍ» من عمره. فقد قال بعض الصّالحین: یا بن آدم انت فی هدم عمرک منذ سقطت من بطن امّک. و قیل: الخسر: ذهاب رأس المال، و الانسان فی هلاک نفسه و عمره. و قیل: الانسان اذا تنفّس تنقّص. و قیل: اراد «بالانسان» الکافر بدلیل انّه استثنی المؤمنین. قالوا: نزلت فی الاسود بن شریق القرشی. و قیل: فی الولید بن المغیرة. و قیل: فی رجل من قریش اسمه جمیل. و الخسر علی هذا التّأویل هو الضّلال و الهلاک. و روی ابن عون عن ابراهیم قال: اراد انّ الانسان اذا عمر فی الدّنیا و هرم لفی نقص و تراجع الّا المؤمنین، فانّه یکتب لهم اجورهم و محاسن اعمالهم الّتی کانوا یعملونها فی شبابهم و صحّتهم و هی مثل قوله: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِینَ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا الآیة. قوله: وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ ای اوصی بعضهم بعضا بالاقامة علی الحقّ. قولا و فعلا، و قیل: بطاعة اللَّه و اجتناب معاصیه. و قیل: الحقّ هو اللَّه و المعنی بتوحید اللَّه و القیام بما یحبّ له، و قیل: بالحقّ یعنی: بالقرآن و الدّین. وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ علی الدّین. و قیل: علی اداء الفرائض و اقامة امر اللَّه، و قیل: بِالصَّبْرِ علی تحمّل المشاقّ فی اللَّه و اعاد لفظ تَواصَوْا تعظیما لشأن «الصّبر». و قیل: انّما کرّر قوله: وَ تَواصَوْا لانّه لما کان تمام الایمان بالتزام حقّ اللَّه اوّلا، ثمّ بالثّبات و الدّوام علیه ثانیا. فصل بین الحالة الاولی فافرد لها وصیّة یدخل بها فی الواجب علیها و افرد للثّانیة وصیّة اخری لما کانت الاولی. لا تنفع من دونها. و عن ابی بن کعب قال: قرأت هذه السّورة علی رسول (ص) فقال: «اقسم ربّکم بآخر النّهار. إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ ابو جهل إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا ابو بکر و عَمِلُوا الصَّالِحاتِ عمر و تَواصَوْا بِالْحَقِّ عثمان و تَواصَوْا بِالصَّبْرِ علی (ع)».