Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими аФлҳи ман урф « бисмии аллоҳ » ва мо рбҳи ман бқии ан « бисмии аллоҳ » . Ман сҳби лисонаи зикр « бисмии аллоҳ »у сҳби ҷинонаи ҳуб « бисмии аллоҳ » кафии ?лаи шФиъо « бисмии аллоҳ » илои ман тъбднои бзкри аллоҳ .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ افلح من عرف «بسم اللَّه» و ما ربح من بقی عن «بسم اللَّه». من صحب لسانه ذکر «بسم اللَّه» و صحب جنانه حبّ «بسم اللَّه» کفی له شفیعا «بسم اللَّه» الی من تعبّدنا بذکر اللَّه.

Дар ҳар калимае аз калимот « бисмии аллоҳ » асрори азалу абад таъбияаст , аммо дар ҳуҷби иззат мутаворӣаст то самъ ҳар носазое бадв нарасад ва ҳар номаҳрамии роҳи бадви набард . На ҳар чаҳ бсмъ зоҳир расад ҷону дили онро қабул кунад , зоҳир шунидан дигарасту ботин пазируфтани дигар .

در هر کلمه‌ای از کلمات «بسم اللَّه» اسرار ازل و ابد تعبیه است، امّا در حجب عزّت متواری است تا سمع هر ناسزایی بدو نرسد و هر نامحرمی راه بدو نبرد. نه هر چه بسمع ظاهر رسد جان و دل آن را قبول کند، ظاهر شنیدن دیگرست و باطن پذیرفتن دیگر.

Шблии рӯзӣ дар хизмат ҷунайд гуфт : аллоҳ ! ҷунайд гуфт : ончӣ мегӯйӣ зикр забонаст , ё зикри ҷон ? агар зикр ҷонаст , забони худ тобеъ онаст вар на ки муҷаррад забонаст , ин осон корӣаст . Иблис ҳамон мегуяд ки ту мегӯйӣ , ту бар вай чаҳ фазли дорӣ ? ин боргоҳ омаст , баборгоҳи оми ҳам дӯст фурӯ ояд , ҳам душмани ҳам ошно , ҳам бегона . Мардумӣ бояд ки бар бисоти мулӯк дар даруни парда ҷой ёбад , вар на баборгоҳи ом ҳар касе ва ҳар хасӣ расад :

شبلی روزی در خدمت جنید گفت: اللَّه! جنید گفت: آنچه میگویی ذکر زبانست، یا ذکر جان؟ اگر ذکر جانست، زبان خود تابع آنست ور نه که مجرّد زبانست، این آسان کاری است. ابلیس همان میگوید که تو میگویی، تو بر وی چه فضل داری؟ این بارگاه عامّ است، ببارگاه عامّ هم دوست فرو آید، هم دشمن هم آشنا، هم بیگانه. مردمی باید که بر بساط ملوک در درون پرده جای یابد، ور نه ببارگاه عامّ هر کسی و هر خسی رسد:

Дарди пардаи сӯзи дард дайнаст ,у марди гомзни марди дайндор . Он кофари мудаббир ки дайн бдрўғ дошту исломи пас пушти андохт , бингар ки раби Алъоламин бо Мустафо ( с ) ҳабиби хеш аз баҳри он мудаббир чаҳ хитоб мекунаду кофарро чаҳ бим медиҳад : أи раъйати алзии икзби боладин эй Муҳамад май бинии он марди шқӣ валид баледу бӯи ҷаҳли пари ҷаҳл ки дайни исломро ҷҳўд май оранду набуввати туроу мӯъҷизоти туро инкор мекунанд ? ! эй Муҳамади дайнро чаҳ зиён дорад ки эшон онро напазиранд ва аз нопазируфтан эшон дар дайн чаҳ нуқсон ояд ? « ани ҳозои аддӣни матин » дайни исломи даст овезӣ устувораст , онро гусастан ва шикастан нест « лои анФсоми лҳо » мҳҷаҳ вустоасту ърўаҳи всқӣ . Бар лисони аҳли ҳақиқат дайн онаст ки : дар роҳи убудийяти инқиёди куллӣ пешгирӣ ва рӯй аз ҳамаи даргоҳ ҳо бигардоне , паноҳи бозуи диҳӣу дарави гурезӣ .

درد پرده سوز درد دین است، و مرد گامزن مرد دیندار. آن کافر مدبر که دین بدروغ داشت و اسلام پس پشت انداخت، بنگر که ربّ العالمین با مصطفی (ص) حبیب خویش از بهر آن مدبر چه خطاب می‌کند و کافر را چه بیم میدهد: أَ رَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ ای محمد می‌بینی آن مرد شقیّ ولید بلید و بو جهل پر جهل که دین اسلام را جحود می‌آرند و نبوّت ترا و معجزات ترا انکار می‌کنند؟! ای محمد دین را چه زیان دارد که ایشان آن را نپذیرند و از ناپذیرفتن ایشان در دین چه نقصان آید؟ «انّ هذا الدّین متین» دین اسلام دست آویزی استوارست، آن را گسستن و شکستن نیست «لَا انْفِصامَ لَها» محجّة وسطی است و عروة وثقی. بر لسان اهل حقیقت دین آنست که: در راه عبودیّت انقیاد کلّی پیش گیری و روی از همه درگاه‌ها بگردانی، پناه بازو دهی و درو گریزی.

Яке аз уламо тариқат гуфта : маънӣ : إн аддӣн ъанд аллоҳ алإслом онаст ки ҳар чаҳ дун ҳақаст барои ӯ бигзорӣу ҳақ ӯ барои ҳичизи бнгзорӣ . Хабар дурустаст аз расӯли худо ( с ) : « аддӣни иср »

یکی از علماء طریقت گفته: معنی: إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ آنست که هر چه دون حقّ است برای او بگذاری و حقّ او برای هیچیز بنگذاری. خبر درست است از رسول خدا (ص): «الدّین یسر»

Дайни ҳама осонӣаст , зеро ки бъоқбти расонанда босонӣаст . Ва дар хабараст : « милоки аддӣни алўръ »

دین همه آسانی است، زیرا که بعاقبت رساننده بآسانی است. و در خبرست: «ملاک الدّین الورع»

Низоми дайни ислом ва навой олами имон дар вараъаст вараъ парҳез бошад аз муҳаррамоту хештани дории боҳтроз аз нобоисту ношоисту машғӯл бӯдани бшоист ва боист . Ҳар дайн ки дарав вараъ нест , онро дар ҳазрати қурби маҳал қабул нест . Вараъи бҳқиқти вараъ ҳавосаст , ҳар чаҳ турои гзирст ки набинӣ , дида аз он нигоҳдорӣ ва ҳар чаҳ доғи рзоء ҳақ надорад , дида бар он матлаъ нигарадоне то фардо аз дидори ҳақи ҷли ҷалола боз наМонӣ .

نظام دین اسلام و نوای عالم ایمان در ورع است ورع پرهیز باشد از محرّمات و خویشتن داری باحتراز از نابایست و ناشایست و مشغول بودن بشایست و بایست. هر دین که درو ورع نیست، آن را در حضرت قرب محلّ قبول نیست. ورع بحقیقت ورع حواسّ است، هر چه ترا گزیرست که نبینی، دیده از آن نگاهداری و هر چه داغ رضاء حق ندارد، دیده بر آن مطّلع نگردانی تا فردا از دیدار حقّ جلّ جلاله باز نمانی.

Ҳабиби аҷамӣ канизакӣ дошт , сӣ сол буд ки рӯй ӯ тамоми бндидаҳ буд . Рӯзии канизакро гуфт : эй мастураи канизаки моро овози даҳ ! гуфт : на ман канизаки туам ? ! гуфт : моро дарин сӣ соли Зуҳра он набӯдаст ки бидӯни ӯ бчизӣ нигоҳ кунем ! ва ҳамчунин самъи нигоҳи дор , то савтӣ ки млоӣм дайн набошад нашунӯд ва агар савтии бегонаи бсмъи даройаду қасд дил кунад , тавҳид ки дарбон диласт онро дар дил нагузораду самъи боб истиғфор бишӯяд . Ҳамчунин забон нигоҳ дорад то ҳар чаҳро дар роҳ ҳақ набояд , аз он нагӯяд . Ва даст нигоҳ дорад , то ҷузи бдомн ҳақиқат назанад . Ва қадам нигоҳ дорад , то ҷуз бар замин фармон наравад .

حبیب عجمی کنیزکی داشت، سی سال بود که روی او تمام بندیده بود. روزی کنیزک را گفت: ای مستوره کنیزک ما را آواز ده! گفت: نه من کنیزک توام؟! گفت: ما را درین سی سال زهره آن نبودست که بدون او بچیزی نگاه کنیم! و همچنین سمع نگاه دار، تا صوتی که ملائم دین نباشد نشنود و اگر صوتی بیگانه بسمع درآید و قصد دل کند، توحید که دربان دلست آن را در دل نگذارد و سمع بآب استغفار بشوید. همچنین زبان نگاه دارد تا هر چه را در راه حقّ نباید، از آن نگوید. و دست نگاه دارد، تا جز بدامن حقیقت نزند. و قدم نگاه دارد، تا جز بر زمین فرمان نرود.

Ва ин ҳануз вараъ омаст . Аммо вараъи хос вараъ диласт . Ва вараъ дил онаст ки : ҳар чаҳ на олами ҳақиқат буд дар он фикрат накунад ва агар хотирии бадв дар ояд ки на ворид ҳақ бошад онро бҷорўби тавбау истиғфор аз даргоҳи дили брўбд , ва он орзӯҳо ки шаҳавот дар дили афканди бадасти таваккулу хавф аз дил маҳв кунад . Ва онҷо ки фармон ҳақ набошад , бадали онҷо сафар накунад то дар макони хеши байни асбъини ман асобъи арраҳмон собит бимонад . Ҳар дил ки ҷое бботл сафар кунад , мисоли шоҳӣ буд ки аз тахти ъзи хеш ва аз миёни сипоҳ хеш баравад ва дар олами аъдоء сафар кунад . Ин чунин дили ҳаргиз бсломт набӯд . Ва фарқи миёни вараъи зоҳиру вараъ ботин онаст ки : мтўръи зоҳири фардои дида боз кунад , ҳақро набинаду мтўръи ботини имрӯзи дида фароз карда ҳақро мебинад . Умри хитоби дил аз ҳар чаҳ дуни ҳақ холӣ кард , лои ҷурми таҷаллии ҳақи ҷли ҷалола бар соҳат дилаш тофт , то мегуфт : раъии қалбии рабӣ .

و این هنوز ورع عامّ است. امّا ورع خاصّ ورع دلست. و ورع دل آنست که: هر چه نه عالم حقیقت بود در آن فکرت نکند و اگر خاطری بدو در آید که نه وارد حقّ باشد آن را بجاروب توبه و استغفار از درگاه دل بروبد، و آن آرزوها که شهوات در دل افکند بدست توکّل و خوف از دل محو کند. و آنجا که فرمان حقّ نباشد، بدل آنجا سفر نکند تا در مکان خویش بین اصبعین من اصابع الرّحمن ثابت بماند. هر دل که جایی بباطل سفر کند، مثال شاهی بود که از تخت عزّ خویش و از میان سپاه خویش برود و در عالم اعداء سفر کند. این چنین دل هرگز بسلامت نبود. و فرق میان ورع ظاهر و ورع باطن آنست که: متورّع ظاهر فردا دیده باز کند، حقّ را نبیند و متورّع باطن امروز دیده فراز کرده حقّ را می‌بیند. عمر خطّاب دل از هر چه دون حقّ خالی کرد، لا جرم تجلّی حقّ جلّ جلاله بر ساحت دلش تافت، تا می‌گفت: رأی قلبی ربّی.

Фўили ллмслини аллазӣнаи ҳам ани слотҳми соҳўни аллазӣнаи ҳам ироؤну имнъўни алмоъўни саёқи ин сухан бар сиблати таҳдид ва ваъидаст , касеро ки намоз накунаду зкоаҳи надиҳад ё касе ки намози бнФоқ ва ғифлат кунаду зкоаҳи брё ва кроҳит диҳад .

فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ الَّذِینَ هُمْ یُراؤُنَ وَ یَمْنَعُونَ الْماعُونَ سیاق این سخن بر سبیل تهدید و وعید است، کسی را که نماز نکند و زکاة ندهد یا کسی که نماز بنفاق و غفلت کند و زکاة بریا و کراهیت دهد.

Хабар надорад ин ғофил беҳосил ки намози шиор исломасту зкоаҳи қнтраҳи дайн . Ҳар крои бинӣ ки зоҳираш аз ҳаляту зинати ин ду фармон мӯҳмаласт , бдонкаҳи ботинаш аз ақидаи дайн маъатталаст . Намози мақом муноҷотасту тараққии дараҷоту сабаби наҷот . Зкоаҳи пероя шариъатасту нури қиёмату қонӯни каромат . Бандаи муъмини муваҳҳид чун хитоби шаръу амри ҳақ дар Фроӣзи намозу зкоаҳ бар вай мутаваҷҷеҳ гардад бар гузоради ону муҳофизати ҳудӯду авқоти он мувозибати намояди бҷдии балиғу ҷаҳдии тамоми шроӣти ҷавозу шроӣти қабул дар он биҷои орад , лои ҷурми зоҳир ӯ перостаи адаб дайн гардаду ботин ӯ оростаи сидқу ихлос .

خبر ندارد این غافل بی‌حاصل که نماز شعار اسلام است و زکاة قنطره دین. هر کرا بینی که ظاهرش از حلیت و زینت این دو فرمان مهمل است، بدانکه باطنش از عقیده دین معطّل است. نماز مقام مناجات است و ترقّی درجات و سبب نجات. زکاة پیرایه شریعت است و نور قیامت و قانون کرامت. بنده مؤمن موحّد چون خطاب شرع و امر حقّ در فرائض نماز و زکاة بر وی متوجّه گردد بر گزارد آن و محافظت حدود و اوقات آن مواظبت نماید بجدّی بلیغ و جهدی تمام شرائط جواز و شرائط قبول در آن بجای آرد، لا جرم ظاهر او پیراسته ادب دین گردد و باطن او آراسته صدق و اخلاص.