Зиҳии илм шуда дар олами ситамкорӣ

زهی علم شده در عالم ستمکاری

Чу мор дам зада муштоқи мардуми озорӣ

چو مار دم زده مشتاق مردم‌آزاری

зи кирдигор ба дасти ту рӯз ҳашар ояд

ز کردگار به دست تو روز حشر آید

Ба ҷои номаи аъмол , хати безорӣ

به جای نامهٔ اعمال، خطّ بیزاری

Мноз агар ду се рӯзӣ баландпоя шудӣ

مناز اگر دو سه روزی بلندپایه شدی

Ки пояи ту буд мояи нигунсорӣ

که پایهٔ تو بود مایهٔ نگونساری

Ғурур дар ту фиристодаи чӯби қилқаҳ Эй

غرور در تو فرستاده چوب قیلقه‌ای

Ки сар ба саҷдаи эзади фурӯ наме оре

که سر به سجدهٔ ایزد فرو نمی‌آری

Сари турои зи сари дор то нёўизнд

سر ترا ز سر دار تا نیاویزند

Аҷаб агар наҳй аз сари хаёли ҷабборӣ

عجب اگر نهی از سر خیال جبّاری

Хуши он замон ки сроиди турои нақорау буқ

خوش آن زمان که سرآید ترا نقاره و بوق

Ба зери чӯби расонии нафири бръиўқ

به زیر چوب رسانی نفیر برعیّوق

Кунад азимати даргоҳи холиқи он соъат

کند عزیمت درگاه خالق آن ساعت

Ҳазор қофилаи шукр аз дили махлуқ

هزار قافلهٔ شکر از دل مخلوق

Кунӣ шукуфа ҳар обӣ ки хӯрдае чу дарахт

کنی شکوفه هر آبی که خورده‌ای چو درخت

Кунун агарчӣ зи ҷлоб май зании орўқ

کنون اگرچه ز جُلاّب می‌زنی آروق

Чунон ба икдгрти сахти баъд азон банданд

چنان به یکدگرت سخت بعد ازان بندند

Ки дар тани ту расанҳо ниҳон шавад чу урӯқ

که در تن تو رسنها نهان شود چو عروق

зи дасти сарзаниши халқ , сар бадар накунӣ

ز دست سرزنش خلق، سر بدر نکنی

Чу локи пушти туро чун кунанд дар сандӯқ

چو لاک‌پشت ترا چون کنند در صندوق

Аё чу золи куҳансоли даҳри пари найранг

ایا چو زال کهنسال دهرْ پر نیرنگ

Ба риюу ранг чу рӯбаҳ , ду ранги ҳамчуи паланг

به ریو و رنگ چو روبه، دو رنگ همچو پلنگ

Гуҳии паёму гуҳӣ нома ме фиристодӣ

گهی پیام و گهی نامه می‌فرستادی

Ки хезу ҷониб Гелон кун аз Ироқи оҳанг

که خیز و جانب گیلان کن از عراق آهنگ

з шавамӣ тамаъи хом , омадами охир

ز شومی طمع خام، آمدم آخر

Ба маҷлиси ту , чаҳ маҷлис ? клисёии фаранг

به مجلس تو، چه مجلس؟ کلیسیای فرنگ

Кашидам оинае тӯҳфа аз саҳифаи назм ( кзо )

کشیدم آینه‌ای تحفه از صحیفهٔ نظم (کذا)

Ки сафҳааш зи дам исавӣ гирифтӣ занг

که صفحه‌اش ز دم عیسوی گرفتی زنگ

Ба бозгаштанам оҳанг шуд пас аз умрӣ

به بازگشتنم آهنگ شد پس از عمری

Ки бо ту буд марои чанги ихтилот , оҳанг

که با تو بود مرا چنگ اختلاط، آهنگ

Шаби видоъ ба сад ваъдаам зи раҳи барадӣ

شب وداع به صد وعده‌ام ز ره بردی

Ки то сабоҳи ризои сохтӣ маро ба диранг

که تا صباح رضا ساختی مرا به درنگ

Баҳонаи сохтаи ҷанги сипоҳи шоҳ , аз шаҳр

بهانه ساخته جنگ سپاه شاه، از شهر

Сабоҳ ношудаи ҷустии бурун чу тири хаданг

صباح ناشده جستی برون چو تیر خدنگ

На аз ту халқи тасаллӣ ва на худои хушнӯд

نه از تو خلق تسلّیّ و نه خدا خشنود

Ту худ бигӯ ки мукофоти ин чаҳ хоҳад буд

تو خود بگو که مکافات این چه خواهد بود

Ба риши зарду биногваши зарду чеҳраи зард

به ریش زرد و بناگوش زرد و چهرهٔ زرد

Ба сар наҳй зи срноз чун кулоҳи кабӯд ,

به سر نهی ز سرناز چون کلاه کبود،

Ту хонаи сӯзи нишонеи диҳии зи гӯгирдӣ

تو خانه‌سوز نشانی دهی ز گوگردی

Ки дар гирифтаи сараш аз ҷаҳони براردи дӯд

که در گرفته سرش از جهان برآرد دود

Дарин ки ҳаҷв ту гуфтам ту низ май доне

درین که هجو تو گفتم تو نیز می‌دانی

Ки ман муҳиқаму срто ба пои гуноҳи ту буд

که من محقّم و سرتا به پا گناه تو بود

Вагарна бо ҳамаи ҳақи намак , набоистӣ

وگرنه با همه حقّ نمک، نبایستی

Миёни мо ва ту ӣнҷо расед гуфт вшнўд

میان ما و تو اینجا رسید گفت ‌وشنود

зи шасти тири буруни рафтау зи дасти Аннан

ز شست تیر برون رفته و ز دست عنان

Кунун з карда пушаймон шудан надорад суд

کنون ز کرده پشیمان شدن ندارد سود

Гурехтӣу турои маблағӣ кифоят шуд

گریختیّ و ترا مبلغی کفایت شد

Ту зон муомилаи хушнӯд ва ман бад-ӣни хушнӯд

تو زان معامله خشنود و من بدین خشنود

Қалам ба ҳиҷри туами найзае сети тези забон

قلم به هجر توام نیزه‌ای‌ست تیز زبان

Забон ба қатли туами ханҷарии сет хӯн олуд

زبان به قتل توام خنجری‌ست خون‌آلود

Куҷо ба шавамӣ рӯ нисбатаст бо бумат

کجا به شومی رو نسبت است با بومت

Ҳазор бум харобаст аз рух шавамат

هزار بوم خراب است از رخ شومت

Ба зулм , хирмани зар ҷамъ кардае , ғофил

به ظلم، خرمن زر جمع کرده‌ای، غافل

Ки барқи хирман умраст оҳи мазлӯмат

که برق خرمن عمر است آه مظلومت

Турои зи оташи ғам дргдоз ме хоҳам

ترا ز آتش غم درگداز می‌خواهم

Ки ҳамчу шамъ кунад рафтаи рафтаи маъдӯмат

که همچو شمع کند رفته‌رفته معدومت

Фикандааст туро дар ҷаҳаннамии имсок

فکنده است ترا در جهنّمی امساک

Ки обу нон ба мазоқаст заҳру зақумат

که آب و نان به مذاق است زهر و زقّومت

Ҷимоъ додау девонаи хезу пари шрўшин

جماع داده و دیوانه خیز و پر شروشین

Сагтарӣ наҷиси алъайни кӯр , мейри ҳусайн

سگ تری نجس‌العین کور، میر حسین

Ба чашми аҳвол ӯ нест нуқтаи мардум

به چشم احوال او نیست نقطهٔ مردم

Бад-ӣн магар битавон гуфт чашм ӯро айн

بدین مگر بتوان گفت چشم او را عین

Баёзаш инки надорад чу айни як нуқта

بیاضش اینکه ندارد چو عین یک نقطه

Саводаш инки надониста айнро аз айн

سوادش اینکه ندانسته عین را از عین

Дарави зи каҷи назарии акси найзаи гроФтд

درو ز کج‌نظری عکس نیزه گرافتد

Ба сони ҳалқа наад сар ба ҳам синӣну Бенин

به‌سان حلقه نهد سر به هم سُنَین و بُنَین

Сазоӣ карда ӯ дар канор ӯ кардам

سزای کردهٔ او در کنار او کردم

Ки воҷиби омада дар дайн , адо ба мавъиди дайн

که واجب آمده در دین، ادا به موعد دین

Зиҳӣ ба мартабае кӯрдил ки хасм тавонад

زهی به مرتبه‌ای کوردل که خصم تواند

Ҳусайни ибни алӣу алии ибни ҳусайн

حسین ابن علیّ و علیّ ابن حسین

Ту ҳамчуи мардуми чашми карӣаи манзари хеш

تو همچو مردم چشم کریه منظر خویش

Чунон каҷӣ ки нае рост бо бародари хеш

چنان کجی که نه‌ای راست با برادر خویش

зи вазъи духтари дӯшиза метуоне кард

ز وضع دختر دوشیزه می‌توانی کرد

Қиёси иффати ҳамшираҳои дигари хеш

قیاس عفّت همشیره‌های دیگر خویش

Турои гумони бакорат буд зи хоҳари худ

ترا گمان بکارت بود ز خواهر خود

Ба ҷои даври Марв , пресс ҳам зи нукари хеш

به جای دور مرو، پرس هم ز نوکر خویش