Шаҳи малики донишами ман ба ҷунуди осмонӣ

شه ملک دانشم من به جنود آسمانی

Ки буд з фазл дияем сарирам аз маъонӣ

که بود ز فضل دیهیم سریرم از معانی

зи мидоди ман саводӣ дар чашми офариниш

ز مداد من سوادی در چشم آفرینش

зи зилоли ман кулоҳӣ бар тораки маъонӣ

ز ظلال من کلاهی بر تارک معانی

Дар иртиқои фикрами хати устувои зи дониш

در ارتقای فکرم خط استوا ز دانش

Нутқи миёни нутқами уфуқ дрр фишонӣ

نطق میان نطقم افق درر فشانی

Садафи муҳӣти табъами кнФ дар ҳақоиқ

صدف محیط طبعم کنف در حقایق

Маҳаки нқўди тарзами фалаки русуми доне

محک نقود طرزم فلک رسوم دانی

Нқти саводи хатами ҳамаи ҷайби қавси гардун

نقط سواد خطم همه جیب قوس گردون

Втрси қсии фазлами ҳамаи Қатари осмонӣ

وترس قسی فضلم همه قطر آسمانی

Шўси савоби байнами мҷси мсоби доне

شوس صواب بینم مجس مصاب دانی

Рақами қазои нишонами ҳукми қадар беоне

رقم قضا نشانم حکم قدر بیانی

Ҳамаи ахтарони табъам фалак оварад ба тӯҳфа

همه اختران طبعم فلک آورد به تحفه

Ҳамаи духтарони ғайбами хиради оради армағонӣ

همه دختران غیبم خرد آرد ارمغانی

зи радои ман кноғӣ бар дӯши саъди Акбар

ز ردای من کناغی بر دوش سعد اکبر

зи санои ман кноғӣ дар лавҳи ақли сонӣ

ز ثنای من کناغی در لوح عقل ثانی

Лақаб манаст ҷузи ман ба касе сазо набошад

لقب من است جز من به کسی سزا نباشد

Чаҳ ммҳди ҳақоиқ чаҳ машйади мабоонӣ

چه ممهد حقایق چه مشید مبانی

Дили мурдаро биҷуз ман накунад касе масӣҳӣ

دل مرده را بجز من نکند کسی مسیحی

Тани ҳукмаи робҷзи ман надиҳад касе равонӣ

تن حکمه رابجز من ندهد کسی روانی

ПурНи самои ақлами маи чархи номҷўӣӣ

پرن سمای عقلم مه چرخ نامجوئی

Сиқти ниҳоди поками нмт хирад фишонӣ

سقط نهاد پاکم نمط خرد فشانی

Сари кӯии дониши ман Арафоти рози гардун

سر کوی دانش من عرفات راز گردون

Ҳарами ҳарими фикрам дар каъбаи маъонӣ

حرم حریم فکرم در کعبه معانی

зи шифои ман Арастӯ шудаи баҳраи манди дониш

ز شفای من ارسطو شده بهره مند دانش

зи румузи ман Флотўн зада гом дар маъонӣ

ز رموز من فلاطون زده گام در معانی

Сухан аз ҳудус бе ман ба нўоӣби ғаромат

سخن از حدوث بی من به نوائب غرامت

Хирад аз вуҷӯд бе ман ба мзиқи аирмонӣ

خرد از وجود بی من به مضیق ایرمانی

Хирадам ба узри хоҳии зи тақаддуми замона

خردم به عذر خواهی ز تقدم زمانه

Фалакам ба афви ҷўӣии зи тсдри маконе

فلکم به عفو جوئی ز تصدر مکانی

зи камони фикр ҳар гуҳ бикашам хаданги бурҳон

ز کمان فکر هر گه بکشم خدنگ برهان

Чу фалаки зи қомати худ хирадам кунад камоне

چو فلک ز قامت خود خردم کند کمانی

( фиканам ба ҷӯии боғи сухани обӣ аз тароват

(فکنم به جوی باغ سخن آبی از طراوت

Ки намеазон наёбӣ бар диҷлаи ҷавонӣ )

که نمی ازان نیابی بر دجله جوانی)

зи стоки боғи табъам ба ғароматаст тӯбо

ز ستاک باغ طبعم به غرامت است طوبی

знигор нақши фикрам ба хиҷолатаст Монӣ

ز نگار نقش فکرم به خجالت است مانی

Дар ман чу каъба созад ки халили фазлу дониш

در من چو کعبه سازد که خلیل فضل و دانش

Дили ман мтоФ созад ки сурӯши осмонӣ

دل من مطاف سازد که سروش آسمانی

зи ҳунари хароҷи гирами зи хиради ҳимоят аммо

ز هنر خراج گیرم ز خرد حمایت اما

Ба вуфӯри фазлу дониш на ба зӯри ҳукми ронӣ

به وفور فضل و دانش نه به زور حکم رانی

Рсъ шак оварам ман зи ду пилки чашми берун

رسع شک آورم من ز دو پلک چشم بیرون

Дъӣ хато кунам ман зи миъроҷи фикри фонӣ

دعی خطا کنم من ز معراج فکر فانی

Бабрам чу бар нишинам ба ткоўри фасоҳат

ببرم چو بر نشینم به تکاور فصاحت

Вқрози смохи ҷазри асм аз сабки аноне

وقراز صماخ جذر اصم از سبک عنانی

зи хирад ба шаръи дониши ҳамаи солаи ҷузияи гирам

ز خرد به شرع دانش همه ساله جزیه گیرم

( чу набӣ ба зӯри дайн аз ки зкиши бостонӣ )

(چو نبی به زور دین از که زکیش باستانی)

зи дилам ба фақри ганҷур ба хзоини маодин

ز دلم به فقر گنجور به خزاین معادن

зи замири ман ба фоқаи кафи ганҷи шоягонӣ

ز ضمیر من به فاقه کف گنج شایگانی

зи паии ҳисоб ва дониш кунам осмон чу дафтар

ز پی حساب و دانش کنم آسمان چو دفتر

Сазадам зи тири калакӣу зи муштарии беноне

سزدم ز تیر کلکی و ز مشتری بنانی

Чамани ҳарими дилро кунам аз нафаси сбоӣӣ

چمن حریم دل را کنم از نفس صبائی

Рўзи риёзи ҷонро кунам аз дил ( аилўонӣ )

روض ریاض جان را کنم از دل (ایلوانی)

Зқмр барам ба даъвати клФи сиёҳи рўӣӣ

زقمر برم به دعوت کلف سیاه روئی

зи дрр барам ба ҳикмати брси сифеди ронӣ

ز درر برم به حکمت برص سفید رانی

Сӯии шакли аввал аз ман равад ар нахусти иҷозат

سوی شکل اول از من رود ار نخست اجازت

Пас аз он натиҷаи резади зи қиёси ақтронӣ

پس از آن نتیجه ریزد ز قیاس اقترانی

Дили хастаро пас аз ман суханам кунад табибӣ

دل خسته را پس از من سخنم کند طبیبی

Тани хокро пас аз ман ҷасадам кунад равонӣ

تن خاک را پس از من جسدم کند روانی

Зҷбини хоки тира ба назар барам криҳӣ

زجبین خاک تیره به نظر برم کریهی

зи равони кӯҳи тҳлон ба нафас барам гаронӣ

ز روان کوه تهلان به نفس برم گرانی

Дили ман чу кони валикин на ба сиқти нутфаи хӯрда

دل من چو کان ولیکن نه به سقط نطفه خورده

Ҳамаи ҳамчуи Марями орад гуҳарӣ бидон равонӣ

همه همچو مریم آرد گهری بدان روانی

Садафии ним ки ҷоиз будам ба дайни ҳиммат

صدفی نیم که جایز بودم به دین همت

зи сахои абрнисони зи ҳмўттар даҳоне

ز سخای ابرنیسان ز حموت تر دهانی

Шудаам чу оби ҳайвон ба ниҳоди поки дорӣ

شده ام چو آب حیوان به نهاد پاک داری

Шудаам чу кони гавҳар ба нажоди дудмонӣ

شده ام چو کان گوهر به نژاد دودمانی

Нпзирдми тасаввури шабаҳии зкинаҳ шояд

نپذیردم تصور شبهی زکینه شاید

Гарми оби ҷӯии фарҳангу замири ақли хуоне

گرم آب جوی فرهنگ و ضمیر عقل خوانی

Смрм чу оби борон ба китоби ҷурми шўӣӣ

سمرم چو آب باران به کتاب جرم شوئی

Мислами чу пери дониш ба ҳисоби ъФўронӣ

مثلم چو پیر دانش به حساب عفورانی

Ҳунарам бар авҷи гардун ва манам чу хоки суфло

هنرم بر اوج گردون و منم چو خاک سفلی

Суханами хнидаҳ чун ҳўр ва манам чу сар наоне

سخنم خنیده چون هور و منم چو سر نهانی

Пас аз ин ба дӯш даъвӣ фиканам радои дониш

پس از این به دوش دعوی فکنم ردای دانش

Ки хирад кунад итоат ба радои врдхўонӣ

که خرد کند اطاعت به ردای وردخوانی

Ба фироқи ёр эй дили зи ту як ътиаҳ хоҳам

به فراق یار ای دل ز تو یک عطیه خواهم

Ки зобри дида бар мо ҳамаи хӯни дил бароне

که زابر دیده بر ما همه خون دل برانی

На чунонкии даҳр ҷонӣ бузед ба ҳила кардан

نه چنانکه دهر جانی بزید به حیله کردن

Фалаки нуҳум муаллим фиканд ба бодбонӣ

فلک نهم معلم فکند به بادبانی

Чу асирем ба тўФи сари кӯии астқсӣ

چو اثیریم به طوف سر کوی اسطقسی

Чу замонем ба гирд дар маърифат чу онӣ

چو زمانیم به گرد در معرفت چو آنی

Сухани ман ар набошад Чехияанд хиради дабирӣ

سخن من ار نباشد چکند خرد دبیری

Хиради ман ар набошад Чехияанд ҷаҳони ҷаҳонӣ

خرد من ار نباشد چکند جهان جهانی

Манам онкӣ дар хамӯшӣ сазадам забон чу мўӣӣ

منم آنکه در خموشی سزدم زبان چو موئی

Ки чу мӯии бртни ман ҳама тан кунад забонӣ

که چو موی برتن من همه تن کند زبانی

Ба ҳисоби офариниш чу ба марказӣ нишоем

به حساب آفرینش چو به مرکزی نشایم

Чаҳ сФаҳ буд ки лофами зи муҳӣти осмонӣ

چه سفه بود که لافم ز محیط آسمانی