Перӣ буд дар шаҳри Марв ва ӯро Муҳамад бўнср гуфтандӣ ва ӯ аз ҷумлаи машойихи мовароуннаҳр буд , дар он вақт кӣ бғрохони қасди куштани суфиён моўролнҳр кард ҷамоатӣ аз машойихи эшон мутаворӣ бмрў омаданд . Ва ин Муҳамади хутанӣ аз он ҷумлаи бўдўи шайхи моро надида буд ва дар Марви имомӣ буд , ӯро Абубакр хатиб гуфтандӣ , аз шогирдони қФолу шайхро пеши қФоли дида буд . Бмҳмии азм ншобўр кард . Пас Муҳамади хутании пеш ӯ омад ва гуфт май шинавам кӣ қасди ншобўри дорӣу маро ҳоҷатӣаст . Гуфт чист гуфт мехоҳам кӣ аз шайх Абӯсаид бипурсӣ чунонк ӯ надонад кӣ ин савол ман кардааму ҳадиси ман бовай бигӯе ки осорро маҳв буд ? гуфтам ман ин ёд натавонам дошт . Ин суханро бар коғазӣ навис , бар коғазии набшат ва бмн дод . Бўбкр хатиб гуфт бншобўри омадам ва дар корвони сарое нузул кардам , дар ҳоли ду сӯфӣ дидам кӣ даромаданд ва овоз медоданд кӣ хоҷаи бўбкри хатиб дар корвон Марв кадомаст ? гуфтам манам . Эшон наздик омаданд ва гуфтанд шайхи бўсъид салом мегуяд ва мегуяд кӣ мо осӯда нестем кӣ ту дар корвони сарой нузул кардӣ , бояд кӣ наздики мо ое , гуфтам то ба гармобаи даройам ва ғуслӣ барорам онгаҳ биёям . Ва ман аз он салому паём мутаҳайир шудам чун аз ҳаммоми беруни омадами ҳамон ду дарвешро дидам бар сари гармобаи истода бо авду гулоб , ман дар суҳбати эшон бхдмт шайх рафтам , чун назари шайх бар ман афтод гуфт :

پیری بود در شهر مرو و او را محمد بونصر گفتندی و او از جملۀ مشایخ ماوراءالنهر بود، در آن وقت کی بغراخان قصد کشتن صوفیان ماورالنهر کرد جماعتی از مشایخ ایشان متواری بمرو آمدند. و این محمد ختنی از آن جمله بودو شیخ ما را ندیده بود و در مرو امامی بود، او را ابوبکر خطیب گفتندی، از شاگردان قفال و شیخ را پیش قفال دیده بود. بمهمی عزم نشابور کرد. پس محمد ختنی پیش او آمد و گفت می‌شنوم کی قصد نشابور داری و مرا حاجتی است. گفت چیست گفت می‌خواهم کی از شیخ ابوسعید بپرسی چنانک او نداند کی این سؤال من کرده‌ام و حدیث من باوی بگویی که آثار را محو بود؟ گفتم من این یاد نتوانم داشت. این سخن را بر کاغذی نویس، بر کاغذی نبشت و بمن داد. بوبکر خطیب گفت بنشابور آمدم و در کاروان سرایی نزول کردم، در حال دو صوفی دیدم کی درآمدند و آواز می‌دادند کی خواجه بوبکر خطیب در کاروان مرو کدامست؟ گفتم منم. ایشان نزدیک آمدند و گفتند شیخ بوسعید سلام می‌گوید و می‌گوید کی ما آسوده نیستیم کی تو در کاروان سرای نزول کردی، باید کی نزدیک ما آیی، گفتم تا به گرمابه درآیم و غسلی برآرم آنگه بیایم. و من از آن سلام و پیام متحیر شدم چون از حمام بیرون آمدم همان دو درویش را دیدم بر سر گرمابه ایستاده با عود و گلاب، من در صحبت ایشان بخدمت شیخ رفتم، چون نظر شیخ بر من افتاد گفت:

Аҳлои бсъдии волрсўлу ҳбзо

اَهْلاً بسعدی وَالرَّسولِ و حَبّذا

Ваҷҳ алрасул лҳби ваҷҳи алмрсл

وَجْه الرَّسُولِ لحُبّ وَجْه الْمُرْسِل

Салом гуфтам ҷавоб дод . Гуфт рисолати он пери ту сабк май дории сухан ӯ ба назд мо бас азизаст , ва ту то аз Марви рафтаи мо манзил манзил мешуморем . Бўбкр хатиб гуфт ман бишикастам , пас шайх гуфт биор то чаҳ дорӣ ва он пер чаҳ гуфтаст ? бўбкр хатиб гуфт дар он соъати ҷумлаи улӯм фаромӯш кардам аз ҳайбати шайх , гуфтам эй шайхи коғаз дар ҷайб ҷома роҳаст , шайх гуфт муттафиқроу мухталифро ёд медоштӣ , саволи периро ёд наметавонистӣ дошт ? аз он сухан низ шикаста тар шудам . Шайх гуфт агар боту бигӯям саволро ёдат ояд ? гуфтам фармони шайх рост гуфт савол инаст ки маҳви осор мумкин ҳаст ? гуфтам ҳамчунинаст шайх гуфт агар ҷавоб акнӯн гӯям бар ту лозим ояд кӣ ҳамин соъат бозгардӣ , шуғлӣ ки ҳаст бгзор ва чун май рӯй ҷавоб гӯям . Абубакр хатиб гуфт то ман дар ншобўр будам ҳар шабӣ бар шайх май омадаму шайх эъзозҳо мекард ва карамҳо мефармуду буқати муроҷиат ба хизмати шайхи омадам ва гуфтам ҷавоби он саволи пери пас шайх гуфт перро бигӯӣ лотбқӣ влотзръин менамонад асар куҷо монад . Бўбкр хатиб гуфт сар дар пеш афгандам ва гуфтам шайх баён фармоед . Шайх гуфт ин дар баён донишмандӣ наёяд , ин байти ёдгир ва бо ӯ бигӯӣ :

سلام گفتم جواب داد. گفت رسالت آن پیر تو سبک می‌داری سخن او به نزد ما بس عزیز است، و تو تا از مرو رفتهٔ ما منزل منزل می‌شماریم. بوبکر خطیب گفت من بشکستم، پس شیخ گفت بیار تا چه داری و آن پیر چه گفته‌ست؟ بوبکر خطیب گفت در آن ساعت جملهٔ علوم فراموش کردم از هیبت شیخ، گفتم ای شیخ کاغذ در جیب جامهٔ راهست، شیخ گفت متفق را و مختلف را یاد می‌داشتی، سؤال پیری را یاد نمی‌توانستی داشت؟ از آن سخن نیز شکسته‌تر شدم. شیخ گفت اگر باتو بگویم سؤال را یادت آید؟ گفتم فرمان شیخ راست گفت سؤال اینست که محو آثار ممکن هست؟ گفتم همچنین است شیخ گفت اگر جواب اکنون گویم بر تو لازم آید کی همین ساعت بازگردی، شغلی که هست بگزار و چون می‌روی جواب گویم. ابوبکر خطیب گفت تا من در نشابور بودم هر شبی بر شیخ می‌آمدم و شیخ اعزازها می‌کرد و کرمها می‌فرمود و بوقت مراجعت به خدمت شیخ آمدم و گفتم جواب آن سؤال پیر پس شیخ گفت پیر را بگوی لاتبْقی ولاتَذَرْعین می‌نماند اثر کجا ماند. بوبکر خطیب گفت سر در پیش افگندم و گفتم شیخ بیان فرماید. شیخ گفت این در بیان دانشمندی نیاید، این بیت یادگیر و با او بگوی:

Ҷисмами ҳамаи ашки гашт ва чашмам бигирист

جسمم همه اشک گشت و چشمم بگریست

Дар ишқи ту бе ҷисми ҳаме бояд зист

در عشق تو بی‌جسم همی باید زیست

Аз ман асарӣ намонад ин ишқ ту чист

از من اثری نماند این عشق تو چیست

Чун ман ҳама маъшӯқ шудам ошиқ кист

چون من همه معشوق شدم عاشق کیست

Гуфтам шайх бифармоед то бар ҷое сабт кунанд , ҳасани мؤдбро фармуд то бинвишт ва бмн дод . Чун ба Марви расидами пери Муҳамад хутанӣ меомад , гуфтам ки маро ба наздик султонӣ фиристодӣ ки асрори ҳамаи олами пеши вай бар тибқӣ ниҳодаанду қиссаи ончи рафта буд ҳамаи бовай тақрир кард ва коғаз бинмуд , чун бархонад наъраи бузаду биҳуши биФтод , аз онҷои бадви кас ӯро аз ҷой барграфтанд ва ба хонаи брдндўи ҳафтумро дар хок рафт рҳмҳоллаҳи алайҳ .

گفتم شیخ بفرماید تا بر جایی ثبت کنند، حسن مؤدب را فرمود تا بنوشت و بمن داد. چون به مرو رسیدم پیر محمد ختنی می‌آمد، گفتم که مرا به نزدیک سلطانی فرستادی که اسرار همه عالم پیش وی بر طبقی نهاده‌اند و قصه آنچ رفته بود همه باوی تقریر کرد و کاغذ بنمود، چون برخواند نعرۀ بزد و بیهوش بیفتاد، از آنجا بدو کس او را از جای برگرفتند و به خانه بردندو هفتم را در خاک رفت رحمةاللّه علیه.