Кистам ҳасрати кашӣ дар маҳфили чархи куҳан

کیستم حسرت کشی در محفل چرخ کهن

Боз аз хамёзаам чун соғари холии даҳан

باز از خمیازه‌ام چون ساغر خالی دهن

Бар кафам дар коргоҳи чархи тору пуди саъй

بر کفم در کارگاه چرخ تار و پود سعی

Ваз барои худ чу карами пелаи мибоФми кафан

وز برای خود چو کرم پیله میبافم کفن

Бар серум ҳаргиз нашуд мурғӣ занад болу парӣ

بر سرم هرگز نشد مرغی زند بال و پری

Хортар аз гулбун бебарг бошам дар чаман

خوارتر از گلبن بی‌برگ باشم در چمن

Ашки хӯн олӯда ам бингар ки бо ин обу ранг

اشک خون‌آلوده‌ام بنگر که با این آب و رنگ

Нест лаълӣ дар Бадахшону ақиқӣ дар Яман

نیست لعلی در بدخشان و عقیقی در یمن

Жандаи пӯшии кӯ чу ман каз ҳар тараф гул карда аст

ژنده‌پوشی کو چو من کز هر طرف گل کرده است

Пунбаҳо аз пайкарам монанди чатри Настаран

پنبه‌ها از پیکرم مانند چتر نسترن

Ҷуз кашокаш нест ҳосил аз кунад кӯшишам

جز کشاکش نیست حاصل از کند کوششم

Далви холии микшм аз чоҳи доими зини расан

دلو خالی میکشم از چاه دایم زین رسن

Набӯд аз саргаштагии ҳаргизи дарин баҳрами қарор

نبود از سرگشتگی هرگز درین بحرم قرار

Ҳамчуи ашки ошиқон пайваста бошам қатраи зан

همچو اشک عاشقان پیوسته باشم قطره زن

Гар кунам доими бнохни синаро манъам макун

گر کنم دایم بناخن سینه را منعم مکن

Сина ам кӯҳасту нохуни теша ва ман кӯҳкан

سینه‌ام کوهست و ناخن تیشه و من کوهکن

Бскаҳ май резами бдомни ашк ва аз бас май кашам

بسکه می‌ریزم بدامن اشک و از بس می‌کشم

Даст бар чашмтар аз ҷӯши сиришки хештан

دست بر چشم تر از جوش سرشک خویشتن

Пар буд аз порҳо дили ғӯта вар бошад ба хӯн

پر بود از پارها دل غوطه‌ور باشد به خون

Доманам монанди гулчин панҷаам чун хоркн

دامنم مانند گلچین پنجه‌ام چون خارکن

Хорхори ғурбатам хӯн кард дил каз бахти хушк

خارخار غربتم خون کرد دل کز بخت خشک

Хортар аз хор бошам дар гулистони ватан

خوارتر از خار باشم در گلستان وطن

Ҳарки андозад зи пайкар гӯ биндозаш ки ҳаст

هرکه اندازد ز پیکر گو بیندازش که هست

Шамъи сон аз баҳри теғи ин сар ки ман дорам бетон

شمع‌سان از بهر تیغ این سر که من دارم بتن

Баҳри таҳсили камол ва аз паии касби ҳунар

بهر تحصیل کمال و از پی کسب هنر

Беш азин чун риштаи коҳами хешро баҳр чаҳ ман

بیش ازین چون رشته کاهم خویش را بهر چه من

Каз риёзят баҳра ам набӯд биҷузи бахти сиёҳ

کز ریاضیت بهره‌ام نبود بجز بخت سیاه

Хӯни худро машки созамгар чу оҳӯии хутан

خون خود را مشک سازم گر چو آهوی ختن

Ақлу ҳушами бардаи Юсуфи талъатӣ аз сар ки ҳаст

عقل و هوشم برده یوسف طلعتی از سر که هست

Доим аз ворунаи кориҳои чархи ҳилаи фан

دایم از وارونه‌کاری‌های چرخ حیله فن

Хонаи ғайр аз нишоти васл ӯ доруссурур

خانه غیر از نشاط وصل او دارالسرور

Кулбаи ман аз малоли ҳиҷр ӯ байти алҳзн

کلبه من از ملال هجر او بیت‌الحزن

Ман нкштми куштааш танҳо ки дар рӯзи ҷазо

من نکشتم کشته‌اش تنها که در روز جزا

Чоки чок аз захм ҳамчун лолаи сртопои ман

چاک چاک از زخم همچون لاله سرتاپای من

Азпии хўнхўоҳии худ зони бути гулгуни қабо

ازپی خونخواهی خود زآن بت گلگون قبا

Сари зи хоки оради буруни сад куштаи хунини кафан

سر ز خاک آرد برون صد کشته خونین کفن

Ҳамнишин танҳо на бурузи сиёҳами ҳамчуи шамъ

همنشین تنها نه بروز سیاهم همچو شمع

Хандад ва гиряд ки бошад бар ман ва бар тахти ман

خندد و گرید که باشد بر من و بر تخت من

Қоаҳи қоаҳи хандаи Кебеки дарӣ дар кӯҳсор

قاه قاه خندهٔ کبک دری در کوهسار

Ҳоиҳои гиряи минои ман дар анҷуман

های های گریه مینای من در انجمن

Ҳар куҷо бошам ним осӯда аз саргаштагӣ

هر کجا باشم نیم آسوده از سرگشتگی

Ҳамчуи бодам дар биёбони ҳамчуи обам дар чаман

همچو بادم در بیابان همچو آبم در چمن

Вақт шуд уфтами зи пои зини кӯшиши биҷои магар

وقت شد افتم ز پا زین کوشش بیجا مگر

Дасти ман аз лутф гирад ҳазрати саййидҳасан

دست من از لطف گیرد حضرت سیدحسن

Онкии об аз ҷӯйбори лутфаш ар нӯшад кунад

آنکه آب از جویبار لطفش ار نوشد کند

Бештари сарсабзӣ аз нахли ҷавони нахли куҳан

بیشتر سرسبزی از نخل جوان نخل کهن

Онкии рашки накҳати халқаш ҳисорӣ карда аст

آنکه رشک نکهت خلقش حصاری کرده است

Машкро дар ҳуққаи нофи ғизолони хутан

مشک را در حقه ناف غزالان ختن

Марҳамати кешӣ ки хасм ояд агар урёни буриш

مرحمت کیشی که خصم آید اگر عریان برش

Ғунчаи шан бар рӯй ҳам пӯшоандаш сад перҳан

غنچه‌شان بر روی هم پوشاندش صد پیرهن

Нуктаи пардозӣ ки чун гардад зи лаби гўҳрФшон

نکته‌پردازی که چون گردد ز لب گوهرفشان

Санги хиҷлати бишиканади дандони садафро дар даҳан

سنگ خجلت بشکند دندان صدف را در دهن

Ҳркҷои шамъи ҳидояти рأиш афрӯзад шавад

هرکجا شمع هدایت رأیش افروزد شود

Бткдаҳи масҷиди килисои каъбаи бутгари бути шикан

بتکده مسجد کلیسا کعبه بتگر بت‌شکن

Бар баду неки ҷаҳони файзаш буд абр ва казу

بر بد و نیک جهان فیضش بود ابر و کزو

Хортн дар дашт серобасту гулбун дар чаман

خارتن در دشت سیرابست و گلبن در چمن

Ҳркҷои теғ аз ғилофи оради бурун пинҳон кунад

هرکجا تیغ از غلاف آرد برون پنهان کند

Теғро зери сипар аз бими меҳри теғи зан

تیغ را زیر سپر از بیم مهر تیغ زن

Бар кафи орад чун синони аждаҳои пайкари фалак

بر کف آرد چون سنان اژدها پیکر فلک

Чун кашф аз бими сари дуздади бҷиби хештан

چون کشف از بیم سر دزدد بجیب خویشتن

Чун кунам васфи камандаш каз камар чун вошўд

چون کنم وصف کمندش کز کمر چون واشود

Срчўи тори сбҳаҳ аз сарҳо баровард ин расан

سرچو تار سبحه از سرها برآورد این رسن

ӣнқадари хӯбии ахлоқи ӣнқадари ҳасани сифот

اینقدر خوبی اخلاق اینقدر حسن صفات

Каз карам бахшидааст ӯро худои зўолмнн

کز کرم بخشیده است او را خدای ذوالمنن

Ман киу мадҳаш ки дар хайли сухани санҷони даҳр

من که و مدحش که در خیل سخن‌سنجان دهر

Чун даҳон ёр гардад танги майдони сухан

چون دهان یار گردد تنگ میدان سخن

Ҷузи тариқи хайр агар ҳаргиз напуед ҳосидаш

جز طریق خیر اگر هرگز نپوید حاسدش

Кӣ тавонад лоф бо ӯ дар ҷавонмардӣ задан

کی تواند لاف با او در جوانمردی زدن

Расму роҳ ӯу расми роҳи хасмашро буд

رسم و راه او و رسم راه خصمش را بود

Ҳасани ахлоқи малики қубҳи сифоти аҳриман

حسن اخلاق ملک قبح صفات اهرمن

Гар кунад чун боғбони даст аз барои тарбият

گر کند چون باغبان دست از برای تربیت

Зостини берун аҷаб набӯд дарин боғи куҳан

زاستین بیرون عجب نبود درین باغ کهن

Гул кунадгар шӯраи бум ва сабз гардад санги лох

گل کند گر شوره بوم و سبز گردد سنگ‌لاخ

Оварад ҳосил агар бед ва диҳад бар норван

آورد حاصل اگر بید و دهد بر نارون

Аз атои хосу лутфи ом ӯ набӯд аҷаб

از عطای خاص و لطف عام او نبود عجب

Зинкаҳ бошад барканори ҷӯйу бартарафи чаман

زینکه باشد برکنار جوی و برطرف چمن

То абади сарсабзу хандони сарфарозу тоза рӯй

تا ابد سرسبز و خندان سرفراز و تازه‌روی

Аз саҳоби файз ӯ шамшоду гули сарву саман

از سحاب فیض او شمشاد و گل سرو و سمن

Чун шавад бо хасми саргарм ҷадал гӯям чаҳ васф

چون شود با خصم سرگرم جدل گویم چه وصف

Аз амӯду найзаи он паҳлавони сафи шикан

از عمود و نیزه آن پهلوان صف‌شکن

Он яке чун гурзи рустам дар масофи Ашкбӯс

آن یکی چون گرز رستم در مصاف اشکبوس

Ин яке ҳамчун синони Гев дар ҷанги пшн

این یکی همچون سنان‌گیو در جنگ پشن

Ҳарки рӯй илтиҷо бар остонаш оварад

هرکه روی التجا بر آستانش آورد

Аз ҷафои чархи ҳиялати пешаи пари макру фан

از جفای چرخ حیلت پیشه پُر مکر و فن

Дар замон ӯ чу сайди куштаи озод аз каманд

در زمان او چو صید کشته آزاد از کمند

Ҷуст аз қайд бало ёраст аз доми мҳн

جست از قید بلا یارست از دام محن

Гарчи ҳаргиз чун забонами оташин шамъӣ набӯд

گرچه هرگز چون زبانم آتشین شمعی نبود

Чархро дар маҳфилу офоқро дар анҷуман

چرخ را در محفل و آفاق را در انجمن

Оҷизам аз васфи обу тоби базм ӯ ки ҳаст

عاجزم از وصف آب و تاب بزم او که هست

Бодау шамъаши булӯрӣни соғару заррини лаган

باده و شمعش بلورین ساغر و زرین لگن

Соҳат кӯяш набошад камтар аз боғи биҳишт

ساحت کویش نباشد کمتر از باغ بهشت

Шаб дар ӯ чун маҳфил ороед барои май задан

شب در او چون محفل آراید برای می زدن

Каз шикарханд батону моҳтоб аз ҳар тараф

کز شکرخند بتان و ماهتاب از هر طرف

Ҳаст ҷўӣии зонгбини ҷорӣу наҳрӣ аз лбн

هست جوئی زانگبین جاری و نهری از لبن

Шоҳидони маҳфилашро каз сафоӣ гавҳаранд

شاهدان محفلش را کز صفای گوهرند

Рашки лаъли ховарӣу ғайрат дар адан

رشک لعل خاوری و غیرت دُر عدن

Офарӣда бар сипеҳри дилбарии ҳасани офарин

آفریده بر سپهر دلبری حسن آفرین

Ҳамчуи меҳру моҳи заррини пайкару симини бадан

همچو مهر و ماه زرین پیکر و سیمین بدن

На ҳамин доранд доим бар фалаки хайли малик

نه همین دارند دایم بر فلک خیل ملک

Сад забон чун ғунча аз баҳри санояш дар даҳан

صد زبان چون غنچه از بهر ثنایش در دهن

Каз барои зикри хайр ӯ бадасти чархи пер

کز برای ذکر خیر او بدست چرخ پیر

То абад чун сбҳаҳ дар гардиш буд ақди пурН

تا ابد چون سبحه در گردش بود عقد پرن

Маҳфилаш каз созу барги хуррамии доим пар аст

محفلش کز ساز و برگ خرمی دایم پر است

Ҳаст Фирдавсии зи ҷӯши глрхони симтн

هست فردوسی ز جوش گلرخان سیمتن

Каз ниҳоли қомат ҳар як дар ӯ боромдаҳ

کز نهال قامت هر یک در او بارآمده

Нори пистону туранҷи ғабғабу себи зқн

نار پستان و ترنج غبغب و سیب ذقن

Кист каз хон атояши баҳра вар набӯд ки ҳаст

کیست کز خوان عطایش بهره‌ور نبود که هست

Рӯзу шаб дар соҳати ин дашту саҳни ин чаман

روز و شب در ساحت این دشت و صحن این چمن

Хӯшаи чини хирманаши бурноу пери шаҳр ва даҳ

خوشه‌چین خرمنش برنا و پیر شهر و ده

Резаи хори неъматаши хираду бузургу марду зан

ریزه‌خوار نعمتش خرد و بزرگ و مرد و زن

Тоири давлати расони бахт ӯ каз соя аш

طایر دولت‌رسان بخت او کز سایه‌اش

Ҳар гадо гардад шаҳаншоҳи замони мейри змн

هر گدا گردد شهنشاه زمان میر زمن

Фари давлат чун ҳумо ёбанд азуи ҳаряк агар

فر دولت چون هما یابند ازو هریک اگر

Афканди зилли ҳумоюн бар сари зоғу заған

افکند ظل همایون بر سر زاغ و زغن

Вақти арзи муддао муштоқ омад хеш ро

وقت عرض مدعا مشتاق آمد خویش را

Дар ҳузури аўрсон аз ғайбу сркни сухан

در حضور اورسان از غیب و سرکن سخن

эй саҳоби файз аз борони файзат кӣ равост

ای سحاب فیض از باران فیضت کی رواست

Пари зи гавҳар чун садаф ҳар дасту холии дасти ман

پر ز گوهر چون صدف هر دست و خالی دست من

Нест фалсӣ бар кафам аммо зи ҷаври ин муҳӣт

نیست فلسی بر کفم اما ز جور این محیط

Бештар аз фалсҳои зоғ дорам дар бадан

بیشتر از فلس‌های ذاغ دارم در بدن

Гар кунам рӯ дар ҳарам гирданд аз ман рӯй шайх

گر کنم رو در حرم گرداند از من روی شیخ

Вари рӯм дар сўмнот аз ман гурезади брҳмн

ور روم در سومنات از من گریزد برهمن

Муддатӣ шуд каз фишори орзӯии Карбало

مدتی شد کز فشار آرزوی کربلا

Пайкарам чун қуръа гардӣдааст сртои пои шикан

پیکرم چون قرعه گردیده است سرتا پا شکن

Азпии таҳсили созўбрги раҳ чун гирдбод

ازپی تحصیل سازوبرگ ره چون گردباد

Осмон дорад марои саргашта дар хоки ватан

آسمان دارد مرا سرگشته در خاک وطن

Зодроҳӣ аз ту мехоҳам ки орм бе диранг

زادراهی از تو می‌خواهم که آرم بی‌درنگ

Рӯи басӯии марқади поки шаҳаншоҳи змн

رو بسوی مرقد پاک شهنشاه زمن

Аз худо хоҳам бзири қуббаи он шаҳриёр

از خدا خواهم بزیر قبهٔ آن شهریار

Кончаҳ хоҳӣ бахшадат аз лутфи оми хештан

کانچه خواهی بخشدت از لطف عام خویشتن

Дардисар додан туро набӯд зи тӯли муддао

دردسر دادن ترا نبود ز طول مدعا

Беш аз ин шарти адаби ҳангом он омад ки ман

بیش از این شرط ادب هنگام آن آمد که من

Бар дуои неки хоҳонати гушойами лаби нахуст

بر دعای نیک‌خواهانت گشایم لب نخست

Пас бнФрин бидонадишон кунам хатми сухан

پس بنفرین بداندیشان کنم ختم سخن

Соғари симини маи паймонаи заррини меҳр

ساغر سیمین مه پیمانهٔ زرین مهر

То кунад гардиш наризад соқии чархи куҳан

تا کند گردش نریزد ساقی چرخ کهن

Дӯстону дшмнонтро зи лутфу қаҳри хеш

دوستان و دشمنانت را ز لطف و قهر خویش

Дар гулӯи ҷузи софи ҷом ва дар сабуи ҷузи лои ?дан

در گلو جز صاف جام و در سبو جز لای‌دن