Ҳазрати Айюб ки пайғамбари худо буд чандини сол ба анвоъи балоҳо мубтало шуд Марвӣаст ки « чиҳил соли пеш аз бало дар неъмату рифоҳят буду рӯзӣ ҳазор хон аз матбах ӯ меовараданд ва дар фазойӣ мегузораданд ва мардумон мехӯрданд ва май рафтанд » ва ба ривоятӣ : « бист ҳазор асб дар тавила ӯ буд ба сўои ончӣ дар рама буду зироат ӯ ба қадре буд ки амри фармӯда буд ҳеҷ ҳайвонӣу инсониро аз зироат ӯ манъ накунанд то ҳар як ҳар чаҳ хоҳанд мунтафаъ шаванд » ва бо вуҷӯди ин , маҳсӯл ӯ ба қадре буд ки кифояти мўнт ӯро кардӣ ва чаҳор сад ғуломи сорибонӣ ӯ мекарданд .

حضرت ایوب که پیغمبر خدا بود چندین سال به انواع بلاها مبتلا شد مروی است که «چهل سال پیش از بلا در نعمت و رفاهیت بود و روزی هزار خوان از مطبخ او می آوردند و در فضایی می گذاردند و مردمان می خوردند و می رفتند» و به روایتی: «بیست هزار اسب در طویله او بود به سوای آنچه در رمه بود و زراعت او به قدری بود که امر فرموده بود هیچ حیوانی و انسانی را از زراعت او منع نکنند تا هر یک هر چه خواهند منتفع شوند» و با وجود این، محصول او به قدری بود که کفایت مونت او را کردی و چهار صد غلام ساربانی او می کردند.

Рӯзӣ Ҷабраил гуфт ки « эй Айюби айёми роҳат , саромаду замон меҳнат расед омода бало бош гуфт : бок набӯд мо тан ба ризои дӯсти додем » .

روزی جبرئیل گفت که «ای ایوب ایام راحت، سرآمد و زمان محنت رسید آماده بلا باش گفت: باک نبود ما تن به رضای دوست دادیم».

Чун ҳама аҷзоем аз анъом ӯ

چون همه اجزایم از انعام او

Рустаанд аз ғарқи донаи дом ӯ

رسته اند از غرق دانه دام او

Гар з талхӣ мекунад фарёд ва дод

گر ز تلخی می کند فریاد و داد

Хоки олам бар сари аҷзоами бод

خاک عالم بر سر اجزام باد

Айюб чанд гоҳи мунтазир буд то рӯзии намози субҳи гзордаҳи пушт ба миҳроби рисолат боз дода буд ки ногоҳ фарёдии баромаду шубон аз дар даромад фарёд кунон пурсед : эй шубони туро чаҳ шудааст ? гуфт : силӣ аз доман кӯҳсор даромаду тамоми гиларо ба дарё ронад .

ایوب چند گاه منتظر بود تا روزی نماز صبح گزارده پشت به محراب رسالت باز داده بود که ناگاه فریادی برآمد و شبان از در درآمد فریاد کنان پرسید: ای شبان ترا چه شده است؟ گفت: سیلی از دامن کوهسار درآمد و تمام گله را به دریا راند.

Шубон дар ин сухан буд ки сорибон расед бо ҷома чок зада ва гуфт : соъиқае вазиду ҳамаи шутуронро ҳалок гардонид муқорини он ҳол , боғбон омад ҳаросон ва гуфт : сумумӣ омаду ҷумлаи дарахтонро бсухт Айюб мешуниду тасбеҳи худоӣ таъолӣ мекард ногоҳ муаллими писарон ӯ бо оҳи воФғон дар расед ки дувоздаҳ писарати меҳмони бародар бузург буданд ки сақфи хона бар сари эшон фурӯд омаду ҳамаро фано кард дар он вақти андакии ҳол бар Айюб бигардед ки ба ҳуш омад ва ба саҷда афтод ва гуфт : илоҳӣ чун туро дорам ҳама чиз дорам аммо чун мол ва фарзандонаш бирафт анвоъи балоу беморӣ ба ӯ рӯи ниҳод ва ӯ тани худро ҳадафи тири балои сохту сина сипар карда ба забон ҳол мегуфт :

شبان در این سخن بود که ساربان رسید با جامه چاک زده و گفت: صاعقه ای وزید و همه شتران را هلاک گردانید مقارن آن حال، باغبان آمد هراسان و گفت: سمومی آمد و جمله درختان را بسوخت ایوب می شنید و تسبیح خدای تعالی می کرد ناگاه معلم پسران او با آه وافغان در رسید که دوازده پسرت مهمان برادر بزرگ بودند که سقف خانه بر سر ایشان فرود آمد و همه را فنا کرد در آن وقت اندکی حال بر ایوب بگردید که به هوش آمد و به سجده افتاد و گفت: الهی چون تو را دارم همه چیز دارم اما چون مال و فرزندانش برفت انواع بلا و بیماری به او رو نهاد و او تن خود را هدف تیر بلا ساخت و سینه سپر کرده به زبان حال می گفت:

Ҳин бигӯ камтари сару ашкнбаҳ Эй

هین بگو کمتر سر و اشکنبه ای

Рафтаи гир аз кунҷ хон як ҳуба Эй

رفته گیر از کنج خوان یک حبه ای

Ҷоми бало нӯш мекард ва ба ризои дӯсти хушнӯд буд то карам ба бадани муборак ӯ афтоду дӯстон аз ӯ нафрат карданду ошноён аз суҳбат ӯ по кашиданд ва ба балои фақр ва бечизе мубтало шуд .

جام بلا نوش می کرد و به رضای دوست خشنود بود تا کرم به بدن مبارک او افتاد و دوستان از او نفرت کردند و آشنایان از صحبت او پا کشیدند و به بلای فقر و بی چیزی مبتلا شد.

Ва « раҳима » , зан ӯ ки аз авлоди Юсуфи пайғамбар буд ва дар ҷамол , оятӣ аз мусҳафи Юсуфӣ буд , ба хонаҳо тараддуд мекарду хидматкорӣ мардумон менамӯд ва аз музди худ давоу ғизои Айюбро саранҷом медод ва чун муддатии мадид бар ин бигузашт , шайтон ба сӯрати перӣ ба он шаҳри омада ва ба мардум намӯд ки ин зан , чун хизмати Айюбро мекунад ба ҳар хона ки дар ояд аҳли он хона ба он мараз мубтало шаванд пас раҳимаро ба хидматкории худ роҳ надоданду амр бар эшон танг шудаи гуруснагӣ , илова бар соири мусӣбат ҳо гардид Айюби алайҳи ассалом ба зан худ гуфт ки маро ба он фазойӣ бар ки ҳар рӯз хон май ниҳодам ва мардум мехӯрданд ва дар онҷо бихобон шояд касе мутазаккири он айём шаваду маро таомӣ диҳад чун раҳимаи вайро ба онҷои расониди шайтон ба мардум гуфт ки аз тааффуни марази Айюби аҳли ин шаҳр мубтало хоҳанд шуд пас мардум аз давр , иҳота аш карданд ва ба санги хораи бадан ӯро хстнди ночори раҳима ӯро бардошт ва бар сар роҳӣ гузошт то чанд нафар аз онҷои гузаштаи вайро имдод карданд ва ба диҳии дигари расониданд ва аз онҷо низ эшонро ронда ба диҳии дигари рафтанд ва ҳамчунин аз диҳӣ ба диҳӣ май ронданди Айюб ба қӯти қалб сабр мекарду раҳима ба муздурӣу гадои таҳсил қӯтӣ менамӯд то чандини соли бад-ӣн минвол гузарониданд ва гӯштҳои бадани муборак ӯ тамом бирехт ва мардум мегуфтанд ки чун ӯ ба дурӯғи даъвӣ пайғамбарӣ кард худо ӯро ба ин балои мубталои сохт рӯзӣ муноҷот кард ки парвардгоро ба ин ҳамаи балои розӣаму биҷузи ризоӣ ту намеҷӯям ки дар он вақти пораи абрӣ бар сар ӯ истод ва ба чандини ҳазор овозҳои итобомез баромад ки эй Айюб чаҳ бало бар ту рӯй дода ? бо ту чаҳ кардаем ? ва чаҳ мусӣбатӣ бар ту гумоштаем ? чандини пайғамбари ин балоро аз мо хостанд ва мо ба эшон ато нафармудем .

و «رحیمه»، زن او که از اولاد یوسف پیغمبر بود و در جمال، آیتی از مصحف یوسفی بود، به خانه ها تردد می کرد و خدمتکاری مردمان می نمود و از مزد خود دوا و غذای ایوب را سرانجام می داد و چون مدتی مدید بر این بگذشت، شیطان به صورت پیری به آن شهر آمده و به مردم نمود که این زن، چون خدمت ایوب را می کند به هر خانه که در آید اهل آن خانه به آن مرض مبتلا شوند پس رحیمه را به خدمتکاری خود راه ندادند و امر بر ایشان تنگ شده گرسنگی، علاوه بر سایر مصیبت ها گردید ایوب علیه السلام به زن خود گفت که مرا به آن فضایی بر که هر روز خوان می نهادم و مردم می خوردند و در آنجا بخوابان شاید کسی متذکر آن ایام شود و مرا طعامی دهد چون رحیمه وی را به آنجا رسانید شیطان به مردم گفت که از تعفن مرض ایوب اهل این شهر مبتلا خواهند شد پس مردم از دور، احاطه اش کردند و به سنگ خاره بدن او را خستند ناچار رحیمه او را برداشت و بر سر راهی گذاشت تا چند نفر از آنجا گذشته وی را امداد کردند و به دهی دیگر رسانیدند و از آنجا نیز ایشان را رانده به دهی دیگر رفتند و همچنین از دهی به دهی می راندند ایوب به قوت قلب صبر می کرد و رحیمه به مزدوری و گدایی تحصیل قوتی می نمود تا چندین سال بدین منوال گذرانیدند و گوشتهای بدن مبارک او تمام بریخت و مردم می گفتند که چون او به دروغ دعوی پیغمبری کرد خدا او را به این بلا مبتلا ساخت روزی مناجات کرد که پروردگارا به این همه بلا راضیم و بجز رضای تو نمی جویم که در آن وقت پاره ابری بر سر او ایستاد و به چندین هزار آوازهای عتاب آمیز برآمد که ای ایوب چه بلا بر تو روی داده؟ با تو چه کرده ایم؟ و چه مصیبتی بر تو گماشته ایم؟ چندین پیغمبر این بلا را از ما خواستند و ما به ایشان عطا نفرمودیم.

Айюби алайҳи ассалом дар ин вақти муштии хокистари бардошту даҳони мубораки худро ба он анбошт ва арз кард : илоҳӣ тавба кардам ва чун чанде бар ин гузашту Айюб дар харобае афтода буду раҳима дар ободиҳо қӯтӣ ба сад машаққат ба вай май расонид то рӯзӣ ба диҳӣ рафт ба дар сарои пера занӣ расед ки ба арӯсии духтари худ машғӯл буду таомӣ барои мардуми сохта чун буии он таом ба машом раҳима расед гуфт : шояд қадре аз инро ба ҷиҳати он пер таҳсил кунам пас ба дар он хона омад ва ба он перзан фармуд ки солҳои бисёраст ки ғизои пухта ба коми Айюб пайғамбар нарасида тавонад шуд ки қадре аз таоми худро дар роҳи худо ба ман диҳӣ то ба ҷиҳат ӯ бабрам ? он перзани гесувони раҳимаро дид ки чун хирмани сунбули перомун ӯро гирифта гуфт : агар гесувони худро қатъ мекунӣ ва ба ҷиҳати духтари ман май диҳии туро таом май даҳум ? гуфт : эй перзан оё ту равои дорӣ ки гесувони духтари Юсуфи садиқи алайҳи ассалом ба ивази луқмаи таомӣ бурӣда шавад ? гуфт : ореи пас раҳимаи гесувони худро бурӣда ба он пер зол дод ва қадре таоми гирифта ба назд Айюби алайҳи ассаломи баради Айюб чун гесувон ӯро бидид аз он ҳол суол кард дил ӯ ба дард омад ва гуфт : « ании мусинии алзру анати арҳми алроҳмин » дар он вақт , тири дуоӣ ӯ ба ҳадаф иҷобат расед ва баъзе вуҷӯҳи дигар аз барои гуфтани ин қавл зикр кардаанду балоҳое ки аз ҷФокорони уммат ба пайғамбари охируззамони слии аллоҳи алайҳу ?алау силам ва ба итрати тоҳирину авлоди таййибин ӯ алайҳ ассалом расед аз ҳаду ҳаср афзӯнасту кутуби таворих ба онҳо машҳун ҳатто инки фармуд : « мо аўзии набӣ мисли мо аўзит » яъне « ҳеҷ пайғамбариро ин қадар азият нарасида ки марои расида » бо вуҷӯди ин , сабр мефармуданд дар ҷанги аҳад , дандони ҳумоюн ӯро шикастанду пешонии мунавварашро ба санги ҷафои хстнду маъа злк мефармуданд : « аллоҳами аҳади қавмии Фонҳми лои иълмўн » яъне « худоёи қавми маро ҳидоят кун ки эшон нодонанд » болҷмлаҳи балоёу масоиби аҳлу ло беинтиҳо , ва ҳар ки толиб саодат бошад бояд тأсӣ ба эшон кунаду тани худро сипари тири балои сохтаи таҳаммулу шикебеи намояд .

ایوب علیه السلام در این وقت مشتی خاکستر برداشت و دهان مبارک خود را به آن انباشت و عرض کرد: الهی توبه کردم و چون چندی بر این گذشت و ایوب در خرابه ای افتاده بود و رحیمه در آبادی ها قوتی به صد مشقت به وی می رسانید تا روزی به دهی رفت به در سرای پیره زنی رسید که به عروسی دختر خود مشغول بود و طعامی برای مردم ساخته چون بوی آن طعام به مشام رحیمه رسید گفت: شاید قدری از این را به جهت آن پیر تحصیل کنم پس به در آن خانه آمد و به آن پیرزن فرمود که سالهای بسیار است که غذای پخته به کام ایوب پیغمبر نرسیده تواند شد که قدری از طعام خود را در راه خدا به من دهی تا به جهت او ببرم؟ آن پیرزن گیسوان رحیمه را دید که چون خرمن سنبل پیرامون او را گرفته گفت: اگر گیسوان خود را قطع می کنی و به جهت دختر من می دهی تو را طعام می دهم؟ گفت: ای پیرزن آیا تو روا داری که گیسوان دختر یوسف صدیق علیه السلام به عوض لقمه طعامی بریده شود؟ گفت: آری پس رحیمه گیسوان خود را بریده به آن پیر زال داد و قدری طعام گرفته به نزد ایوب علیه السلام برد ایوب چون گیسوان او را بدید از آن حال سوال کرد دل او به درد آمد و گفت: «انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین» در آن وقت، تیر دعای او به هدف اجابت رسید و بعضی وجوه دیگر از برای گفتن این قول ذکر کرده اند و بلاهایی که از جفاکاران امت به پیغمبر آخرالزمان صلی الله علیه و آله و سلم و به عترت طاهرین و اولاد طیبین او علیه السلام رسید از حد و حصر افزون است و کتب تواریخ به آنها مشحون حتی اینکه فرمود: «ما اوذی نبی مثل ما اوذیت» یعنی «هیچ پیغمبری را این قدر اذیت نرسیده که مرا رسیده» با وجود این، صبر می فرمودند در جنگ احد، دندان همایون او را شکستند و پیشانی منورش را به سنگ جفا خستند و مع ذلک می فرمودند: «اللهم اهد قومی فانهم لا یعلمون» یعنی «خدایا قوم مرا هدایت کن که ایشان نادانند» بالجمله بلایا و مصائب اهل و لا بی انتها، و هر که طالب سعادت باشد باید تأسی به ایشان کند و تن خود را سپر تیر بلا ساخته تحمل و شکیبایی نماید.

Фоида : ҳон , ҳон то нагӯйӣ ки агар мурод аз сабр дар масоиб онаст ки дил ӯ аз мусӣбат кароҳат надошта бошад ин амре нест ки ба ихтиёр одамӣ бошад , зеро инсон музтарибаст ба кароҳат аз балоё , пас чигуна одамӣ ба дараҷа сабр метавонад расед ? зеро ин сухан аз нодонӣу қусӯр маърифатаст ва ҳар ки ориф ба худоу доно ба أсрору ҳикмати қазоу қадар ӯ бошад , ва яқин донад ки ҳар أмрӣ аз ҷониби худои таъолӣ рӯй дод ва аз ӯ содир шуду бандагони худро ба он мубтало фармуд , аз танагӣу вусъат ,у маразу сиҳҳат ,у хорӣу иззат , ё أлму ғамнокӣ , ё шодӣу Фрҳнокии ҳама бар вифқи ҳикмат ,у муқтазоӣ маслиҳатаст , нафаси худро мустаъид сабр месозаду дил ӯ ба қазоу қадари илоҳӣ розӣ мешаваду кушодагӣ дар сина ӯ ҳосил мегардад ва яқин мекунад ки қазои худо бар ӯ ҷорӣ нагаштааст магар ба хайри пас , аз он лиззат меёбад .

فایده: هان، هان تا نگویی که اگر مراد از صبر در مصائب آن است که دل او از مصیبت کراهت نداشته باشد این امری نیست که به اختیار آدمی باشد، زیرا انسان مضطرب است به کراهت از بلایا، پس چگونه آدمی به درجه صبر می تواند رسید؟ زیرا این سخن از نادانی و قصور معرفت است و هر که عارف به خدا و دانا به أسرار و حکمت قضا و قدر او باشد، و یقین داند که هر أمری از جانب خدای تعالی روی داد و از او صادر شد و بندگان خود را به آن مبتلا فرمود، از تنگی و وسعت، و مرض و صحت، و خواری و عزت، یا ألم و غمناکی، یا شادی و فرحناکی همه بر وفق حکمت، و مقتضای مصلحت است، نفس خود را مستعد صبر می سازد و دل او به قضا و قدر الهی راضی می شود و گشادگی در سینه او حاصل می گردد و یقین می کند که قضای خدا بر او جاری نگشته است مگر به خیر پس، از آن لذت می یابد.

Монанди касе ки мараз музминӣ дошта бошад ки солҳо ба он мубтало бӯдау хобу ором ӯ мунқатиъ гашта ва яқин донад ки ҳиҷомати дафъи онро мекунад , пас , аз ҳиҷомат кардан , мтлзз мегардад .

مانند کسی که مرض مزمنی داشته باشد که سالها به آن مبتلا بوده و خواب و آرام او منقطع گشته و یقین داند که حجامت دفع آن را می کند، پس، از حجامت کردن، متلذذ می گردد.

Бо вуҷӯди онкии ончии бандаро аз мартабаи сабри берун май барад бетобӣу ҷазаъ кардан ва бар сару сина задану ҷомаи чок кардану шикоят бисёр намӯдану изҳори андӯҳу малол кардану тағйири либосу хӯрок додану амсол инҳоаст ва инҳо ҳамаи умӯр ихтиёрӣ ҳастанд ки одамии қудрат бар тарк онҳо дорад ва бояд аз онҳо иҷтиноб кунад ва чунон донад ки ончӣ ба сабаби мусӣбат аз ӯ фӯт шуд ба унвони орият дар назд ӯ буд ва аз ӯ пас гирифта шуда ва аммо сӯхтани дилу танагии синау ҷорӣ шудани ашк аз дида , ки аз муқтазоӣ башариятаст бандаро аз ҳади сабри берун май барад .

با وجود آنکه آنچه بنده را از مرتبه صبر بیرون می برد بی تابی و جزع کردن و بر سر و سینه زدن و جامه چاک کردن و شکایت بسیار نمودن و اظهار اندوه و ملال کردن و تغییر لباس و خوراک دادن و امثال اینها است و اینها همه امور اختیاری هستند که آدمی قدرت بر ترک آنها دارد و باید از آنها اجتناب کند و چنان داند که آنچه به سبب مصیبت از او فوت شد به عنوان عاریت در نزد او بود و از او پس گرفته شده و اما سوختن دل و تنگی سینه و جاری شدن اشک از دیده، که از مقتضای بشریت است بنده را از حد صبر بیرون می برد.

Марвӣаст ки « чун أброҳими писари ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам вафот кард , ашк аз чашми мубораки ҳазрат ҷорӣ шуд шахсе арз кард ки оё шумо манъ намефармудед моро аз амсоли ин ? ҳазрат фармуд : ин тараҳҳум ва меҳрбонӣасту худо раҳм мекунад меҳрбонони бандагони худро » фармуд : « чашм , ашк май резаду дил май сӯзаду суханӣ сар намезанад ки парвардгорро ба ғазаб оварад » балки инҳо низ аз мақоми ризои одамиро берун наме барад ҳамчунон ки марӣз ба қасду ҳиҷомати розӣ ва хўшнўдасту лекин аз дарду ?илам мутаъассир мешавад аммо камоли сабр онаст ки дарду мусӣбати худро пӯшида дораду изҳори онро накунад .

مروی است که «چون أبراهیم پسر حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم وفات کرد، اشک از چشم مبارک حضرت جاری شد شخصی عرض کرد که آیا شما منع نمی فرمودید ما را از امثال این؟ حضرت فرمود: این ترحم و مهربانی است و خدا رحم می کند مهربانان بندگان خود را» فرمود: «چشم، اشک می ریزد و دل می سوزد و سخنی سر نمی زند که پروردگار را به غضب آورد» بلکه اینها نیز از مقام رضا آدمی را بیرون نمی برد همچنان که مریض به قصد و حجامت راضی و خوشنود است و لیکن از درد و الم متأثر می شود اما کمال صبر آن است که درد و مصیبت خود را پوشیده دارد و اظهار آن را نکند.

Ҳазрати эмоми ҷаъфари содиқи алайҳ ассалом фармуд ки « ҳар ки шабиро ба мараз бигузаранд ва қабул кунад онроу шукри худоро أдо кунад монанди касеаст ки шаст сол ибодат кунад шахсе арз кард ки қабули он чигунааст ? фармуд : бар он сабр мекунад ва хабар намедиҳад аз ончӣ бар ӯ гузашт ва чун дохил мешавад ба субҳ , ҳамд мекунад худоро бар ончӣ аз барои ӯ буд » ва дар баъзе ахбори расида ки « шикоят , онаст ки бигӯед бар ман шабии гузашт ки аҳадиро нагузашт ё мубтало шудам ба ончӣ лиззат ёбад ва дар ҳар ҳолатии шод ва масрур бошад , зеро одамии баъд аз онкӣ ба мартабаи أнс ба худои фо­из касе мубтало ба он нашудааст ва аммо гуфтани инки дишаб бедор будам , ё имрӯз таб дорам , дохил шикоят нест » ва аз ончии гуфтем равшан шуд ки кароҳати масоиб , мунофотӣ надорад бо сабр балки аз барои бандаи мартабае болотар аз ончӣ мазкӯр шуд ҳаст ва он инаст ки аз ончӣ бар ӯ ворид шавад гардиду أнўори муҳаббат ӯ бар сарочаи дил ӯ партави афканд ва аз ҷоми муҳаббат , шароб сФўт нӯшед , аз ончӣ аз муҳаббат ӯ ба ӯ мерасад розӣу шокир ,у матлӯб ӯ ризоӣ дӯст ӯст ва ҳар чаҳ аз ҷониб ӯ мерасад ба он хушнӯд ва Фрҳнокаст ва аз илтифот ӯ лиззат меёбад .

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمود که «هر که شبی را به مرض بگذراند و قبول کند آن را و شکر خدا را أدا کند مانند کسی است که شصت سال عبادت کند شخصی عرض کرد که قبول آن چگونه است؟ فرمود: بر آن صبر می کند و خبر نمی دهد از آنچه بر او گذشت و چون داخل می شود به صبح، حمد می کند خدا را بر آنچه از برای او بود» و در بعضی اخبار رسیده که «شکایت، آن است که بگوید بر من شبی گذشت که احدی را نگذشت یا مبتلا شدم به آنچه لذت یابد و در هر حالتی شاد و مسرور باشد، زیرا آدمی بعد از آنکه به مرتبه أنس به خدا فائز کسی مبتلا به آن نشده است و اما گفتن اینکه دیشب بیدار بودم، یا امروز تب دارم، داخل شکایت نیست» و از آنچه گفتیم روشن شد که کراهت مصائب، منافاتی ندارد با صبر بلکه از برای بنده مرتبه ای بالاتر از آنچه مذکور شد هست و آن این است که از آنچه بر او وارد شود گردید و أنوار محبت او بر سراچه دل او پرتو افکند و از جام محبت، شراب صفوت نوشید، از آنچه از محبت او به او می رسد راضی و شاکر، و مطلوب او رضای دوست اوست و هر چه از جانب او می رسد به آن خشنود و فرحناک است و از التفات او لذت می یابد.

Гар қасди ҷафои дорӣ инак ман ва инак сар

گر قصد جفا داری اینک من و اینک سر

Дар роҳи вафодории ҷон дар қидмати резам

در راه وفاداری جان در قدمت ریزم

Ва гуяд :

و گوید:

Агар рӯзии диҳии вари ҷони сетоне

اگر روزی دهی ور جان ستانی

Ту доне ҳар чаҳ хоҳӣ кун ту доне

تو دانی هر چه خواهی کن تو دانی

Оре ҳар ки касеро дӯст дорад ҷамеъи мансӯбону афъол ӯро низ дӯст дораду меҳнату хориро дар роҳ ӯ беҳтар аз иззату роҳат дар роҳи дигарон май шумораду шикастагӣ дар кӯй ӯро хуштар аз дурустӣ дар кӯй дигарон дорад агар шукр кунад ба ҷиҳат ризоӣ ӯст ва агар бинолад , сабаби итоат амр ӯсту пайваста ба забон ҳол мегуяд :

آری هر که کسی را دوست دارد جمیع منسوبان و افعال او را نیز دوست دارد و محنت و خواری را در راه او بهتر از عزت و راحت در راه دیگران می شمارد و شکستگی در کوی او را خوشتر از درستی در کوی دیگران دارد اگر شکر کند به جهت رضای اوست و اگر بنالد، سبب اطاعت امر اوست و پیوسته به زبان حال می گوید:

Мо баҳоу хўнбҳоро ёфтем

ما بها و خونبها را یافتیم

Ҷониби ҷон бохтан бишитофтем

جانب جان باختن بشتافتیم

эй ҷафои ту зи давлати хуб тар

ای جفای تو ز دولت خوب تر

Интиқоми ту зи ҷони маҳбӯб тар

انتقام تو ز جان محبوب تر

Нолами ореи нолаҳо хуш оядаш

نالم آری ناله ها خوش آیدش

Аз ду олами нолау ғам боядаш

از دو عالم ناله و غم بایدش

Ноламу тарсам ки ӯ бовар кунад

نالم و ترسم که او باور کند

Вази тараҳҳуми ҷаврро камтар кунад

وز ترحم جور را کمتر کند