Дили азин девор хокӣ кун ҷудо

دل ازین دیوار خاکی کن جدا

Насб кун бар тоқи ҷони мҷтбо

نصب کن بر طاق جان مجتبا

Чист кандан дил аз ин девори хок

چیست کندن دل از این دیوار خاک

Карданаши золоиши тани софу пок

کردنش زآلایش تن صاف و پاک

Кӣ дил аз олоиши тан пок шуд

کی دل از آلایش تن پاک شد

Одамӣ чун марду ҷисмаш хок шуд

آدمی چون مرد و جسمش خاک شد

Чунки мардии дили зи тани маҳҷӯри гашт

چونکه مُردی دل ز تن مهجور گشت

Оинаи дил аз раҳи тани даври гашт

آینه دل از ره تن دور گشت

Тан шавад кӣ хок эй марди салим

تن شود کی خاک ای مرد سلیم

Чун намонад баҳри тани умеду бим

چون نماند بهر تن امید و بیم

Мурдан он набӯд ки тан биҷон шавад

مردن آن نبود که تن بی جان شود

Чорсўии ин бадан вайрон шавад

چارسوی این بدن ویران شود

Хоки гаштан он набошад эй писар

خاک گشتن آن نباشد ای پسر

Кофтади аъзояти ҷудо аз якдигар

کافتد اعضایت جدا از یکدیگر

Он буд кин ҷисми меҳнати кеши ту

آن بود کاین جسم محنت کیش تو

Бебаҳо бошад чу хокии пеши ту

بی بها باشد چو خاکی پیش تو

Дидаи пӯшӣ аз зиёну суди он

دیده پوشی از زیان و سود آن

Набӯдат бок аз набӯд ва буд он

نبودت باک از نبود و بود آن

Дида ӣ дилро наяндозӣ бар он

دیدهٔ دل را نیندازی بر آن

Оина ӣ дилро бипардозӣ аз он

آینه‌یْ دل را بپردازی از آن

Пушти ин ойӣнаи сӯй тан кунӣ

پشت این آیینه سوی تن کنی

Рӯй он бар водӣ эмин кунӣ

روی آن بر وادی ایمن کنی

Дили забеҳи осои азин тани бркнӣ

دل ذبیح آسا ازین تن برکنی

Дида бар рухсори ҷонони афканӣ

دیده بر رخسار جانان افکنی

Ҳарчӣ он аз ҷинси колоӣ тан аст

هرچه آن از جنس کالای تن است

наменабинӣ гарчи фарзанд ва занаст

می‌نبینی گرچه فرزند و زن است

Мурда бошӣ неи зҷон балки аз бадан

مرده باشی نی ز جان بلکه از بدن

Зинда бошӣ лек аз ҷони неи зи тан

زنده باشی لیک از جان نی ز تن

Дил буд истодаи андари роҳи ҳасан

دل بود اِستاده اندر راه حسن

Ҳам аз он раҳ бугзарад аспоаҳи ҳасан

هم از آن ره بگذرد اسپاه حسن

Хона ӣ ҷисмонӣонаши ҷо буд

خانهٔ جسمانیانش جا بُوَد

Ҳамнишин бо зишт ва бо зебо буд

همنشین با زشت و با زیبا بُوَد

наменауфтад дар дилат лек эй рафиқ

می‌نیفتد در دلت لیک ای رفیق

Ҳеҷ аксии раҳравони ин тариқ

هیچ عکسی رهروان این طریق

Бугзарад сад корвони зини раҳгузар

بگذرد صد کاروان زین رهگذر

наменагардад аз яке дили бохабар

می‌نگردد از یکی دل با خبر

Бугзарад сад Подшаҳ бо кавкаба

بگذرد صد پادشه با کوکبه

Дрнёбди гӯши дили як ҳамҳама

درنیابد گوش دل یک همهمه

Ғарқ гардадгар ба тӯфони баҳр ва бар

غرق گردد گر به توفان بحر و بر

Пои дил аз он нагардад ҳеҷ тар

پای دل از آن نگردد هیچ تر

Оташ уфтадгар ба олами србср

آتش افتد گر به عالم سر به سر

Дрнёбди дили зи гармии ҳеҷ асар

درنیابد دل ز گرمی هیچ اثر

Тан нишаста дар миёни хонимон

تن نشسته در میان خانمان

Остини афшондаи дил аз ин ва он

آستین افشانده دل از این و آن

Тани равон дар кӯча ва бозорҳо

تن روان در کوچه و بازارها

Дил вале фориғ аз ин пиндорҳо

دل ولی فارغ از این پندارها

Дил буд холии валикин аз Фтн

دل بود خالی ولیکن از فتن

Хилватӣ дорад вале дар анҷуман

خلوتی دارد ولی در انجمن

Мурда бошад лек аз майлу ҳаво

مرده باشد لیک از میل و هوا

Зинда бошад лек дар малики сафо

زنده باشد لیک در ملک صفا

Фориғ аз ин қавму корўи борашон

فارغ از این قوم و کار و بارشان

Эмин аз васвос ва аз пиндорашон

ایمن از وسواس و از پندارشان

наменабинад ончии бенанди ин гуруҳ

می‌نبیند آنچه بینند این گروه

Гӯш ӯ менашунӯд моисмъўаҳ

گوش او می‌نشنود مایسمعوه

Кӯр бошад лек аз нодӣданӣ

کور باشد لیک از نادیدنی

Кар буд аммо знобшниднӣ

کر بود اما ز نابشنیدنی

Лек ин нодиднш на аз кӯрӣ аст

لیک این نادیدنش نه از کوری است

Ношунидан на аз карӣ ё даврӣ аст

ناشنیدن نه از کری یا دوری است

Гар наёбади сарду гарми рӯзгор

گر نیابد سرد و گرم روزگار

Он на аз нодонисту изтирор

آن نه از نادانی است و اضطرار

Аз зану фарзанд агар орӣ буд

از زن و فرزند اگر عاری بود

Неи збии дардӣу биъорӣ буд

نی ز بی دردی و بی عاری بود

Балки ҷонашро ҳавоӣ дигар аст

بلکه جانش را هوای دیگر است

Рӯй дил ӯро биҷой дигар аст

روی دل او را به جای دیگر است

Тан дар ин вайронаи даҳ бо Амру зайд

تن در این ویرانه ده با عمر و زید

Дил ба малики ҷон ба ҷавлону трид

دل به ملک جان به جولان و طرید

Шуълае аз синааш сар бар зада

شعله‌ای از سینه‌اش سر بر زده

Оташи андари ҷумлаи хушк ва тар зада

آتش اندر جمله خشک و تر زده

Оташии андари дилаши афрӯхта

آتشی اندر دلش افروخته

Кончаҳи онҷо андар ояд сӯхта

کانچه آنجا اندر آید سوخته

Гашта пайдо дар дилаши баҳри амиқ

گشته پیدا در دلش بحر عمیق

Кандар он гардӣда баҳр ва бар ғариқ

کاندر آن گردیده بحر و بر غریق

Ҷуръае нӯшидау мстўст аз он

جرعه‌ای نوشیده و مست است از آن

Бихбр аз по ва аз дстўст аз он

بی خبر از پا و از دست است از آن

Бодае нӯшида аз ҷоми аласт

باده‌ای نوشیده از جام الست

То абад аз шӯри он афтодаи маст

تا ابد از شور آن افتاده مست

Офтобӣ бар дилаши афкандаи нур

آفتابی بر دلش افکنده نور

Нест бо он нури дигарро зуҳӯр

نیست با آن نور دیگر را ظهور

Оре аз машриқ чу хўрср бар занад

آری از مشرق چو خور سر برزند

Боргаҳ бар арса ховар занад

بارگه بر عرصه خاور زند

Ахтўрон аз дидаҳо пинҳон шаванд

اختران از دیده‌ها پنهان شوند

Ҳамчуи Юсуф дар чаҳ канъон шаванд

همچو یوسف در چَه کنعان شوند

Хоссаи хуршедӣ ки сад чун офтоб

خاصه خورشیدی که صد چون آفتاب

Пеши он як зарра ноед дар ҳисоб

پیش آن یک ذره ناید در حساب

Хоссаи хуршедӣ ки хуршеди ҷаҳон

خاصه خورشیدی که خورشید جهان

Соя ӣ сесад ҳазорам ҳаст аз он

سایهٔ سیصد هزارم هست از آن

Хоссаи хуршедӣ ки гар гардад аён

خاصه خورشیدی که گر گردد عیان

Арш ва курсӣ бошад ва ҳафт осмон

عرش و کرسی باشد و هفت آسمان

Хоссаи хуршедӣ ки чун созад зуҳӯр

خاصه خورشیدی که چون سازد ظهور

Не гузорад Мӯсоу неи кӯҳи тавр

نی گذارد موسی و نی کوه طور

Аз таҷаллии наҳви таври борқо

از تجلی نحو طور بارقاَ

Сори дкои хари Мӯсои соъқо

صار دکّاً خر موسی صاعقاً

Ин чаҳ хоҳиш буд эй Мӯсо дигар

این چه خواهش بود ای موسی دگر

Таврро кардӣ чаро зеру зибр

طور را کردی چرا زیر و زبر

Ин чаҳ оташи бад ки боз афрӯхтӣ

این چه آتش بد که باز افروختی

Ҷумлаи Исроилёнро сӯхтӣ

جمله اسرائیلیان را سوختی

Мўсёи ин нури мутлақ аз куҷост

موسیا این نور مطلق از کجاست

Хира аз он дида ӣ олам чарост

خیره از آن دیدهٔ عالم چراست

Инсу ҷину ақлу рӯҳу ҷисму ҷон

انس و جن و عقل و روح و جسم و جان

Ҳам млоики ҳам замину осмон

هم ملایک هم زمین و آسمان

Ҷумлагӣ дар пеши ин рухшандаи нур

جملگی در پیش این رخشنده نور

Мушти хФошнду оҷиз аз зуҳӯр

مشت خفاشند و عاجز از ظهور

Кӯр кардӣ ҷумларо ин нур чист

کور کردی جمله را این نور چیست

Офтобӣ дар шаб диҷўр чист

آفتابی در شب دیجور چیست

Бенгаригар як назар дар офтоб

بنگری گر یک نظر در آفتاب

Бинии андари дида ӣ худ изтироб

بینی اندر دیدهٔ خود اضطراب

Бошад андари пеши чашмати рӯзгор

باشد اندر پیش چشمت روزگار

То замонии тирау торику тор

تا زمانی تیره و تاریک و تار

Офтобиро ки чандин офат аст

آفتابی را که چندین آفت است

Солу моҳу рӯзу шаб дар накбат аст

سال و ماه و روز و شب در نکبت است

Гуҳи ҳазизу гуҳи ҳубуту гуҳи вабол

گه حضیض و گه هبوط و گه وبال

Гуҳи кусуфу гуҳи уфӯлу гуҳи завол

گه کسوف و گه افول و گه زوال

Ин буд таъсираши ин мард гузин

این بود تأثیرش ای مرد گزین

Тор созад дидаи ?ут аз он ва ин

تار سازد دیده‌ات از آن و این

Чун буд пас нури хуршеди азал

چون بود پس نور خورشید ازل

Нури софу холӣ аз ҳар ғашу ғул

نور صاف و خالی از هر غش و غل

Нури мутлақро чаҳ бошад пас асар

نور مطلق را چه باشد پس اثر

Кӣ диҳад раҳи дайгариро дар назар

کی دهد ره دیگری را در نظر

Дидае кон бинад он хуршед ро

دیده‌ای کان بیند آن خورشید را

Кӣ бибинад тир ё ноҳид ро

کی ببیند تیر یا ناهید را

Ҳар дилии кони машриқи ин нур шуд

هر دلی کان مشرق این نور شد

Фориғ аз худ ҳамчуи кӯҳ тавр шуд

فارغ از خود همچو کوه طور شد

Дар дили ҳаркас таҷаллӣ ме кунад

در دل هرکس تجلی می‌کند

Дили з ҳар савдоаш холӣ ме кунад

دل ز هر سوداش خالی می‌کند

Ҳечкасро бо дил ӯ кор нест

هیچکس را با دل او کار نیست

Ғайри як касро дар онҷо бор нест

غیر یک کس را در آنجا بار نیست

Ваа чаҳ каси он кас ки ҷзоўнисти кас

وه چه کس آن کس که جز او نیست کس

Ҳар вуҷӯдӣ аз вуҷӯдаши муқтабас

هر وجودی از وجودش مقتبس

эй хунаки он дил ки дар вай ҷой ӯст

ای خنک آن دل که در وی جای اوست

Ҳбзои он сар ки пар савдоӣ ӯст

حبذا آن سر که پر سودای اوست

Он дилии конмоаҳро манзил буд

آن دلی کان ماه را منزل بُوَد

Ман фидояши кони ҳумоюни дил буд

من فدایش کان همایون دل بُوَد

Дили фидои ном ӯу ёд ӯ

دل فدای نام او و یاد او

Кушта ӣ бедод ӯ ва дод ӯ

کشتهٔ بیداد او و داد او

Дил ки ёд дӯст бошад дар ватан

دل که یاد دوست باشد در وطن

Об ҳайвонӣаст дар зулмоти тан

آب حیوانیست در ظلمات تن

Чист донеи оби ҳайвон эй киё

چیست دانی آب حیوان ای کیا

Онкӣ созад зинда ӣ сармади тўро

آنکه سازد زندهٔ سرمد تو را

эй бародари ёд ӯро пеша кун

ای برادر یاد او را پیشه کن

Дили раҳо аз чанг ҳар андеша кун

دل رها از چنگ هر اندیشه کن

Банд бурдор эй писар аз пои дил

بند بَردار ای پسر از پای دل

Пас бибин ҷавлони рӯҳи афзои дил

پس ببین جولان روح افزای دل

Дил ба пардоз аз ҳавои ин ва он

دل بپرداز از هوای این و آن

Бар дар дили рӯзу шаби шӯи посбон

بر در دل روز و شب شو پاسبان

То дар он ҷузи ёди ҷонон эй писар

تا در آن جز یاد جانان ای پسر

Раҳ наёяд ҳеҷ савдое дигар

ره نیابد هیچ سودایی دگر

Ҷони зи ҷонон май пазирад эй шиква

جان ز جانان می‌پذیرد ای شکوه

ё аҳбоӣии алики ҳури кӯҳ

یا احبائی الیک حرّکوه

Ҳркўҳои алрўҳи илои сўби алҳбиб

حرکوها الروح الی صوب‌الحبیب

Анаи фии ҳзаҳи алднёи ғариб

انه فی هذه‌الدنیا غریب

Ҷон дар ин вайронаи даҳ бегона аст

جان در این ویرانه ده بیگانه است

Дар диёри қудс ӯро хона аст

در دیار قدس او را خانه است

Ҷон дар иқлӣм сафо дорад ватан

جان در اقلیم صفا دارد وطن

Не ба шому Мисру Бағдоду Яман

نی به شام و مصر و بغداد و یمن

Ин ҷаҳон зиндон ҷонаст эй писар

این جهان زندان جانست ای پسر

Майли онро сӯии он кишвари нигар

میل آن را سوی آن کشور نگر

Майл ӯ бар оби софу сабзаи зор

میل او بر آب صاف و سبزه‌زار

Ваон шигифтӣҳои айёми баҳор

وان شگفتیهای ایام بهار

Он сурӯду баҳҷату нуру зиё

آن سرود و بهجت و نور و ضیاء

Ваон нишоту ваҷд аз авду наво

وان نشاط و وجد از عود و نوا

Ҷумлаи таъсири диёри ҷон буд

جمله تأثیر دیار جان بود

Ҷони зҳҷрши рӯзу шаби нолон буд

جان ز هجرش روز و شب نالان بود

Ҷони маҳбӯси андарин зиндони тор

جان محبوس اندرین زندان تار

Рӯз ва шаб нолад зи ҳиҷрони баҳор

روز و شب نالد ز هجران بهار