эй қуббаи гарданда бе равзани хзро

ای قبهٔ گردندهٔ بی‌روزن خضرا

Бо қомати фартутӣ ва бо қӯти бурно

با قامت فرتوتی و با قوت برنا

Фарзанди тўоим эй фалак , эй модари бдмҳр

فرزند توایم ای فلک، ای مادر بدمهر

эй модари мо чунки ҳамеи кини кашӣ аз мо ?

ای مادر ما چونکه همی کین کشی از ما؟

Фарзанди ту ин тираи тани хомаш хокӣ аст

فرزند تو این تیره تن خامش خاکی است

Покиза хирад нест на ин ҷавҳар гуё

پاکیزه خرد نیست نه این جوهر گویا

Тани хонаи ин гавҳари волоӣ шариф аст

تن خانهٔ این گوهر والای شریف است

Ту модари ин хонаи ин гавҳари воло

تو مادر این خانهٔ این گوهر والا

Чун кори худ имрӯз дар ин хона бисозам

چون کار خود امروز در این خانه بسازم

Муфрад биравам , хона сипорам ба ту фардо

مفرد بروم، خانه سپارم به تو فردا

Зиндон ту омад псрои ин тан ва , зиндон

زندان تو آمد پسرا این تن و، زندان

Зебо нашавад гарчи бапушяш ба дебо

زیبا نشود گرچه بپوشیش به دیبا

Дебои сухани пӯш ба ҷон бар , ки туро ҷон

دیبای سخن پوش به جان بر، که تو را جان

Ҳаргиз нашавад эй писар аз дебои зебо

هرگز نشود ای پسر از دیبا زیبا

Ин банд набинӣ ки худованд ниҳода аст

این بند نبینی که خداوند نهاده‌است

Бар мо ? ки нбиндши магари хотири бино

بر ما که نبیندش مگر خاطر بینا

Дар банд мудоро куну дарбанди миён ро

در بند مدارا کن و دربند میان را

Дар банд макун хираи талаби маликати доро

در بند مکن خیره طلب ملکت دارا

Гар ту ба мудоро кунӣ оҳанг биёбӣ

گر تو به مدارا کنی آهنگ، بیابی

Беҳтари басӣ аз маликати доро ба мудоро

بهتر بسی از ملکت دارا به مدارا

Бшкиби азиро ки ҳамеи дасти наёбад

بشکیب ازیرا که همی دست نیابد

Бар орзӯии хеши магари марди шикеб

بر آرزوی خویش مگر مرد شکیبا

Варати орзӯии лиззати ҳиссии бишитобад

ورت آرزوی لذت حسی بشتابد

Пеши ори зи фарқони сухани одаму ҳавво

پیش آر ز فرقان سخن آدم و حوا

Озори мгир аз кас ва бар хира маёзор

آزار مگیر از کس و بر خیره میازار

Касро магар аз рӯй мукофоти мсоўо

کس را مگر از روی مکافات مساوا

Пар кӣна мабош аз ҳамагони доим чун хор

پُرکینه مباش از همگان دایم چون خار

На низ ба якбора забун бош чу хурмо

نه نیز به یکباره زبون باش چو خرما

Каз ганд фитодааст ба чоҳи андари саргин

کز گند فتاده‌ست به چاه اندر سرگین

Вази буии чунон сӯхта шуд авди мтро

وز بوی چنان سوخته شد عود مطرا

Бо ҳар каси манишин ва мабар аз ҳамагон низ

با هرکس منشین و مبُر از همگان نیز

Бар роҳи хиради рӯ , на магас бош на анқо

بر راه خِرَد رو، نه مگس باش نه عنقا

Чун ёр , мувофиқ набӯд , танҳо беҳтар

چون یار موافق نبُوَد، تنها بهتر

Танҳо ба сад бор , чу бо нодон , ҳамто

تنها بهْ صدبار، چو با نادان همتا

Хуршед ки танҳост азон нест бирав нанг

خورشید که تنهاست ازان نیست برو ننگ

Беҳтари зи сурайёст ки ҳафтаст сурайё

بهتر ز ثریاست که هفت است ثریا

Аз бешӣу камии ҷаҳон танг макун дил

از بیشی و کمّی جهان تنگ مکن دل

Бо даҳр мудоро кун ва бо халқи мўосо

با دهر مدارا کن و با خلق مواسا

Аҳволи ҷаҳони гузарандаи гузарандаи сет

احوال جهان گذرنده گذرنده‌ست

Сармои зи пас гармои сарои пас зро

سرما ز پس گرما، سرّا پس ضرّا

Ноҷуста ба он чиз ки ӯ бо ту намонад

ناجُسته بهْ آن چیز که او با تو نمانَد

Бишинав сухани хуб ва макун кор ба сафро

بشنو سخن خوب و مکن کار به صفرا

Дар хок чаҳ зар монад ва чаҳ санг ва , туро гӯр

در خاک چه زر مانَد و چه سنگ و، تو را گور

Чаҳ зери криҷӣ ва чаҳ дар хонаи хзро

چه زیر کُریجی و چه در خانهٔ خضرا

Бо онкӣ баровард ба Санъо дар ғмдон

با آنکه برآورد به صنعا در غُمدان

Бингар ки намондааст на ғмдон ва на Санъо

بنگر که نمانده‌ست نه غمدان و نه صنعا

Девии сети ҷаҳони саъбу фарибандаи мар ӯ ро

دیوی‌ست جهان صعب و فریبنده، مر او را

Ҳушёр ва хирадманд наҷуста сет ҳамоно

هشیار و خردمند نجسته‌ست همانا

Гар ҳеҷ хиради дорӣу ҳушёрӣу бедор

گر هیچ خرد داری و هشیاری و بیدار

Чун масти Марв бар асар ӯ ба таманно

چون مست مرُو بر اثر او به تمنا

Обии сети ҷаҳони тирау баси жарф , бадв дар

آبی‌ست جهان تیره و بس ژرف، بدو در

Зинҳор ки тира накунӣ ҷони мусаффо

زنهار! که تیره نکنی جان مصفا

Ҷонат ба сухан пок шавад зонка хирадманд

جانت به سخن پاک شود زانکه خردمند

Аз роҳи сухан бар шавад аз чоҳ ба ҷавзо

از راه سخن برشود از چاه به جوزا

Фахрат ба сухан бояд азиро ки бадв кард

فخرت به سخن باید ازیرا که بدو کرد

Фахр онкӣ намонад аз пас ӯ ноқаи ъзбо

فخر آنکه نماند از پس او ناقهٔ عضبا

Зинда ба сухан бояд гаштанати азирок

زنده به سخن باید گشتنت ازیراک

Мурда ба сухани зинда ҳаме кард масеҳо

مرده به سخن زنده همی‌کرد مسیحا

Пайдо ба сухан бояд мондан ки намонда аст

پیدا به سخن باید ماندن که نمانده‌ست

Дар олами кас бе сухани пайдо , пайдо

در عالَم کس بی‌سخن پیدا، پیدا

Он ба ки нгўӣӣ чу ндонӣ сухани аирок

آن بهْ که نگوئی چو ندانی سخن، ایراک

Ногуфтаи сухан ба буд аз гуфта расво

ناگفته سخن بهْ بود از گفتهٔ رسوا

Чун тири сухан рост кун онгоҳ бигӯяш

چون تیر سخن راست کن آنگاه بگویش

Беҳуда магӯ , чӯби мпртоби зи паҳно

بیهوده مگو، چوب مپرتاب ز پهنا

Некӯ ба сухани шӯ на бад-ӣни сӯрати азирок

نیکو به سخن شو نه بدین صورت، ازیراک

Воло ба сухан гардад мардум на ба боло

والا به سخن گردد مردم، نه به بالا

Бодом ба аз беду сапедор ба бор аст

بادام بهْ از بید و سپیدار، به‌بار است

Ҳарчанд фузун кард сапедори дирозо

هرچند فزون کرد سپیدار درازا

Бедор чу шайдост ба дидор , валикин

بیدار چو شیداست به دیدار، ولیکن

Пайдо ба сухан гардад бедори зи шайдо

پیدا به سخن گردد بیدار ز شیدا

Дарёии суханҳо сухани хуб худоӣ аст

دریای سخن‌ها سخن خوب خدای است

Пари гавҳар бо қимату пари лؤлؤи лоло

پرگوهرِ باقیمت و پرلؤلؤِ لالا

Шӯраст чу дарё ба мисли сӯрати танзил

شور است چو دریا به مثل صورت تنزیل

Тоўил чу лؤлؤсти сӯии мардуми доно

تأویل چو لؤلؤست سوی مردم دانا

Андар бен дарёст ҳамаи гавҳару лؤлؤ

اندر بن دریاست همه گوهر و لؤلؤ

Ғаввос талаб кун , чаҳ дуӣ бар лаби дарё ?

غواص طلب کن، چه دوی بر لب دریا؟

Андари бен шўроби зи баҳр чаҳ ниҳодаи сет

اندر بن شوراب ز بهر چه نهاده‌ست

Чандини гуҳару лؤлؤ , дорандаи дунё ?

چندین گهر و لؤلؤ، دارندهٔ دنیا؟

Аз баҳри паямбар ки бад-ӣни сунъ варо гуфт :

از بهر پیمبر که بدین صنع ورا گفت:

« тоўил ба донои даҳу танзил ба ғавғо »

«تاویل به دانا ده و تنزیل به غوغا»

Ғаввоси туро ҷузи гул ва шӯроба надода сет

غوّاص تو را جز گل و شورابه نداده‌‌ست

Зеро ки надидааст зи ту ҷуз ки мъодо

زیرا که ندیده‌ست ز تو جز که معادا

Маънии талаб аз зоҳири танзил чу мардум

معنی طلب از ظاهر تنزیل چو مردم

Хурсанд машав ҳамчуи хар аз қавл ба ово

خرسند مشو همچو خر از قول به آوا

Қандил фурӯзӣ ба шаби қадар ба масҷид

قندیل فروزی به شب قدر به مسجد

Масҷид шуда чун рӯзу дилат чун шаби ялдо

مسجد شده چون روز و دلت چون شب یلدا

Қандил мефурӯз биомуз ки қандил

قندیل مَیفروز، بیاموز که قندیل

Беруни набард аз дили пари ҷаҳли ту злмо

بیرون نبَرَد از دل پرجهل تو ظلما

Дар зуҳд нае бинои лекин ба тамаъ дар

در زهد نه‌ای بینا، لیکن به طمع در

Бархонӣ дар чоҳ ба шаби хати муаммо

برخوانی در چاه به شب خطّ معما

Гар мор нае доим аз баҳри чроинд

گر مار نه‌ای، دایم از بهر چرایند

Муъмини зи ту ноэмину тарсони зи ту тарсо ?

مؤمن ز تو ناایمن و ترسان ز تو ترسا؟

Мхром ва машав хуррам аз иқболи замона

مخْرام و مشو خرّم از اقبال زمانه

Зеро ки нашуд вақфи ту ин караи ғбро

زیرا که نشد وقف تو این کرّهٔ غبرا

Осема басӣ кард фалак бехирадон ро

آسیمه بسی کرد فلک بی‌خردان را

Ва ошуфтаи басии гашти бадви кори муҳайё

و آشفته بسی گشت بدو کار مهیّا

Доро ки ҳазорон хадаму хайл ва ҳашам дошт

دارا که هزاران خدم و خیل و حشم داشت،

Бгзошти ҳамаи пок ва бишуд худ тан танҳо

بگذاشت همه پاک و بشد خود تن تنها

Бозии сети рабояндаи замона ки наёбанд

بازی‌ست رباینده زمانه که نیابند

Зу халқи раҳои ҳеҷ на мавло ва на мавло

زو خلق رها هیچ، نه مولی و نه مولا

Рӯзии сет аз он пас ки дар он рӯзи наёбад

روزی‌ست از آن پس که در آن روز نیابد،

Халқ аз ҳукми адл на млҷо ва на мнҷо

خلق از حَکَم عدل نه ملجا و نه منجا

Он рӯз биёбанд ҳамаи халқи мукофот

آن روز بیابند همه خلق مکافات

Ҳам золим ва ҳам одил , бе ҳеҷ муҳобо

هم ظالم و هم عادل، بی‌هیچ محابا

Он рӯз дар он ҳавлу фазаъ бар сари он ҷамъ

آن روز در آن هول و فزع بر سر آن جمع،

Пеши шуҳадои дасти ману домани Заҳро

پیش شهدا دست من و دامن زهرا

То дод ман аз душмани авлоди паямбар

تا داد من از دشمن اولاد پیمبر

Бидиҳад ба тамоми эзади додари таъолӣ

بدهد به تمام ایزد دادار تعالی