Ба чашми ниҳони байни ниҳони ҷаҳон ро
به چشم نهان بین نهان جهان را
Ки чашми аён байн набинад ниҳон ро
که چشم عیانبین نبیند نهان را
Ниҳон дар ҷаҳон чист ? озодаи мардум
نهان در جهان چیست؟ آزاده مردم
Бибинӣ ниҳонро , набинӣ аён ро
ببینی نهان را، نبینی عیان را
Ҷаҳонро ба оҳани ншоидш бастан
جهان را به آهن نشایدش بستن
Ба занҷир ҳикмат бабанд ин ҷаҳон ро
به زنجیر حکمت ببند این جهان را
Ду чизаст банди ҷаҳон , илму тоъат
دو چیز است بند جهان، علم و طاعت
Агарчӣ касодаст мар ҳар давон ро
اگرچه کساد است مر هر دوان را
Танати кон ва , ҷони гавҳари илму тоъат
تنت کان و، جان گوهر علم و طاعت
Бад-ӣн ҳар ду бигумор танроу ҷон ро
بدین هر دو بگمار تن را و جان را
Ба сони гумон буд рӯзи ҷавонӣ
به سان گمان بود روز جوانی
Қарорӣ набӯдаст ҳаргизи гумон ро
قراری نبودست هرگز گمان را
Чигуна кунад боқарори осмонат
چگونه کند باقرار آسمانت
Чу худ нест аз бен қарори осмон ро
چو خود نیست از بن قرار آسمان را
Сӯии он ҷаҳони нардбони ин ҷаҳон аст
سوی آن جهان نردبان این جهان است
Ба сар бар шудан бояд ин нардбон ро
به سر بر شدن باید این نردبان را
Дар ин боми гардон ва ин буми сокин
در این بامِ گردان و این بوم ساکن
Бибин санъату ҳикмати ғайби дон ро
ببین صنعت و حکمت غیبدان را
Нигаҳ кун ки чун кард бе ҳеҷ ҳоҷат
نگه کن که چون کرد بی هیچ حاجت
Ба ҷони сабки ҷуфти ҷисми гаронро !
به جان سبک جفت جسم گران را!
Ки овехтааст андари ин сабзи гунбад
که آویخته است اندر این سبز گنبد
Мари ин тираи гӯии дурушти калон ро
مر این تیره گوی درشت کلان را
Чаҳ гўӣӣ ки фарсоед ин чархи гардон
چه گوئی که فرساید این چرخ گردان
Чу беҳад ва мар башмурд солиёнро ?
چو بی حدّ و مر بشمرد سالیان را؟
На фарсудании сохтаи сети ин фалак ро
نه فرسودنی ساختهست این فلک را
На оби равон ва на боди бузон ро
نه آب روان و نه باد بِزان را
Азиро ҳакимаст ва сунъасту ҳикмат
ازیرا حکیم است و صنع است و حکمت
Магӯ ин сухани ҷузи мари аҳли баён ро
مگو این سخن جز مر اهل بیان را
Азиро сазо нест асрори ҳикмат
ازیرا سزا نیست اسرار حکمت
Мари ин беФсорон бераҳбарон ро
مر این بیفساران بیرهبران را
Чаҳ гўӣӣ буд мстъони мстъон гар
چه گوئی بود مستعان مستعان گر
Набошад чунин мстъини мстъонро ?
نباشد چنین مستعین مستعان را؟
Агар уштуру асп ва астар набошад
اگر اشتر و اسپ و استر نباشد
Куҷои қаҳрамонӣ буд қаҳрамон ро
کجا قهرمانی بود قهرمان را
Макону замон ҳар ду аз баҳр сунъ аст
مکان و زمان هر دو از بهر صنع است
Азин нест ҳаддии замину замон ро
ازین نیست حدی زمین و زمان را
Агар гўӣии ин дар қирон нест , гӯям
اگر گوئی این در قران نیست،گویم
Ҳамоно накӯ мендонӣ қирон ро
همانا نکو میندانی قران را
Қиронро яке хозинӣ ҳаст коизд
قران را یکی خازنی هست کایزد
Ҳавола бадв кард мари инсу ҷон ро
حواله بدو کرد مر انس و جان را
Паямбари шабоне бадв дод аз уммат
پیمبر شبانی بدو داد از امت
Ба амри худои ин рама бекарон ро
به امر خدای این رمهٔ بیکران را
Бар он баргузӣдаи худоӣу паямбар
بر آن برگزیدهٔ خدای و پیمبر
Гузидӣ фалону фалону фалон ро
گزیدی فلان و فلان و فلان را
Маъонии қиронро ҳаме зон ндонӣ
معانی قران را همی زان ندانی
Ки тоъати надории равони қирон ро
که طاعت نداری روان قران را
Қирон хон маънӣаст , ҳон эй қирон хон
قران خوانِ معنی است، هان ای قران خوان
Яке мизбон кист ин шуҳра хонро ?
یکی میزبان کیست این شهره خوان را؟
Азин хон хуб он хӯрд нону неъмат
ازین خوان خوب آن خورد نان و نعمت
Ки бишносад он меҳрбони мизбон ро
که بشناسد آن مهربان میزبان را
Ба мардум шавад обу нони ту мардум
به مردم شود آب و نان تو مردم
Набинӣ ки саг , саг кунад обу нон ро
نبینی که سگ، سگ کند آب و نان را
Азин кард давр аз хӯришҳои он хон
ازین کرد دور از خورشهای آن خوان
Маин шахси он душмани хонадон ро
مهین شخص آن دشمن خاندان را
Чу Њоруту морути лаби хушк аз он аст
چو هاروت و ماروت لب خشک از آن است
Абри шати диҷлаи мари он бадгумон ро
ابر شط دجله مر آن بدگمان را
Агар дӯстии хонадон боядат ҳам
اگر دوستی خاندان بایدت هم
Чу Носир ба душман бидиҳ хону мон ро
چو ناصر به دشمن بده خان و مان را
Махӯранда хону мон чун намонад
مخور انده خان و مان چون نماند
Ҳамеи хону мони ту султону хон ро
همی خان و مان تو سلطان و خان را
зи дунёи зиёнати зи дайн суд кардӣ
ز دنیا زیانت ز دین سود کردی
Агар хоргирӣ ба дайни сӯзён ро
اگر خوار گیری به دین سوزیان را
Ба хоки касони андарӣ , пасти манишин
به خاک کسان اندری، پست منشین
Мадони хонаи хеши хони касон ро
مدان خانهٔ خویش خانِ کسان را
Яке шоягонии биФгни зи тоъат
یکی شایگانی بیفگن ز طاعت
Ки даврон бирав нест чархи гарон ро
که دوران برو نیست چرخ گران را
Яке ройгон ҳуҷҷатӣ гуфт , бишинав
یکی رایگان حجتی گفت، بشنو
зи ҳуҷҷати мари ин ҳуҷҷати ройгон ро
ز حجت مر این حجت رایگان را