Подшо бар комҳои дил ки бошад ? порсо

پادشا بر کام‌های دل که باشد؟ پارسا

Порсои шӯ то шӯй бар ҳар Муродии подшо

پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا

Порсои шӯ то ббошии подшо бар орзӯ

پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو

Корзў ҳаргиз набошад подшо бар порсо

کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا

Подшои гашти орзӯ бар ту з бе бокӣ ту

پادشا گشت آرزو بر تو ز بی‌باکی تو

Ҷону дил боядат дод ин подшоро божу со

جان و دل بایدْت داد این پادشا را باژ و سا

Оз дев туаст чандин чун раҳои ҷўӣии зи дев ?

آز دیو توست چندین چون رها جوئی ز دیو؟

Ту раҳо кун девро то зу ббошии худ раҳо

تو رها کن دیو را تا زو بباشی خود رها

Девро пайғамбарони диданду рондандаши зи пеш

دیو را پیغمبران دیدند و راندندش ز پیش

Девро нодон набинад ман намудем мари ту ро

دیو را نادان نبیند من نمودم مر تو را

Хештанро чун фиребӣ ? чун нпрҳизии зи бад ?

خویشتن را چون فریبی؟ چون نپرهیزی ز بد؟

Чу наҳй , чун худ кунӣ исён , баҳона бар қазо ?

چو نهی، چون خود کنی عصیان، بهانه بر قضا؟

Чункигар ту бад кунӣ зон девро бошад гуноҳ

چونکه گر تو بد کنی زان دیو را باشد گناه

Вари яке некӣ кунӣ зон мари туро бояд сано ?

ور یکی نیکی کنی زان مر تو را باید ثنا؟

Чун наяндешӣ ки май бар хештан лаънат кунӣ ?

چون نیندیشی که می‌ بر خویشتن لعنت کنی؟

Аз хирад бар хештани лаънат чаро дории раво ?

از خرد بر خویشتن لعنت چرا داری روا؟

Ҷуз ба даст ту нагирад малики каси дев , эй шигифт

جز به دست تو نگیرد ملک کس دیو، ای شگفت

Ҷуз ба лафз ту нагирад низ мари касро ҷафо

جز به لفظ تو نگیرد نیز مر کس را جفا

Дасту қавлати дасту қавл дев бошад зини қиёс

دست و قولت دست و قول دیو باشد زین قیاس

Вар набошӣ ту набошад деви чизеи сӯии мо

ور نباشی تو نباشد دیو چیزی سوی ما

Чанд гардии гирди ин ва он ба тамаъи ҷоҳу мол

چند گردی گرد این و آن به طمْعِ جاه و مال

Каз тамаъ ҳаргиз наёяд ҷузи ҳамаи дарду бало

کز طمع هرگز نیاید جز همه درد و بلا

Гарчи мӯш аз Асия бисёр ёбад фоида

گرچه موش از آسیا بسیار یابد فایده

Бе гумони рӯзии фурӯи кӯбади сари мӯши Асия

بی گمان روزی فرو کوبد سر موش آسیا

эй чароӣ гӯр , гирди дашти рӯзу шаб чаро

ای چرای گور، گرد دشت روز و شب چرا

Нанигарӣ ки ин рӯз ва шаб ҷӯяд ҳаме аз ту чаро ?

ننگری که‌این روز و شب جوید همی از تو چرا؟

Чун чаро ҷўӣӣ аз онк аз ту чаро ҷӯяд ҳаме ?

چون چرا جوئی از آنک از تو چرا جوید همی؟

Ин чаро ҷустани зи якдигар чаро бояд , чаро ?

این چرا جستن ز یکدیگر چرا باید، چرا؟

Мари сутуронро ғизои андари гёи байнами ҳаме

مر ستوران را غذا اندر گیا بینم همی

Боз бе дониши гёро хок ва об омад ғизо

باز بی‌دانش گیا را خاک و آب آمد غذا

Чун бақоӣ ҳар дуро иллат наомад ҷузи ғизо

چون بقای هر دو را علت نیامد جز غذا

Нест боқӣ бар ҳақиқат на сутур ва на гё

نیست باقی بر حقیقت نه ستور و نه گیا

Хоку об мурда омад кимиёии зиндагӣ

خاک و آب مرده آمد کیمیای زندگی

Мурдагон чунанд ёрб зиндагиро кимиё ! ?

مردگان چونند یارب زندگی را کیمیا!؟

Чанд пӯшоанд зи гоҳи субҳ то ҳангоми шом

چند پوشاند ز گاه صبح تا هنگام شام

Хокро хуршеди сӯрати гаштани ин рангини радо ?

خاک را خورشید صورت گشتن این رنگین ردا؟

Ин радои хок ва об омад сӯии марди хирад

این ردای خاک و آب آمد سوی مرد خرد

Гарчи нур омад ба сӯии оми номаш ё зё

گرچه نور آمد به سوی عام نامش یا ضیا

эй бародар , ҷуз ба зери ин радо андар нашуд

ای برادر، جز به زیر این ردا اندر نشد

Ин ҳамаи буиу маза бисёр бо хоки ошно

این همه بوی و مزهٔ بسیار با خاک آشنا

Кишти зор эзадаст ин халқ ва дос ӯст марг

کشت زار ایزد است این خلق و داس اوست مرگ

Доси ин кишт , эй бародар , ҳамчунин бошад сазо

داس این کشت، ای برادر، همچنین باشد سزا

ӯат кишт ва ӯат хоҳад ҳам дрўдн бе гумон

اوت کشت و اوت خواهد هم درودن بی‌گمان

Ҳар ки корди бадрӯд , пас чун кунӣ чандини маро ?

هر که کارد بِدرَوَد، پس چون کنی چندین مرا؟

Кардамат пайдо ки бас хубаст то қавли он ҳаким

کردمت پیدا که بس خوب است تا قول آن حکیم

Ки ин ҷаҳонро кард монандаи ба кард гндно

که‌این جهان را کرد ماننده به کرد گندنا

Масти гаштӣ , зон хатои донеи савобиро ҳаме

مست گشتی، زان خطا دانی صوابی را همی

Вена набошад ҷузи хато , ваз маст ноед ҷузи хато

وین نباشد جز خطا، وز مست ناید جز خطا

Бар муроди хештани гўӣии ҳаме дар дайни сухан

بر مراد خویشتن گوئی همی در دین سخن

Хештанро сғбаҳи гаштӣ такя кардӣ бар ҳаво

خویشتن را سغبه گشتی تکیه کردی بر هوا

Дайн дабистонасту уммати кӯдакон назд расӯл

دین دبستان است و امت کودکان نزد رسول

Дар дабистонаст уммати зи ибтидо то интиҳо

در دبستان است امت ز ابتدا تا انتها

Гар сурӯдӣ бар мурод худ бигӯед кӯдакӣ

گر سرودی بر مراد خود بگوید کودکی

Ҷуз ки хорӣ чиз ноед зи Авестоаду ҷузи қафо

جز که خواری چیز ناید ز اوستاد و جز قفا

Ҳуҷҷатӣ бипазиру бурҳонии зи ман зеро ки нест

حجتی بپذیر و برهانی ز من زیرا که نیست

Он дабиристони куллиро ҷузи ин ҷузвии гўо

آن دبیرستانِ کلی را جز این جزوی گوا

Модари фарқон чу донеи ту ки ҳафт оят чарост ?

مادر فرقان چو دانی تو که هفت آیت چراست؟

ё шаҳодатро чаро бунёд карда сетанд ло ?

یا شهادت را چرا بنیاد کرده‌ستند لا؟

Бар қиёси хеши донеи ҳеҷ ки эзад дар китоб

بر قیاس خویش دانی هیچ که‌ایزد در کتاب

Аз чаҳ маънӣ чун ду зан кардааст мардиро баҳо ?

از چه معنی چون دو زن کرده‌است مردی را بها؟

Вари занӣ кардан чу куштан нест аз рӯй қиёс

ور زنی کردن چو کشتن نیست از روی قیاس

Ҳар дуро куштан чу якдигар чаро омад ҷазо ?

هر دو را کشتن چو یکدیگر چرا آمد جزا؟

Вази қиёси ту расӯли мстФоӣӣ низ ту

وز قیاس تو رسول مصطفائی نیز تو

Зонка мардум буд ҳамчун ту расӯли мстФо

زانکه مردم بود همچون تو رسول مصطفا

Вази қиёси ту чу бо паранд парандаи ҳама

وز قیاس تو چو با پرّند پرّنده همه

Пар дорад низ моҳӣ , чун напарад дар ҳаво ?

پرّ دارد نیز ماهی، چون نپرد در هوا؟

Вази қиёсати бӯрё ,гар ҳамчуи дебои бофтаи сет ,

وز قیاست بوریا، گر همچو دیبا بافته‌ست،

Қӣматӣ бошад ба илми ту чу дебои бӯрё !

قیمتی باشد به علم تو چو دیبا بوریا!

Беш азин , эй фитна гашта бар қиёсу рои хеш ,

بیش ازین، ای فتنه گشته بر قیاس و رای خویش،

Кардамӣ зоҳири зи айбатгар маро кардӣ кро

کردمی ظاهر ز عیبت گر مرا کردی کرا

Нестии огаҳ чаҳ гӯям мари туро ман ? ҷузи ҳмонк

نیستی آگه چه گویم مر تو را من؟ جز همانک

Омма гуяд « нестии огаҳи зи нархи лӯбиё »

عامه گوید «نیستی آگه ز نرخ لوبیا»

Каҳрабои дайн шудаи сетӣ , донаро рад карда Эй

کهربای دین شده‌ستی، دانه را رد کرده‌ای

Коҳи брбоӣии ҳаме аз дайн ба сони каҳрабо

کاه بربائی همی از دین به سان کهربا

Мубталои дарди асабонӣ ба тоъати бози гирд

مبتلای درد عصبانی به طاعت باز گرد

Дарди исёнро ҷуз аз тоъати наёбади каси даво

درد عصیان را جز از طاعت نیابد کس دوا

Гар туро бояд ки маҷрӯҳи ҷафо беҳтар шавад

گر تو را باید که مجروح جفا بهتر شود

Марҳамӣ бояд ниҳодан бар сараши нарм аз вафо

مرهمی باید نهادن بر سرش نرم از وفا

Рости гӯйу роҳи ҷӯй ва аз ҳаво парҳез кун

راست گوی و راه جوی و از هوا پرهیز کن

Каз ҳаво чизе назод ва ҳам назояд ҷузи ъно

کز هوا چیزی نزاد و هم نزاید جز عنا

Гар брондишии бурӣдаи сетии раҳеи давру дароз

گر براندیشی بریده‌ستی رهی دور و دراز

Чун наяндешӣ ки ин рафтан бар ин сон то куҷо ?

چون نیندیشی که این رفتن بر این سان تا کجا؟

БеАсо рафтани наёбад чун ҳамеи бинӣ ки саг

بی عصا رفتن نیابد چون همی بینی که سگ

Мари ғарибонро ҳамеи ҷомаи бадарад бе Асо

مر غریبان را همی جامه بدرّد بی‌عصا

Пора карда сетанд ҷомаи дайн ба ту бар , лоҷарам

پاره کرده‌ستند جامهٔ دین به تو بر، لاجرم

Он сегон маст гашта рӯзи ҳарби Карбало

آن سگان مست گشته روز حرب کربلا

Он сегон каз хӯни фарзандонаш май ҷӯянди ҷоҳ

آن سگان کز خون فرزندانْش می‌جویند جاه

Рӯзи маҳшари сӯии он маймун ва бе ҳамтои ниё

روز محشر سوی آن میمون و بی‌همتا نیا

Он сегон ки т ҷон нагардад беъўор аз айбашон

آن سگان که‌ت جان نگردد بی‌عوار از عیبشان

То ншўӣии тан ба оби дӯстӣ ӣ аҳли ъабо

تا نشوئی تن به آب دوستی‌ی اهل عبا

Чун ба ҳуби оли Заҳро рӯй шастии рӯзи ҳашар

چون به حب آل زهرا روی شستی روز حشر

Нашунӯд гӯшти зи ризвони ҷузи салому марҳабо

نشنود گوشَت ز رضوان جز سلام و مرحبا

эй шудаи мадҳушу биҳш , панди ҳуҷҷати гӯши дор

ای شده مدهوش و بیهش، پند حجت گوش دار

Каз атои панд бартар нест дар дунёи ато

کز عطای پند برتر نیست در دنیا عطا

Бар тариқи рости рӯ , чун на?ил гарданда мабош

بر طریق راست رو، چون نال گردنده مباش

Гоҳ бо боди шимолу гоҳ бо боди сабо

گاه با باد شمال و گاه با باد صبا

Ҷуз ба хушнӯдӣу хашми эзаду пайғамбараш

جز به خشنودی و خشمِ ایزد و پیغمبرش

Ман надорам аз касе дар дил на хавф ва на раҷо

من ندارم از کسی در دل نه خوف و نه رجا

Хуби дибоӣии трозидми ҳакямонро казу

خوب دیبائی طرازیدم حکیمان را کزو

То қиёмати мари саодатро набинад каси ҷазо

تا قیامت مر سعادت را نبیند کس جزا

Гар ба хоби андар ксоӣӣ дидӣ ин дебои ман

گر به خواب اندر کسائی دیدی این دیبای من

Суда кардӣ шарму хиҷлати мари ксоӣиро ксо

سوده کردی شرم و خجلت مر کسائی را کسا