Баромади сипоҳи бухор аз баҳор
برآمد سپاه بخار از بحار
Саворонаши пар дар карда канор
سوارانش پر در کرده کنار
Рухи сабз саҳро бихандед хуш
رخ سبز صحرا بخندید خوش
Чу бар ваии сиёҳ абр бигирист зор
چو بر وی سیاه ابر بگریست زار
Гули сурх бар сари ниҳод ва бибаст
گل سرخ بر سر نهاد و ببست
Ақиқин кулоҳу прндини азор
عقیقین کلاه و پرندین ازار
Бадаред бар тани салби машки бед
بدرید بر تن سلب مشک بید
Зҷўри зимистон ба пеши баҳор
زجور زمستان به پیش بهار
Ба бозуии пари хӯни даруни беди сурх
به بازوی پر خون درون بید سرخ
Бузади дашнаи зини ғами ҳазорон ҳазор
بزد دشنه زین غم هزاران هزار
зи баси сарди гуфторҳои шимол
ز بس سرد گفتارهای شمال
Бурӣда шуд аз гули дили ҷӯйбор
بریده شد از گل دل جویبار
Набинӣ ки ҳар шаби саҳаргаҳ ҳануз
نبینی که هر شب سحرگه هنوز
Дўоҷ смўраст бар кӯҳсор ?
دواج سمور است بر کوهسار؟
Сабо ояд акнӯн ба узри шимол
صبا آید اکنون به عذر شمال
Саҳаргоҳ тозон сӯии лолаи зор
سحرگاه تازان سوی لالهزار
Бишӯядаш ориз ба лўлўӣ тар
بشویدش عارض به لولوی تر
Бёлоидши рух ба мишкӣни изор
بیالایدش رخ به مشکین عذار
Биорад сӯии бӯстони хлътӣ
بیارد سوی بوستان خلعتی
Ки лўлўш пудасту пирӯзаи тор
که لولوش پود است و پیروزه تار
Сӯии гулбуни зарди астоми зар
سوی گلبن زرد استام زر
Сӯии лолаи сурхи ҷоми ъқор
سوی لالهٔ سرخ جام عقار
Сӯии модари сӯсани тозаи тоҷ
سوی مادر سوسن تازه تاج
Сӯии духтари Настарани гӯшвор
سوی دختر نسترن گوشوار
Ба сар бар наад наргиси нав ба боғ
به سر بر نهد نرگس نو به باغ
Ба Урдӣбиҳишти афсари шоҳвор
به اردیبهشت افسر شاهوار
Навон ва хиромон шавад шохи бед
نوان و خرامان شود شاخ بید
Саҳаргоҳ чун мураккаби роҳвор
سحرگاه چون مرکب راهوار
Диҳад дасту сари бӯси гулро саман
دهد دست و سر بوس گل را سمن
Чу гирад саманро гули андари канор
چو گیرد سمن را گل اندر کنار
Шигифтӣ нигаҳ кун ба кори ҷаҳон
شگفتی نگه کن به کار جهان
Взўи гир бар кори хеши эътибор
وزو گیر بر کار خویش اعتبار
Ки то шодмона нагардад замин
که تا شادمانه نگردد زمین
Напушади ҳавои ҷомаи сўкўор
نپوشد هوا جامهٔ سوکوار
Чу насрин бихандад шавад чашми гул
چو نسرین بخندد شود چشم گل
Ба хӯни сурх чун чашми Исфандиёр
به خون سرخ چون چشم اسفندیار
Чу наргис шавад боз чун чашми боз
چو نرگس شود باز چون چشم باز
Шавад пои бт бар чанори ошкор
شود پای بط بر چنار آشکار
Пар аз чин шавад рӯй шоҳспрм
پر از چین شود روی شاهسپرم
Чу тоза шавад оризи гулнор
چو تازه شود عارض گلنار
Нигаҳ кун ба лола ва ба абр ва бибин
نگه کن به لاله و به ابر و ببین
Ҷудои нор аз дӯд , вази дӯди нор
جدا نار از دود، وز دود نار
Сӯии шохи бодоми шӯи бомдод
سوی شاخ بادام شو بامداد
Агар дид хоҳии ҳамеи Қандаҳор
اگر دید خواهی همی قندهار
Ва гаранда аз барф будат мҷўӣ
و گر انده از برف بودت مجوی
зи мишкӣни сабо беҳтаранда гусор
ز مشکین صبا بهتر انده گسار
Нигаҳ кун бад-ӣн бе Фсорони халқ
نگه کن بدین بیفساران خلق
Ту низ аз сари худ фурӯ кун Фсор
تو نیز از سر خود فرو کن فسار
Агар нест сӯии ту дорӣ дигар
اگر نیست سوی تو داری دگر
Ҳамаи ҳушу дили сӯии ин дори дор
همه هوش و دل سوی این دار دار
Вагар нестат тамаъи боғи биҳишт
وگر نیستت طمع باغ بهشت
Чу хари хуши бағалати андари ин марғзор
چو خر خوش بغلت اندر این مرغزار
Нигаҳи дори андари зиёни он хеш
نگه دار اندر زیان آن خویش
Чунонкӣ т бигуфтааст бисёр хор
چنانکهت بگفتهاست بسیار خوار
Ба насяи мадаи нақд агар чанд низ
به نسیه مده نقد اگر چند نیز
Ба хурмо буд ваъдау нақди хор
به خرما بود وعده و نقد خار
Крои меъда хуш гардад аз хору хас
کرا معده خوش گردد از خار و خس
Шавад комаш аз шеру равғани фигор
شود کامش از شیر و روغن فگار
Чаҳ бояд туро слсбилу рҳиқ
چه باید تو را سلسبیل و رحیق
Чу хурсанд гаштӣ ба сиркау шхор ?
چو خرسند گشتی به سرکه و شخار؟
Ҷаҳони раҳ гузораст , агар оқилӣ
جهان ره گذار است، اگر عاقلی
Набояд нишастанат бар раҳи гузор
نباید نشستنت بر ره گذار
Сутураст мардум дар ин раҳ чунонк
ستور است مردم در این ره چنانک
Бурӣда нагардад қатор аз қатор
بریده نگردد قطار از قطار
Шитобандаи ҷумла ки як дам задан
شتابنده جمله که یک دم زدن
Напояд касеро бародар на ёр
نپاید کسی را برادر نه یار
Раҳи ту кадомаст аз ин ҳар ду роҳ ?
ره تو کدام است از این هر دو راه؟
Биандеш ва баргир некӯи шумор
بیندیش و برگیر نیکو شمار
Агар созўорасту хуши мари ту ро
اگر سازوار است و خوش مر تو را
Бут равад соз ва май хушгувор
بت رود ساز و می خوشگوار
Вази ин ҳолҳо ту ба кирдори хоб
وز این حالها تو به کردار خواب
Нагардӣ ҳамеи сарди зини рӯзгор
نگردی همی سرد زین روزگار
Вази ин истодан ба даргоҳи шоҳ
وز این ایستادن به درگاه شاه
Вази ин хостани сӯии диҳдори бор
وز این خواستن سوی دهدار بار
Вази ин банд ва бигушоӣу бустон ва даҳ
وز این بند و بگشای و بستان و ده
Вази ин ҳон ва ҳин ва аз ин гиру дор
وز این هان و هین و از این گیر و دار
Вази ин дар кашӣдан ба бинии хеш
وز این در کشیدن به بینی خویش
зи баҳри тамаъи ин ва онро маҳор
ز بهر طمع این و آن را مهار
Гумоне мабар кин раҳ мардум аст
گمانی مبر کاین ره مردم است
Бар ин кори некӯ хирад баргумор
بر این کار نیکو خرد برگمار
Ҳамеи хештани шуҳраи хоҳӣ ба шаҳр
همی خویشتن شهره خواهی به شهر
Ки ман чокари шоҳаму шаҳриёр
که من چاکر شاهم و شهریار
Шикори яке гаштӣ аз баҳри онк
شکار یکی گشتی از بهر آنک
Магари дайгариро бигирӣ шикор
مگر دیگری را بگیری شکار
Бидон то ба ман брнҳии бори хеш
بدان تا به من برنهی بار خویش
Яке дигарат кард сари зери бор
یکی دیگرت کرد سر زیر بار
Сутурии ту сӯии ман аз баҳри онк
ستوری تو سوی من از بهر آنک
Ҳаме боз нашиносӣ аз фахри ор
همی باز نشناسی از فخر عار
Туро нанг бояд ҳамеи доштан
تو را ننگ باید همی داشتن
Бихираи ҳаме чун кунӣ ифтихор ?
بخیره همی چون کنی افتخار؟
Сутур аз касе ба ки бар мардумӣ
ستور از کسی به که بر مردمی
Бъмдо сутурӣ кунад ихтиёр
بعمدا ستوری کند اختیار
зи мардуми дарахтӣ нае борвар
ز مردم درختی نهای بارور
Баландӣ ва бе бар чу беду чанор
بلندی و بیبر چو بید و چنار
Агар мива дорӣ нашуд ҳеҷ бед
اگر میوه داری نشد هیچ بید
Ба дониши ту борӣ башу миваи дор
به دانش تو باری بشو میوهدار
Дареғи ин қаду қомати мардумӣ
دریغ این قد و قامت مردمی
Бад-ӣни ростӣ бар ту , эй нобакор
بدین راستی بر تو، ای نابکار
Агар бози гардии зи роҳи сутур
اگر باز گردی ز راه ستور
Шавад беди ту авди ночору чор
شود بید تو عود ناچار و چار
Вагар ҳамчунин худ Бамоне чу дев
وگر همچنین خود بمانی چو دیو
Дил аз ҷаҳли пари дӯду сари пурхумор
دل از جهل پر دود و سر پرخمار
Касе бртўи натавонад , аз ҷаҳл , баст
کسی برتو نتواند، از جهل،بست
Яке ҳарфи дониш ба сесад навор
یکی حرف دانش به سیصد نوار
Туро сӯрат мардумӣ дода анд
تو را صورت مردمی دادهاند
Макун хираи мари хештанро ҳмор
مکن خیره مر خویشتن را حمار
Бикун ҷаҳди он то шӯии мардумӣ
بکن جهد آن تا شوی مردمی
Макун бо худои ҷаҳони корзор
مکن با خدای جهان کارزار
Туро рӯй хубаст лекин басӣ аст
تو را روی خوب است لیکن بسی است
Ба девори гармобаҳо бар нигор
به دیوار گرمابهها بر نگار
Ба дониши ту сӯратгар хеш бош
به دانش تو صورتگر خویش باش
Буруни ой аз ин жарф чаҳ мрдўор
برون آی از این ژرف چه مردوار
Хиради варзи азирои сӯии ҳӯшманд
خرد ورز ازیرا سوی هوشمند
Зҷоҳли басӣ ба буд мӯшу мор
زجاهل بسی به بود موش و مار
Чу мари хештанро бадоне ба ҳақ
چو مر خویشتن را بدانی به حق
Дар ин жарф зиндон нагирӣ қарор
در این ژرف زندان نگیری قرار
зи кирдори бади бози гардӣ ба узр
ز کردار بد باز گردی به عذر
Чу ҳушёри мардони сӯии кирдигор
چو هشیار مردان سوی کردگار
Мари ин гавҳари эзадиро ба илм
مر این گوهر ایزدی را به علم
Бшўӣии зи зангори айбу ъўор
بشوئی ز زنگار عیب و عوار
Азиро ки оташ , чу шуд зари пок ,
ازیرا که آتش، چو شد زر پاک،
Бирав кард натавонад аз асли кор
برو کرد نتواند از اصل کار
зи ҳуҷҷати шинави ҳуҷҷат эй мантиқӣ
ز حجت شنو حجت ای منطقی
з ҳар айби софӣ чу зари айёр
ز هر عیب صافی چو زر عیار