Ин қасидаи ончӣ бмо расед ҳштодўдў байтаст ,у андрўи нўдўи як саволаст чаҳ фалсафӣ ва чаҳ мантиқӣ ва чаҳ табиии вчаҳи наҳвӣ ва чаҳ динӣ ва чаҳ тоўилӣ : ҳар якеро ҷавобӣ баҳақ дода шуд . Ва ончӣ воҷиб омад аз басти маъонӣу шарҳи ақоўил бетафсил , фароз оварда шуд ва гзордаҳ омад ҳам аз тариқи ҳикмати фалсафа ва ҳам аз сиблати ҳикмати дайни ҳақ . Ва бад-ӣни шрҳҳоءи муфассалу бёнҳоءи мؤкду Фслҳоءи муътамаду мؤкди марин қасидаро ки бар мисоли ҷасадии мӯҳмалу мбдду мтрўҳу мрзўлу маъзул буд , матраҳ карда шуду прогндҳоء ӯро таълиф дода омад . Ва мухтору мшҳўрўи мазкӯри грдонидимш бар мқтзоءи илтимоси амири бузургвори номи дори бедори ҳақоиқи ҷӯии дақоиқи дони маъонии тарози сухани шиноси илми варзи адли сирати эҳсони густари ҳикматпарвар ҳнрўр , аънии амири Бадахшони айни аддавлаи зини алмлаҳи Фхроломаҳи шамси алоъолии Абулмаъолии алии бен алосди бен алҳорси мавлои амири алмؤмнин , худои таъолии вилояти динӣу днёўӣ ӯро бсломти оҷилу саодати оҷли пиўндоду тавфиқаш бар аҳёءи илму ҳикмату исботи ҳақу ҳақиқату эъзози ҷаду басирати биФзоёд ! ки ман бъмри дарози хеши андари фарохи замини худои субҳонаи ҷуз ӯ касе надидам ки бо иқболи дунёи буи , онкаси талаби зхоирълмӣу дФоини динӣу хзоини сидқӣ ( кунад ) ,у фикри ин зоили фонӣ ( накунад ) , чаҳ ҳаркас ( аз ) амсол ва акФоء ӯйанд аз умароу салотини бмўҷби дунё кор кардаст , магар ӯ каз диноу иқболи рӯзгору мусоидати мусоиди фалакӣу бботни мулкӣу тоъати раоёу малики миросӣу малики ҷалолӣу инқиёди хайли ваҳшаму хадами боктсоби номи некӯу ақтноءи мҳомд басанда кардаст ,у эътимод бар эътиқоди дуруст хеш дорад андари дайн , волтҷои бФзли худоӣ субҳона кардаст андари истибдод , бар даст гирифтани афсори рӯзгор ,у тхлиси мари аҳли азтрорро аз нўоиби чархи даввор .

این قصیده آنچه بما رسید هشتادودو بیتست، و‌اندرو نودو یک سؤال است چه فلسفی و چه منطقی و چه طبیعی وچه نحوی و چه دینی و چه تاویلی: هر یکی را جوابی بحق داده شد. و آنچه واجب آمد از بسط معانی و شرح اقاویل بی تفصیل، فراز آورده شد و گزارده آمد هم از طریق حکمت فلسفه و هم از سبیل حکمت دین حق. و بدین شرحهاء مفصل و بیانهاء مؤکد و فصلهاء معتمد و مؤکد مرین قصیده را که بر مثال جسدی مهمل و مبدد و مطروح و مرذول و معزول بود، مطرح کرده شد و پراگندهاء او را تالیف داده آمد. و مختار و مشهورو مذکور گردانیدیمش بر مقتضاء التماس امیر بزرگوار نام‌دار بیدار حقایق جوی دقایق دان معانی طراز سخن شناس علم ورز عدل سیرت احسان‌گستر حکمت پرور هنرور، اعنی امیر بدخشان عین الدوله زین المله فخرالامة شمس الاعالی ابوالمعالی علی بن الاسد بن الحارث مولی امیر المؤمنین، خدای تعالی ولایت دینی و دنیاوی او را بسلامت عاجل و سعادت آجل پیونداد و توفیقش بر احیاء علم و حکمت و اثبات حق و حقیقت و اعزاز جد و بصیرت بیفزایاد! که من بعمر دراز خویش‌اندر فراخ زمین خدای سبحانه جز او کسی ندیدم که با اقبال دنیا بوی، آنکس طلب ذخایرعلمی و دفاین دینی و خزاین صدقی (کند)، و فکر این زایل فانی (نکند)، چه هرکس (از) امثال و اکفاء اویند از امرا و سلاطین بموجب دنیا کار کردست، مگر او کز دینا و اقبال روزگار و مساعدت مساعد فلکی و بباطن ملکی و طاعت رعایا و ملک میراثی و ملک جلالی و انقیاد خیل وحشم و خدم باکتساب نام نیکو و اقتناء محامد بسنده کردست، و اعتماد بر اعتقاد درست خویش دارد‌اندر دین، والتجا بفضل خدای سبحانه کردست‌اندر استبداد، بر دست گرفتن افسار روزگار، و تخلیص مر اهل اظطرار را از نوایب چرخ دوار.

Ва ин битҳоءи мухлисона ки худ гуфтааст , азуи мари уқалоро бар эътиқоди пок ( ӯ гувоҳаст . ) ва ин байтҳо инаст .

و این بیتهاء مخلصانه که خود گفته است، ازو مر عقلا را بر اعتقاد پاک (او گواه است.) و این بیتها اینست.

Шеъри шамси аддӣни алоъолии Абулмаъолӣ :

شعر شمس الدین الاعالی ابوالمعالی:

Ҳар хирадмандӣ ки марин китобро бибинад , андарин ақоўил ки мо бҳкоити андари ҷавоб ҳар саволӣ аз ҳкмоءи фалсафа ёд кардем , ва сипас аз он мари онро ( б ) шарҳу бурҳони тоўилӣ аз мстнбтони аҳли таъйиду мустахраҷон « алросхўни фии алълм » алайҳими ассаломи мсдд ва мؤкд гардонидем , бичишам басирати бнгрод , ва ҳар нуктаи ӣиро баҳақ тааммул кунод , ва агар андари ишоратии динӣ ё андари иборатии тоўилии лафзӣ ё нукта ӣӣ ёбад ки он миёни Фзлоءи номовар днёўӣ аз удабоу шуъароу китоб маърӯф нест , мари онро мункири мшўод ! аз баҳри онки ҷавоҳири илми дайни ҳақи брштҳоءи амсол бастаасту андари дрҷҳоءи румуз наҳуфтааст « лои имсаҳи алои алмтҳрўн . »у касоне ки мастуроти илми китоби азизро дидаанд ,у мактуботи шариъати ғрои дарёфта « . . . »

هر خردمندی که مرین کتاب را ببیند،‌اندرین اقاویل که ما بحکایت‌اندر جواب هر سؤالی از حکماء فلسفه یاد کردیم، و سپس از آن مر آن را (ب) شرح و برهان تاویلی از مستنبطان اهل تایید و مستخرجان «الراسخون فی العلم» علیهم السلام مسدد و مؤکد گردانیدیم، بچشم بصیرت بنگراد، و هر نکته‌ئی را بحق تامل کناد، و اگر‌اندر اشارتی دینی یا‌اندر عبارتی تاویلی لفظی یا نکته‌ئی یابد که آن میان فضلاء نام آور دنیاوی از ادبا و شعرا و کتاب معروف نیست، مر آن را منکر مشواد! از بهر آنک جواهر علم دین حق برشتهاء امثال بسته است و‌اندر درجهاء رموز نهفته است«لا یمسه الا المطهرون.» و کسانی که مستورات علم کتاب عزیز را دیده‌اند، و مکتوبات شریعت غرا دریافته«...»

( ва ин китобро ҷиҳати амири Бадахшон сохтааст алии бен алосди мавлои амӣралмуъминӣни абӯи муайяни Носири бен хусрави бен ҳориси алимғонии андари соли чҳорсдўи бист ва ду ( кзо ! биҷои чҳорсдўи шаст ва ду ) аз ҳиҷрати пайғамбари мо салавоти аллоҳи алайҳ ,у алҳмдллаҳи раби Алъоламин , васлии аллоҳи алии хайри халқаи Муҳамаду ?алаи алтоҳрини алтибини аҷмъин . )

(و این کتاب را جهت امیر بدخشان ساخته است علی بن الاسد مولی امیرالمؤمنین ابو معین ناصر بن خسرو بن حارث الیمغانی‌اندر سال چهارصدو بیست و دو (کذا! بجای چهارصدو شصت و دو) از هجرت پیغمبر ما صلوات الله علیه، و الحمدلله رب العالمین، وصلی‌الله علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرین الطیبین اجمعین.)

Теми китоби ҷомеъи алҳакамаин

تم کتاب جامع الحکمتین