Эзади таъолии мари олами ҷисмониро бар шумори офарид . Ва якеро иллати шумор падед оварад то азу бисёре падед омад . Ва мари якеро чун андари яке зании ҷуз яке набояд . Пас ин ҳамон яке бошад , ӯ вуҷӯди иллат хеш бошад . Ва азин қавл пайдо шавад ки мари якеро иллат нест . Ва чун ӯро иллат нест пас ӯ худ низ маълул набошад ва чун яке бҳстӣ ҳасту ҳамаи ҳастҳо ё иллатаст ё маълул . Ва чун дуруст ки мари якеро иллат нест дуруст шуда бошад ки яке маълул нест . Чун маълул нест ночор ақласт , пас яке иллатаст мар бисёреро .

ایزد تعالی مر عالم جسمانی را بر شمار آفرید . و یکی را علت شمار پدید آورد تا ازو بسیاری پدید آمد . و مر یکی را چون اندر یکی زنی جز یکی نباید . پس این همان یکی باشد ، او وجود علت خویش باشد . و ازین قول پیدا شود که مر یکی را علت نیست . و چون او را علت نیست پس او خود نیز معلول نباشد و چون یکی بهستی هست و همه هستها یا علت است یا معلول . و چون درست که مر یکی را علت نیست درست شده باشد که یکی معلول نیست . چون معلول نیست ناچار عقل است ، پس یکی علت است مر بسیاری را .

Ва низ гўӣим ки агар яке иллат бисёре нест бас бисёре худ иллат бисёреаст , ва чун бисёреро иллат бисёре гӯйӣ чунон гуфта шавад ки бисёреро худ бисёре пайдо оварад . Ва мо ҳол ба хилофи ин ҳаме байнем , аз баҳри онк ҳар бисёре андари баста шудааст бъддӣ ки он адади бикӣ ки иллати он ададаст наздиктар азуаст . Пас пайдо шуд ки бисёре яке падед овараду дигар ки миёни бисёреҳо анбозист аз ҷиҳати монндгии эшон бикдигр . Чунонк бмсл 9 бисёрасту понздаҳ низ бисёре дигар ва ҳар яке азин ду адади баса қисмат шавад , пас миёни эшон ба се анбозаст , ва аз дигар рӯй мари ҳазорро ҳазор дигар монандааст ки ҷузи ббрҳони қавӣу нигоҳи доштани тамоми мари аишонро аз якдигар натавон шинохт ,у мари ҳеҷ ададро бо яке анбозӣ ва монндгӣ нест , аз ончи яке ҳеҷ қисмат напазирад . Ва ҳеҷ ададро яке наздиктар аз ду нест ва мушкил нашавад касеро ки гуяд яке ҳамчанд дуаст ё ду ҳамчанд якеаст . Ва барин далелҳои бисёраст ки бисёре аз ваҳдати падед омаданаст , чунонк гўӣим ки осмонҳоу ситорагони боз бастаанд ба ҷунбиши нафаси кул ,у ҳамаро бад-ӣн рӯй як табиатаст ки ҷанбндаанд . Ва аз ҷиҳати ҳаракоти кавокиб ҳаме зояд зойишҳои олам аз маодину наботу ҳайвон ки мухталифанд андари табоиъи хеш , ва ҳам чунин тухми дарахти як чизаст бадӣдори бинанда ,у сӯрати дарахти азу ҳаме зояд ки ӯро шохҳо ва баргҳоу миваҳои бисёраст , ва ҳамчунин нутфаи ҳайвони як чизаст каз шахс падед ояд бо андомҳои мухолифу табоиъи мутазод .

و نیز گوئیم که اگر یکی علت بسیاری نیست بس بسیاری خود علت بسیاری است ، و چون بسیاری را علت بسیاری گویی چنان گفته شود که بسیاری را خود بسیاری پیدا آورد . و ما حال به خلاف این همی بینیم ، از بهر آنک هر بسیاری اندر بسته شده است بعددی که آن عدد بیکی که علت آن عدد است نزدیکتر ازوست . پس پیدا شد که بسیاری یکی پدید آورد و دیگر که میان بسیاریها انبازیست از جهت مانندگی ایشان بیکدیگر . چنانک بمثل 9 بسیارست و پانزده نیز بسیاری دیگر و هر یکی ازین دو عدد بسه قسمت شود ، پس میان ایشان به سه انبازست ، و از دیگر روی مر هزار را هزار دیگر ماننده است که جز ببرهان قوی و نگاه داشتن تمام مر ایشانرا از یکدیگر نتوان شناخت ، و مر هیچ عدد را با یکی انبازی و مانندگی نیست ، از آنچ یکی هیچ قسمت نپذیرد . و هیچ عدد را یکی نزدیکتر از دو نیست و مشکل نشود کسی را که گوید یکی همچند دو است یا دو همچند یکیست . و برین دلیلهای بسیارست که بسیاری از وحدت پدید آمدن است ، چنانک گوئیم که آسمانها و ستارگان باز بسته اند به جنبش نفس کل ، و همه را بدین روی یک طبیعت است که جنبنده اند . و از جهت حرکات کواکب همی زاید زایشهای عالم از معادن و نبات و حیوان که مختلف اند اندر طبایع خویش ، و هم چنین تخم درخت یک چیز است بدیدار بیننده ، و صورت درخت ازو همی زاید که او را شاخها و برگها و میوه های بسیار است ، و همچنین نطفه حیوان یک چیز است کز شخص پدید آید با اندامهای مخالف و طبایع متضاد .

Пас дуруст шуд ки ҳар бисёре ки ҳаст боз шудан ӯ бўҳдтаст . Аз ин рӯи гуфтем ки ҳамаи бўдниҳои оламро иллати амри борӣ таъолӣаст . Ки якеаст ва бузургвораст ,у мубдиъи ҳақ ки падед оранда ӯст давраст аз ҳамаи бози бастҳои ҷисмонӣу рӯҳонӣ .

پس درست شد که هر بسیاری که هست باز شدن او بوحدت است . از این رو گفتیم که همه بودنیهای عالم را علت امر باری تعالی است . که یکی است و بزرگوار است ، و مبدع حق که پدید آرنده اوست دور است از همه باز بستهای جسمانی و روحانی .