Ҳар ҷанбнда ӣиро ҷунбишасту андари оғози ақлҳо собитаст ки ҷунбиши пеш аз ҷанбнда бошад . Вагар ақли мутаҳаррик будӣ ҳаракати пеши азу будӣ , вагар пеш аз ақли чизе будӣ варо номи собиқӣ воҷиб наомадӣ . Пас дуруст шуд ки ақл мутаҳаррик нест блак сокинаст , ва низ ҳар мутаҳаррикиро ҳаракат аз баҳри чиз дигар бошад ки он чиз сокин бошад ва барон мутаҳаррик пешӣ дорад , ё он мутаҳаррики бофузӯнӣ расӣдани бороми он сокин биҷунбад ва бар ақли чизе пешӣ надорад на ваҳмӣ ва на ҳиссӣ ки андари ҷавҳари ақл ҳаракат омадӣ борзўии сукӯни он чиз ки пеши азу буд . Пас дуруст шуд ки ақл мутаҳаррик нест ва сокинаст . Ва ба сукӯни ақли андари таъйид ҳар мутаҳаррикии табиӣу рӯҳонӣ . Ва дигари ҳаракати мари чизҳоро бадв сабаб бошад : ё аз баҳр ҷустан чизе бошад ки он Марвро нест , ё аз баҳр ҷустани ҷойгоҳ хеш бошад ки ӯ азон ҷойгоҳ биФтодаҳ бошад ,у ақл ҳоҷатманд нест ки ҳаракат кунад аз баҳри чизе аз чизҳо ки ӯро нест ки ҳамаи чизе худ ӯст , ва онаст ки худоӣ таъолӣ мегуяд , қавла :у ҳўи алии кули шайъи ءи қадир ҳаме гуяд : ки ӯ бар ҳамаи чизе подшоҳаст . Ва низ мари ақлро завол нест аз манзалати хеш то аз баҳр бозёфтан хеш биҷунбад , аз баҳри онки ҳамаи маконҳо ва манзилҳо мари ақли рост . Ва мисли ӯ ба ҳамаи ҷойҳо рост бошад , таваҳҳум кардан ки ӯ маконеро ҳаме талаб кунад маҳоласт . Ва низ ҳаракати мутаҳаррики бадв сабаб бошад : ё талаби тамомиро бошад ки ӯро набошад ё аз баҳри нигоҳи доштани тамомӣ хеш бошад ки тарсад казу бишавад . Ва ин ҳар ду ҳол аз ақл давраст , азиро ки ақли бғоит тамомаст ,у афзӯнӣ ӯ аз тамомӣ ӯ тамомӣ нест . Ва эзади таъолӣ ӯро эмин кардааст аз онки шараф азу бастанд . Пас ақл мутаҳаррик нест ва сокинаст .

هر جنبنده یی را جنبش است و اندر آغاز عقلها ثابت است که جنبش پیش از جنبنده باشد . و گر عقل متحرک بودی حرکت پیش ازو بودی ، و گر پیش از عقل چیزی بودی و را نام سابقی واجب نیامدی . پس درست شد که عقل متحرک نیست بلک ساکن است ، و نیز هر متحرکی را حرکت از بهر چیز دیگر باشد که آن چیز ساکن باشد و بران متحرک پیشی دارد ، یا آن متحرک بافزونی رسیدن بآرام آن ساکن بجنبد و بر عقل چیزی پیشی ندارد نه وهمی و نه حسی که اندر جوهر عقل حرکت آمدی بآرزوی سکون آن چیز که پیش ازو بود . پس درست شد که عقل متحرک نیست و ساکن است . و به سکون عقل اندر تایید هر متحرکی طبیعی و روحانی . و دیگر حرکت مر چیزها را بدو سبب باشد : یا از بهر جستن چیزی باشد که آن مرو را نیست ، یا از بهر جستن جایگاه خویش باشد که او ازان جایگاه بیفتاده باشد ، و عقل حاجتمند نیست که حرکت کند از بهر چیزی از چیزها که او را نیست که همه چیزی خود اوست ، و آنست که خدای تعالی می گوید ، قوله : و هو علی کل شی ء قدیر همی گوید : که او بر همه چیزی پادشاه است . و نیز مر عقل را زوال نیست از منزلت خویش تا از بهر بازیافتن خویش بجنبد ، از بهر آنک همه مکانها و منزلها مر عقل راست . و مثل او به همه جایها راست باشد ، توهم کردن که او مکانی را همی طلب کند محال است . و نیز حرکت متحرک بدو سبب باشد : یا طلب تمامی را باشد که او را نباشد یا از بهر نگاه داشتن تمامی خویش باشد که ترسد کزو بشود . و این هر دو حال از عقل دور است ، ازیرا که عقل بغایت تمام است ، و افزونی او از تمامی او تمامی نیست . و ایزد تعالی او را ایمن کرده است از آنک شرف ازو بستاند . پس عقل متحرک نیست و ساکن است .