Гўӣими бтўФиқи хдоитъолӣ ки никоҳ зоҳир онаст ки заниро бамурдӣ диҳанд бизанӣу маънӣ он онаст ки он зани пас аз он никоҳи бФрмони он мард бошаду итоат ӯ бар хештан воҷиб донаду мари фоидаҳоу маънии мардиро азу пазирнда бошаду мари он занро веле бошад ки Марвро бишӯй диҳад ва ду марди ростгӯии онҷои гувоҳ бояд ки бошад то ақду никоҳ дуруст бошад ва раво бошад ва раво бошад мари он мардро бидон зани дасти фароз кардан ва ҳар никоҳ ки бад-ӣн шарт набошад он саффоҳ буд чунонкии расӯли алайҳ ассалом гуфт : лои никоҳи алобўлӣ ва шоҳидин адл гуфт ( никоҳи бўлӣ ва ) бадв гувоҳ адласт ва хдоитъолӣ гуфт : Фонкҳўҳни бозн аҳлҳн гуфт пас бизанӣ бихоҳед канизи конро бо мари хоҷагони эшон ва касеро ки вале набошад султон вале онкас бошад чунонкии расӯли алайҳ ассалом гуфт хабар : алслтон вале ман лоўлии ?лау ақду никоҳ бекобӣн дуруст набошад ва он молии босад номзад карда ки марди бипазирад ки он миқдор мол бидон зан диҳад ки банди никоҳи зоҳир бе он моли андак ва бисёр дуруст набошад чун ин шартҳо биҷой оварда бошад никоҳ дуруст бошаду фарзандӣ ки аз миён эшон зояд ҳалоли зодаи бошдўи мироси падару модари мари он фарзандро ҳалол бошаду намози зоҳир аз паии он фарзанди бшоид кардан пас агар гирд омадани мард бо зани бад-ӣн шарт набошад он никоҳро саффоҳ хонанду фарзандӣ ки аз миён эшон зояд ҳароми зода буд ( ва ) аз падару модари мироси наёбаду бадишони бози нхўондш ва аз пас он фарзанди намоз раво набошад чунонкии расӯли алайҳ ассалом гуфт : лои слўаҳи халафи авлоди алзно ва агар ҳар шартии азин шартҳоро маънӣ набӯдӣ кор бастан он биФоидаҳу ҳазён будӣу дасти бози доштани он боқӣ будӣ ва ин ҳамаи оёти қуръону ахбори расӯли зойеъу ҳазён будӣ .
گوئیم بتوفیق خدایتعالی که نکاح ظاهر آنست که زنی را بمردی دهند بزنی و معنی آن آنست که آن زن پس از آن نکاح بفرمان آن مرد باشد و اطاعت او بر خویشتن واجب داند و مر فایده ها و معنی مردی را ازو پذیرنده باشد و مر آن زن را ولیی باشد که مرو را بشوی دهد و دو مرد راستگوی آنجا گواه باید که باشد تا عقد و نکاح درست باشد و روا باشد و روا باشد مر آن مرد را بدان زن دست فراز کردن و هر نکاح که بدین شرط نباشد آن سفاح بود چنانکه رسول علیه السلام گفت:لا نکاح الابولی و شاهدین عدل گفت(نکاح بولی و) بدو گواه عدلست و خدایتعالی گفت:فانکحوهن باذن اهلهن گفت پس بزنی بخواهید کنیز کانرا با مر خواجگان ایشان و کسی را که ولی نباشد سلطان ولی آنکس باشد چنانکه رسول علیه السلام گفت خبر: السلطان ولی من لاولی له و عقد و نکاح بی کابین درست نباشد و آن مالی باسد نامزد کرده که مرد بپذیرد که آن مقدار مال بدان زن دهد که بند نکاح ظاهر بی آن مال اندک و بسیار درست نباشد چون این شرطها بجای آورده باشد نکاح درست باشد و فرزندی که از میان ایشان زاید حلال زاده باشدو میراث پدر و مادر مر آن فرزند را حلال باشد و نماز ظاهر از پی آن فرزند بشاید کردن پس اگر گرد آمدن مرد با زن بدین شرط نباشد آن نکاح را سفاح خوانند و فرزندی که از میان ایشان زاید حرام زاده بود (و) از پدر و مادر میراث نیابد و بدیشان باز نخواندش و از پس آن فرزند نماز روا نباشد چنانکه رسول علیه السلام گفت:لا صلوه خلف اولاد الزنا و اگر هر شرطی ازین شرطها را معنی نبودی کار بستن آن بیفایده و هذیان بودی و دست باز داشتن آن باقی بودی و این همه آیات قرآن و اخبار رسول ضایع و هذیان بودی.
Ва мо андари тоўили никоҳ ва шартҳои он сухан гўӣим биҷӯад вале замон ки никоҳ бар ду гӯнааст ҷисмонӣу рӯҳонӣ ва гувоҳӣ диҳад бар дурустии ин қавли хабари расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала ки гуфт амири алмўмнини алиро алайҳи ассаломи анови анат ё алии абӯ ваам алмўмнин гуфт ман ва ту эй алии падару модари мўмноним ва чун расӯли вўсӣ ӯ алайҳи ассаломи падар ва модргрўидгон бошанд андари замони хеш лозим ояд ки андар ҳар замонии онкас ки биҷой расӯласт падар муъминон бошаду андар ҳар замонӣ бояд ки муъминонро падар ва модар бошад пас эмоми замони андар ҳар рӯзгории падар муъминон бошаду ҳуҷҷат ӯ модар муъминон бошаду муъминони фарзандон рӯҳонӣ бошанд мари аишонро ва ин эмоми ҳуҷҷати хдоист бар халқу соҳиби ҷзирт ҳуҷҷат эмомасту доъии ҳуҷҷати соҳиби ҷзиртсту эмому ҳуҷҷат султон бошанд пас андари никоҳи нафсонӣ ҳар ҳаддӣ аз ҳудӯди дайн вале мўмнонсти андари ҳади хеши чунонкии расӯли алайҳ ассалом гуфт : алслтон вале ман лоўлии ?лаи расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала вале халқ буд андари замони хеш ва чун азин олам бигузашт вилояти хеш бо Амиралмӯъминини алии бен абии толиби супурди чунонкии рӯзӣ дар ғадир хам гуфт : ман канти мавлоаи феълии мавлоау Амиралмӯъминини алии он вилояти бФрзндони хеши супурд ва ҳам чунин ҳар имомӣ вале халқ бошад пас аз расӯли алайҳи ассалом ки он вилояти бФрзндони хеши супурд каз пас ӯ эмом бошанду имомонро хдоитъолии гувоҳон хеш хонд бидонча гуфт хдоитъолӣ : вкзлки ҷълнокми ИМАи встои лткўнўои шуҳадои алии анносу икўн алрасул алайкум шҳидо гуфт ҳамчунон ( шуморо ) уммати миёнҷии бкрдим то шумо бар мардумон гувоҳон бошеду расӯл бар шумо гувоҳ бошад ва чун расӯли ҷои хеши бгўоҳии худои бўсии хеш супурд донистем ӯ бар васӣ гувоҳаст ва чун гувоҳӣ ӯ бар васӣ дуруст аст донистем ки гувоҳон бар халқ фарзандон ӯйанд пас гўӣим ки андари никоҳи нафсонии онрўз ки расӯли алайҳи ассаломи бғдири хами мари халқро гирд оварад ва аз эшон пурсед ки на аз шумо бшмои сазовори терм эшон гуфтанд балӣ ва он ризои стдн ӯ буд аз уммат то эшон нафсонӣ диҳад то насли эшон мари анъолмро пайваста шаваду онрўзи расӯли алайҳи ассалом вале халқ буд андари никоҳи нафсонӣ вау сӣ ӯ шӯй буд мари нафасҳои умматроу ақлу нафаси ду гувоҳ адл буданд пас андари халқи асари ақлу бФс ҳозир буданд ва он ду гувоҳ адл буданд пас қавли расӯли алайҳи ассалом дуруст омад бидонча гуфт лои никоҳи алои бўлӣ ва шоҳидин адл ва бидон никоҳи мари никоҳи нафсониро хост ки вале он никоҳ ӯ буду васӣ ӯ андари он никоҳи мард буду нуфуси халқи бҷмлгӣ зан буданд мари он мардроу нафасу ақли андари он ақди гувоҳон адл буданд ва ҳар фарзандии казин никоҳи покиза бҳосл омад ҳалоли зода буду моли падари хеш ҳалол ёфт ва аз пас ӯ раво буд намоз кардан ва ҳар никоҳ ки ҷузи ин буд саффоҳ буду шарҳ ӣнҳол онаст ки расӯли алайҳи ассаломи сӯии халқи пайғамбари худоӣ буд то бидон халқро илм омӯзаду нафсонии бзоиш рӯҳонӣ бидонанд аз зоҳири шариъату бдонстни маънии он покиза шаванд мари сарои охиратроу расӯли алайҳи ассаломи мари ҳамаи халқро андари дайни бмнзлти падар буд аз баҳри онкӣ ӯ оварандаи дайн буд пас шӯии духтарони онкас ки падар хоҳад на онкас ки духтарони ахтёркннд ва чун духтарони биФрмони падар шӯй кунанд бе ду гувоҳ ва вале нобакор бошанду фарзандони эшон ҳаром зода бошанду ҳаркии биФрмони расӯл ки ӯ падар дайнаст эмом гузинад ӯ биФрмон ( падар ) шӯй карда бошаду ақлу нафаси Марвро бдрстии он никоҳ гувоҳӣ ндиҳанд набинӣ ки муъминони фарзандони расӯл ва васӣанду расӯлу васӣ чигуна дайни бгўоҳии офоқ вонФс ёфтаанду анвори ақлу нафаси андар он зоҳирансту нишони ҳалоли зодагии андар он пайдост ки мрўрои офоқи вонФс андрдин гувоҳанду зоҳириро ки аз модари нопок ва бе никоҳи зода гувоҳ надоранд бар поки зодагии хешу офоқи вонФс ки осори ақлу нафаси андар ва зоҳираст биФрмони худоӣу расӯли Марвро гувоҳӣ ндиҳанд чунонкӣ гуфт қавлаи таъолии мо ашҳади таҳами халқи алсмўоту аларзу лохлқ анФсҳм гуфт гувоҳ накардам барояшони офариниши осмонҳоу заминро ва на мари офариниши нафасҳои эшонроу худованди замони алайҳи ассалом ҳар рӯзгорӣ вале халқ бошаду ҳрҷзиртиро бҳҷтӣ диҳаду нуфуси пазирндагони илмро бнкоҳи нафсонӣ аз ҳуҷҷат пазиранд бгўоҳии нотиқу асос ки нотиқро андари олами маҳал ақласту асосро маҳал нафасасту нишони андари он офоқ ва анфусанд ва ин бидон ҳуҷҷати намоянд ки ин ду ҳад азим бидон никоҳ бар халқ гувоҳ бошанд то фарзандони покиза аз миён эшон зойанд мрпзирФтни лаззоти олами рӯҳонироу доъён аз миёни эшон ҳаме падед оянд аз насли покизаи падар ки ҳуҷҷатасту мироси хеш ҳаме гиранд ва он мироси олам малакӯтасту муъминон аз пас эшон намоз ҳаме кунанд ва он намози шунидани илми ҳақу бпои доштан ҳақиқатаст ва аз уммати он касон ки бмроду ҳавои хеш эмом гирифтанд бегувоҳ ва бе вале шӯй карданду фарзандони эшон ҳаром зодаанд ва аз пас эшон намоз раво нест яъне аз эшон набояд илми дайни шунидану муъмин мухлис онаст ки андари никоҳи рӯҳонӣ ҷаҳд кунад то брзои расӯли алайҳи ассалом наздик шавад ки хабараст аз расӯли слии аллоҳи алайҳу ?алау силам ки гуфт : тнои кҳўои тксрўои фонии абоҳии бкми явми алқёмаҳи алии соир аломм гуфт зино шавҳарӣ кунед то бисёр шавед ки ман бшмои Фхркнм дар рӯзи қиёмат бар дигараматону бад-ӣни никоҳи мари никоҳи нафсониро хост ва он зойиш илмасту фахри расӯли алайҳи ассаломи бълм буду фарзандон ӯ он касонанд ки оламанд чунонкӣ ( дар хабараст ) алълмои вараса ало набиё гуфт доноёну ирсони пиғмброннду далел бар дурустии ин қавл ки бнкоҳи нафсонии ҳамин мардуми ҳалоли зода ва растгор шаванд онаст ки андари ахбор омадааст ки расӯли алайҳи ассаломи рӯзии ҷавониро дид мрўро гуфт ҷуфтии дории он ҷавон гуфт надорам эй расӯли аллоҳи расӯли алайҳ ассалом гуфт тзўҷи Фонки ман ихвон алшётин гуфт ҷуфти гир ки ту бародари девонӣ агар бзоҳр қавл бингарем чунон лозим ояд ки ҳарки зан надорад ӯ бародар дев бошаду бъкси ин ҳар ки зан дорад ӯ бародар Фариштагон бошаду бзоҳри ҳоли ин қиёс рост нест аз баҳри онкии мардону занон беҷуфт бисёранд ки эшон бопарҳез ва порсоанду мард
و ما اندر تاویل نکاح و شرطهای آن سخن گوئیم بجود ولی زمان که نکاح بر دو گونه است جسمانی و روحانی و گواهی دهد بر درستی این قول خبر رسول صلی الله علیه و آله که گفت امیر المومنین علی را علیه السلام اناو انت یا علی ابو و ام المومنین گفت من و تو ای علی پدر و مادر مومنانیم و چون رسول ووصی او علیه السلام پدر و مادرگرویدگان باشند اندر زمان خویش لازم آید که اندر هر زمانی آنکس که بجای رسول است پدر مومنان باشد و اندر هر زمانی باید که مومنان را پدر و مادر باشد پس امام زمان اندر هر روزگاری پدر مومنان باشد و حجت او مادر مومنان باشد و مومنان فرزندان روحانی باشند مر ایشانرا و این امام حجت خدایست بر خلق و صاحب جزیرت حجت امامست و داعی حجت صاحب جزیرتست و امام و حجت سلطان باشند پس اندر نکاح نفسانی هر حدی از حدود دین ولی مومنانست اندر حد خویش چنانکه رسول علیه السلام گفت :السلطان ولی من لاولی له رسول صلی الله علیه و آله ولی خلق بود اندر زمان خویش و چون ازین عالم بگذشت ولایت خویش با امیرالمومنین علی بن ابی طالب سپرد چنانکه روزی در غدیر خم گفت:من کنت مولاه فعلی مولاه و امیرالمومنین علی آن ولایت بفرزندان خویش سپرد و هم چنین هر امامی ولی خلق باشد پس از رسول علیه السلام که آن ولایت بفرزندان خویش سپرد کز پس او امام باشند و امامان را خدایتعالی گواهان خویش خواند بدانچه گفت خدایتعالی:وکذلک جعلناکم امه وسطا لتکونوا شهدا علی الناس و یکون الرسول علیکم شهیدا گفت همچنان (شما را) امت میانجی بکردیم تا شما بر مردمان گواهان باشید و رسول بر شما گواه باشد و چون رسول جای خویش بگواهی خدا بوصی خویش سپرد دانستیم او بر وصی گواهست و چون گواهی او بر وصی درست است دانستیم که گواهان بر خلق فرزندان اویند پس گوئیم که اندر نکاح نفسانی آنروز که رسول علیه السلام بغدیر خم مر خلق را گرد آورد و از ایشان پرسید که نه از شما بشما سزاوار ترم ایشان گفتند بلی و آن رضا ستدن او بود از امت تا ایشان نفسانی دهد تا نسل ایشان مر انعالم را پیوسته شود و آنروز رسول علیه السلام ولی خلق بود اندر نکاح نفسانی و و صی او شوی بود مر نفسهای امت را و عقل و نفس دو گواه عدل بودند پس اندر خلق اثر عقل و بفس حاضر بودند و آن دو گواه عدل بودند پس قول رسول علیه السلام درست آمد بدانچه گفت لا نکاح الا بولی و شاهدین عدل و بدان نکاح مر نکاح نفسانی را خواست که ولی آن نکاح او بود و وصی او اندر آن نکاح مرد بود و نفوس خلق بجملگی زن بودند مر آن مرد را و نفس و عقل اندر آن عقد گواهان عدل بودند و هر فرزندی کزین نکاح پاکیزه بحاصل آمد حلال زاده بود و مال پدر خویش حلال یافت و از پس او روا بود نماز کردن و هر نکاح که جز این بود سفاح بود و شرح اینحال آنست که رسول علیه السلام سوی خلق پیغمبر خدای بود تا بدان خلق را علم آموزد و نفسانی بزایش روحانی بدانند از ظاهر شریعت و بدانستن معنی آن پاکیزه شوند مر سرای آخرت را و رسول علیه السلام مر همه خلق را اندر دین بمنزلت پدر بود از بهر آنکه او آورنده دین بود پس شوی دختران آنکس که پدر خواهد نه آنکس که دختران اختیارکنند و چون دختران بیفرمان پدر شوی کنند بی دو گواه و ولی نابکار باشند و فرزندان ایشان حرام زاده باشند و هرکه بیفرمان رسول که او پدر دین است امام گزیند او بیفرمان (پدر) شوی کرده باشد و عقل و نفس مرو را بدرستی آن نکاح گواهی ندهند نبینی که مومنان فرزندان رسول و وصی اند و رسول و وصی چگونه دین بگواهی آفاق وانفس یافته اند و انوار عقل و نفس اندر آن ظاهراست و نشان حلال زادگی اندر آن پیداست که مرورا آفاق وانفس اندردین گواهند و ظاهری را که از مادر ناپاک و بی نکاح زاده گواه ندارند بر پاک زادگی خویش و آفاق وانفس که آثار عقل و نفس اندر و ظاهر است بیفرمان خدای و رسول مرو را گواهی ندهند چنانکه گفت قوله تعالی ما اشهد تهم خلق السموات و الارض و لاخلق انفسهم گفت گواه نکردم برایشان آفرینش آسمانها و زمین را و نه مر آفرینش نفسهای ایشان را و خداوند زمان علیه السلام هر روزگاری ولی خلق باشد و هرجزیرتی را بحجتی دهد و نفوس پذیرندگان علم را بنکاح نفسانی از حجت پذیرند بگواهی ناطق و اساس که ناطق را اندر عالم محل عقل است و اساس را محل نفس است و نشان اندر آن آفاق و انفس اند و این بدان حجت نمایند که این دو حد عظیم بدان نکاح بر خلق گواه باشند تا فرزندان پاکیزه از میان ایشان زایند مرپذیرفتن لذات عالم روحانی را و داعیان از میان ایشان همی پدید آیند از نسل پاکیزه پدر که حجت است و میراث خویش همی گیرند و آن میراث عالم ملکوت است و مومنان از پس ایشان نماز همی کنند و آن نماز شنودن علم حق و بپای داشتن حقیقت است و از امت آن کسان که بمراد و هوای خویش امام گرفتند بی گواه و بی ولی شوی کردند و فرزندان ایشان حرام زاده اند و از پس ایشان نماز روا نیست یعنی از ایشان نباید علم دین شنیدن و مومن مخلص آنست که اندر نکاح روحانی جهد کند تا برضای رسول علیه السلام نزدیک شود که خبر است از رسول صلی الله علیه و آله و سلم که گفت: تنا کحوا تکثروا فانی اباهی بکم یوم القیامه علی سائر الامم گفت زنا شوهری کنید تا بسیار شوید که من بشما فخرکنم در روز قیامت بر دیگر امتان و بدین نکاح مر نکاح نفسانی را خواست و آن زایش علم است و فخر رسول علیه السلام بعلم بود و فرزندان او آن کسانند که عالم اند چنانکه (در خبر است) العلما ورثه الا نبیا گفت دانایان و ارثان پیغمبرانند و دلیل بر درستی این قول که بنکاح نفسانی همین مردم حلال زاده و رستگار شوند آنست که اندر اخبار آمده است که رسول علیه السلام روزی جوانی را دید مرورا گفت جفتی داری آن جوان گفت ندارم ای رسول الله رسول علیه السلام گفت تزوج فانک من اخوان الشیاطین گفت جفت گیر که تو برادر دیوانی اگر بظاهر قول بنگریم چنان لازم آید که هرکه زن ندارد او برادر دیو باشد و بعکس این هر که زن دارد او برادر فرشتگان باشد و بظاهر حال این قیاس راست نیست از بهر آنکه مردان و زنان بی جفت بسیارند که ایشان باپرهیز و پارسااند و مردان و زنان باجفت بسیارند که ایشان از فساد نپرهیزند و قول رسول علیه السلام چنان باید که مخالف نیفتد و نیز خدایتعالی مرعیسی و یحیی را سید و حصور خواند و مرایشان را همی نشاید برادر دیوان گفت بدانچه ایشان خویشتن داران بودند و جفت نبستند و مرفرعون را که زن او را نامزد کردن نتوان او را مشرف عالی خواند پس دانستیم که این صلاح نه اندر جفت جسمانی است بلکه اندر جفت روحانی است و قول رسول علیه السلام مر آن مرد را که گفت جفت داری نه بدانروی گفت که جفت جسمانی داری بلکه بدانروی بود که کسی داری که مر ترا چیزی همی آموزد و تو بنفس ازو پذیری و یا کسی داری که تو مرو را علم همی آموزی و تو مرو را فایده دهی تا تو از مردم باشی و چون آن مرد گفت ندارم مرو را بدیو باز خواند از بهر آنکه رسول علیه السلام مرین دو تن را مردم بخواند بدین خبر که گفت الناس اثنان عالم و متعلم و سائرهم کالهمج گفت مردم دو تن اند یکی عالم یکی دانا و یکی متعلم یعنی علم آموزنده و دیگران همه حشراتند و مردم آنند که بنفس خویش عم همی پذیرند از آنکه برتر ازوست و همی آموزاننده مر آنرا که فروتر ازوست و او از برادران فرشتگانست از بهر آنکه عظیم تر فرشته اندر عالم جسمانی رسول بود علیه السلام که بدین صفت بود زیرا که بدینعالم از آنعالم همی فایده پذیرفت و بدینعالم بخلق همی رسانید و هر که خواهد از برادران او باشد بدین صفت بایدش بودن که بر نکاح روحانی بی آن دو گواه و ولی مرد زن نکند و زن شوی نکند گوئیم کابین در نکاح نفسانی علم تاویل است که آن بزرگتر از همه مالها است که امام از حجت پذیرد و باهل جزیرت بدهد و ایشان همه بدین مرو را بشوی بپسندند نبینی که چون شوی کابین زن را پذیرد و نتواند دادن زن مرورا بحاکم برد وکابین طلب کند و اگر شوی کابین نیابدزن با او نباشد و جدا شود و شوی دیگر کند همچنین اگر مستجیبان وداعیان از صاحب جزیرتان علم بیان بگواهی آفاق و انفس نیابند روی از و بگردانند و بحضرت امام باز گردند تا مرایشان را بدیگر صاحب جزیرت دهد چون از صاحب جزیرت ایشان عاجزی و درویشی نفسانی ظاهر شود باز نمودیم از ظاهر باطن نکاح و سفاح آنچه واجب بود (و)بیان آن بگفتیم بر قدر کفایت مر مومن مقتدی را ایزد سبحانه و تعالی توفیق رفیق گرداناد.