Ба кӯҳ ва дашт надорам зи шавқи гнҷоиӣ

به کوه و دشت ندارم ز شوق گنجایی

Чу сайли тези рӯми сар ба сари зи шайдое

چو سیل تیز روم سر به سر ز شیدایی

Хабар диҳед ба таркони шӯхи чашм аз ман

خبر دهید به ترکان شوخ چشم از من

Ки рахти сабру сукӯн май даҳум ба яғмое

که رخت صبر و سکون می دهم به یغمایی

Ҳазор таъна ба дарёи занами з бе бокӣ

هزار طعنه به دریا زنم ز بی باکی

Ҳазор хона ба тӯфони даҳуми зи хўдроиӣ

هزار خانه به طوفان دهم ز خودرایی

Дамии зи даҳшати душман чу гург хӯн олуд

دمی ز دهشت دشمن چو گرگ خون آلود

Дилии зи ваҳшати Юсуф чу чоҳи саҳройӣ

دلی ز وحشت یوسف چو چاه صحرایی

Дамии чунонкии рухӣ аз ғазаб барафрӯзӣ

دمی چنانکه رخی از غضب برافروزی

Дилии чунонкии хадангӣ ба хӯни бёлоиӣ

دلی چنانکه خدنگی به خون بیالایی

Худо кунад ки дучорами шӯй ки ме донам

خدا کند که دچارم شوی که می دانم

Чунон ним ки агар байнем нбхшоиӣ

چنان نیم که اگر بینیم نبخشایی

Ба савти зории ман гӯшро бишорати даҳ

به صوت زاری من گوش را بشارت ده

Ки ҳар сабоҳи пришонтрст гуёе

که هر صباح پریشانترست گویایی

Шудам халилу зи оташи маро гулӣ нашикуфт

شدم خلیل و ز آتش مرا گلی نشکفت

Хушо муҳаббати Мӯсоу нахли пироиӣ

خوشا محبت موسی و نخل پیرایی

Хазони тавр назд дам ки санги дрнгрФт

خزان طور نزد دم که سنگ درنگرفت

Фусун шуъла надорад зи муми гироӣ

فسون شعله ندارد ز موم گیرایی

зи ҳеҷ кас накушояд дилами магари ҳам ту

ز هیچ کس نگشاید دلم مگر هم تو

Гиреҳи зи риштаи афсун хеш бигушое

گره ز رشته افسون خویش بگشایی

зи баҳри ташнаи лабам сар кашид зи истиғно

ز بحر تشنه لبم سر کشید ز استغنا

Чу абри сӯхтаи хушки мағзи савдое

چو ابر سوخته خشک مغز سودایی

Дар офтоби ҷигар ташна меРом ва нарӯм

در آفتاب جگر تشنه میرم و نروم

Ба сӯии сояи фахр аз паии тани осое

به سوی سایه فخر از پی تن آسایی

зи ман ду дидаи аҳли диёри равшани бод

ز من دو دیده اهل دیار روشن باد

Ки гирди бодияи орм ба чеҳраи ороӣ

که گرد بادیه آرم به چهره آرایی

зи арзи тӯҳфаи ман шаҳру кӯй ширин аст

ز عرض تحفه من شهر و کوی شیرین است

Ки май барам шукр аз хандаи тамошое

که می برم شکر از خنده تماشایی

Гурезам ва натавонам ки бардаи соҳиби ман

گریزم و نتوانم که برده صاحب من

Ба гирди номаи лутфами зи пои тавоноӣ

به گرد نامه لطفم ز پا توانایی

Фурӯғи чеҳраи офоқи хони хононст

فروغ چهره آفاق خان خانانست

Казу ду дидаи умеди рости бенаӣ

کزو دو دیده امید راست بینایی

Забон ба гуфтани абдураҳим хон нозад

زبان به گفتن عبدالرحیم خان نازد

Ки ҳамчуи рӯҳ ба табъаш буд пазироӣ

که همچو روح به طبعش بود پذیرایی

зи одами омада то насли худ бузурги маниш

ز آدم آمده تا نسل خود بزرگ منش

Ба ӯ Карим насаб шуд бузурги волое

به او کریم نسب شد بزرگ والایی

Агар ситора хилофӣ кунад ҳаме расадаш

اگر ستاره خلافی کند همی رسدش

Ки гуядаш ту ба хизмати маро наме шоиӣ

که گویدش تو به خدمت مرا نمی شایی

Вази офтоб ба ҳишмат равад тавонад гуфт

وز آفتاب به حشمت رود تواند گفت

Ки шаб ба поси ҷанобам чаро наме ое

که شب به پاس جنابم چرا نمی آیی

Азон намедиҳад ангушт бар шикасти сипеҳр

ازان نمی دهد انگشت بر شکست سپهر

Ки обгина диласт ин сипеҳри миное

که آبگینه دلست این سپهر مینایی

Аҷаб Карим наволӣ ки матбах ӯ ро

عجب کریم نوالی که مطبخ او را

Буд ҳазор шубони ҳамчуи ҳотами тоӣ

بود هزار شبان همچو حاتم طایی

Ғариби роҳи намое ки водӣ ӯ ро

غریب راه نمایی که وادی او را

Равад ҳазор Хизр дар либоси саққое

رود هزار خضر در لباس سقایی

Чу бо ту нест дилаши соф ахтараш сияҳаст

چو با تو نیست دلش صاف اخترش سیهست

Ба дониш ар клФ аз рӯй моҳ бизадойӣ

به دانش ار کلف از روی ماه بزدایی

Гар ӯ назар накунад кӯтаҳаст тохтанат

گر او نظر نکند کوتهست تاختنت

зи рӯзи рафта агар гӯии умри брбоиӣ

ز روز رفته اگر گوی عمر بربایی

Ризоу бахшиш ӯ бар ҷабину чеҳраи халқ

رضا و بخشش او بر جبین و چهره خلق

Диҳад ба давлату накбати забон гуёе

دهد به دولت و نکبت زبان گویایی

Ба ғайри киштии сулҳаши мҷуи паноҳ ки ҳаст

به غیر کشتی صلحش مجو پناه که هست

Натоиҷи ғазабаши мавҷҳои дарёӣ

نتایج غضبش موج های دریایی

Макаши зи тоъат ӯ сар ки саҷда дар ӯ

مکش ز طاعت او سر که سجده در او

Диҳад ба қомати давлати баланди болоӣ

دهد به قامت دولت بلند بالایی

Ҳазор мартаба бояд намоз саҳв кунӣ

هزار مرتبه باید نماز سهو کنی

Ба роҳаш ар паии мӯрӣ ба саҷдаи Фрсоиӣ

به راهش ار پی موری به سجده فرسایی

Сиррӣ ки хок дарашро ба сад суҷуди харид

سری که خاک درش را به صد سجود خرید

Наме хиради зи насими баҳори раъное

نمی خرد ز نسیم بهار رعنایی

Ниёзи гирди ғарибӣ ба рухи з фурқат ӯст

نیاز گرد غریبی به رخ ز فرقت اوست

Зиҳии зи хок дарат даври зарди симое

زهی ز خاک درت دور زرد سیمایی

Хушаст суҳбати дунё азон ки дунё ро

خوشست صحبت دنیا ازان که دنیا را

зи расмҳои ту гардун кунад мтроиӣ

ز رسم های تو گردون کند مطرایی

Нишонаи исти хазонати зи базми барчӣдан

نشانه ایست خزانت ز بزم برچیدن

Намӯнаи исти баҳорати зи маҷлиси ороӣ

نمونه ایست بهارت ز مجلس آرایی

Ба базл мол кашонад туро саховати ту

به بذل مال کشاند تو را سخاوت تو

Чу воми дор ки дасташ кашад тақозое

چو وام دار که دستش کشد تقاضایی

зи нешу нӯш азон мум парвариш ёбад

ز نیش و نوش ازان موم پرورش یابد

Ки бо каманд ва камонат диҳад пазироӣ

که با کمند و کمانت دهد پذیرایی

Сафар кунӣ ки заъифӣ расад ба осоиш

سفر کنی که ضعیفی رسد به آسایش

Хатар кунӣ ки фақирӣ кунад тани осое

خطر کنی که فقیری کند تن آسایی

На шарти тести тариқи вафо ба сари бурдан

نه شرط تست طریق وفا به سر بردن

з по даромадам ва бар серум наме ое

ز پا درآمدم و بر سرم نمی آیی

Касе ки шуҳра ба изҳори шафқат ту шавад

کسی که شهره به اظهار شفقت تو شود

Ба сад ҳиҷоб нагардад ниҳони зи пайдое

به صد حجاب نگردد نهان ز پیدایی

Маранҷ биҳдаҳи тарсам ки душманон шунаванд

مرنج بیهده ترسم که دشمنان شنوند

Зананд таъна ки аҳди вафо наме пое

زنند طعنه که عهد وفا نمی پایی

Қисм ба зоти ту хӯрдани бадӣ наме орад

قسم به ذات تو خوردن بدی نمی آرد

Қисм ба мақсади умедҳои ҳарҷое

قسم به مقصد امیدهای هرجایی

Ба маснадӣ ки равад тоҷи сар ба фаррошӣ

به مسندی که رود تاج سر به فراشی

Ба даргаӣ ки равад оби рӯ ба саққое

به درگهی که رود آب رو به سقایی

Ба он ҷамол ки ҳасрати з диданаш наравад

به آن جمال که حسرت ز دیدنش نرود

Агар ба пардаи чашми турши бполоиӣ

اگر به پرده چشم ترش بپالایی

Ба он шабӣ ки ба хӯни дил ва ҷигар хуфтам

به آن شبی که به خون دل و جگر خفتم

зи қавли душмани беҳудаи гӯй ҳарҷое

ز قول دشمن بیهوده گوی هرجایی

Ки ғайри буи ҳақиқат наёяд аз нафасам

که غیر بوی حقیقت نیاید از نفسم

Агар ба хӯни хилофами даҳони бёлоиӣ

اگر به خون خلافم دهان بیالایی

Вазифа мева нақалам азон бсозтрст

وظیفه می و نقلم ازان بسازترست

Ки ним зарра бакоҳяш ё бифзое

که نیم ذره بکاهیش یا بیفزایی

Вафоӣ дӯст азизаст варна дар ҳамаи ҷо

وفای دوست عزیزست ورنه در همه جا

Ба қадари ҳасани з Юсуф харанд зебоӣ

به قدر حسن ز یوسف خرند زیبایی

Агар ба Миср шавад қаҳт дрнхўоҳд монад

اگر به مصر شود قحط درنخواهد ماند

« назирӣ » аз сухану тӯтӣ аз шкрхоиӣ

«نظیری » از سخن و طوطی از شکرخایی

Ту нўрдидаҳ дар идрок кам надории ҳеҷ

تو نوردیده در ادراک کم نداری هیچ

Ки баҳра Эй диҳадат тўтёии бенаӣ

که بهره ای دهدت توتیای بینایی

Тағофули ту ба зиндон бидрм дорад

تغافل تو به زندان بیدرم دارد

Раҳеи намо ки ба ҷони омадами зи танҳоӣ

رهی نما که به جان آمدم ز تنهایی

Ба хонаи гирди матоъ касод ме гирад

به خانه گرد متاع کساد می گیرد

намешавад ки бгли офтоби андоиӣ

نمی شود که بگل آفتاب اندایی

Ба сӯии дӯзах агар рухсатами диҳӣ ба ризо

به سوی دوزخ اگر رخصتم دهی به رضا

Ба марги бози нмонми зи ношкибоиӣ

به مرگ باز نمانم ز ناشکیبایی

Ҳамеша то ба нигаҳ хуш шавад тамошогар

همیشه تا به نگه خوش شود تماشاگر

Мудом то зи забон дам занад тақозое

مدام تا ز زبان دم زند تقاضایی

Нишотро чу нигаҳ аз нигаҳи барангезӣ

نشاط را چو نگه از نگه برانگیزی

Ҳаётро чу замон бар замон бифзое

حیات را چو زمان بر زمان بیفزایی

Бадат мабод зи имрӯз то ба рӯзи ҷазо

بدت مباد ز امروز تا به روز جزا

Ки шодмонии имрӯзу айши фардое

که شادمانی امروز و عیش فردایی