Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим

بسم‌الله الرحمن الرحیم

Ҳаст калид дар ганҷи ҳаким

هست کلید در گنج حکیم

Фотиҳаи фикрату хатми сухан

فاتحهٔ فکرت و ختم سخن

Номи хдоист бар ӯ хатм кун

نام خدایست بر او ختم کن

Пеши вуҷӯди ҳамаи ояндагон

پیش‌وجود همه آیندگان

Беш бақои ҳамаи пояндагон

بیش‌بقا‌ی همه پایندگان

Собиқаи солори ҷаҳони қадам

سابقه‌سالار جهان قدم

Мурсалаи пайванди гулӯии қалам

مرسله‌پیوند گلوی قلم

Пардаи гушои фалаки пардаи дор

پرده‌گشای فلک پرده‌دار

Пардагии пардаи шиносони кор

پردگی پرده‌شناسان کار

Мубдиъ ҳар чашма ки ҷўдиш ҳаст

مبدع هر چشمه که جودیش هست

Мухтареъ ҳар чаҳ вуҷӯдяш ҳаст

مخترع هر‌چه وجودیش هست

Лаъли тарози камари офтоб

لعل‌طراز کمر آفتاب

Ҳалагар хоку ҳиллии банди об

حُله‌گر خاک و حُلی‌بند آب

Парвариш омӯз даруни парварон

پرورش‌آموز درون‌پرور‌ان

Рӯз бароранда рӯзии хурон

روزبرآرندهٔ روزی‌خَور‌ان

Муҳраи каши риштаи борӣки ақл

مهره‌کش رشته باریک عقل

Равшании дидаи торики ақл

روشنی دیده تاریک عقل

Доғ на носиаҳи дорони пок

داغ‌نه‌ِ ناصیه‌داران پاک

Тоҷи даҳ тахт нишинон хок

تاج‌دهِ تخت‌نشینان خاک

Хом кун пухтаи тадбирҳо

خام‌کن پخته تدبیرها

Узри пазирндаи тақсирҳо

عذر پذیرنده تقصیر‌ها

Шаҳнаи ғавғои ҳросндгон

شحنه غوغای هراسندگان

Чашмаи тадбири шносндгон

چشمه تدبیر شناسندگان

Аввалу охири бавуҷуду сифот

اول و آخر به وجود و صفات

Ҳаст кун ва нест кун коинот

هست کن و نیست کن کاینات

Бо ҷабаруташ ки ду олам камаст

با جبروتش که دو عالم کم است

Аввали мо охири мо икдмст

اول ما آخر ما یکدم است

Кист дарин дайри гуҳи дайри пой

کیست درین دیر‌گه دیر‌پای

Кӯи лмн алмалик занад ҷузи худоӣ

کو لمن الملک زند جز خدای

Буд ва набӯд ончӣ баландасту паст

بود و نبود آنچه بلند‌ست و پست

Бошад ва ин низ набошад ки ҳаст

باشد و این نیز نباشد که هست

Парвариши омӯхтагони азал

پرورش آموختگان ازل

Мушкили ин кор накарданд ҳал

مشکل این کار نکردند حل

Каз азалаши илм чаҳ дарёст ин

کز ازلش علم چه دریا‌ست این

То абадаши малик чаҳ саҳрост ин

تا ابدش ملک چه صحرا‌ست این

Аввал ӯ аввал бе ибтидост

اول او اول بی‌ابتدا‌ست

Охир ӯ охир бе интиҳост

آخر او آخر بی‌انتها‌ست

Равзаи таркиби туро ҳур азуаст

روضه ترکیب ترا حور ازوست

Наргиси бинои туро нур азуаст

نرگس بینای ترا نور ازوست

Кашмакаш ҳар чаҳ дар ва зиндагӣаст

کشمکش هر‌چه در او زندگی‌ست

Пеши худовандӣ ӯ бандагӣаст

پیش خداوندی او بندگی‌ست

Ҳар чаҳ ҷуз ӯ ҳаст бқоӣиш нест

هر‌چه جز او هست‌، بقاییش نیست

ӯст муқаддас ки Фноӣиш нест

اوست مقدس که فناییش نیست

Миннат ӯ рости ҳазор остин

منّت او راست هزار آستین

Бар камари кӯҳу кулоҳи замин

بر کمر کوه و کلاه زمین

То карамаш дар ттқи нур буд

تا کرمش در تتق نور بود

Хори згли неи зшкри давр буд

خار ز گل نی ز شکر دور بود

Чун ки ба ҷўдши карам обод шуд

چون که به جودش کرم آباد شد

Банди вуҷӯд аз адам озод шуд

بند وجود از عدم آزاد شد

Дар ҳаваси ин ду се вайронаи даҳ

در هوس این دو سه ویرانه ده

Кори фалак буд гиреҳ дар гиреҳ

کار فلک بود گره در گره

То накушод ин гиреҳи ваҳми сӯз

تا نگشاد این گره وهم‌سوز

Зулфи шаб эмин нашуд аз дасти рӯз

زلف شب ایمن نشد از دست روز

Чун гуҳари ақди фалак дона кард

چون گهر عقد فلک دانه کرد

Ҷаъди шаб аз гирди адам шона кард

جعد شب از گرد عدم شانه کرد

Зини ду се чанбар ки бар афлок зад

زین دو سه چنبر که بر افلاک زد

Ҳафт гиреҳ бар камар хок зад

هفت گره بر کمر خاک زد

Кард қабои ҷбаҳи хуршеду моҳ

کرد قبا جبه خورشید و ماه

Зини ду каллаи вори сипеду сиёҳ

زین دو کله‌وار سپید و سیاه

Зуҳраи меғ аз дили дарёи кушод

زهره میغ از دل دریا گشاد

Чашмаи Хизр аз лаби хзрои кушод

چشمه خضر از لب خضرا گشاد

Ҷоми саҳар дар гули шбрнги рехт

جام سحر در گل شبرنگ ریخت

Ҷуръаи он дар даҳани санги рехт

جرعه آن در دهن سنگ ریخت

Зоташу обӣ ки баҳам дар шикаст

ز‌آتش و آبی که به‌هم در شکست

Пиҳ дару гардаи ёқӯти баст

پیه‌ِ دُر و گُردهٔ یاقوت بست

Хӯни дили хоки збҳрони бод

خون دل خاک ز بحران باد

Дар ҷигари лаъли ҷгргўни ниҳод

در جگر لعل جگرگون نهاد

Боғи сахоро чу фалак тоза кард

باغ سخا را چو فلک تازه کرد

Мурғи суханро фалак овоза кард

مرغ سخن را فلک‌آوازه کرد

Нахли збонрои рутаб нӯш дод

نخل زبان را رطب نوش داد

Дар суханро садаф гӯш дод

دُر سخن را صدف گوش داد

Парда нишин кард сари хоб ро

پرده‌نشین کرد سر خواب را

Кисват ҷон дод тани об ро

کسوت جان داد تن آب را

Зулфи замин дар бар олам фиканд

زلف زمین در بر عالم فکند

Хол ( ъсӣ ) бар рух одам фиканд

خال (عصی) بر رخ آدم فکند

Рӯй зар аз сӯрат хорӣ бишуст

روی زر از صورت خواری بشست

Ҳайзи гул аз абр баҳорӣ бишуст

حیض گل از ابر بهاری بشست

Занги ҳаворо ба кавокиби стрд

زنگ هوا را به کواکب سترد

Ҷони саборо ба раёҳини супурд

جان صبا را به ریاحین سپرد

Хӯни ҷаҳон дар ҷигар гул гирифт

خون جهان در جگر گل گرفت

Набзи хирад дар мҷс дил гирифт

نبض خرد در مجس دل گرفت

Ханда ба ғмхўоргӣ лаб кашонад

خنده به غمخوارگی لب کشاند

Зуҳра ба хунёгарии шаби нишонд

زهره به خنیاگری شب نشاند

Нофи шаб аз машк фурӯашон ӯст

ناف شب از مشک فروشان اوست

Моҳи нав аз ҳалқа ба гӯашон ӯст

ماه نو از حلقه به گوشان اوست

Пои суханро ки дарозаст даст

پای سخن را که دراز‌ست دست

Санги саропарда ӯ сари шикаст

سنگ سراپردهٔ او سر شکست

Ваҳми тиҳии пои басии раҳи набшат

وهم تهی‌پای بسی ره نبَشت

Ҳам з дараш дасти тиҳии бози гашт

هم ز درش دست‌تهی باز‌گشت

Роҳ басӣ рафт ва замираш наёфт

رای بسی رفت و ضمیرش نیافت

Дидаи басии ҷусту назир ш наёфт

دیده بسی جُست و نظیر‌ش نیافت

Ақл даромад ки талаб кардамаш

عقل درآمد که طلب کردمش

Тарки адаб буд адаб кардамаш

ترک ادب بود‌، ادب کردمش

Ҳар ки фитод аз сари паргор ӯ

هر که فتاد از سر پرگار او

Ҷумла чу мо ҳаст тлбгор ӯ

جمله چو ما هست طلبگار او

Сидра нишинон сӯй ӯ пар заданд

سدره‌نشینان سوی او پر زدند

Арши равон низ ҳамин дар заданд

عرش‌روان نیز همین در زدند

Гар сар чархаст , пар аз тавқ ӯст

گر سر‌ِ چرخ‌ است‌، پر از طوق اوست

Вари дил хокаст , пар аз шавқ ӯст

ور دل‌ِ خاک است‌، پر از شوق اوست

Зиндаи номи ҷабаруташи аҳад

زندهٔ نام جبروتش اَحد

Пояи тахти малакӯташи абад

پایهٔ تخت ملکوتش ابد

Хоси нўолши нафаси хастагон

خاص نوالش نفس خستگان

Пайки рӯонаши қадами бастагон

پیک روانش قدم بستگان

Дил ки зи ҷони нисбат покӣ кунад

دل که ز جان نسبت پاکی کند

Бар дар ӯ даъвӣ хокӣ кунад

بر در او دعوی خاکی کند

Рустаи хок дар ӯ донае сет

رُستهٔ خاک‌ِ در‌ِ او دانه‌ای‌ست

Каз гули боғаши Ирами афсонае сет

کز گل باغش ارم افسانه‌ای‌ست

Хоки Низомӣ ки ба таъӣд ӯст

خاک نظامی که به تایید اوست

Мазраъаи дона тавҳид ӯст

مزرعهٔ دانهٔ توحید اوست