Ало эй бародар ба самъи қабул
الا ای برادر به سمع قبول
Бибояд шунидани ҳадис аз расӯл
بباید شنیدن حدیث از رسول
Хирадмандро ин сухани ёди гир
خردمند را این سخن یاد گیر
Буд дар ҷаҳон аз ду дар ногузир
بُوَد در جهان از دو دَر ناگزیر
Яке бар дар ҳақ ба шукру сипос
یکی بر در حق به شکر و سپاس
Хусусан ки бошад касе ҳақи шинос
خصوصاً که باشد کسی حق شناس
Дигар дар буд ҳазрати подшоҳ
دگر در بُوَد حضرت پادشاه
Заъифу қавиро млозу паноҳ
ضعیف و قوی را ملاذ و پناه
Чу худро барин ҳар ду дар ёфтӣ
چو خود را برین هر دو دَر یافتی
Дўъолм ба якбори дарёфтӣ
دوعالم به یکبار دریافتی
Шавад кори дунёу дайни сохта
شود کار دنیا و دین ساخته
Ба тоъати ҳам он ва ҳам ин сохта
به طاعت هم آن و هم این ساخته
Қабул мулӯкаст бахти баланд
قبول ملوک است بخت بلند
Худ аз чашм эшон набояд фиканд
خود از چشم ایشان نباید فکند
Ҳар онкас ки аз чашм эшон фитод
هر آنکس که از چشم ایشان فتاد
Замонаи нигуни бахти номаши ниҳод
زَمانه نگون بخت نامش نهاد
Гар афканда Эй мекунанд ихтиёр
گر افکنده ای می کنند اختیار
Сипеҳраши лақаб май наад Бахтиёр
سپهرش لقب می نهد بختیار
Вагар бандаеро гирифтанд дӯст
و گر بنده ای را گرفتند دوست
Сауди фалакро назар сӯй ӯст
سُعود فلک را نظر سوی اوست
Маликгар буд бар дар кирдигор
ملک گر بُوَد بر در کردگار
Миёни бастаи пайвастаи мамлуки вор
میان بسته پیوسته مملوک وار
Ту ҳам тоъат ӯ ба шукру сипос
تو هم طاعت او به شکر و سپاس
Чу фарзи худованди воҷиби шинос
چو فرض خداوند واجب شناس
Саодат бар он кас гирифтаст роҳ
سعادت بر آن کس گرفتست راه
Ки ху кард бар тоъати подшоҳ
که خو کرد بر طاعت پادشاه
Ҳақиқат ки бошад зи кофари бтар
حقیقت که باشد ز کافر بَتَر
Ки аз тоъати шоҳи печиди сар
که از طاعت شاه پیچید سر
Ду асланд дар як макони малику дайн
دو اصل اند در یک مکان ملک و دین
Набошанд аз ҳам ҷудои он ва ин
نباشند از هم جدا آن و این
Ҳар онкас ки бар малик бошад амир
هر آنکس که بر ملک باشد امیر
намебошад аз дайни покаши гзир
نمی باشد از دین پاکش گزیر
Касеро ки дайнаш буд устувор
کسی را که دینش بود استوار
Ба рағбат кунад тоъати шаҳриёр
به رغبت کند طاعت شهریار
Чу ин ҳар ду ҷамъанд дар як мақом
چو این هر دو جمعند در یک مقام
Буд арсаи малику дайн бар низом
بُوَد عرصة مُلک و دین بر نظام
Ки дайни асл маликасту аслии матин
که دین اصل ملک است و اصلی متین
Буд посбони малик бар боми дайн
بُوَد پاسبان ملک بر بام دین
Банноро ки муҳкам набошад ниҳод
بِنا را که محکم نباشد نهاد
Биафтад зи осеби як тундбод
بیفتد ز آسیب یک تندباد
Хазина ки бе посбони брнҳӣ
خزینه که بی پاسبان برنهی
Саранҷом дуздон кунандаш тиҳӣ
سرانجام دزدان کنندش تهی
Ба ҳар кас расад дайн чаҳ хос ва чаҳ ом
به هر کس رسد دین چه خاص و چه عام
Вале як малики мамлакатро тамом
ولی یک مَلِک مملکت را تمام
Як иқлӣмрогар ду фармондиҳ аст
یک اقلیم را گر دو فرمانده است
Харобаст вагар худ ҳамаи як даҳ аст
خراب است و گر خود همه یک ده است
Нагунҷад ду шамшер дар як ниёам
نگنجد دو شمشیر در یک نیام
Ба наздики халқи ин мисл ҳаст ом
به نزدیک خلق این مثل هست عام
Ба коранд дар ҳазрати подшоҳ
به کارند در حضرت پادشاه
Касоне ки дар илм доранд роҳ
کسانی که در علم دارند راه
Ба дайни мамлакатро тавон доштан
به دین مملکت را توان داشتن
Маҳоласт тани ҷуз ба ҷони доштан
مُحال است تن جز به جان داشتن
Ҳамаи халқро дар мамолик ба мол
همه خلق را در ممالک به مال
Баробар ниҳодан чу бошад маҳол
برابر نهادن چو باشد محال
Ба шамшери ҳам кӣ муяссар шавад
به شمشیر هم کی میسّر شود
Муҳаббат ба шамшер камтар шавад
محبّت به شمشیر کمتر شود
Маликро зи дайн дор набӯд гзир
مَلِک را ز دین دار نبود گزیر
Ба хосону омони бширу нзир
به خاصان و عامان بشیر و نذیر
Ба роҳ оварад оммаро аз залол
به راه آوَرَد عامه را از ضلال
Намояди бадишони ҳаром аз ҳалол
نماید بدیشان حرام از حلال
Ба роҳи шариъат ҳидоят кунад
به راه شریعت هدایت کند
Ба миқдор ҳар кас ривоят кунад
به مقدارِ هر کس روایت کند
Дарин манзил аз олимон чора нест
درین منزل از عالمان چاره نیست
Ба шартӣ ки дар садр ҳамвора нест
به شرطی که در صدر همواره نیست
зи меоди маъҳуди дрнгзрд
ز میعاد معهود درنگذرد
Саломи алейкӣ ба ҳазрати барад
سلام علیکی به حضرت برد
Баин пешае хизмати подшост
بهین پیشه ای خدمت پادشاست
Ки дунёу дайнро з султон баҳост
که دنیا و دین را ز سلطان بهاست
Буд салтанат дар сарои нахуст
بود سلطنت در سرای نخست
Ҳамину бас эй хоҷа бишинав дуруст
همین و بس ای خواجه بشنو درست
Ки даст тасарруф кашад дар ҷаҳон
که دست تصرّف کشد در جهان
Кунад ҳукм бар ошкору ниҳон
کند حکم بر آشکار و نهان
Агар ҳаст бар мнҳҷии мустақӣм
اگر هست بر منهجی مستقیم
Нишони салоҳӣ буд баси азим
نشان صلاحی بود بس عظیم
Вагар худ буд одаташи каж рӯй
وگر خود بود عادتش کژ روی
Далели фасодии шимури баси қавӣ
دلیل فسادی شمر بس قوی
Ҷаҳонро яке шахс бояд шимурд
جهان را یکی شخص باید شمرد
Бузургаст маънии ҳикмат на хирад
بزرگ است معنی حکمت نه خرد
Сари шахси олам буд подшоҳ
سر شخص عالم بود پادشاه
Дил ӯ вазири накӯи расму роҳ
دل او وزیر نکو رسم و راه
Ду дасташ бирав аҳли сайфу қалам
دو دستش برو اهل سیف و قلم
Ду поиши раоёу дигари ҳашам
دو پایش رعایا و دیگر حشم
Буд ҷон ӯ адлу инсоф ва дод
بود جان او عدل و انصاف و داد
Забони роздорони некӯниҳод
زبان رازداران نیکونهاد
Ба ҳамдигари ин ҷумла устода анд
به همدیگر این جمله استاده اند
зи мабда бар ин асл биниҳода анд
ز مبدا بر این اصل بنهاده اند
Агар дар яке роҳ ёбад халал
اگر در یکی راه یابد خلل
Саломат буд бобилети бадал
سلامت بود بابلیّت بدل
Турои некбахтии расонад ба ҷоҳ
ترا نیکبختی رساند به جاه
Диҳад қурбати хизмати подшоҳ
دهد قربت خدمت پادشاه
Нашуд кас ба бозуии худ некбахт
نشد کس به بازوی خود نیکبخت
Ба кӯшиш наёяд мабар ранҷи сахт
به کوشش نیاید مبر رنج سخت
Вале дар ҳунари касб кардан бакӯш
ولی در هنر کسب کردن بکوش
Ба соҳиби ҳунари даҳ дилу чашму гӯш
به صاحب هنر ده دل و چشم و گوش
Чу бахташи нпрўрд ва зойеъ гузошт
چو بختش نپرورد و ضایع گذاشت
Касе бар ҳунарманд ҳосил надошт
کسی بر هنرمند حاصل نداشت
Валикин агар бахти ёвар буд
ولیکن اگر بخت یاور بود
Сар бе ҳунари тоҷ бесар буд
سر بی هنر تاج بی سر بود
Чаҳ ҳосил буд беҳунарро зи бахт
چه حاصل بود بی هنر را ز بخت
Барӯманд набӯд , чаҳ нафъ аз дарахт
برومند نبود، چه نفع از درخت
Чу шуд соҳиби мамлакати шаҳриёр
چو شد صاحب مملکت شهریار
Далерӣ макун ҳади худ гӯши дор
دلیری مکن حدّ خود گوش دار
Марв бо малики ҳам бар он расму роҳ
مرو با ملک هم بر آن رسم و راه
Ки дар пештар бӯдае чанд гоҳ
که در پیشتر بوده ای چند گاه
Фаромӯш кун расми дерина ро
فراموش کن رسم دیرینه را
Магӯ бози аҳволи пешина ро
مگو باز احوال پیشینه را
зи нави сари раҳи бандагии пеши гир
ز نو سر ره بندگی پیش گیر
Бакули тарки осоиши хеши гир
بکل ترک آسایش خویش گیر
Ки дар навбати малики ахлоқи шоҳ
که در نوبت ملک اخلاق شاه
Бигардад , азуи расм пешин махоҳ
بگردد، ازو رسم پیشین مخواه
Бар он рӯ ки ҳанҷор ахлоқ ӯст
بر آن رو که هنجار اخلاق اوست
На душман маҳал дорад онҷо на дӯст
نه دشمن محل دارد آنجا نه دوست
Саодати ҳам оғӯш Фрмонбр аст
سعادت هم آغوش فرمانبر است
Салоҳи ту дар амр ӯ мзмр аст
صلاح تو در امر او مضمر است
Чу мағрур бинад турои подшоҳ
چو مغرور بیند ترا پادشاه
зи анвоъи ғифлат ба мол ва ба ҷоҳ
ز انواع غفلت به مال و به جاه
Аз он варта хоҳад ки бози орадат
از آن ورطه خواهد که باز آردت
Нахоҳад ки накбати бёзордт
نخواهد که نکبت بیازاردت
Туро боз дорад зи нуқсони ту
ترا باز دارد ز نقصان تو
Чаҳ нуқсон ки аз душмани ҷони ту
چه نقصان که از دشمن جان تو
зи бас дӯстӣ гашта душмани параст
ز بس دوستی گشته دشمن پرست
Ки сармоя умр кардам ба даст
که سرمایه عمر کردم به دست
Ту гӯйӣ аноят гирифтаст боз
تو گویی عنایت گرفتست باز
Кунӣ саргаронӣ ба хашм ва ба ноз
کنی سرگرانی به خشم و به ناز
Ндонӣ ки шоҳати ҳамеи пурвирд
ندانی که شاهت همی پرورد
зи тӣаи ҳалокат бурун мебарад
ز تیه هلاکت برون میبرد