Азизӣ ки бо фақр пайванд дошт

عزیزی که با فقر پیوند داشت

Яке хуби шоиста фарзанд дошт

یکی خوب شایسته فرزند داشت

Дар он бад ки азм мъолӣ кунад

در آن بد که عزم معالی کند

Дил аз меҳри фарзанд холӣ кунад

دل از مهر فرزند خالی کند

Магар аз сари кӯчае май гузашт

مگر از سر کوچه ای می گذشت

Сегӣ хира бо ваии ҳмоўизи гашт

سگی خیره با وی هماویز گشت

Қазоро падари ногуҳ онҷо расед

قضا را پدر ناگه آنجا رسید

Писарро дарафтода бо саг бидид

پسر را درافتاده با سگ بدید

Боситод ва назора мекард пер

باستاد و نظّاره می کرد پیر

Яке гуфт фарзандро дасти гир

یکی گفت فرزند را دست گیر

Чаро хира аз даври устода Эй

چرا خیره از دور استاده ای

Писарро ба чангол саг дода Эй

پسر را به چنگال سگ داده ای

Бадв гуфт мискини падари к-эии азиз

بدو گفت مسکین پدر کای عزیز

Надорам бирав ҳукм дар ҳеҷ чиз

ندارم برو حکم در هیچ چیز

Маниш аз сар панҷа биниҳода ам

منش از سر پنجه بنهاده ام

Ба парвардгор ҷаҳон дода ам

به پروردگار جهان داده ام

Чу пайванд ҷонаст мискини падар

چو پیوند جان است مسکین پدر

Надорад зи фарзанди сулбии гузар

ندارد ز فرزند صلبی گذر

зи қавлӣ ки бо ҳақ ба ҳақ карда ам

ز قولی که با حق به حق کرده ام

Наёрам гузаштан чу бспрдаҳ ам

نیارم گذشتن چو بسپرده ام

Надорам аз ва бар гузашти эҳтимол

ندارم از و بر گذشت احتمال

На сагро азуи боз кардани маҳол

نه سگ را ازو باز کردن محال

Миёни ду мушкил фурӯмонда ам

میان دو مشکل فرومانده ام

Сросимаҳи ҳукм ӯ монда ам

سرآسیمه حکم او مانده ام

Ҳаминаст чун бози ҷӯянди роз

همین است چون باز جویند راز

Ки то худ ки дар имтиҳон дошт коз

که تا خود که در امتحان داشت کاز

Ало эй писар то туоне бакӯш

الا ای پسر تا توانی بکوش

Ба таклиф кун зиндагонӣ бакӯш

به تکلیف کن زندگانی بکوش

Набошад хиради сухраи ҳирсу оз

نباشد خرد سخره حرص و آز

Ба нони порау куҳна халқон бисоз

به نان‌پاره و کهنه خلقان بساز

Макун хизмати подшои ихтиёр

مکن خدمت پادشا اختیار

Муҳӣтасту гирдоби ҳам барканор

محیط است و گرداب هم برکنار

Гар осоишат бояд аз бахти хеш

گر آسایشت باید از بخت خویش

Дарин баҳр қоҳир мабар рахти хеш

درین بحر قاهر مبر رخت خویش

Ки ман хештанро дарандохтам

که من خویشتن را درانداختم

Вагар ним ҷон буд дрбохтм

وگر نیم جان بود درباختم

зи алтофи шаҳи ҳеҷ боқӣ набӯд

ز الطاف شه هیچ باقی نبود

Влои нзорӣ нифоқӣ набӯд

ولای نزاری نفاقی نبود

Валикин дар ахтари ваболи омадам

ولیکن در اختر وبال آمدم

Ки дар айни айни алкмоли омадам

که در عین عین‌الکمال آمدم

Назд бандаи ҷуз бар муҳаббати нафас

نزد بنده جز بر محبّت نفس

зи мардон муҳаббат бимонадасту бас

ز مردان محبّت بماندست و بس

Ғараз чист моро азин гуфту гӯй

غرض چیست ما را ازین گفت و گوی

Нзорӣ бизан чун дарафтоди гӯй

نزاری بزن چون درافتاد گوی

На таҳдиди ваъз ва на тамҳиди банд

نه تهدید وعظ و نه تمهید بند

Ки ин сайд берун шудаст аз каманд

که این صید بیرون شدست از کمند

Ки донад ки бар сар чаҳ тқдирҳост

که داند که بر سر چه تقدیرهاست

Ки тақдири беруни зи тдбирҳост

که تقدیر بیرون ز تدبیرهاست

Валикини мурод аз мисли ин бас аст

ولیکن مراد از مثل این بس است

Ки тавфиқ на ҳамраҳ ҳар кас аст

که توفیق نه همره هر کس است

Схндони ҳамин бас ки дар воқеъот

سخندان همین بس که در واقعات

Кунад тҷрбт дар ҳаёту мамот

کند تجربت در حیات و ممات

Чу бинад казу пеш будаст ҷавр

چو بیند کزو پیش بودست جور

Хушии дркшд чун равони гашти давр

خوشی درکشد چون روان گشت دور

Алои ҳозири ҳазрати подшоҳ

الا حاضر حضرت پادشاه

Чу аз тҷрбт мекунӣ антбоаҳ

چو از تجربت می کنی انتباه

Нигаҳ кун бад-ӣни фаслҳои рафеъ

نگه کن بدین فصل های رفیع

Хушу тоза ватар чу фасли рабиъ

خوش و تازه و تر چو فصل ربیع

Гулистонӣ аз ҳикмати ороста

گلستانی از حکمت آراسته

Ба таълиму танбеҳи пероста

به تعلیم و تنبیه پیراسته

Гулу хор дар ваии бширу нзир

گل و خار در وی بشیر و نذیر

Барӯманди азуи подшоҳу вазир

برومند ازو پادشاه و وزیر

Насими раёҳинаши рӯҳи димоғ

نسیم ریاحینش روح دماغ

Гуҳар дар саводаш чу дар шаби чароғ

گهر در سوادش چو در شب چراغ

Даруни сиёҳяши саҳари мубин

درون سیاهیش سحر مبین

Чу об равонаст зерзамин

چو آب روان است زیرزمین

Маъонии бикраши ниҳон аз авом

معانی بکرش نهان از عوام

Чу шамшери пари гавҳари андари ниёам

چو شمشیر پر گوهر اندر نیام

Бароварда бар пои дили манзарӣ

برآورده بر پای دل منظری

Взў карда дар равзаи ҷони дарӣ

وزو کرده در روضه جان دری

Равоқаши пар аз моҳрӯёни бикр

رواقش پر از ماهرویان بکر

Хамӯшон нотиқ на зикр ва на фикр

خموشان ناطق نه ذکر و نه فکر

Дарӣ дигараш карда дар боғи бахт

دری دیگرش کرده در باغ بخت

Ки бориши ҳамаи ҷон буд бар дарахт

که بارش همه جان بود بر درخت

Дарахтӣ ки дидаст коўрдаҳи бор

درختی که دیدست کآورده بار

Ба ҳар шуъба бар гавҳарии шоҳвор ?

به هر شعبه بر گوهری شاهوار؟

Буриши миваи ҷони аҳл дил аст

برش میوه جان اهل دل است

Дарахтӣ ки беруни зи об ва гул аст

درختی که بیرون ز آب و گل است

Ба иқболи шоҳи ҷаҳони бони алӣ

به اقبال شاه جهان‌بان علی

Ки дайнро паноҳасту ҳақро вале

که دین را پناه است و حق را ولی

Бипардохтам ёдгории чунин

بپرداختم یادگاری چنین

Ба ёрони худ дастёрии чунин

به یاران خود دستیاری چنین

Бимонадам ки чун ман нмонм ба ҷой

بماندم که چون من نمانم به جای

Буд раҳнамӯнашон ба ҳар ду сарой

بود رهنمونشان به هر دو سرای

Улуламрро дар сарои нахуст

اولوالامر را در سرای نخست

Ки шуд ҳақу ботили азин сари дуруст

که شد حقّ و باطل ازین سر درست

Хирадманд бояд ки фармони барад

خردمند باید که فرمان برد

Ки то аз сарои дуюми бархӯрд

که تا از سرای دویم برخورد

зи дунёу уқбо ба ҳақи бархӯрд

ز دنیا و عقبی به حق برخورد

Касе кӯи зи фармон ӯ нагзарад

کسی کو ز فرمان او نگذرد

Ки дунёу дайни рости пушту паноҳ

که دنیا و دین راست پشت و پناه

Хусусан ба таълими ин подшоҳ

خصوصا به تعلیم این پادشاه

Ба мардон ӯ иқтидо кун дуруст

به مردان او اقتدا کن درست

Ки то раҳ ба поёни барӣ аз нахуст

که تا ره به پایان بری از نخست

Нзорӣ чу кардӣ зи оғози кор

نزاری چو کردی ز آغاز کار

Татаббуъ ба ҳукми худовандгор

تتبّع به حکم خداوندگار

Наҳодӣ асоси ин адаби нома ро

نهادی اساس این ادب نامه را

Тарозӣ дигар додӣ ин ҷома ро

طرازی دگر دادی این جامه را

Ба ёрон намӯдӣ тариқи савоб

به یاران نمودی طریق صواب

Ба иқболи ин шоҳи молики рқоб

به اقبال این شاه مالک رقاب

Тару тозаи пайвастаи обу гулаш

تر و تازه پیوسته آب و گلش

Ба нури яқини боди равшани дилаш

به نور یقین باد روشن دلش

Ки бахташи қарини боду иқболи ёр

که بختش قرین باد و اقبال یار

Дуъогӯӣ бар давлати шаҳриёр

دعاگوی بر دولت شهریار

Ҷанобаши моби ҷамоҳири халқ

جنابش مآب جماهیر خلق

Фузуни муддаташ аз мақодӣри халқ

فزون مدتش از مقادیر خلق

зи мардон ба ҳиммат мадад ёфта

ز مردان به همّت مدد یافته

Ба дунёу дайни ком худ ёфта

به دنیا و دین کام خود یافته

Ба рағми аду ва ба ком вале

به رغم عدو و به کام ولیّ

Ба ҳақи Муҳамад ба ҳақи алӣ

به حقّ محمّد به حقّ علی

зи оғози барадам ба поёни китоб

ز آغاز بردم به پایان کتاب

Накардам мтўли сухан бе ҳисоб

نکردم مطوّل سخن بی حساب

Сари соли хо содҳо шуд тамом

سر سال خا صادها شد تمام

зи ҳиҷрат ба тавфиқи ҳақи вассалом

ز هجرت به توفیق حق والسّلام