Агар гӯйанд ки « чаҳ чиз бояд ки ғолиб буд бар вале дар авқот ки бо хештан буд ? » гӯйем : « сидқ ӯ дар гузоради ҳуқуқи ҳақи таъолӣ , пас рФқ ӯу шафқат ӯ бар халқ дар ҷумлаи аҳволу раҳмат хостан ӯ ҷумлаи халқроу таҳаммул кардан ӯ аз халқи бхўиии некӯу некуӣ хостан ӯ аз ҳақи таъолии халқонро беонкӣ илтимосӣ кунад аз эшону ҳиммат ӯ дар растгории халқ буд ва аз эшон агар ранҷӣ бадв расад интиқом накушуду хештанро аз ҳақад бар эшон нигоҳ дораду даст аз моли эшон кӯтоҳ дорад ва ба ҳамаи ваҷҳеи тамаъ аз эшон бурӣда дораду забон ба бади гуфтан аз эшон кашида дораду ғайбат эшон накунаду хасм ҳечкас набошад дар дунёу охират .

اگر گویند که «چه چیز باید که غالب بود بر ولی در اوقات که با خویشتن بود؟» گوییم:« صدق او در گزارد حقوق حق‌تَعالی، پس رفق او و شفقت او بر خلق در جملهٔ احوال و رحمت خواستن او جمله خلق را و تحمّل کردن او از خلق بخویی نیکو و نیکویی‌خواستن او از حق‌تعالی خلقان را بی‌آنکه التماسی کند از ایشان و همّت او در رستگاری خلق بود و از ایشان اگر رنجی بدو رسد انتقام نکشد و خویشتن را از حقد بر ایشان نگاه دارد و دست از مال ایشان کوتاه دارد و به همه وجهی طمع از ایشان بریده دارد و زبان به بد‌گفتن از ایشان کشیده دارد و غیبت ایشان نکند و خصم هیچکس نباشد در دنیا و آخرت.

Ва бдонкаҳи асли бузургтарин каромати авлиёи яке давом тавфиқаст бар тоъоту исмат аз маъсиятҳоу мухолифатҳо .

و بدانکه اصل بزرگترین کرامت اولیا یکی دوام توفیق است بر طاعات و عصمت از معصیت‌ها و مخالفت‌ها.

Ва ончӣ дар қуръони Маҷид гувоҳӣ диҳад бар изҳори каромот ки авлиёи рости ҳақи таъолӣ ҳаме гуяд андари сифати Марями ълиҳоолслом ки вай на пайғамбар буд ва на расӯли ҳаргоҳ ки закариёи наздик ӯ шудӣ , таом будӣ пеш ӯ , ва чунин гӯйанд тобистони миваи зимистонӣ будӣу зимистони миваи тобистонӣ будӣ . Закариё гуфтӣ « ин аз куҷо ? » Марям гуфтӣ « аз наздики худои таъолӣ »у дигари ҷои Марямро гуфт вҳзии алики бҷзъи алнхлаҳи тсоқти алейк ртбои ҷнё . Ва ин он вақт буд ки рутаб набӯд .

و آنچه در قرآن مجید گواهی دهد بر اظهار کرامات که اولیا راست حق‌تَعالی همی‌گوید اندر صفت مریم عَلَیْهَاالسَّلامُ که وی نه پیغمبر بود و نه رسول هرگاه که زکرّیا نزدیک او شدی، طعام بودی پیش او، و چنین گویند تابستان میوهٔ زمستانی بودی و زمستان میوهٔ تابستانی بودی. زکریّا گفتی « این از کجا؟» مریم گفتی« از نزدیک خدای تعالی» و دیگر جای مریم را گفت وَهُزِّی اِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیّاً. و این آن وقت بود که رطب نبود.

Ва ҳамчунин қиссаи асҳоби Каҳфу аҷоибҳо ки зоҳир шуд бар эшон аз сухани гуфтани саг бо эшон ва чизҳои дигар бар эшон .

و همچنین قصِّهٔ اصحاب کهف و عجایب‌ها که ظاهر شد بر ایشان از سخن گفتن سگ با ایشان و چیزهای دیگر بر ایشان.

Ва дигари қиссаи зулқарнайну тамкини ҳақи таъолӣ ӯро ки дигаронро набӯд .

و دیگر قصّهٔ ذوالقرنین و تمکین حق تعالی او را که دیگران را نبود.

Ва дигари онкӣ бар дасти Хизри алайҳи ассалом зоҳир шуд аз рост кардани девору аҷоибҳои дигар ва чизҳо ки ӯ донисту Мӯсои алайҳ ассалом надонист , ин ҳамаи корҳо ноқизи одат буд ки Хизри алайҳ ассалом бидон махсӯс буд ва ба як қавл гӯйанд пайғомбар набӯд .

و دیگر آنکه بر دست خضر عَلَیْهِ السَّلامُ ظاهر شد از راست کردن دیوار و عجایب‌های دیگر و چیزها که او دانست و موسی عَلَیْهِ السَّلامُ ندانست، این همه کارها ناقض عادت بود که خضر عَلَیْهِ السَّلامُ بدان مخصوص بود و به یک قول گویند پیغامبر نبود.

Ва ончии дарин боб ривоят кунанд яке ҳадиси ҷриҷ роҳибаст .

و آنچه درین باب روایت کنند یکی حدیث جُرَیْج راهب است.

Абуҳурира гуяд разии аллоҳи анҳу ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт : « андари гаҳвораи ҳечкас сухан нагуфт магари се тан : яке исои бен Марями алайҳи ассалому дигари кӯдакӣ ба рӯзгори ҷриҷи роҳибу кӯдакии дигар дар замони Юсуфи алайҳи ассалом аммо ҳадиси исо худ маърӯфаст . »

ابوهریره گوید رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت: « اندر گهواره هیچکس سخن نگفت مگر سه تن: یکی عیسی بن مریم عَلَیْهِ السَّلامُ و دیگر کودکی به روزگار جریج راهب و کودکی دیگر در زمان یوسف عَلَیْهِ السَّلامُ امّا حدیث عیسی خود معروفست.»

Аммо он ҷриҷи обидӣ буд дар банӣ Исроили рӯзӣ намоз мекард модараши орзӯии дидор ӯ гирифт , гуфт ё ҷриҷ , гуфт ёрб намоз ба ё онкии наздик ӯ шавам ? пас ҳамчунон намоз мекарду дигари бор модараш бихонад ҳам ин гуфт ва намоз мекард то модар ӯро мехонду ваии барин одати ҳаме буд , модараш дилтанг шуд , гуфт ёрб ҷриҷро марги мада то занонаш ба бенанд , занӣ буд зониаҳ , андар банӣ Исроил , эшонро гуфт ман ҷриҷи роҳибро ба хештан хонам то бо ман занӣ кунад , омад наздик ӯ ва ҳеҷ мақсӯд барнаёмад , зониаҳро шабоне буд , дар наздикии савмиъа ӣ ҷриҷу вайро ба хештан хонд то бо вай зино кард , зан бор гирифту бзод ва гуфт ин кӯдак аз ҷриҷ роҳибаст , банӣ Исроил ҳама биёмаданд ва он савмиъа ӣ вай хароб карданду вайро дашном доданд ва хорӣ карданд ҷриҷ намоз кард ва дуо кард ва ба кӯдак гуфт : « падарат кист ? » гуфт : « шубон » . Абуҳурираи разии аллоҳ анҳу гуяд ки гӯйӣ кӣ андари пайғомбари слии аллоҳи алайҳ ва силам менагарм ки гуфт : « эй ғулом падарат кист ? » гуфт : « фалони шубон » мардумон пушаймон шуданд бидонча карданд пас ҷриҷро гуфтанд : « савмиъа ӣ ту аз зар боз кунем » гуфт : « нахоҳам » гуфтанд : « аз сим букунем » гуфт : « нахоҳам , ҳамчунон ки буд ман худ боз кунам . »

امّا آن جریج عابدی بود در بنی اسرائیل روزی نماز می‌کرد مادرش آرزوی دیدار او گرفت، گفت یا جریج، گفت یارب نماز به یا آنکه نزدیک او شوم؟ پس همچنان نماز می‌کرد و دیگر بار مادرش بخواند هم این گفت و نماز می‌کرد تا مادر او را می‌خواند و وی برین عادت همی‌بود، مادرش دلتنگ شد، گفت یارب جریج را مرگ مده تا زنانش به بینند، زنی بود زانیه، اندر بنی‌اسرائیل، ایشان‌را گفت من جریج راهب را به خویشتن خوانم تا با من زنِی کند، آمد نزدیک او و هیچ مقصود برنیامد، زانیه را شبانی بود، در نزدیکی صومعه‌ی جریج و وی را به خویشتن خواند تا با وی زنا کرد، زن بار گرفت و بزاد و گفت این کودک از جریج راهب است، بنی‌اسرائیل همه بیامدند و آن صومعه‌ی وی خراب کردند و وی را دشنام دادند و خواری کردند جریج نماز کرد و دعا کرد و به کودک گفت: «پدرت کیست؟» گفت: «شبان». ابوهریره رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که گویی کی اندر پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ سَلَّمَ می‌نگرم که گفت: «ای غلام پدرت کیست؟» گفت: «فلان شبان» مردمان پشیمان شدند بدانچه کردند پس جریج را گفتند: «صومعه‌ی تو از زر باز کنیم» گفت: «نخواهم» گفتند: «از سیم بکنیم» گفت: «نخواهم، همچنان که بود من خود باز کنم.»

Ва кӯдаки дигари занӣ буд ки кӯдакӣ дошт , ӯро шер медод , ҷавонии некӯ рӯй бар вай бигузашт ин зан гуфт : « ёрб писари ман чун ин ҷавон кун » кӯдак гуфт : « ёрб маро чун вай макун » Абуҳурираи разии аллоҳ анҳу гуяд гўӣӣ ки андари пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм менагарм ки ҳикояти ин ғулом ҳаме кард пас зании барин зан бигузашт гуфт : « ин зани дуздӣ ва зино кунад »у вайро уқубат карда буданд модар кӯдак гуфт : « ёрб ин писари маро чунин макун » ин кӯдак ширхора гуфт : « ёрб маро чун вай кун » модари бад-ӣн писар гуфт : « ин чаро гуфтӣ ? » писар гуфт : « зеро ки ин ҷавони некӯ рӯй ҷабборӣаст аз ҷабборон ва ин зан , ончӣ дар вайаст зӯру бӯҳтон буд » ва вай мегуфт : « ҳасбии аллоҳ » ва ин хабари андар саҳеҳ биоварадаанд .

و کودک دیگر زنی بود که کودکی داشت، او را شیر می‌داد، جوانی نیکو روی بر وی بگذشت این زن گفت:« یارب پسر من چون این جوان کن» کودک گفت: «یارب مرا چون وی مکن» ابوهریره رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید گوئی که اندر پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ می نگرم که حکایت این غلام همی‌کرد پس زنی برین زن بگذشت گفت:« این زن دزدی و زنا کند» و وی را عقوبت کرده بودند مادر کودک گفت: « یارب این پسر مرا چنین مکن» این کودک شیرخواره گفت: « یارب مرا چون وی کن» مادر بدین پسر گفت:« این چرا گفتی؟» پسر گفت:« زیرا که این جوان نیکو‌روی جبّاری است از جبّاران و این زن، آنچه در وی است زور و بهتان بوَد» و وی می‌گفت:« حَسْبِیَ اللّهُ » و این خبر اندر صحیح بیاورده اند.

Ва азин ҷумлаи ҳадис ғораст ва он машҳурасту мазкӯр дар саҳеҳ ки солим ривоят кунад аз падари хеш ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт : « се танро аз пешинагон ба сафарии рафтанд чун шаб андар омад бо ғорӣ шуданд , сангии азим аз он кӯҳ бирафт ва дар он ғор бикбор бибаст эшон бо якдигар гуфтанд моро азин ғори нрҳонди магар ҳар касеро худоиро бихонем ба сидқ ва ба кирдории некӯ ки моро бӯдааст .

و ازین جمله حدیث غار است و آن مشهور است و مذکور در صحیح که سالم روایت کند از پدر خویش که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت:« سه تن را از پیشینگان به سفری رفتند چون شب اندر آمد با غاری شدند، سنگی عظیم از آن کوه برفت و درِ آن غار بیکبار ببست ایشان با یکدیگر گفتند ما را ازین غار نرهاند مگر هر کسی را خدای‌را بخوانیم به‌صدق و به‌کرداری نیکو که ما را بوده است.

Яке азишон гуфт : « марои модар ва падар буданд , ҳар ду перу одати ман он будӣ ки таъаҳҳуд эшон кардамӣ ва ҳечкасро ҳеҷ хӯрдании ндодмӣ то эшон фориғ шудандӣ , рӯзӣ ба талаби шер шуда будам чун бози омадами эшон хуфта монда буданд ман кроҳити доштами аишонро аз хоби бедор кардан , он қадаҳи шер бар дасти нигоҳи доштам то эшон бедор шуданд ва он бихӯраданд , ёрб агар доне ки он барои ту кардам моро азин балои роҳати даҳ , он санги пора боз шуд чунонк равшаноӣ падед омад . »

یکی ازیشان گفت:« مرا مادر و پدر بودند، هر دو پیر و عادت من آن بودی که تعهّد ایشان کردمی و هیچکس را هیچ خوردنی ندادمی تا ایشان فارغ شدندی، روزی به طلب شیر شده‌بودم چون باز آمدم ایشان خفته مانده بودند من کراهیّت داشتم ایشانرا از خواب بیدار کردن، آن قدح شیر بر دست نگاه داشتم تا ایشان بیدار شدند و آن بخوردند، یارب اگر دانی که آن برای تو کردم ما را ازین بلا راحت ده، آن سنگ پارهٔ باز شد چنانک روشنایی پدید آمد.»

Пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт он дигар гуфт : « ёрб доне ки марои духтари ъмӣ буд ва ман ӯро дӯст май доштам ӯро ба хештан хондаму хештан аз ман боздошти пас қаҳти солӣ пеш омаду ҳоли вай танг шуд наздик ман омад ва сад ва бист динор ба вай додам то маро ба худ роҳ диҳад чун бар ӯ қодир шудам гуфт : « ман туро ҳалол набошам ки ин меҳр башиканӣ магар чунонк худоӣ фармӯдааст » ман аз ваии бпрҳизидм ва бо вай фасод накардам ва ҳеҷ андари ҷаҳон бар ман аз вай дўстр набӯд ва он мол ба ваии бгзоштм ёрб агар майдонӣ ки барои ту буд моро азин бало роҳат фирист ки бадви гирифтор омадаем он санги пораи дигар аз дар ғор боз шуд лекин начунонкӣ мо беруни тавонистем омадан . »

پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت آن دیگر گفت: « یارب دانی که مرا دختر عمی بود و من او را دوست می‌داشتم او را به خویشتن خواندم و خویشتن از من بازداشت پس قحط سالی پیش آمد و حال وی تنگ شد نزدیک من آمد و صد و بیست دینار به وی دادم تا مرا به خود راه دهد چون بر او قادر شدم گفت:« من ترا حلال نباشم که این مُهر بشکنی مگر چنانک خدای فرموده است» من از وی بپرهیزیدم و با وی فساد نکردم و هیچ اندر جهان بر من از وی دوستر نبود و آن مال به وی بگذاشتم یارب اگر میدانی که برای تو بود ما را ازین بلا راحت فرست که بدو گرفتار آمده ایم آن سنگ پارهٔ دیگر از در غار باز شد لیکن نچنانکه ما بیرون توانستیم آمدن.»

Пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт се дигар гуфт : « ёрб муздурӣ чанд гирифта будаму ҳамаро музд бидодам магари як мард ки музди хеши бгзошт ва наситад ва ман он музд ӯ бисёр кардаму молӣ азим шуд , вақте он мард омад ва гуфт : « он музд бмн бидиҳ » вайро гуфтам : « ҳарчӣ май бинӣ аз уштуру гову гӯсфанду бардаи ҳамаи он туаст » гуфт : « бар ман истеҳзо макун » гуфтам : « истеҳзо намекунам » он чаҳорпоёни ончӣ буд ҳама баранд ва ҳеҷ чизи онҷои бнгзошт , ёрб агар доне аз баҳр ту кардам моро азин балои бурҳон . Санг аз дар ғори бикбор боз шуд ва эшон ҳама берун шуданд ва бирафтанд ва ин ҳадис дурустаст ва бар дурустии ин ҳадис иттифоқ кардаанд .

پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت سه دیگر گفت:« یارب مزدوری چند گرفته بودم و همه را مزد بدادم مگر یک مرد که مزد خویش بگذاشت و نستد و من آن مزد او بسیار کردم و مالی عظیم شد، وقتی آن مرد آمد و گفت: « آن مزد بمن بده » وی‌را گفتم: « هرچه می بینی از اشتر و گاو و گوسفند و بَرْده همه آن تو است» گفت:« بر من استهزا مکن» گفتم :« استهزا نمی‌کنم » آن چهارپایان آنچه بود همه براند و هیچ چیز آنجا بنگذاشت، یارب اگر دانی از بهر تو کردم ما را ازین بلا برهان. سنگ از در غار بیکبار باز شد و ایشان همه بیرون شدند و برفتند و این حدیث درست است و بر درستی این حدیث اتّفاق کرده اند.

Ва дигари ҳадиси онки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт ки гов бо эшон сухан гуфт .

و دیگر حدیث آنک پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت که گاو با ایشان سخن گفت.

Абуҳурираи разии аллоҳ анҳу гуяд ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт : « мардӣ гов меронад бор барниҳода , гов бознигарӣаст ва гуфт : « маро на аз баҳр бор кашӣдан офариданд , маро аз баҳри кишту варз офарӣдаанд » мардумон гуфтанд субҳони аллоҳи пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт ман бад-ӣн имон оварадаму Абубакру умри разии аллоҳи ънҳмо .

ابوهریره رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت: « مردی گاو می‌راند بار برنهاده، گاو بازنگریست و گفت: « مرا نه از بهر بار کشیدن آفریدند، مرا از بهر کشت و ورز آفریده‌اند» مردمان گفتند سُبْحانَ اللّهِ پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت من بدین ایمان آوردم و ابوبکر و عمر رَضِیَ اللّهُ عَنْهُما.

Ва дигари ҳадиси Увайси қарнӣу ончии ъмрбни улхитоби разии аллоҳи анҳу , дид , аз ҳоли Увайс ва ончӣ рафт миён ӯу ҳирами бен ҳёну салом кардан эшон бар якдигари пеш аз онки маърифатӣ собиқ бӯда буд ва он ҳолҳо ҳамаи ноқизи одат буду шарҳи қисса ӯ фурӯ гузоштам ки он маърӯфасту саҳоба ва тобеъинро каромот будаст чунонкӣ ба ҳади астФозт расидааст ва андарин таснифҳо бисёр кардаанд ва мо ба тарафӣ аз он ишорат кунем бар ваҷҳи кӯтоҳии ани шоаллоҳ .

و دیگر حدیث اُوَیْس قَرَنی و آنچه عمربن الخطّاب رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ، دید، از حال اویس و آنچه رفت میان او و هِرم بن حیّان و سلام کردن ایشان بر یکدیگر پیش از آنک معرفتی سابق بوده بود و آن حالها همه ناقض عادت بود و شرح قصّهٔ او فرو گذاشتم که آن معروف است و صحابه و تابعین را کرامات بودست چنانکه به حدّ استفاضت رسیده است و اندرین تصنیف‌ها بسیار کرده‌اند و ما به طرفی از آن اشارت کنیم بر وجه کوتاهی اِنْ شَاءَاللّهُ.

Ва аз ҷумлаи он , ҳадиси Абдуллоҳи умри разии аллоҳ ънҳмоаст андари сафарӣ буд , ҷамоатиро дид бар роҳ бимонада аз бими шер , ӯ шерро баранд аз роҳ , гуфт : « ҳарчӣ фарзанди одам азу битарсад , бар вай мусаллат кунанд ва агар аз чизеи нтрсидӣ бидӯни худои ҳеҷ чиз бар вай мусаллат накардандӣ » ва ин хабар маърӯфаст .

و از جملهٔ آن، حدیث عبداللّهِ عمر رَضِیَ اللّهُ عَنْهُما است اندر سفری بود، جماعتی را دید بر راه بمانده از بیم شیر، او شیر را براند از راه، گفت:« هرچه فرزند آدم ازو بترسد، بر وی مسلّط کنند و اگر از چیزی نترسیدی بدون خدای هیچ چیز بر وی مسلّط نکردندی» و این خبر معروفست.

Ва ривоят кунанд ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслми ълоءбни алҳзрмиро ба ғзо фиристод , дарёӣ пеш омад ки эшонро аз он боздошт , он марди ном маин донист , дуо кард ва бар об ҳама бирафтанд .

و روایت کنند که پیغامبر صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ علاءبن الْحَضْرَمی را به غزا فرستاد، دریایی پیش آمد که ایشان‌را از آن بازداشت، آن مرد نام مهین دانست، دعا کرد و بر آب همه برفتند.

Ва ривоят кунад итоби бен бширу асидбни ҳзир аз наздики пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслм берун шуданд , ҳар ду пеши расӯли слии аллоҳи алайҳ вслм буданд , машваратӣ мекарданд чун берун шуданд шабии торик буд , сари Асоӣ ҳарякӣ медурахшид чун чароғ .

و روایت کند عَتّاب بن بشیر و اُسَیْدبن حُضَیْر از نزدیک پیغامبر صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بیرون شدند، هر دو پیش رسول صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بودند، مشورتی می‌کردند چون بیرون شدند شبی تاریک بود، سر عصای هریکی می درخشید چون چراغ.

Ва ривоят кунанд ки миёни салмону Абудардои разии аллоҳи ънҳмои коса ниҳода буданд коса тасбеҳ кард чунонк эшон ҳар ду бишуниданд .

و روایت کنند که میان سلمان و ابودَردا رَضِیَ اللّهُ عَنْهُما کاسۀ نهاده بودند کاسه تسبیح کرد چنانک ایشان هر دو بشنیدند.

Ривоят кунанд аз расӯли слии аллоҳ алайҳ гуфт раби Ашъаси ағбри зии тмрини лои иؤ ба ?лаи луи ақсми алии аллоҳи лобраҳ .

روایت کنند از رسول صَلَّی اللّه عَلَیْهِ گفت رُبَّ اَشْعَثَ اَغْبَرَ ذی طِمْرَیْنِ لا یُؤ ْبَهُ لَهُ لَوْ اَقْسمَ عَلَی اللّهَ لاَبَرَّه.

Аз саҳли Абдуллоҳ ҳикоят кунанд ки гуфт : « ҳар ки андари дунёи чиҳил рӯз зоҳид гардад бсдқ ва чиҳил рӯзи бохалос , ӯро каромот падедор ояд ва агар падедор наёяд халали андари зуҳд ӯ афтода бошад » ва гуфтанд : « чигуна падедор ояд ӯро каромат ? » гуфт : « фарогирад ҳрончаҳ хоҳад аз онҷо ки хоҳад чунонкӣ хоҳад . »

از سهلِ عبداللّه حکایت کنند که گفت:« هر که اندر دنیا چهل روز زاهد گردد بصدق و چهل روز باخلاص، او را کرامات پدیدار آید و اگر پدیدار نیاید خلل اندر زهد او افتاده باشد» و گفتند:« چگونه پدیدار آید او را کرامت؟» گفت:« فراگیرد هرآنچه خواهد از آنجا که خواهد چنانکه خواهد.»

Абуҳурираи разии аллоҳ анҳу гуяд ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт : « мардӣ буд ки сухан мегуфт бо касе овоз раъдӣ бишунид , аз миёни абрӣ ки андари миён он гуфтандӣ бӯстони фалонро оби даҳ , он меғ биёмад ба бустони он мард , об бирехт , аз пас меғ фаро шуд мардии андари миёни бустони истода буд гуфт : « ном ту чист ? » гуфт : « фалони бен фалон » гуфт : « ин ғаллаи бустон чаҳ кунӣ ? » гуфт : « чаро май пурсӣ ? » гуфт : « овозӣ шунидам азин абр ки меғро гуфтанд бустони фалонро оби даҳ » гуфт : « акнӯн чун май пурсӣ ман иртифоъи ин бустон ба се қисмати бикунами қисматии хештанроу аҳлро бозгирму қисматӣ ба иморат бустон кунам бар мискинону роҳи гузарон бакор дорам . »

ابوهریره رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که پیغامبر صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت: « مردی بود که سخن می‌گفت با کسی آواز رعدی بشنید، از میان ابری که اندر میان آن گفتندی بوستان فلان‌را آب ده، آن میغ بیامد به بستان آن مرد، آب بریخت، از پسِ میغ فرا شد مردی اندر میان بستان ایستاده بود گفت: « نام تو چیست؟ » گفت: « فلان بن فلان » گفت: « این غلّهٔ بستان چه کنی؟ » گفت: « چرا می‌پرسی؟ » گفت: « آوازی شنیدم ازین ابر که میغ را گفتند بستانِ فلان را آب ده» گفت: « اکنون چون می‌پرسی من ارتفاع این بستان به سه قسمت بکنم قسمتی خویشتن را و اهل را بازگیرم و قسمتی به عمارت بستان کنم بر مسکینان و راه‌گذران بکار دارم.»

Ҳамзаи бен Абдуллоҳ алълўӣ гуяд : « наздики абўолхир тинонӣ шудам ва эътиқод карда будам ки бар вай салом кунам ва ҳеҷ чиз нахӯрам чун аз наздик ӯ беруни омадам , пора фаро шудам , вай аз пас ман меомаду тибқии таом бар даст гуфт : « эй ҷавон мард бихӯр азин таоми мо ки аз нияти ту рост шуд »у абўолхири тинонии машҳур буд бкромот .

حمزة بن عبداللّه العلوی گوید:« نزدیک ابوالخیر تینانی شدم و اعتقاد کرده بودم که بر وی سلام کنم و هیچ چیز نخورم چون از نزدیک او بیرون آمدم، پارهٔ فرا شدم، وی از پس من می‌آمد و طبقی طعام بر دست گفت: « ای جوان‌مرد بخور ازین طعام ما که از نیّت تو راست شد » و ابوالخیر تینانی مشهور بود بکرامات.

Абунаср Сироҷ гуфт кӣ мо ба тстр раседем онҷои хонае дидем дар ҷойгоҳ ки саҳли бен Абдуллоҳи худро сохта буд мардумони он хонаро хона ӣ шери ҳамеи хонданд , мо бпрсидим ки : « чаро чунин михўоннд ? » гуфтанд : « шерони пеши саҳл Абдуллоҳ омадандӣ ва эшонро дарин хона фиристодӣ ва эшонро гӯшт додӣ ва мизбонӣ кардӣ пас эшонро раҳо кардӣ то брФтндӣ »у аҳли тстри бад-ӣни сухан муттафиқ буданд .

ابونصرِ سرّاج گفت کی ما به تستر رسیدیم آنجا خانه‌ای دیدیم در جایگاه که سهل بن عبداللّه خود را ساخته بود مردمان آن خانه را خانه‌ی شیر همی‌خواندند، ما بپرسیدیم که : « چرا چنین میخوانند ؟» گفتند: « شیران پیش سهل عبداللّه آمدندی و ایشان‌را درین خانه فرستادی و ایشان‌را گوشت دادی و میزبانی کردی پس ایشان‌را رها کردی تا برفتندی » و اهل تستر بدین سخن متّفق بودند.

Аз иброҳӣми рқӣ ҳикоят кунанд ки ӯ гуфт бсломи абўолхир титонӣ шудам , намоз шом мекард , сурати фотиҳаи рост брнтўонст хонд , бо хештан гуфтам ранҷи ман зойеъ шуд чун намозро салом додам , бтҳорт берун шудам ширӣ азим биёмаду қасд ман кард бози наздик вай шудам ва бигуфтам ширии қасд ман кард берун омаду бонг бар шер зад ва гуфт нагуфта будам шуморо ки меҳмонони маро ранҷа мадоред шер бирафт ва ман таҳорат кардаму боз омадам гуфт шумо бар рост кардани зоҳири машғӯли шадид аз шери бтрсидид ва мо ботин рост кардем шер аз мо битарсед .

از ابراهیم رَقّی حکایت کنند که او گفت بسلام ابوالخیر تیتانی شدم، نماز شام می کرد، سورت فاتحه راست برنتوانست خواند، با خویشتن گفتم رنج من ضایع شد چون نماز را سلام دادم، بطهارت بیرون شدم شیری عظیم بیامد و قصد من کرد باز نزدیک وی شدم و بگفتم شیری قصد من کرد بیرون آمد و بانگ بر شیر زد و گفت نگفته بودم شما را که مهمانان مرا رنجه مدارید شیر برفت و من طهارت کردم و باز‌آمدم گفت شما بر راست کردن ظاهر مشغول شدید از شیر بترسیدید و ما باطن راست کردیم شیر از ما بترسید.

Ҷаъфари хулдиро гӯйанд нигинӣ буд рӯзии андар диҷла афтоду вай дуое донист озмуда , он дуо бихонад , нигини андари миёни баррагӣ чанд ки дар миён об меомад бозёфт .

جعفر خُلْدی را گویند نگینی بود روزی اندر دجله افتاد و وی دعایی دانست آزموده، آن دعا بخواند، نگین اندر میان برگی چند که در میان آب می‌آمد بازیافت.

Абунаср Сироҷ гуяд дуои ин буд ки гуфт ё ҷомеъи анноси лиўми лориби фӣаи аҷмъи алии золтӣ .

ابونصرِ سرّاج گوید دعا این بود که گفت یا جامِعَ النّاسِ لِیَوْمٍ لارَیْبَ فیهِ اجْمَعْ عَلیَّ ضالَّتی.

Абунаср гуяд Абутаййиби ъкии ҷузвӣ бмн намӯд ин дуои дарави набишта буд ки ҳаркас ки ин дуо бархонад гум шуда бозёбад ва он ҷузви авроқ бисёр буданд .

ابونصر گوید ابوطیّب عَکّی جزوی بمن نمود این دعا درو نبشته بود که هرکس که این دعا برخواند گم شده بازیابد و آن جزو اوراق بسیار بودند.

Аз Аҳмади тобронии сарахсии пурсидам ки турои ҳеҷ каромот бӯда аст гуфт андари абтдоءи иродат бисёр будӣ ки марои сангӣ ё обӣ боистӣ ки бидон астнҷо кунам нёФтмии чизе аз ҳавои фарои грФтмӣ , гавҳарӣ будӣ , бидон астнҷо кардамӣу биндохтмӣ пас гуфт каромотро чаҳ хатар буд мақсӯд аз ваии зиёдати яқин буд андари тавҳиди ҳаркии биҷузи азуи худоӣ , офаридагор надонад агар чизе бинад ба одат ё ноқизи одат ҳар ду яке буд пеш ӯ .

از احمد طابرانی سرخسی پرسیدم که ترا هیچ کرامات بوده است گفت اندر ابتداء ارادت بسیار بودی که مرا سنگی یا آبی بایستی که بدان استنجا کنم نیافتمی چیزی از هوا فرا گرفتمی، گوهری بودی، بدان استنجا کردمی و بینداختمی پس گفت کرامات را چه خطر بود مقصود از وی زیادت یقین بود اندر توحید هرکه بجز ازو خدای، آفریدگار نداند اگر چیزی بیند به عادت یا ناقض عادت هر دو یکی بود پیش او.

Абўолхир басарӣ гуяд бъбодони мардӣ буд сиёҳ , андари вайронҳо будӣ , вақте чизе хӯрданӣ барграфтам ва ба талаб ӯ шудам чун вайро чашм бар ман афтод табассум кард ва ба даст ишорат кард ба замини ҳама рӯй замини зар буд ки ҳаме дирафшед гуфт : « биор то чаҳ дорӣ » ба вай додам ончии доштам ва ман аз ҳол ӯ бтрсидм ва бигурехтам .

ابوالخیرِ بصری گوید بعبّادان مردی بود سیاه، اندر ویرانها بودی، وقتی چیزی خوردنی برگرفتم و به طلب او شدم چون وی را چشم بر من افتاد تبسّم کرد و به دست اشارت کرد به زمین همه روی زمین زر بود که همی درفشید گفت:« بیار تا چه داری » به وی دادم آنچه داشتم و من از حال او بترسیدم و بگریختم.

Аҳмдбни ътоء рӯдборӣ гуяд ки маро дар таҳорати васвос будӣ шабии об бисёр бирехтам то ба ҳаддӣ ки дили ман танг шуд аз бисёре ки об май рехтам , дили ман ором намегирифт гуфтам : « худовандо афв кун маро » овозӣ шунидам ки касе маро гуфтӣ афв дар илмаст чун ин сухан ба гӯш ман расед он аз ман зоӣл шуд .

احمدبن عطاء رودباری گوید که مرا در طهارت وسواس بودی شبی آب بسیار بریختم تا به حدّی که دل من تنگ شد از بسیاری که آب می‌ریختم، دل من آرام نمی‌گرفت گفتم: « خداوندا عفو کن مرا »  آوازی شنیدم که کسی مرا گفتی عفو در علم است چون این سخن به گوش من رسید آن از من زائل شد.

Мансур мағрибӣ гуяд баъд аз он рӯзии ибни аторо дидам ки дар саҳро бар заминӣ нишаста буд ки бар онҷои осори гӯсфанд буд , бесаҷҷода , гуфтам : « эй шайхи ин осор гӯсфандаст » гуфт : « фуқаҳои андарин хилоф кардаанд . »

منصور مغربی گوید بعد از آن روزی ابن عطا را دیدم که در صحرا بر زمینی نشسته بود که بر آنجا آثار گوسفند بود، بی سجّاده، گفتم: « ای شیخ این آثار گوسفند است » گفت: « فقها اندرین خلاف کرده‌اند.»

Абусулаймон хавос гуяд вақте бар дрозгўшӣ нишаста будам ,у магаси вайро май рнҷониду сар дар миёни ду даст мекард чӯбӣ дар дасти доштам бар сар вай мезадам дар он миён сар баровард гуфт бизан ки бар сари хеш май занӣ .

ابوسلیمان خوّاص گوید وقتی بر درازگوشی نشسته بودم، و مگس وی را می‌رنجانید و سر در میان دو دست می‌کرد چوبی در دست داشتم بر سر وی می‌زدم در آن میان سر برآورد گفت بزن که بر سر خویش می‌زنی.

Ҳусайни бен Аҳмад розӣ гуяд Абусулаймонро гуфтам ин туро афтодааст , ҳамчунин гуфт оре чунонаст ки май шинавӣ .

حسین بن احمد رازی گوید ابوسلیمان را گفتم این ترا افتاده است، همچنین گفت آری چنانست که می‌شنوی.

Абуалҳусайн нурӣ гуяд чизеи андари дили ман буд , аз каромоти пораи Не аз кӯдакии фарои ситадам ва дар миёни ду заврақи миёни дарёи боистодм ва гуфт ба иззати ту агар моҳеи брнёиди маро , се ратл , хештан ғарқ кунам моҳии баромади се ратл , хабар ба ҷунайд расед гуфт ҳукми ваии он будӣ ки аждаҳоеи баромадӣ ва ӯро бгзидӣ .

ابوالحسین نوری گوید چیزی اندر دل من بود، از کرامات پاره نیی از کودکی فرا ستدم و در میان دو زورق میان دریا بایستادم و گفت به عزّت تو اگر ماهیی برنیاید مرا، سه رطل، خویشتن غرق کنم ماهی برآمد سه رطل، خبر به جنید رسید گفت حکم وی آن بودی که اژدهایی برآمدی و او را بگزیدی.

Абуҷаъфар ҳаддод гуяд устоди ҷунайд ки ба Макка будам , мӯии серуми дароз шуда буд марои ҳеҷ чиз набӯд ки ба ҳҷоми додмӣ ки мӯии ман боз кардӣ , ман ба ҳҷомии расидам ки дар рӯй ваии асар хайр дидам , ӯро гуфтам ин мӯии ман боз кунӣ худоиро ? гуфт нъми вкромаҳ дар пеш ӯ яке аз абноء дунё нишаста буд то мӯӣ боз кунад ӯро барангехт ва маро бинишонаду мӯии ман боз кард пас коғазӣ ба ман дод , дарме чанд дар онҷо , гуфт бошад ки турои ин ба кор ояд , ба харҷ кун . Ман ин бстдм ва эътиқод кардам бо хештан ки аввали чизе ки маро футуҳ бошад бидон ҳҷоми орм , дар масҷид рафтам , яке маро пеш омад аз бародарон ва гуфт бародарӣ аз он ту турои сраҳ Фрстидаҳаст аз Басра , дар онҷои сесад динор , ман бирафтам ва он бстдму пеши ҳҷоми барадам ва гуфтам ки ин бхрҷ кун ҳҷом маро гуфт эй шайхи шарм надорӣ гуфтӣ мӯии ман барои худоӣ боз кун пас ба мисли ин бози пеши ман ое бозгард ъоФоки аллоҳ .

ابوجعفرِ حدّاد گوید استاد جنید که به مکّه بودم، موی سرم دراز شده بود مرا هیچ چیز نبود که به حجّام دادمی که موی من باز کردی، من به حجّامی رسیدم که در روی وی اثر خیر دیدم، او را گفتم این موی من باز کنی خدای‌را ؟ گفت نَعَمْ وَکَرامَةً در پیش او یکی از ابناء دنیا نشسته بود تا موی باز کند او را برانگیخت و مرا بنشاند و موی من باز کرد پس کاغذی به من داد، درمی چند در آنجا، گفت باشد که ترا این به کار آید، به خرج کن. من این بستدم و اعتقاد کردم با خویشتن که اوّل چیزی که مرا فتوح باشد بدان حجّام آرم، در مسجد رفتم، یکی مرا پیش آمد از برادران و گفت برادری از آن تو ترا صُرّهٔ فرستیده است از بصره، در آنجا سیصد دینار، من برفتم و آن بستدم و پیش حجّام بردم و گفتم که این بخرج کن حجّام مرا گفت ای شیخ شرم نداری گفتی موی من برای خدای باز کن پس به مثل این باز پیش من آیی بازگرد عافاکَ اللّهُ.

Ибн солим гуяд ки чун асҳқи бен Аҳмад фармон ёфт саҳли бен Абдуллоҳи андари савмиъа ӯ шуд сФтӣ ёфт , ду шиша дар онҷо , яке чизеи сурх дар онҷо буд ва яке чизеи сифеду шӯшаҳои зару сим буд дар савмиъа , он шӯшаҳо ба диҷлаи андохту ончӣ дар он шишаҳо буд бо хоки бёмихт ва бар асҳқи аўом буд , ибн солим гуяд саҳлро гуфтам чаҳ буд андари он шиша ҳо гуфт онки як шиша агар дирами сангӣ аз он бар чандини мисқоли миси афканӣ зар гардад ва аз он дигар , дирами сангӣ бар чандини миси афканӣ сим гардад гуфтам пас чаро аўоми ваии бндодӣ эй дӯст гуфт аз имон худ тарсидам .

ابن سالم گوید که چون اسحق بن احمد فرمان یافت سهل بن عبداللّه اندر صومعهٔ او شد سَفَطی یافت، دو شیشه در آنجا، یکی چیزی سرخ در آنجا بود و یکی چیزی سفید و شوشه‌های زر و سیم بود در صومعه، آن شوشه‌ها به دجله انداخت و آنچه در آن شیشه‌ها بود با خاک بیامیخت و بر اسحق اوام بود، ابن سالم گوید سهل را گفتم چه بود اندر آن شیشه‌ها گفت آنک یک شیشه اگر درم سنگی از آن بر چندین مثقال مس افکنی زر گردد و از آن دیگر، درم سنگی بر چندین مس افکنی سیم گردد گفتم پس چرا اوام وی بندادی ای دوست گفت از ایمان خود ترسیدم.

Ҳикоят кунанд аз нурӣ ки вақте бкнор диҷла омад то боз гузарад , ҳар ду канораи диҷлаи боз якдигар омаданд пайваста шуда , нурӣ боз гардид гуфт бъзти ту ки нагузарам ало дар заврақ .

حکایت کنند از نوری که وقتی بکنار دجله آمد تا باز گذرد، هر دو کنارۀ دجله باز یکدیگر آمدند پیوسته شده، نوری باز گردید گفت بعزّت تو که نگذرم الّا در زورق.

Аҳмдбни Юсуфи банно ҳикоят кунад ки Абӯтуроби Нахшабии соҳиби каромот буд , вақте бозуи бсФрӣ берун шудам ва мо чиҳил кас будем ва моро фоқа расед дар роҳ , Абӯтуроб аз иксў шуд , меомад ва як хӯша ангур биоварад мо аз он бихӯрадем дар миёни мо ҷавонӣ буд аз он нахурд Абӯтуроб ӯро гуфт бихӯр ҷавон гуфт ки эътиқоди ман бо худоӣ онаст ки ба тарк маълум бигӯям , акнӯн ту маълум ман шудӣ , баъд бо ту суҳбат нахоҳам кард Абӯтуроб гуфт ӯро бо худ соз .

احمدبن یوسف بنّا حکایت کند که ابوتراب نخشبی صاحب کرامات بود، وقتی بازو بسفری بیرون شدم و ما چهل کس بودیم و ما را فاقه رسید در راه، ابوتراب از یکسو شد، می آمد و یک خوشه انگور بیاورد ما از آن بخوردیم در میان ما جوانی بود از آن نخورد ابوتراب او را گفت بخور جوان گفت که اعتقاد من با خدای آن است که به ترک معلوم بگویم، اکنون تو معلوم من شدی، بعد با تو صحبت نخواهم کرد ابوتراب گفت او را با خود ساز.

Аз Абунасри Сироҷ ҳикоят кунанд ки Абуязид гуфт Абӯалии санадии наздик ман омад анбонӣ бадаст дошт пеш ман бирехт ҳамаи гавҳар буд гуфтам вайро аз куҷо оварадӣ ? гуфт ба водӣеи расидам , ин дидам чун чароғ метофт , ин бардоштам гуфтам ҳоли ту чигуна буд андари он вақт ки дар он водӣ шудӣ ? гуфт вақти фатрат буд аз ончии ман андрў будам пеш аз он .

از ابونصر سرّاج حکایت کنند که ابویزید گفت ابوعلی سِنْدی نزدیک من آمد انبانی بدست داشت پیش من بریخت همه گوهر بود گفتم وی‌را از کجا آوردی ؟ گفت به وادییی رسیدم، این دیدم چون چراغ می‌تافت، این برداشتم گفتم حال تو چگونه بود اندر آن وقت که در آن وادی شدی ؟ گفت وقت فترت بود از آنچه من اندرو بودم پیش از آن.

Абуязидро гуфтанд фалони кас ба шабӣ ба Макка шавад гуфт Иблис ба соъатӣ аз машриқ ба мағриб шаваду андари лаънати хдоист . Гуфтанд фалони кас бар об меравад ва дар ҳаво мепурд гуфт моҳӣ низ бар об мераваду мурғ дар ҳаво май пурд .

ابویزید را گفتند فلان کس به شبی به مکّه شود گفت ابلیس به ساعتی از مشرق به مغرب شود و اندر لعنت خدایست. گفتند فلان کس بر آب می‌رود و در هوا می‌پرد گفت ماهی نیز بر آب می‌رود و مرغ در هوا می‌پرد.

Ибн солим гуяд аз падар хеш шунидам ки мардӣ буд , дар суҳбати саҳли Абдуллоҳ , абдурраҳмони бен Аҳмад ном дошт , рӯзии саҳли Абдуллоҳро гуфт ки вақт мебошад ки вузӯе кунам барои намозро андакии об аз аъзоъи ман ҷудо мешавад ҳамчун сбикҳои зару сим , бар замин меояд саҳл гуфт ки ту ндонӣ кӯдакон чун бгринди аишонрои чизе дар пеш ниҳанд то бидон машғӯл шаванд ва бозӣ кунанд .

ابن سالم گوید از پدر خویش شنیدم که مردی بود، در صحبت سهلِ عبداللّه، عبدالرّحمن بن احمد نام داشت، روزی سهل عبداللّه را گفت که وقت می‌باشد که وضویی کنم برای نماز را اندکی آب از اعضاء من جدا می‌شود همچون سبیکهای زر و سیم، بر زمین می‌آید سهل گفت که تو ندانی کودکان چون بگریند ایشانرا چیزی در پیش نهند تا بدان مشغول شوند و بازی کنند.

Саҳл Абдуллоҳ гуяд фозилтарин кароматҳои ту онаст ки хуии мазмум бадал кунӣ ба хуии Маҳмӯд .

سهلِ عبداللّه گوید فاضل‌ترین کرامت‌های تو آن است که خوی مذموم بَدَل کنی به خوی محمود.

Ҷунайд ҳикоят кунад ки рӯзӣ дар наздик сиррӣ шудам , сиррӣ гуфт гнҷшгии наздик ман омад ҳар рӯз ва бар даст ман нишастӣ , ноне ё чизеи дигари фарои пеш ӯ доштамӣ бихӯрадӣ якбор фурӯ омад ва бар даст ман нанишаст , бо худ андешедам то чаҳ сабаб бӯда сет ? ёдам омад ки намаки хуш хӯрда будам ки ба ҳамаи гӯна такаллуф карда буданд аз тухм ҳо гуфтам « тавба кардам ки баъд азин нахӯрам » гнҷшг биёмад ва бар даст ман нишаст ва чизе бихӯрад .

جنید حکایت کند که روزی در نزدیک سری شدم، سری گفت گنجشگی نزدیک من آمد هر روز و بر دست من نشستی، نانی یا چیزی دیگر فرا پیش او داشتمی بخوردی یکبار فرو آمد و بر دست من ننشست، با خود اندیشیدم تا چه سبب بوده‌ست ؟ یادم آمد که نمک خوش خورده بودم که به همه گونه تکلّف کرده بودند از تخم‌ها گفتم « توبه کردم که بعد ازین نخورم» گنجشگ بیامد و بر دست من نشست و چیزی بخورد.

Абубакр дқоқ гуяд андари тӣа банӣ Исроил мерафтам бар хотир ман даромад ки илми ҳақиқати ҷудо буд аз илми шариъати ҳотифӣ овоз дод ки ҳар ҳақиқат ки бо шариъат мувофиқ набӯд куфраст .

ابوبکر دقّاق گوید اندر تیه بنی اسرائیل می‌رفتم بر خاطر من درآمد که علم حقیقت جدا بود از علم شریعت هاتفی آواز داد که هر حقیقت که با شریعت موافق نبود کفرست.

Касе гуяд пеш хиролнсоҷ будам , мардӣ биёмад ва гуфт ёших дай дидам туро ки ресмони бФрўхтӣ ба ду дирам аз пас ту биёмадам ва аз гӯша ӣ азорт бикшодам акнӯн дастами фароҳам амдаҳаст хиролнсоҷ бихандеду ишорати бадаст ӯ кард , кушода шуд дастҳои ӯ , пас гуфт бирав бад-ӣни дирами чизе барои аёлу дигар ин макун .

کسی گوید پیش خیرالنّساج بودم، مردی بیامد و گفت یاشیخ دی دیدم ترا که ریسمان بفروختی به دو درم از پس تو بیامدم و از گوشه‌ی ازارت بگشادم اکنون دستم فراهم امده است خیرالنّساج بخندید و اشارت بدست او کرد، گشاده شد دستهای او، پس گفت برو بدین درم چیزی برای عیال و دیگر این مکن.

Аҳмдбн мҳмдолслмӣ гуяд наздики зўолнўн мисрӣ шудам рӯзии таштии заррин дар пеш ӯ дидам , грдбргрди аўбр , таййибҳо аз анбару машку ончӣ бад-ӣн монад , маро гуфт туе ки андари наздики мулӯки шӯии андари ҳоли басти эшон пас дарме ба ман дод то ба Балх аз он дирам нафақа мекардам .

احمدبن محمّدالسُلَمی گوید نزدیک ذوالنّون مصری شدم روزی طشتی زرین در پیش او دیدم، گردبرگرد اوبر، طیبها از عنبر و مشک و آنچه بدین ماند، مرا گفت تویی که اندر نزدیک ملوک شوی اندر حال بسط ایشان پس درمی به من داد تا به بلخ از آن درم نفقه می‌کردم.

Абӯсаид хроз гуяд андар сафарӣ будам , ҳар се рӯзи чизе падедор омадӣ , бхўрдмӣу брФтмӣ , якбор се бигузашт ҳеҷ чиз падед наомад заъиф шудам , ҳотифӣ овоз дод ки сабабии дўстри дорӣ ё қӯтӣ гуфтам қӯтӣ бархестам ҳоле ва бирафтам ва то дувоздаҳ рӯз ҳеҷ наёфтам ва заъиф нашудам .

ابوسعید خرّاز گوید اندر سفری بودم، هر سه روز چیزی پدیدار آمدی، بخوردمی و برفتمی، یکبار سه بگذشت هیچ چیز پدید نیامد ضعیف شدم، هاتفی آواز داد که سَبَبی دوستر داری یا قوّتی گفتم قوّتی برخاستم حالی و برفتم و تا دوازده روز هیچ نیافتم و ضعیف نشدم.

Муртаиш гуяд аз хавос шунидам ки гуфт вақте , роҳи бодия гум кардам , андари бодияи шахсеро дидам фароз омад ва маро гуфт саломи алейк ту роҳ гум карда гуфтам оре , гуфт турои роҳи намояму гомӣ чанд андари пеш ман бирафт ва аз чашми ман ғоиб шуд чун бнгристм бар шоҳ роҳ будам , ҳаргиз низ , пас аз он роҳ гум накардам ва дар сафар , гуруснагӣу тишнагӣ маро набӯд .

مُرْتَعِش گوید از خوّاص شنیدم که گفت وقتی، راه بادیه گم کردم، اندر بادیه شخصی را دیدم فراز آمد و مرا گفت سَلامٌ عَلَیْکَ تو راه گم کردهٔ گفتم آری، گفت ترا راه نمایم و گامی چند اندر پیش من برفت و از چشم من غایب شد چون بنگریستم بر شاه راه بودم، هرگز نیز، پس از آن راه گم نکردم و در سفر، گرسنگی و تشنگی مرا نبود.

Абуубайди басарӣ чун моҳ рамазон омадӣ занро гуфтӣ дар хонаи бгли ббндоӣ ва ҳар шаби як гарда ба равзани хонаи дроФкн ва дар хона май будӣ чун иди даромадӣ , зан дар хонаи бозкрдии сӣ гардаи онҷои ниҳода будӣ , на бихуфтӣ ва на таом хӯрдӣ ва на ракаатии намоз аз вай фӯт шудӣ .

ابوعُبَیْد بُسْری چون ماه رمضان آمدی زن‌را گفتی درِ خانه بگل ببندای و هر شب یک گرده بِه رَوْزَن خانه درافکن و در خانه می‌بودی چون عید درآمدی، زن درِ خانه بازکردی سی گرده آنجا نهاده بودی، نه بخفتی و نه طعام خوردی و نه رکعتی نماز از وی فوت شدی.

Ибн алҷло гуяд чун падари ман вафот ёфт , баъд аз вафот бихандед ва ҳечкас далерӣ надошт ки вайро бишустӣ гуфтанд ӯ зиндааст то яке аз перон ки аз ақрони вай буд биёмад ва ӯро бишуст .

ابن الْجَلا گوید چون پدر من وفات یافت، بعد از وفات بخندید و هیچکس دلیری نداشت که وی‌را بشستی گفتند او زنده است تا یکی از پیران که از اقران وی بود بیامد و او را بشست.

Ва гӯйанд саҳли Абдуллоҳ чун таом хӯрдӣ заъиф шудӣ ва чун гурусна будӣ қавӣ шудӣ ва ҳар ба ҳафтод рӯзи якбор таом хӯрдӣ .

و گویند سهل عبداللّه چون طعام خوردی ضعیف شدی و چون گرسنه بودی قوی شدی و هر به هفتاد روز یکبار طعام خوردی.

Ҳам ӯро гӯйанд дар охири умр бар замин бимонад ва бар натавонистӣ хост чун вақти намози даромадии дасту поиш рост шудӣ то намоз кардӣ бар пой чун намози бгзордии ҳам бозон одат шудӣ .

هم او را گویند در آخر عمر بر زمین بماند و بر نتوانستی خاست چون وقت نماز درآمدی دست و پایش راست شدی تا نماز کردی بر پای چون نماز بگزاردی هم بازان عادت شدی.

Абўолҳорс аўлосӣ гуяд сӣ сол чунон будам ки забони ман сухан нагуфтӣ магар аз сари ман пас ҳол аз он бигардед , сӣ соли сар ман нишнид магар аз худои таъолӣ .

ابوالحارث اولاسی گوید سی سال چنان بودم که زبان من سخن نگفتی مگر از سِرّ من پس حال از آن بگردید، سی سال سِرّ من نشنید مگر از خدای تعالی.

Абуумрон воситӣ гуяд андар киштӣ будам , бо аҳли хеш , киштӣ бишикаст ва ману зан бар таҳта Эй бимонадам ва он занро вақт фаро расед ки бори бунаад , андари ҳоли кӯдакӣ ба вуҷӯд омад ва он зани бонг ҳаме кард аз тишнагӣ ва ман мегуфтам ҳамин соъати роҳатӣ падедор ояд , сари бардоштаму мардиро дидам андар ҳаво нишаста , занҷирии заррин дар дасту кӯзае ёқӯти андари вай баста гуфт : « бигирӣд ва об хуред » кӯзаи бстдм ва об хӯрдем , бўётр аз машк ва сардтар аз барфу ширинтар аз шукр буд , гуфтам ту кистӣ рҳмк аллоҳ гуфт бандаам аз худованди ту , гуфтам ба чаҳ раседӣ бад-ӣн ҷойгоҳ гуфт барои ӯ аз ҳавои хеши дасти бдоштм , маро бар ҳавои нишонд ва аз чашми ман ғоиб шуд .

ابوعمران واسطی گوید اندر کشتی بودم، با اهل خویش، کشتی بشکست و من و زن بر تخته ای بماندم و آن زن‌را وقت فرا رسید که بار بنهد، اندر حال کودکی به وجود آمد و آن زن بانگ همی‌کرد از تشنگی و من می‌گفتم همین ساعت راحتی پدیدار آید، سر برداشتم و مردی را دیدم اندر هوا نشسته، زنجیری زرین در دست و کوزه ای یاقوت اندر وی بسته گفت: « بگیرید و آب خورید » کوزه بستدم و آب خوردیم، بویاتر از مشک و سردتر از برف و شیرین تر از شکر بود، گفتم تو کیستی رَحِمَکَ اللّهُ گفت بندهٔ ام از خداوندِ تو، گفتم به چه رسیدی بدین جایگاه گفت برای او از هوای خویش دست بداشتم، مرا بر هوا نشاند و از چشم من غایب شد.

Зўолнўн мисрӣ гуяд ҷавонӣ дидам дар каъба , бисёр намоз мекард ба наздик ӯ шудам ва гуфтам намоз бисёр мекунӣ гуфт мунтазир дастурӣам ба бозгаштан , рқъаҳ Эй дидам ки пеш ӯ фурӯ омад , бар ваии набишта ки ман алъзизи алғФўри илои абдии алсодқи бози гирд ҳарчӣ кардӣ гузаштау ояндаи омрзидми ҳама .

ذوالنّون مصری گوید جوانی دیدم در کعبه، بسیار نماز می‌کرد به نزدیک او شدم و گفتم نماز بسیار می‌کنی گفت منتظر دستوری ام به بازگشتن، رقعه‌ای دیدم که پیش او فرو آمد، بر وی نبشته که مِنَ الْعَزیزِ الْغَفورِ اِلَی عَبْدِی الصّادقِ باز گرد هرچه کردی گذشته و آینده آمرزیدم همه.

Касе ҳикоят кунад гуяд ба Мадинаи расӯли слии аллоҳи алайҳ вслм будам , суханҳо ҳаме рафт мардии нобӣно ба наздик мо нишаста буд сухани мо самоъ мекард , ба наздик мо омад ва гуфт ба сухан шумо биёсудам , бидонед ки марои аёлу фарзанд буд рӯзӣ ба бақиъ шудам ба ҳизум чидан , ҷавонӣ дидам пероҳании каттони пӯшида ва наълин андари ангушти овехтаи ман пиндоштам ки роҳ гум кардааст , қасд ӯ кардам то ҷома аз ваии бустонам фаро шудам ва гуфтам ҷома бикаш гуфт бирав ба саломати ду се бор бигуфтам гуфт ночор бояд ҷома бикунам гуфтам оре гуфт чун чора нест ишорат кард ба ду ангушт ба чашм аз давр ва ҳар ду чашми ман фурӯи рехт дар ҳол , гуфтам ба худоӣ бар ту ки бигӯе то ту ке гуфт иброҳӣми хавоси м .

کسی حکایت کند گوید به مدینهٔ رسول صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بودم، سخن‌ها همی رفت مردی نابینا به نزدیک ما نشسته بود سخن ما سماع می‌کرد، به نزدیک ما آمد و گفت به سخن شما بیاسودم، بدانید که مرا عیال و فرزند بود روزی به بقیع شدم به هیزم چیدن، جوانی دیدم پیراهنی کتان پوشیده و نعلین اندر انگشت آویخته من پنداشتم که راه گم کرده‌است، قصد او کردم تا جامه از وی بستانم فرا شدم و گفتم جامه بکش گفت برو به سلامت دو سه بار بگفتم گفت ناچار باید جامه بکنم گفتم آری گفت چون چاره نیست اشارت کرد به دو انگشت به چشم از دور و هر دو چشم من فرو ریخت در حال، گفتم به خدای بر تو که بگویی تا تو کیی گفت ابراهیم خوّاص‌م.

Зўолнўн мисрӣ гуяд вақте андар киштӣ будам гавҳарии бдздиднд , касеро тӯҳмат карданд аз он мардумон ман гуфтам даст аз вай бидоред то ман боз бигӯям брФқ фаро шудам ваии гилӣмӣ бар сар кашида буд ва бихуфта сар аз гилӣм берун оварад андарин маънӣ бо вай ишоратӣ кардам , гуфт бмни ҳамеи гӯйӣ , савганд бар ту даҳум ёрб ки як моҳии бнгзории андарин дарё то бар сар об бияёд алои ҳарякӣ бо гавҳарӣ гуфт бнгристм рӯй дарёи ҳамаи моҳӣ буд ҳар яке бо гавҳарии андари даҳони он ҷавон бархесту хештани андари дарёи афканд ва бо канора шуд .

ذوالنّون مصری گوید وقتی اندر کشتی بودم گوهری بدزدیدند، کسی را تهمت کردند از آن مردمان من گفتم دست از وی بدارید تا من باز بگویم برفق فرا شدم وی گلیمی بر سر کشیده بود و بخفته سر از گلیم بیرون آورد اندرین معنی با وی اشارتی کردم، گفت بمن همی گویی، سوگند بر تو دهم یارب که یک ماهی بنگذاری اندرین دریا تا بر سر آب بیاید الّا هریکی با گوهری گفت بنگریستم روی دریا همه ماهی بود هر یکی با گوهری اندر دهان آن جوان برخاست و خویشتن اندر دریا افکند و با کناره شد.

Иброҳӣм хавос гуфт вақте андар бодия шудам , тарсое дидам , зуннор бар миёни баста бо ман ҳам роҳии хост иҷобат кардам ва ҳар ду рафтем ба ҳафт рӯз , маро гуфт ё роҳиб ҳанифӣ биор аз инбисот то чаҳ дорӣ ки гурусна ам гуфтам ёрб маро Фзиҳт магардон пеши ин кофари андари вақт тибқӣ дидам , пар аз нону бирёну рутабу кӯзае об , биоварадам ва ҳар ду бихӯрадем ва бирафтем ҳафт рӯзи дигари пас ман шитоб кардам ва гуфтам ё роҳиб тарсоён биор то чаҳ дорӣ ки навбат туаст , Асои бузаду такя бар он кард ва дуо кард ва тибқӣ дидам , бар онҷои таомҳо , азъоФи онк бар тибқи ман буд гуфт тағайюрии андар ман омад ва мутаҳайир шудам гуфтам азин таом нахӯрам , алҳоҳ кард бар ман ва маро гуфт бихӯр ки турои ду бишорат дорам яке онкӣ бигӯям ашҳади ани лоолаҳи алои аллоҳу ашҳади ани мҳмдои расӯли аллоҳу зуннор аз миён бикшод дигар гуфт гуфтам ёрб агар ин банда хатарӣ дорад ба наздики ту , футуҳии падедоровар моро ин бар ман бикшод ва ин чаҳ май бинии бФрстод иброҳӣм гуфт таом бихӯрадем ва бирафтему ҳаҷи бкрдим ва он марди солӣ ба Макка бинишасту онгоҳ фармон ёфт ва дар бтҳоءи Макка ӯро дафн карданд .

ابراهیم خوّاص گفت وقتی اندر بادیه شدم، ترسایی دیدم، زُنّار بر میان بسته با من هم راهی خواست اجابت کردم و هر دو رفتیم به هفت روز، مرا گفت یا راهب حنیفی بیار از انبساط تا چه داری که گرسنه‌ام گفتم یارب مرا فضیحت مگردان پیش این کافر اندر وقت طبقی دیدم، پر از نان و بریان و رطب و کوزه‌ای آب، بیاوردم و هر دو بخوردیم و برفتیم هفت روز دیگر پس من شتاب کردم و گفتم یا راهب ترسایان بیار تا چه داری که نوبت تو است، عصا بزد و تکیه بر آن کرد و دعا کرد و طبقی دیدم، بر آنجا طعامها، اضعاف آنک بر طبق من بود گفت تغیّری اندر من آمد و متحیّر شدم گفتم ازین طعام نخورم، الحاح کرد بر من و مرا گفت بخور که ترا دو بشارت دارم یکی آنکه بگویم اَشْهَدُ اَنْ لااِلهَ اِلّا اللّهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً رَسولُ اللّهِ و زُنّار از میان بگشاد دیگر گفت گفتم یارب اگر این بنده خطری دارد به نزدیک تو، فتوحی پدیدار آور ما را این بر من بگشاد و این چه می بینی بفرستاد ابراهیم گفت طعام بخوردیم و برفتیم و حج بکردیم و آن مرد سالی به مکّه بنشست و آنگاه فرمان یافت و در بطحاء مکّه او را دفن کردند.

Мҳмдбни алмборк алсўрӣ гуяд ки бо иброҳӣм адҳам будам андари роҳи байти алмуқаддаси вақти қилўлаҳи андари зери дарахтии анори фурӯи омадему ракаатӣ чанд намоз кардем ва овозӣ шунидам аз он дарахт ки ё абоосҳқи моро киромӣ кун ва азин бори ман чизе бихӯр иброҳӣми сар дар пеши афканд то се бор чунин бигуфт пас ин дарахт гуфт ё Муҳамад шафоат кун то аз бори ман чизе бихӯрад . Гуфтам ё абоосҳқ мешинавӣ бархесту дўнор боз кард яке бихӯрад ва яке ба ман дод бихӯрадаму турш буд ва он дарахтии кӯтоҳ буд чун бозгаштаму онҷо фаро раседем он дарахти нори бузург шуда буду нори ваии ширин ва дар ҳар солии ду бор баровардӣ ва ӯро румони алъобдин ном карданд обидон дар соя ӯ шудандӣ .

محمّدبن المبارک الصوری گوید که با ابراهیم ادهم بودم اندر راه بیت‌المقدّس وقت قیلوله اندر زیر درختی انار فرو آمدیم و رکعتی چند نماز کردیم و آوازی شنیدم از آن درخت که یا ابااسحق ما را کرامی کن و ازین بار من چیزی بخور ابراهیم سر در پیش افکند تا سه بار چنین بگفت پس این درخت گفت یا محمّد شفاعت کن تا از بار من چیزی بخورد. گفتم یا ابااسحق می شنوی برخاست و دونار باز کرد یکی بخورد و یکی به من داد بخوردم و ترش بود و آن درختی کوتاه بود چون بازگشتم و آنجا فرا رسیدیم آن درخت نار بزرگ شده بود و نار وی شیرین و در هر سالی دو بار برآوردی و او را رُمّان العابدین نام کردند عابدان در سایهٔ او شدندی.

Ҷобир рҳбӣ гуяд бештари аҳли рҳбаҳ мункир буданд каромотро , рӯзӣ бар ширӣ нишастам ва дар рҳбаҳ шудам ва гуфтам куҷоанд эшон ки авлиёъи худоро ба дурӯғ доранд пас аз он ҳеҷ чиз нагуфтанд .

جابر رَحْبی گوید بیشتر اهل رَحْبه منکر بودند کرامات را، روزی بر شیری نشستم و در رحبه شدم و گفتم کجااند ایشان که اولیاء خدا را به دروغ دارند پس از آن هیچ چیز نگفتند.

Мансур мағрибӣ гуяд яке аз бузургон аз Хизри алайҳ ассалом пурсед ки ҳечкас дидае бузургтар аз худ дар ртбт ? гуфт дидаам Абдурразоқи алснъонӣ , ҳадис ривоят мекард андари Мадинау мардумони гирд ӯ дар омада буданд ва мешуниданд , ҷавонӣ дидам аз давр нишаста , сар бар зонуи ниҳода , наздик ӯ шудам , гуфтам Абдурразоқи ҳадиси расӯли слии аллоҳи алайҳи вслм ривоят мекунад ва ту аз вай менашнавӣ гуфт ӯ ривоят аз гузашта мекунад ва ман аз ҳақ , ғоиб нестам . Гуфтам ӯро агар чунинаст ки мегӯйӣ ман кистам срброўрд ва гуфт ту бародари ман абўолъбоси Хизр , бдонстм ки худоиро бандагонӣанд ки ман эшонро нашиносам .

منصور مغربی گوید یکی از بزرگان از خضر عَلَیْهِ السَّلامُ پرسید که هیچکس دیده‌ای بزرگتر از خود در رتبت ؟ گفت دیده ام عبدالرّزاق الصَنعانی، حدیث روایت می‌کرد اندر مدینه و مردمان گرد او در آمده بودند و می‌شنیدند، جوانی دیدم از دور نشسته، سر بر زانو نهاده، نزدیک او شدم، گفتم عبدالرزّاق حدیث رسول صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ روایت می‌کند و تو از وی می‌نشنوی گفت او روایت از گذشته می‌کند و من از حق، غایب نیستم. گفتم او را اگر چنین است که میگویی من کیستم سربرآورد و گفت تو برادر من ابوالعبّاس خضر، بدانستم که خدای‌را بندگانی‌اند که من ایشان‌را نشناسم.

Гӯйанд ки иброҳӣми адҳамро рафиқӣ буд яҳёи ном , ба ҳам ибодат кардандӣ ва ин рафиқро ғурфае буд ки дар онҷо нишастӣу онро нардбон набӯд , чун хостӣ ки таҳорат кунад ба дар ғурфа омадӣ гуфтӣ лоҳўли влоқўаҳи алоболлаҳ ва дар ҳавои бпридии ҳам чунонк мурғ , то бар сар об шудӣ ва чун аз вузӯ фориғ шудӣ гуфтӣ лоҳўли влоқўаҳи алоболлаҳу боз ғурфа паридӣ .

گویند که ابراهیم ادهم را رفیقی بود یحیی نام، به هم عبادت کردندی و این رفیق را غرفه‌ای بود که در آنجا نشستی و آنرا نردبان نبود، چون خواستی که طهارت کند به در غرفه آمدی گفتی لاحَوْلَ وَلاقُوَّةَ الّابِاللّهِ و در هوا بپریدی هم چنانک مرغ، تا بر سر آب شدی و چون از وضو فارغ شدی گفتی لاحَوْلَ وَلاقُوَّةَ الّابِاللّهِ و باز غرفه پریدی.

АбуМуҳамади ҷаъфар алҳзо гуяд ки шогирдии АбуАмр ва астрхӣ мекардам ва чун маро хотирӣ афтодӣ бострхи омадамӣ ва аз ваии бпрсидмӣ ва бисёр хотир будӣ то онҷои ншдмӣ чун басарами даромадии вай аз астрхи ҷавоб боз додӣ .

ابومحمّد جعفر الحذّا گوید که شاگردی ابوعمرو و اصطرخی می‌کردم و چون مرا خاطری افتادی باصطرخ آمدمی و از وی بپرسیدمی و بسیار خاطر بودی تا آنجا نشدمی چون بسرّم درآمدی وی از اصطرخ جواب باز دادی.

Ҳикоят кунанд ки дарвешӣ фармон ёфт дар хонаи торик , чароғ мебоист талаб чароғ мекардем аз ногуҳи равшаноӣ аз равзани хона падедор омад то вайро бишустем чун фориғи шудем равшаноӣ бишуд гуфтӣ ки ҳаргиз набӯдааст .

حکایت کنند که درویشی فرمان یافت در خانهٔ تاریک، چراغ می‌بایست طلب چراغ می‌کردیم از ناگه روشنایی از روزن خانه پدیدار آمد تا وی‌را بشستیم چون فارغ شدیم روشنایی بشد گفتی که هرگز نبوده است.

Одами бен абӣ аёс гуяд бъсқлон будам , ҷавонии наздик мо омад ва ҳадис мекардем чун аз ҳадиси фориғи шудемии андари намози аистодимӣ , рӯзии маро видоъ кард ва гуфт ба Искандария хоҳам шуд аз пас ӯ фароз шудам . Дрмкӣ чанд ба вай додам наситад бо вай алҳоҳ кардам , даст фаро кард кафии реги андари ркўаҳи афканду пораи об аз дарё дар онҷои рехт ва маро гуфт бихӯр чун бнгристми паст ( ? писта )у шукр буд гуфт онкии ҳол ӯ чунин бошад дирами ту ба чаҳ кор ояд ӯро ? ва ин байтҳо бихонад .

آدم بن ابی ایاس گوید بعسقلان بودم، جوانی نزدیک ما آمد و حدیث می‌کردیم چون از حدیث فارغ شدیمی اندر نماز ایستادیمی، روزی مرا وداع کرد و گفت به اسکندریّه خواهم شد از پس او فراز شدم. درمکی چند به وی دادم نستد با وی الحاح کردم، دست فرا کرد کفی ریگ اندر رکوه افکند و پارهٔ آب از دریا در آنجا ریخت و مرا گفت بخور چون بنگریستم پست (؟پسته) و شکر بود گفت آنکه حال او چنین باشد درم تو به چه کار آید او را ؟ و این بیتها بخواند.

Шеър :

شعر:

Аз иброҳӣми оҷурӣ ҳикоят кунанд ки ӯ гуфт ҷуҳудӣ ба наздик ман омад ба тақозои вомӣ ки бар ман дошт ва ман бар дар туни хишт пухта нишаста будаму оташ дар зери хишт пухта мекардам , ҷуҳуд гуфт маро , ё иброҳӣми бурҳонӣ маро бинмоӣ то бар дасти ту мусулмон шавам гуфтам рост мегӯйӣ гуфт гӯям , гуфтам ҷома берун кун ҷома берун карду ҷома ӣ ӯ дар миёни ҷома ӣ хеши печидаму андари туни андохтаму бад-ӣн дар дар шудам ва ба дигари дарии беруни омадаму бози наздики ҷуҳуди омадам , ҷома ӣ марои ҳеҷ ?илам нарасида буду ҷома ӣ ҷуҳуди андари миёни ҷома ӣ ман ҳама бсухта буд ҷуҳуд дар соъат мусулмон шуд .

از ابراهیم آجُرّی حکایت کنند که او گفت جهودی به نزدیک من آمد به تقاضای وامی که بر من داشت و من بر در تونِ خشت پخته نشسته بودم و آتش در زیر خشت پخته میکردم، جهود گفت مرا، یا ابراهیم برهانی مرا بنمای تا بر دست تو مسلمان شوم گفتم راست میگویی گفت گویم، گفتم جامه بیرون کن جامه بیرون کرد و جامه‌ی او در میان جامه‌ی خویش پیچیدم و اندر تون انداختم و بدین در در‌شدم و به دیگر دری بیرون آمدم و باز نزدیک جهود آمدم، جامه‌ی مرا هیچ الم نرسیده بود و جامه‌ی جهود اندر میان جامه‌ی من همه بسوخته بود جهود در ساعت مسلمان شد.

Гӯйанд ҳабиби аҷамии рӯзи трўиаҳ , ӯро ба Басраи дидандӣу рӯзи арафа ба Арафот .

گویند حبیب عجمی روز ترویه، او را به بصره دیدندی و روز عرفه به عرفات.

Овардаанд ки аббоси муҳтадии заниро ба занӣ кард чун шаби зифоф буд пушаймонӣ бар вай афтод чун хост ки бо вай наздикӣ кунад заҷрӣу нафратӣ аз он зани бадв боз омад аз пеш вай бархест ва берун шуд баъд аз се рӯз шавҳарӣ омад он занро .

آورده‌اند که عبّاس مهتدی زنی را به زنی کرد چون شب زفاف بود پشیمانی بر وی افتاد چون خواست که با وی نزدیکی کند زجری و نفرتی از آن زن بدو باز آمد از پیش وی برخاست و بیرون شد بعد از سه روز شوهری آمد آن زن‌را.

Устод эмом гуяд қудси сира ки каромот инаст ки илмро бирав нигоҳ доштанд .

استاد امام گوید قُدِّسَ سِرُّهُ که کرامات این است که علم را برو نگاه داشتند.

Ва гӯйанд Фзил бар кӯҳӣ буд аз кӯҳҳои мно ва гуфт ки агар веле аз авлиёии худоӣ , ин кӯҳро гуяд ки бирав , баравад , кӯҳ дар ҳаракат омад Фзил гуфт сокин бош ки бад-ӣн на туро мехоҳам , кӯҳ сокин шуд .

و گویند فُضَیْل بر کوهی بود از کوههای منا و گفت که اگر ولیّی از اولیای خدای، این کوه را گوید که برو، برود، کوه در حرکت آمد فُضَیْل گفت ساکن باش که بدین نه ترا می‌خواهم، کوه ساکن شد.

Абдулвоҳиди зайди бобӯи ъосм басарӣ гуфт чаҳ кардӣ он вақт ки ҳуҷҷоҷи туро меҷуст гуфт ман андар манзарӣ будам , дар сарои бзднд ва дар омаданду маро аз онҷо бардоштанд чун бнгристми хештанро бар кӯҳ бўқбис дидам ба Макка гуфтам таом аз куҷо оварадӣ гуфт чун вақти рӯза гушӯдан будӣ перзанӣ биёмадӣ бар онҷо ва он ду қурс ки ба Басраи рӯза гшодмӣ биоварадӣ , Абдулвоҳид гуфт он дунё буд худои таъолии фармӯда буд ки абўъосмро хизмат кун .

عبدالواحد زید بابو عاصم بصری گفت چه کردی آن وقت که حجّاج ترا می‌جست گفت من اندر منظری بودم، در سرای بزدند و در آمدند و مرا از آنجا برداشتند چون بنگریستم خویشتن را بر کوه بوقُبَیْس دیدم به مکّه گفتم طعام از کجا آوردی گفت چون وقت روزه گشودن بودی پیرزنی بیامدی بر آنجا و آن دو قرص که به بصره روزه گشادمی بیاوردی، عبدالواحد گفت آن دنیا بود خدای تعالی فرموده بود که ابوعاصم را خدمت کن.

Гӯйанд омири ъбдқис аз Халифаи атои хуши бстдӣ ва ҳечкас пеш ӯ наомадӣ ки на ӯро чизе додӣ чун ба хона раседӣ , бозкшидндӣ , ҳамон қадар будӣ ки гирифта будӣ ҳеҷ кам наомадӣ .

گویند عامرِ عبدقیس از خلیفه عطای خوش بستدی و هیچکس پیش او نیامدی که نه او را چیزی دادی چون به خانه رسیدی، بازکشیدندی، همان قدر بودی که گرفته بودی هیچ کم نیامدی.

АбуАҳмад кабӣр гуяд аз шайхи Абуабдулло хафиф шунидам ки гуфт бўъмрўи зҷоҷӣ ҳикоят кард ки наздик ҷунайд шудам , хостам ки ба ҳаҷ шавам , ҷунайди маро дарме дод он бар мезар хеши бастам ва ҳеҷ манзил нарасидам ало ки дар он манзил рФқӣ ёфтам ва бидон дирам муҳтоҷ нашудам чун ҳаҷ кардам ва бозомадам , дар пеш ҷунайд шудам даст берун кард ва гуфт биор он дирам пас гуфт чаҳ гӯна буд гуфтам меҳр ба ҷой хешаст .

ابواحمد کبیر گوید از شیخ ابوعبداللّهِ خفیف شنیدم که گفت بوعمرو زُجاجی حکایت کرد که نزدیک جنید شدم، خواستم که به حجّ شوم، جنید مرا درمی داد آن بر میزْر خویش بستم و هیچ منزل نرسیدم الّا که در آن منزل رفقی یافتم و بدان درم محتاج نشدم چون حجّ کردم و بازآمدم، در پیش جنید شدم دست بیرون کرد و گفت بیار آن درم پس گفت چه گونه بود گفتم مُهْر به جای خویش است.

Абуҷаъфар аъўр гуяд наздики зўолнўн мисрӣ будам , ҳадис ҳаме кардам аз итоати чизҳо ки авлиёро бошад зўолнўн гуфт агар ман хоҳам ин тахтро бигӯям то гирди чаҳоргӯша ӣ ин хона барояду бози ҷой хеш шавад гуфт дар соъати фаро рафтан омад ва ба чаҳоргӯша ӣ хонаи бгшту бози ҷой хеш омад ҷавонӣ дар он хона буд гиристан бар вай афтод мегирист то бамурд .

ابوجعفرِ اعور گوید نزدیک ذوالنّون مصری بودم، حدیث همی‌کردم از اطاعت چیزها که اولیا را باشد ذوالنّون گفت اگر من خواهم این تخت را بگویم تا گرد چهارگوشه‌ی این خانه برآید و باز جای خویش شود گفت در ساعت فرا رفتن آمد و به چهارگوشه‌ی خانه بگشت و باز جای خویش آمد جوانی در آن خانه بود گریستن بر وی افتاد می‌گریست تا بمرد.

Гӯйанд восили аҳдби ин оя бархонад ки вФии алсмоءи рзқкми вмо тўъдўн гуфт ризқи ман дар осмонаст ва ман дар замин май талабами валлоҳ ки баъди азин талаб накунам , дар хароба Эй шуд , ду рӯзи онҷоигоаҳ буд ҳеҷ чиз наомад чун рӯзи сим буд кор бар вай сахт шуд яке даромаду хӯшае рутаби даровард ва ӯро бародарӣ буд , азуи некӯи андарунтар , бози пеш ӯ омад рӯзи дигари ду хӯша биовараданд ва ҳам бар онҷо мебуданд дар он хароба то эшонро вафот расед .

گویند واصِلِ اَحْدَب این آیه برخواند که وَفی السَّماءِ رِزْقُکُمْ وَما توعَدونَ گفت رزق من در آسمان است و من در زمین می‌طلبم واللّه که بعد ازین طلب نکنم، در خرابه‌ای شد، دو روز آنجایگاه بود هیچ چیز نیامد چون روز سیم بود کار بر وی سخت شد یکی درآمد و خوشه‌ای رطب درآورد و او را برادری بود، ازو نیکو اندرون تر، باز پیش او آمد روز دیگر دو خوشه بیاوردند و هم بر آنجا می‌بودند در آن خرابه تا ایشان‌را وفات رسید.

Касе ҳикоят кард ки иброҳӣми адҳамро дар бастоне дидам , ба нигоҳи бонӣу ваии андари хоб шуда буду Марии шохии наргис дар даҳони гирифта буду бод ҳаме кард ӯро .

کسی حکایت کرد که ابراهیم ادهم را در بستانی دیدم، به نگاه‌بانی و وی اندر خواب شده بود و ماری شاخی نرگس در دهان گرفته بود و باد همی کرد او را.

Гӯйанд ҷамоатӣ бо Айюби сахтӣоне дар сафар буданд , чанд рӯз об наёфтанд , ранҷур шуданд Айюб гуфт агар бар ман бапушед то зинда бошам , шуморо оби даҳум гуфтем бапушем , доирае дркшид , аз миёни доираи оби баромад , ҳама об хӯрданд чун бози Басраи омадем , ҳмоди зайдро аз он хабари додеми Абдулвоҳиди ҳозир буд онҷоигоаҳ , гуфт чунонаст ки мегуяд ман низ онҷо ҳозир будам .

گویند جماعتی با ایّوب سَخْتِیانی در سفر بودند، چند روز آب نیافتند، رنجور شدند ایّوب گفت اگر بر من بپوشید تا زنده باشم، شما را آب دهم گفتیم بپوشیم، دایره‌ای درکشید، از میان دایره آب برآمد، همه آب خوردند چون باز بصره آمدیم، حمّادِ زید را از آن خبر دادیم عبدالواحد حاضر بود آنجایگاه، گفت چنان است که می‌گوید من نیز آنجا حاضر بودم.

Бикр абдурраҳмон гуяд бо зўолнўни мисрӣ будем , дар бодия , дар зер дарахтам ғелони фурӯи омадем чун биёсудем гуфтем чаҳ хушаст ин ҷойгоҳ агар онҷои рутаб будӣ зўолнўн бихандед ва гуфт шумо рутаб орзӯ мекунед , лаби бҷнбонид ва дуо бигуфт ва дарахтам ғелони бҷнбониду рутаб аз онҷои фурӯи рехти чндонк сайр бихӯрадем пас бихуфтем чун бедори шудеми дигари бораи дарахти бҷнбонидими хори фурӯи рехт .

بَکْرِ عبدالرّحمن گوید با ذوالنّون مصری بودیم، در بادیه، در زیر درخت اُمُّ غِیلان فرو آمدیم چون بیاسودیم گفتیم چه خوش است این جایگاه اگر آنجا رطب بودی ذوالنّون بخندید و گفت شما رطب آرزو می‌کنید، لب بجنبانید و دعا بگفت و درخت اُمُّ غِیلان بجنبانید و رطب از آنجا فرو ریخت چندانک سیر بخوردیم پس بخفتیم چون بیدار شدیم دیگر باره درخت بجنبانیدیم خار فرو ریخت.

Абулқосими мардон Наҳовандӣ гуяд ману Абубакри вроқ бо бўсъид хроз мерафтем бар соҳил , қасд сидо доштем шахсе падедор омад аз давр , гуфт биншинед ки валее бошад аз авлиёӣ худоӣ гуфт бас чизе барнаёмад ки ҷавонӣ меомад некӯ рӯйу мҳбраҳ ба дасти гирифта буду мураққаъии пӯшида , Абӯсаиди андар вай нагирист бо инкорӣ ки мҳбраҳ бо ркўаҳ барграфтаст Абӯсаид гуфт эй ҷавонмарди роҳ чигунааст ба худоӣ ъзўҷл гуфт ё боСаиди ду роҳ донам ба худои таъолии роҳии хосу роҳии ом аммо роҳ ом онаст ки ту май рӯй ва аммо роҳи хоси биё то бибинӣ ва бар сар об бирафт то аз чашми мо ғоиб шуд . Абӯсаид мутаҳайир бимонад .

ابوالقاسمِ مردان نهاوندی گوید من و ابوبکر ورّاق با بوسعید خرّاز می‌رفتیم بر ساحل، قصد صیدا داشتیم شخصی پدیدار آمد از دور، گفت بنشینید که ولییی باشد از اولیای خدای گفت بس چیزی برنیامد که جوانی می‌آمد نیکو‌روی و محْبَرهٔ به دست گرفته بود و مُرَقَّعی پوشیده، ابوسعید اندر وی نگریست با انکاری که مِحْبَره با رَکْوَه برگرفتست ابوسعید گفت ای جوانمرد راه چگونه است به خدای عَزَّوَجَلَّ گفت یا باسعید دو راه دانم به خدای تعالی راهی خاصّ و راهی عامّ امّا راه عام آنست که تو می‌روی و امّا راه خاص بیا تا ببینی و بر سر آب برفت تا از چشم ما غایب شد. ابوسعید متحیّر بماند.

Ҷунайд гуфт ба масҷиди шўнизиаҳи омадам , ҷамоатӣ дидам аз даравишон ки сухан мегуфтанд дар оёту каромот , дарвешӣ аз миён эшон гуфт ки ман кас донам агар ишорат кунад бад-ӣни сутун ки нимӣ зар шавад ва нимӣ нуқра дар ҳол чунон шавад ҷунайд гуфт дар сутуни нгрстми нимае зар буду нимае нуқра .

جنید گفت به مسجد شونیزیّه آمدم، جماعتی دیدم از درویشان که سخن می‌گفتند در آیات و کرامات، درویشی از میان ایشان گفت که من کس دانم اگر اشارت کند بدین ستون که نیمی زر شود و نیمی نقره در حال چنان شود جنید گفت در ستون نگرستم نیمه‌ای زر بود و نیمه‌ای نقره.

Гӯйанд Сафёни саврӣ бо шебони роъӣ , ба ҳаҷ мерафт , фаро роҳ омад Сафён гуфт мари шебонро , шер намебинӣ гуфт матарс шебони гӯш шер бигирифту бимолиди шер дунбол меҷунбонед Сафён гуфт ин чист ин хештани шуҳра бкрднаст шебон гуфт агар на аз бими шуҳра будӣ зоди хеш бар пушт ӯ нҳодмӣ то ба Макка .

گویند سفیان ثَوْری با شَیْبان راعی، به حج می‌رفت، فرا راه آمد سفیان گفت مر شیبان‌را، شیر نمی‌بینی گفت مترس شیبان گوش شیر بگرفت و بمالید شیر دنبال می‌جنبانید سفیان گفت این چیست این خویشتن شهره بکردن است شیبان گفت اگر نه از بیم شهره بودی زاد خویش بر پشت او نهادمی تا به مکّه.

Ҳикоят кунанд ки чун сиррии даст аз тиҷорати бдошт , хоҳари ваии дӯки раштӣ ва бар вай нафақа кардӣ рӯзӣ дайр омад сиррӣ гуфт чаро дайр омадӣ ? гуфт зеро ки ресмон бнхриднд гуфтанд омехтааст сиррӣ низ таом нахурд . Пас рӯзии хоҳари ваии андари наздик ӯ шуд перзаниро дид ки хона ӣ вай мерафт ва ҳар рӯзи ду гиреҳ ( ? гарда ) оварадӣ , хоҳараш аз он андўҳгн шуд , ба наздики Аҳмад ҳанбал шуд ва гила кард Аҳмади ҳанбали фаро сиррӣ гуфт , сиррӣ гуфт чун аз таоми ваии бози истодами худои таъолии дунёро мусаххар ман кард то бар ман нафақа мекунаду маро хизмат мекунад .

حکایت کنند که چون سری دست از تجارت بداشت، خواهر وی دوک رشتی و بر وی نفقه کردی روزی دیر آمد سَری گفت چرا دیر آمدی ؟ گفت زیرا که ریسمان بنخریدند گفتند آمیخته است سری نیز طعام نخورد. پس روزی خواهر وی اندر نزدیک او شد پیرزنی را دید که خانه‌ی وی می‌رفت و هر روز دو گره (؟گرده) آوردی، خواهرش از آن اندوهگن شد، به نزدیک احمد حنبل شد و گله کرد احمد حنبل فرا سری گفت، سری گفت چون از طعام وی باز ایستادم خدای تعالی دنیا را مسخّر من کرد تا بر من نفقه می‌کند و مرا خدمت می‌کند.

Муҳамад мнсўролтўсӣ гуяд ки наздики маърӯф крхӣ будам , маро хонд , дигари рӯзи бози наздик ӯ шудам , асарӣ бар рӯй ӯ буд яке гуфт ё бо маҳфӯзи даии наздик ту будам , ин нишон набӯд бар рӯй ту , акнӯн ин чист маърӯф гуфт чизе ки аз он бениёзӣ мапурс . Аз он пресс ки туро бакор ояд гуфтам ба ҳақи маъбудат ки бигӯӣ , гуфт дӯш намоз мекардам ӣнҷо , хостам ки ба Макка шавам ва тавоф кунам , ба Макка шудаму тавофи бкрдм , бози сар замзам шудам то об хӯрам пои ман бхзид ва ба рӯй дар омадами ин нишон аз онаст .

محمّدِ منصورالطوّسی گوید که نزدیک معروف کرخی بودم، مرا خواند، دیگر روز باز نزدیک او شدم، اثری بر روی او بود یکی گفت یا با محفوظ دی نزدیک تو بودم، این نشان نبود بر روی تو، اکنون این چیست معروف گفت چیزی که از آن بی نیازی مپرس. از آن پرس که ترا بکار آید گفتم به حقّ معبودت که بگوی، گفت دوش نماز می‌کردم اینجا، خواستم که به مکّه شوم و طواف کنم، به مکّه شدم و طواف بکردم، باز سر زمزم شدم تا آب خورم پای من بخزید و به روی در آمدم این نشان از آن است.

Утба алғлом гӯйанд овоз додӣ эй кабӯтар агар чунонаст ки худоиро мутӣътарӣ аз ман , биё ва бар даст ман нишин . Кабӯтар биёмадӣ ва бар даст вай нишастӣ .

عُتْبَة الغلام گویند آواز دادی ای کبوتر اگر چنان است که خدای‌را مطیع‌تری از من، بیا و بر دست من نشین. کبوتر بیامدی و بر دست وی نشستی.

Ҳикоят кунанд аз Абӯалии розӣ ки ӯ гуфт рӯзӣ бар Фурот май гузаштами марои орзӯӣ моҳӣ хост моҳеи хештанро аз оби бадари андохт дар пеши ман , мардӣ аз қафои ман андар омад , гуфт эй шайхи ин бирён кунам туро ? гуфтам бикун , бирёни бикрад , бинишастам ва бихӯрадам .

حکایت کنند از ابوعلی رازی که او گفت روزی بر فرات می‌گذشتم مرا آرزوی ماهی خاست ماهیی خویشتن را از آب بدر انداخت در پیش من، مردی از قفای من اندر آمد، گفت ای شیخ این بریان کنم ترا ؟ گفتم بکن، بریان بکرد، بنشستم و بخوردم.

Ва гӯйанд иброҳӣми адҳам дар корвонӣ буд ширӣ пеш омад эшонро , иброҳӣмро гуфтанд шер омад ва роҳ гирифт иброҳӣм дар пеш шуд гуфт эй шер агар туро фармӯдаанд ки аз мо чизеи бабрии корро бош ва агар на бозгард , шери бозгашт ва эшон бирафтанд .

و گویند ابراهیم ادهم در کاروانی بود شیری پیش آمد ایشان‌را، ابراهیم را گفتند شیر آمد و راه گرفت ابراهیم در پیش شد گفت ای شیر اگر ترا فرموده‌اند که از ما چیزی ببری کار را باش و اگر نه بازگرد، شیر بازگشت و ایشان برفتند.

Ҳомид асвад гуяд бо хавос будам дар роҳӣ , ба наздик дарахтӣ раседем , шаб буд , ширӣ биёмад , ман бар дарахт бирафтам , аз бим то бомдоди ҳеҷ нхФтму иброҳӣм дар зер дарахт бихуфту шер аз сар то пой ӯ буиед , ӯ сокин , бомдод аз онҷо бирафтем , шабии дигар дар масҷидӣ будем дар дияӣ , пашшае бар рӯй ӯ нишаст , ӯро бузад , нолае азими бикрад ман гуфтам эй аҷаби дӯш аз шери ҳеҷ овозӣ накардӣ имшаб аз пашшае чунин бонг май дорӣ ? гуфт дӯш дар ҳолатӣ будем ки дар он ҳолат бо худои таъолӣ будем имшаб дар ҳолатӣем ки дар он ҳолат бо хештанем .

حامد اسود گوید با خوّاص بودم در راهی، به نزدیک درختی رسیدیم، شب بود، شیری بیامد، من بر درخت برفتم، از بیم تا بامداد هیچ نخفتم و ابراهیم در زیر درخت بخفت و شیر از سر تا پای او بویید، او ساکن، بامداد از آنجا برفتیم، شبی دیگر در مسجدی بودیم در دیهی، پشه‌ای بر روی او نشست، او را بزد، ناله‌ای عظیم بکرد من گفتم ای عجب دوش از شیر هیچ آوازی نکردی امشب از پشه‌ای چنین بانگ می‌داری؟ گفت دوش در حالتی بودیم که در آن حالت با خدای تعالی بودیم امشب در حالتی ایم که در آن حالت با خویشتنیم.

Ътоء азрақ гӯйанд зани ваии ду дирами сим ба вай дод ки аз баҳоии ресмони астдаҳ буд ба бозор бирав оради хар аз хона берун шуд ходимаеро дид ки мегирист гуфт туро чаҳ будаст ? гуфт худовандами ду дирам ба ман дода бӯда то чизеи хуррам ва акнӯн сим биФкндаҳам май тарсам ки маро бузанд , атои он ду дирами хеш ба вай дод ва омад ба бозор ва дӯстӣ дошт шиқоқӣ кардӣ , бар дукон ӯ бинишасту қисса боз бигуфту ҳоли бдхўиии зани хеш . Ин дӯст ӯро гуфт ин сабӯса ӣ чӯби дарин анбон кун магари шуморо бакор ояд , танур тоб кунед ки андарин вақти ҳеҷ чиз надораму дасти ман ба чизе дигар намерасад , атои сабӯса дар анбон кард ва барграфт ва оварад то бадари сарой , дар бикшоду анбон онҷо бияфканад ва дар фароз кард ва ба масҷид шуд то онгаҳ ки намоз хуфтани бикрад ва гуфт чун ман боз хона шавам зан дар хоб рафта бошад то бар ман забон дарозӣ накунад чун дар бикшод , занро дид ки нон мепухт гуфт эй зани ин орад аз куҷост гуфт аз онҷо ки ту оварадӣ . Нек орадӣаст , баъди азин ҳамаи азин бихар гуфт чунин кунам ани шоаллоҳ .

عطاء ازرق گویند زن وی دو درم سیم به وی داد که از بهای ریسمان استده بود به بازار برو آرد خر از خانه بیرون شد خادمه‌ای را دید که می‌گریست گفت ترا چه بودست؟ گفت خداوندم دو درم به من داده بوده تا چیزی خرم و اکنون سیم بیفکنده‌ام می‌ترسم که مرا بزند، عطا آن دو درم خویش به وی داد و آمد به بازار و دوستی داشت شقّاقی کردی، بر دکان او بنشست و قصّه باز بگفت و حال بدخویی زن خویش. این دوست او را گفت این سبوسه‌ی چوب درین انبان کن مگر شما را بکار آید، تنور تاب کنید که اندرین وقت هیچ چیز ندارم و دست من به چیزی دیگر نمی‌رسد، عطا سبوسه در انبان کرد و برگرفت و آورد تا بدر سرای، در بگشاد و انبان آنجا بیفکند و در فراز کرد و به مسجد شد تا آنگه که نماز خفتن بکرد و گفت چون من باز خانه شوم زن در خواب رفته باشد تا بر من زبان درازی نکند چون در بگشاد، زن را دید که نان می‌پخت گفت ای زن این آرد از کجاست گفت از آنجا که تو آوردی. نیک آردی است، بعد ازین همه ازین بخر گفت چنین کنم اِنْ شاءاللّهُ.

Бӯи ҷаъфар таркон гуяд бо даравишони ншстмӣ , рӯзии марои динории футуҳ буд хостам ки бадишони даҳум , бо хештан гуфтам магари маро бакор ояд дард дандонам бархест як дандони бикунадами дайгарӣ бадарад омад он низ бикунадам . Ҳотифӣ овоз дод агар он динор ба даравишон надиҳӣ андари даҳони ту як дандон намонад ва ин андари боби каромати тамом тараст аз онкӣ бисёр динори футуҳ буд ба нақзи одат .

بو جعفر ترکان گوید با درویشان نشستمی، روزی مرا دیناری فتوح بود خواستم که بدیشان دهم، با خویشتن گفتم مگر مرا بکار آید درد دندانم برخاست یک دندان بکندم دیگری بدرد آمد آن نیز بکندم. هاتفی آواز داد اگر آن دینار به درویشان ندهی اندر دهان تو یک دندان نماند و این اندر باب کرامت تمام تر است از آنکه بسیار دینار فتوح بود به نقض عادت.

Абусулаймон дороне гуяд ъомрбни ъбдқис ба шом мешуд , бо ӯ мутаҳҳарае буд ҳаргоҳ ки вузӯи хостӣ кардан аз онҷои об берун омадӣ ва чун таоми хостии шер бадар омадӣ .

ابوسلیمان دارانی گوید عامربن عبدقیس به شام می‌شد، با او مطهره‌ای بود هرگاه که وضو خواستی کردن از آنجا آب بیرون آمدی و چون طعام خواستی شیر بدر آمدی.

Усмони бен абӣ ъоткаҳ гуяд андари ғзоиӣ будем , андари замини рӯм , он амир , лашкарӣ сиррӣа мефиристод баҷое раъда кард ки фалони рӯз боз оянд он ваъда бигузашт лашкар боз наомад , Абӯмуслими найзае бар замин фурӯ зада буд дар зер ӯ намоз мекард , мурғӣ биёмад ва бар сари он найза нишаст ва гуфт лашкар ба саломатасту ғанимат бисёр ёфтаанд фалони рӯзу фалон вақт расанд Абӯмуслими ин мурғро гуфт ту кӣе гуфт ман онам ки андӯҳ аз дили мусулмонони бабрами Абӯмуслими пеши он амир омаду вайро аз он хабар дод ки мурғ чунин гуфт он вақт ки мурғ гуфт андари он вақти лашкари брсиднд .

عثمان بن ابی عاتِکه گوید اندر غزایی بودیم، اندر زمین روم، آن امیر، لشکری سَریّه می‌فرستاد بجایی رعدهٔ کرد که فلان روز باز آیند آن وعده بگذشت لشکر باز نیامد، ابومسلم نیزه ای بر زمین فرو زده بود در زیر او نماز می‌کرد، مرغی بیامد و بر سر آن نیزه نشست و گفت لشکر به سلامت است و غنیمت بسیار یافته‌اند فلان روز و فلان وقت رسند ابومسلم این مرغ را گفت تو کییی گفت من آنم که اندوه از دل مسلمانان ببرم ابومسلم پیش آن امیر آمد و وی‌را از آن خبر داد که مرغ چنین گفت آن وقت که مرغ گفت اندر آن وقت لشکر برسیدند.

Аз яке аз ин ҷавонмардон ҳикоят кунанд ки гуфтанд андари дарё будем яке бо мо буд бамурд , мо ҳамаи қавми ҷҳоз ӯ месохтем ва чунон месохтем ки ба дарё андозем , он дарё хушк шуду киштӣ бар хушки бистод то мо ӯро гӯр ба кунадему вайро дафн кардем чун фориғи шудеми об ғалаба карду дарё бо ҳол худ шуд ва киштӣ бирафт .

از یکی از این جوانمردان حکایت کنند که گفتند اندر دریا بودیم یکی با ما بود بمرد، ما همه قوم جهاز او می‌ساختیم و چنان می‌ساختیم که به دریا اندازیم، آن دریا خشک شد و کشتی بر خشک بیستاد تا ما او را گور به کندیم و وی‌را دفن کردیم چون فارغ شدیم آب غلبه کرد و دریا با حال خود شد و کشتی برفت.

Гӯйанд вақте қаҳтӣ буд андари Басра , ҳабиби аҷамии таом бисёр харид ба нася ва ба даравишон доду кӣса Эй бадухт ва дар зер сар кард чун ба тақозо омадандӣ кӣса барграфтӣ , пар аз дирам будӣ ва вомҳои эшон бидодӣ .

گویند وقتی قحطی بود اندر بصره، حبیب عجمی طعام بسیار خرید به نسیه و به درویشان داد و کیسه‌ای بدوخت و در زیر سر کرد چون به تقاضا آمدندی کیسه برگرفتی، پر از درم بودی و وامهای ایشان بدادی.

Гӯйанд иброҳӣми адҳам вақте андари киштӣ хост нишаст , сим надошт гуфтанд ҳаркасӣ ки дар киштӣ нишинад , динорӣ бибояд дод , ӯ ду ракаат намоз кард ва гуфт ёрб аз ман чизе мехоҳанд ман надорам , дар вақти он реги ҳама динор шуд .

گویند ابراهیم ادهم وقتی اندر کشتی خواست نشست، سیم نداشت گفتند هرکسی که در کشتی نشیند، دیناری بباید داد، او دو رکعت نماز کرد و گفت یارب از من چیزی می‌خواهند من ندارم، در وقت آن ریگ همه دینار شد.

АбуМуъовияи алосўдро гӯйанд чашм бишуд чун хостӣ ки қуръон бархонад мусҳафи бозкрдии худои чашми вай боз додӣ ва чун мусҳаф фароҳам кардӣ нобӣно шудӣ .

ابومعاویة الاسود را گویند چشم بشد چون خواستی که قرآن برخواند مصحف بازکردی خدای چشم وی باز دادی و چون مصحف فراهم کردی نابینا شدی.

Аҳмади ҳисам алмттиб гуяд башари ҳоФӣ маро гуфт маърӯфи крхиро бигӯӣ чун намози бикунами наздик ту хоҳам омадан , ман пайғом бидодам ва мунтазир мебудам , намози пешин бкрдим наомад , намоз дигар кардем , ҳам наомад намози шом ва хуфтани бкрдим ҳам наомад ман бо хештан гуфтам субҳони аллоҳ чун башар чизе гуяд ва хилоф кунад ин аҷабаст ва чашм медоштам ман ва бар дар масҷид будам , башар омад ва бар об бирафт ва омад ва ҳадис карданд то вақти саҳару бозгашт ва ҳамчунон бар об рафт ман хештанро аз боми биФкндму омадаму дасту пои вайро бӯса додам ва гуфтам маро дъоӣӣ кун дуо кард ва гуфт ин ошкоро макун . То ӯ зинда буд бо ҳечкас нагуфтам .

احمد هَیْثَم المتطیّب گوید بشر حافی مرا گفت معروف کرخی را بگوی چون نماز بکنم نزدیک تو خواهم آمدن، من پیغام بدادم و منتظر می‌بودم، نماز پیشین بکردیم نیامد، نماز دیگر کردیم، هم نیامد نماز شام و خفتن بکردیم هم نیامد من با خویشتن گفتم سُبْحانَ اللّهِ چون بِشْر چیزی گوید و خلاف کند این عجب است و چشم میداشتم من و بر در مسجد بودم، بشر آمد و بر آب برفت و آمد و حدیث کردند تا وقت سحر و بازگشت و همچنان بر آب رفت من خویشتن را از بام بیفکندم و آمدم و دست و پای وی را بوسه دادم و گفتم مرا دعائی کن دعا کرد و گفت این آشکارا مکن. تا او زنده بود با هیچکس نگفتم.

Қосим ҷръӣ гуяд мардӣ дидам , андари тавоф , ҳеҷ чиз нагуфт ало онк гуфт аллоҳами қзити ҳавоиҷи алкули велами тқзи ҳоҷатӣ ёрб ҳоҷати ҳамгинон раво кардӣ магари ҳоҷати ман , гуфтам чунаст ки ту ҳеҷ дуо накунӣ ҷуз ин гуфт бигӯям туро , бдонки мо ҳафт тан будем аз шҳрҳоءи парокандаи бғзо шудем биравам моро асири бурданд ва хостанд ки моро бикашанд , ҳафт дар дидем ки аз осмон бикшоданд , бар ҳар дарии канизакӣ аз ҳўролъин , яке аз мо фаро пеш шуд , гардани ваии бзднд , аз он ҷумлаи канизакӣ фурӯ омад , дастории бадаст , ҷонаш фаро гирифт то шаш танро гардани бзднди яке аз он кофарони марои бхўост , буи бахшиданд маро , он канизак гуфт ё марҳӯм ндонӣ ки чаҳ аз ту даргузашт ва дарҳо бибастанд , акнӯн ман дар он ҳасрат бимонадаам , қосим ҷръӣ гуяд чунон воҷиб кунад ки фозилтарин эшон бошад зеро ки ончӣ буданд эшон ҳеҷ надиданд ва ӯ бидон орзӯ кор мекунад пас аз эшон .

قاسم جَرْعی گوید مردی دیدم، اندر طواف، هیچ چیز نگفت الّا آنک گفت اَللّهُمَّ قَضَیْتَ حَوائِجَ الْکُلِّ وَلَمْ تَقْضِ حاجَتی یارب حاجت همگنان روا کردی مگر حاجت من، گفتم چونست که تو هیچ دعا نکنی جز این گفت بگویم ترا، بدانک ما هفت تن بودیم از شهرهاء پراکنده بغزا شدیم بروم ما را اسیر بردند و خواستند که ما را بکشند، هفت در دیدیم که از آسمان بگشادند، بر هر دری کنیزکی از حورالعین، یکی از ما فرا پیش شد، گردن وی بزدند، از آن جمله کنیزکی فرو آمد، دستاری بدست، جانش فرا گرفت تا شش تن را گردن بزدند یکی از آن کافران مرا بخواست، بوی بخشیدند مرا، آن کنیزک گفت یا مرحوم ندانی که چه از تو درگذشت و درها ببستند، اکنون من در آن حسرت بمانده ام، قاسم جرعی گوید چنان واجب کند که فاضلترین ایشان باشد زیرا که آنچه بودند ایشان هیچ ندیدند و او بدان آرزو کار میکند پس از ایشان.

Абубакр каттонӣ гуяд ки дар роҳ Макка будам танҳо дар миёни сол , ҳамеоне ёфтам пар аз зари сурх , андеша кардам ки баргирам ва бимика барам ва бар даравишон тафриқа кунам ҳотифӣ овоз дод ки агар баргирӣ дарвешӣ аз ту бозгирми бгзоштм ва бирафтам .

ابوبکر کتّانی گوید که در راه مکّه بودم تنها در میان سال، همیانی یافتم پر از زر سرخ، اندیشه کردم که برگیرم و بمکّه برم و بر درویشان تفرقه کنم هاتفی آواز داد که اگر برگیری درویشی از تو بازگیرم بگذاشتم و برفتم.

Абўолъбос шарқӣ гуяд бо Абӯтуроби Нахшабӣ дар Макка будам , аз роҳи бгшт , яке аз ёрон гуфт маро ташнааст , пой бар замин зад чашмаи оби равшану сарду хуш падедор омад он ҷавон мард гуфт чунон орзӯаст ки бқдҳ хӯрам пой бар замин зад қадаҳии баромад , аз обгинаи сипед ки аз он некӯтар набошад , об хӯрд ва моро об дод ва он қадаҳ то бимика бо мо буд Абӯтуроб гуфт рӯзӣ , асҳоби ту чаҳ гӯйанд андарин кор ки худои таъолии боўлё каромат кунад гуфтам ҳечкас надидам ало ки бад-ӣни имон орад гуфт ҳар ки имон наёрад бидон кофар буд , ман туро аз тариқи аҳвол пурсидам гуфт ҳеҷ чиз надонам ки гуфтаанд дар он , гуфт ки асҳоби ту мигўинд фирефта шуданаст аз ҳақ , на чунонаст , фирефтани андари ҳоли сукӯн буд , бо каромат ва ҳар ки ақтроҳ накунад кароматроу боз он нанигарад он мартабати раббонӣон буд .

ابوالعبّاس شرقی گوید با ابوتراب نخشبی در مکّه بودم، از راه بگشت، یکی از یاران گفت مرا تشنه است، پای بر زمین زد چشمۀ آب روشن و سرد و خوش پدیدار آمد آن جوان مرد گفت چنان آرزو است که بقدح خورم پای بر زمین زد قدحی برآمد، از آبگینۀ سپید که از آن نیکوتر نباشد، آب خورد و ما را آب داد و آن قدح تا بمکّه با ما بود ابوتراب گفت روزی، اصحاب تو چه گویند اندرین کار که خدای تعالی باولیا کرامت کند گفتم هیچکس ندیدم الّا که بدین ایمان آرد گفت هر که ایمان نیارد بدان کافر بود، من ترا از طریق احوال پرسیدم گفت هیچ چیز ندانم که گفته اند در آن، گفت که اصحاب تو میگویند فریفته شدنست از حق، نه چنان است، فریفتن اندر حال سکون بود، با کرامت و هر که اقتراح نکند کرامت را و باز آن ننگرد آن مرتبت ربّانیان بود.

Абуабдулло ҷило гуяд андари ғурфаи сиррӣ сиқтӣ будам ббғдод чун пора аз шаб бигузашт пероҳании покизаи андари пӯшеду сроўилӣ ва радо барафканад ва наълин андар пой кард ва бархест то берун шавад гуфтам то куҷои андарин вақт гуфт бъёдти фатҳ Мӯсилӣ хоҳам шуд чун берун шуд дар кӯйҳои Бағдод ӯро асас бигирифту бзндони бурданд чун дигари рӯз буд виро фармуданд то бо маҳбӯсон дигар бизананд чун ҷаллоди дасти бардошт то ӯро бузанд дасти ҷаллоди ҳам онҷо дар ҳаво бимонад чунонк натавонист ҷнбонидн , ҷаллодро гуфтанд чаро назанӣ гуфт перии баробари ман истодааст ва мегуяд мазану дасти ман кор намекунад , нгрстнд то ин пер кист фатҳи Мӯсилӣ буд сирриро раҳо карданд .

ابوعبداللّهِ جَلّا گوید اندر غرفۀ سری سقطی بودم ببغداد چون پارۀ از شب بگذشت پیراهنی پاکیزه اندر پوشید و سراویلی و ردا برافکند و نعلین اندر پای کرد و برخاست تا بیرون شود گفتم تا کجا اندرین وقت گفت بعیادت فتح موصلی خواهم شد چون بیرون شد در کویهای بغداد او را عسس بگرفت و بزندان بردند چون دیگر روز بود ویرا فرمودند تا با محبوسان دیگر بزنند چون جّلاد دست برداشت تا او را بزند دست جّلاد هم آنجا در هوا بماند چنانک نتوانست جنبانیدن، جّلاد را گفتند چرا نزنی گفت پیری برابر من ایستاده است و میگوید مزن و دست من کار نمی کند، نگرستند تا این پیر کیست فتح موصلی بود سری را رها کردند.

Гӯйанд гуруҳе аз Қурайш бо Абдулвоҳиди бен зайд нишастандӣ рӯзии пеш ӯ омаданд ва гуфтанд мо аз танагии ҳамеи тарсими сари бардошти басӯии осмон ва гуфт аллоҳами ании асأлки босмки алмртФъи алзии ткрм ба ман шӣти ман аўлёӣки втлҳмаҳи алсФии ман аҳбоӣки ани тأтинои брзқи ман ъндки тқтъ ба ълоӣқи алшитони ман қлўбнои вқлўби асҳобнои ҳؤи лоءи ?фонати алҳнони алмнони алқдими алоҳсони аллоҳами алсоъаҳи алсоъаҳ он шунидам ки он сақфи фаро бонг омаду дарҳам май рехт бар мо Абдулвоҳид гуфт бе ниёзии бхдои ҷӯянд аз дигарон , эшон барграфтанду вай аз он ҳеҷ чизи брнгрФт .

گویند گروهی از قریش با عبدالواحد بن زید نشستندی روزی پیش او آمدند و گفتند ما از تنگی همی ترسیم سر برداشت بسوی آسمان و گفت اللّهُمَّ انّی اَسْألُکَ بِاسْمِکَ الْمُرتَفِعِ الَّذی تُکْرِمُ بِهِ مَن شِئْتَ مِنْ اَوْلِیائِکَ وَتُلْهِمُهُ الصَّفِیَّ مِنْ اَحِبّائِکَ اَنْ تَأتِینَا بِرِزْقٍ مِنْ عِنْدِکَ تَقْطَعُ بِهِ عَلائِقَ الشَّیْطانِ مِنْ قُلوبِنا وَقُلوبِ اَصْحابِنا هَؤ ُلاءِ فَاَنْتَ الْحنَّانُ الْمنَّانُ الْقَدیمُ الْاِحْسانُ اَللّهُمَّ السَّاعَةَ السَّاعَةَ آن شنیدم که آن سقف فرا بانگ آمد و دِرْهَم می ریخت بر ما عبدالواحد گفت بی نیازی بخدای جویند از دیگران، ایشان برگرفتند و وی از آن هیچ چیز برنگرفت.

Каттонӣ гуяд якеро дидам аз суфиён , бар дар каъба ки ӯро наме шинохтам , ғариб буд ва мегуфт худовандо ман намедонам ки дигарон чаҳ мигўинд ва чаҳ мехоҳанд аммо дарин рқъаҳи ман нигар , рқъаҳ дар даст дошт чун ин бигуфт он рқъаҳ аз дасти ваии бҳўо дар парид ва ғоӣб шуд .

کتّانی گوید یکی را دیدم از صوفیان، بر در کعبه که او را نمی شناختم، غریب بود و میگفت خداوندا من نمی دانم که دیگران چه میگویند و چه میخواهند امّا درین رقعۀ من نگر، رقعۀ در دست داشت چون این بگفت آن رقعه از دست وی بهوا در پرید و غائب شد.

Абуабдулло ҷило гуяд вақте волидаи ман моҳе чанд хост аз падари ман , ббғдоди падари ман ббозор шуд ман бо ӯ будам , моҳӣ бихаред , якеро талаб мекард ки бахонаи оради кӯдакӣ фароз омад ва гуфт мехоҳӣ ки ин бахона барам гуфт оре кӯдак барграфт ва бо мо ҳаме омад дар роҳи пеш аз онки бахонаи омадеми бонг намоз омад кӯдак гуфт бонг намоз меояд , марои таҳорат мебояд карду намоз , вагар дастурии диҳӣ ки бтҳорт машғӯл шаваму ало моҳӣ баргир ва бирав кӯдак моҳӣ биниҳоду бўзўи сохтан машғӯл шуд падар гуфт бмн ки мо аввалӣ тарем бдонк дар масҷид шавем ва намоз кунем , моҳии онҷои бгзоштим ва дар масҷиди шудем ва намоз кардем кӯдак низ биёмад ва намоз кард пас биёмад ва моҳӣ барграфт ва биоварад то бахона чун бахона раседем падари ин ҳикоят бо волида бигуфт волида гуфт ӯро бгўӣид то биншинад ва бо мо луқмаи бакори барад , ӯро бигуфтем кӯдак гуфт рӯза дорам гуфтеми пас намози шоми ифтор ӣнҷо кун гуфт ман чун дар рӯзи яке кори бкрдми ҳеҷ кор дигар накунам гуфтам пас дар масҷиди шӯ то намози шоми пас онгаҳ пеши мо ой , бишуд , чун намози шом буд боз омад , бо мо таом хӯрд чун фориғи шудем ӯро далолат кардем бар ҷойгоҳи таҳорат , дар ваии чунон дидем ки ӯ хилват дўстр медорад , ӯро дар хонаи бгзоштим танҳо , дар хонаи мо духтаракӣ буд бар замини монда , аз хешовандӣ аз он мо , бшби дидем ки ҳаме омад дуруст шуда , ӯро бпрсидим аз он ҳол , гуфт ман гуфтам худовандро бҳрмти ин меҳмон ки марои офияти диҳӣ дар ҳоли барпои хостм чун бишунидем бархестем баталаб кӯдак , дарҳо дидеми бастау кӯдакро боз наёфтем . Падарам гуфт Фмнҳми сағир ва манеҳам кабӣр .

ابوعبداللّهِ جَلا گوید وقتی والدۀ من ماهیی چند خواست از پدر من، ببغداد پدر من ببازار شد من با او بودم، ماهی بخرید، یکی را طلب میکرد که بخانه آرد کودکی فراز آمد و گفت میخواهی که این بخانه برم گفت آری کودک برگرفت و با ما همی آمد در راه پیش از آنک بخانه آمدیم بانگ نماز آمد کودک گفت بانگ نماز می آید، مرا طهارت می باید کرد و نماز، وگر دستوری دهی که بطهارت مشغول شوم و الّا ماهی برگیر و برو کودک ماهی بنهاد و بوضو ساختن مشغول شد پدر گفت بمن که ما اولی تریم بدانک در مسجد شویم و نماز کنیم، ماهی آنجا بگذاشتیم و در مسجد شدیم و نماز کردیم کودک نیز بیامد و نماز کرد پس بیامد و ماهی برگرفت و بیاورد تا بخانه چون بخانه رسیدیم پدر این حکایت با والده بگفت والده گفت او را بگوئید تا بنشیند و با ما لقمۀ بکار برد، او را بگفتیم کودک گفت روزه دارم گفتیم پس نماز شام افطار اینجا کن گفت من چون در روز یکی کار بکردم هیچ کار دیگر نکنم گفتم پس در مسجد شو تا نماز شام پس آنگه پیش ما آی، بشد، چون نماز شام بود باز آمد، با ما طعام خورد چون فارغ شدیم او را دلالت کردیم بر جایگاه طهارت، در وی چنان دیدیم که او خلوت دوستر میدارد، او را در خانه بگذاشتیم تنها، در خانۀ ما دخترکی بود بر زمین مانده، از خویشاوندی از آنِ ما، بشب دیدیم که همی آمد درست شده، او را بپرسیدیم از آن حال، گفت من گفتم خداوند را بحرمت این مهمان که مرا عافیت دهی در حال برپای خاستم چون بشنیدیم برخاستیم بطلب کودک، درها دیدیم بسته و کودک را باز نیافتیم. پدرم گفت فَمِنْهُمْ صَغیرٌ وَ مِنْهُمُ کبیرٌ.

Съидбни яҳё албсрӣ гуяд наздики Абдулвоҳиди зайди шудем , ӯро дидам дар соя нишаста гуфтам агар аз худоӣ бихоҳӣ то рӯзӣ бар ту фарох кунад , умед дорам ки иҷобати бикунад Абдулвоҳид гуфт худои ман бмсолҳи бандагони донотар пас пораи гач аз замин барграфт ва гуфт худовандо агар ту хоҳии инро зари гирдоне , зар шавад чун бнгрстм дар даст ӯ зар шуда буд бмни андохт ва гуфт инро нафақа кун ки дар дунё хайр нест магари охиратро .

سعیدبن یحیی البصری گوید نزدیک عبدالواحدِ زید شدیم، او را دیدم در سایه نشسته گفتم اگر از خدای بخواهی تا روزی بر تو فراخ کند، امید دارم که اجابت بکند عبدالواحد گفت خدای من بمصالح بندگان داناتر پس پارۀ گچ از زمین برگرفت و گفت خداوندا اگر تو خواهی این را زر گردانی، زر شود چون بنگرستم در دست او زر شده بود بمن انداخت و گفت این را نفقه کن که در دنیا خیر نیست مگر آخرت را.

Аз Абуёқӯби сўсӣ ҳикоят кунанд гуфт вақте мурӣдиро ҳамеи шастам , ангушт маро бигирифту вай бар тани шӯй буд гуфтам эй писари дасти ман раҳо кун ки ман ҳаме донам ки ту мурда нае , аз ин сарои бози он сарой интиқол мекунӣ , дасти ман раҳо кард .

از ابویعقوب سوسی حکایت کنند گفت وقتی مریدی را همی شستم، انگشت مرا بگرفت و وی بر تن شوی بود گفتم ای پسر دست من رها کن که من همی دانم که تو مرده نه ای، از این سرای باز آن سرای انتقال میکنی، دست من رها کرد.

Иброҳӣм шебон гуяд ҷавонии некӯи иродат бо мо суҳбат ҳаме кард , фармон ёфт , дили ман бадв машғӯл шуд азим , ва худ , ӯро ҳамеи шастам чун хостам ки даст ӯ башуем ибтидо бчп кардам аз даҳшатӣ ки маро буд , даст аз ман дркшиду дасти рост бмн дод гуфтам ки рост гуфтӣ эй писари ман ғалат кардам .

ابراهیم شیبان گوید جوانی نیکو ارادت با ما صحبت همی کرد، فرمان یافت، دل من بدو مشغول شد عظیم، و خود، او را همی شستم چون خواستم که دست او بشویم ابتدا بچپ کردم از دهشتی که مرا بود، دست از من درکشید و دست راست بمن داد گفتم که راست گفتی ای پسر من غلط کردم.

Абуёқӯб сўсӣ гуяд мардии бнздик ман омад бимика гуфт эй устоди ман фардои вақти намози пешин аз дунё бихоҳам шуд , ин динор аз ман бустони нимӣ бгўр кун ва нимӣ бкФн , рӯз дигар биёмад ҳамон вақт тавоф кард пас сари бози ниҳоду ҷон таслим кард , ӯро бишустам ва дар лаҳади ниҳодам .

ابویعقوب سوسی گوید مردی بنزدیک من آمد بمکّه گفت ای استاد من فردا وقت نماز پیشین از دنیا بخواهم شد، این دینار از من بستان نیمی بگور کُن و نیمی بکفن، روز دیگر بیامد همان وقت طواف کرد پس سر باز نهاد و جان تسلیم کرد، او را بشستم و در لحد نهادم.

Чашм боз кард гуфтам зиндагии пас аз марги гуфтои ман зиндаам ва ҳар муҳибӣ ки худои рости ҳама зиндаанд .

چشم باز کرد گفتم زندگی پس از مرگ گفتا من زنده ام و هر محبّی که خدای راست همه زنده اند.

Абӯалии мؤ дб гуяд ки саҳли бен Абдуллоҳи рӯзӣ дар зикр сухан мегуфт ва гуфт зокири ҳақи таъолии бҳқиқти он буд ки агар хоҳад ки мурда зинда кунад зинда шавад , бемории онҷои афтода буд даст дарав молида дар соъат беҳтар шуд ва барпоӣ хост .

ابوعلی مُؤ َدِّب گوید که سهل بن عبداللّه روزی در ذکر سخن میگفت و گفت ذاکر حق تعالی بحقیقت آن بود که اگر خواهد که مرده زنده کند زنده شود، بیماری آنجا افتاده بود دست درو مالید در ساعت بهتر شد و برپای خاست.

Бшрбн алҳорс гуяд ъмрўбни Утба чун намоз кардӣ дар саҳро , абр бар сар ӯ сояи афкандӣу вуҳуши перомун ӯ бистодндӣ .

بشربن الحارِث گوید عمروبن عُتبه چون نماز کردی در صحرا، ابر بر سر او سایه افکندی و وحوش پیرامون او بیستادندی.

Ҷунайд гуяд чаҳор дирами сими доштам , дар пеш сиррӣ рафтам , гуфтам чаҳор дирам дорам , овардаам басӯи ту гуфт бишорати турои бод эй ғулом ки ту аз ҷумлаи растгороне ки ман муҳтоҷ будам бчҳори дирам , дуо кардам гуфтам худовандо ин чаҳор дирам бар даст касе бмн фирист ки наздики ту аз ҷумлаи рстгоронст .

جنید گوید چهار درم سیم داشتم، در پیش سری رفتم، گفتم چهار درم دارم، آورده ام بسوی تو گفت بشارت ترا باد ای غلام که تو از جمله رستگارانی که من محتاج بودم بچهار درم، دعا کردم گفتم خداوندا این چهار درم بر دست کسی بمن فرست که نزدیک تو از جملۀ رستگارانست.

Абуиброҳӣм ямонӣ гуяд бо иброҳӣми адҳам ҳаме рафтам , бар канори дарё ба беша раседем дар он бешаи ҳизум бисёр буд хушк ,у бнздики ин бешаи қалъа буд иброҳӣмро гуфтам агар имшаби ӣнҷои ббошии азин ҳизум оташ кунем гуфт чунин кунем онҷои фурӯди омадем ва аз он қалъа оташ оварадем ва барафрӯхтем ва бо мо нон буд берун кардем то бихӯрем яке гуфт ин оташи сахт некӯаст агар моро гӯшт будӣ кабоб кардемӣ иброҳӣм адҳам гуфт худоӣ таъолӣ қодираст ки бшмои расонади мо дарин сухан будем ки ширӣ пайдо омад оҳўӣӣ дар пеш карда , ҳаме давонед чун наздик мо расед оҳӯӣ бар вай даромаду гардан ӯ бишикаст иброҳӣм бархест ва гуфт ӯро бикашед ки худованди таъолии шуморо гӯшт дод ӯро бикуштем ва аз гӯшт ӯ кабоб мекардему шер аз даври истода буд дар мо менагирист .

ابوابراهیم یمانی گوید با ابراهیم ادهم همی رفتم، بر کنار دریا به بیشۀ رسیدیم در آن بیشه هیزم بسیار بود خشک، و بنزدیک این بیشه قلعۀ بود ابراهیم را گفتم اگر امشب اینجا بباشی ازین هیزم آتش کنیم گفت چنین کنیم آنجا فرود آمدیم و از آن قلعه آتش آوردیم و برافروختیم و با ما نان بود بیرون کردیم تا بخوریم یکی گفت این آتش سخت نیکو است اگر ما را گوشت بودی کباب کردیمی ابراهیم ادهم گفت خدای تعالی قادرست که بشما رساند ما درین سخن بودیم که شیری پیدا آمد آهوئی در پیش کرده، همی دوانید چون نزدیک ما رسید آهوی بر وی درآمد و گردن او بشکست ابراهیم برخاست و گفت او را بکشید که خداوند تعالی شما را گوشت داد او را بکشتیم و از گوشت او کباب میکردیم و شیر از دور ایستاده بود در ما می نگریست.

Ҳомид алосўд гуяд бо иброҳӣм хавос будам андари бодия , ҳафт рӯз бар як ҳол , чун рӯзи ҳафтум буд заъиф шудам , бинишастам , бо ман нагирист гуфт чаҳ буд гуфтам заъиф шудам , гуфт кадоми дўстри дории об ё таом гуфтам об , гуфт онки об , бози пас пушти тести бознгристм чашма дидам чун шер , бихӯрадам ва таҳорат кардам ва иброҳӣм менагирист , фаро онҷо наомад чун фориғ шудам хостам ки пора бурдорам гуфт даст бидор ки об чунон нест ки бар тавон дошт .

حامد الاسود گوید با ابراهیم خوّاص بودم اندر بادیه، هفت روز بر یک حال، چون روز هفتم بود ضعیف شدم، بنشستم، با من نگریست گفت چه بود گفتم ضعیف شدم، گفت کدام دوستر داری آب یا طعام گفتم آب، گفت آنک آب، باز پسِ پشت تست بازنگریستم چشمۀ دیدم چون شیر، بخوردم و طهارت کردم و ابراهیم می نگریست، فرا آنجا نیامد چون فارغ شدم خواستم که پارۀ بردارم گفت دست بدار که آب چنان نیست که بر توان داشت.

Фотимаи хоҳари Абӯали рӯдборӣ гуяд аз зайтӯнаи ходимаи Абуалҳусайн нурӣ шунидам ва ин зайтӯнаи хизмати АбуҲамзау ҷунайду ҷумла бузургон карда буд ва аз ҷумлаи авлиёъ буд ва гуфт рӯзии сард буд , нуриро гуфтам чаҳ михўрӣ гуфт нону шер , биоварадаму пеш ӯ биниҳодам , ӯ бар канор оташ нишаста буду пеш ӯ ангушт буд , бадаст бар мегирифт ва бар оташ май ниҳод , даст ӯ аз он сиёҳ шуда буду шер ки дар пеш ӯ ниҳода буд аз он сиёҳ мешуд ман бо хештан гуфтам чаҳ бшҳшманд авлиёъи ту , худовандо дар миёни эшон яке покиза нест пас беруни омадам аз наздик ӯ , занӣ дар ман овехт , гуфт размаи ҷома аз он ман бдздидӣ , марои бадари шаҳнаи бурданд , хостанд ки маро чӯб зананд нуриро хабар доданд аз он , биёмад марди шаҳнаро гуфт ӯро ранҷаи мадор ки ӯ валеааст аз авлиёъи худои таъолии мард шаҳна гуфт чигуна кунам ва ин зан даъвӣ мекунад , дарин будем ки канизакӣ биёмад ва он разма ҷома биоварад , бози он зан додам нурӣ ӯро барграфту бози хона оўрдў гуфт дигари сухан дар ҳақи авлиёъи худо гўӣӣ гуфтам тавба кардам .

فاطمه خواهر ابوعلی رودباری گوید از زیتونه خادمۀ ابوالحسین نوری شنیدم و این زیتونه خدمت ابوحمزه و جنید و جمله بزرگان کرده بود و از جملۀ اولیاء بود و گفت روزی سرد بود، نوری را گفتم چه میخوری گفت نان و شیر، بیاوردم و پیش او بنهادم، او بر کنار آتش نشسته بود و پیش او انگشت بود، بدست بر میگرفت و بر آتش می نهاد، دست او از آن سیاه شده بود و شیر که در پیش او نهاده بود از آن سیاه می شد من با خویشتن گفتم چه بشحشم اند اولیاء تو، خداوندا در میان ایشان یکی پاکیزه نیست پس بیرون آمدم از نزدیک او، زنی در من آویخت، گفت رِزْمۀ جامه از آن من بدزدیدی، مرا بدر شحنه بردند، خواستند که مرا چوب زنند نوری را خبر دادند از آن، بیامد مرد شحنه را گفت او را رنجه مدار که او ولیّۀ است از اولیاء خدای تعالی مرد شحنه گفت چگونه کنم و این زن دعوی میکند، درین بودیم که کنیزکی بیامد و آن رِزْمۀ جامه بیاورد، باز آن زن دادم نوری او را برگرفت و باز خانه آوردو گفت دیگر سخن در حقّ اولیاء خدا گوئی گفتم توبه کردم.

Хиролнсоҷ гуяд аз хавос шунидам ки андар сафарӣ будам , ташна шудам чунонк аз тишнагии биФтодм , касе дидам ки об бар рӯй ман ҳаме зад ,у чашм боз кардам , мардӣ дидам некӯ рӯй , бар асбӣ хинг нишаста , маро об дод ва гуфт ки бар пас асб ман нишин ва ман бҳҷоз будам , андакӣ рӯз бигузашт гуфт маро , чаҳ бинӣ гуфтам Мадинаро мебайнам гуфт фурӯи ойу пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслм аз ман саломи гӯй ва бигӯ ки Хизр саломат мекард .

خیرالنّساج گوید از خوّاص شنیدم که اندر سفری بودم، تشنه شدم چنانک از تشنگی بیفتادم، کسی دیدم که آب بر روی من همی زد، و چشم باز کردم، مردی دیدم نیکو روی، بر اسبی خنگ نشسته، مرا آب داد و گفت که بر پس اسب من نشین و من بحجاز بودم، اندکی روز بگذشت گفت مرا، چه بینی گفتم مدینه را می بینم گفت فرو آی و پیغامبر صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ از من سلام گوی و بگو که خضر سلامت میکرد.

Музаффар ҷсос гуяд ки ману насри харрот , шабӣ дар ҷоӣӣ будему бмзокраҳи илми машғӯл будем харрот дар миёна гуяд ки ёдкунанда хдоирои ҷли ҷалолаи Фоӣдаҳ ӯ дар аввали зикр , он буд ки донад ки ҳақи таъолӣ ӯро ёд кардааст то онкӣ ӯро ёд метавонад кард гуфт ман ӯро хилоф кардам дарин сухан , гуфт агар Хизри ӣнҷои ҳозир будӣ бар дурустии ин сухан гувоҳӣ додӣ , дарин будем ки перӣ аз ҳаво даромад то пеш мо расед ва гуфт рост ҳаме гуяд ки ёдкунанда хдоиро , зикри ҳақи таъолӣ ӯро пеш аз зикр ӯ буд мо бдонстим ки он Хизраст алайҳи ассалом .

مظفّر جَصّاص گوید که من و نصر خرَّاط، شبی در جائی بودیم و بمذاکرۀ علم مشغول بودیم خرّاط در میانه گوید که یاد کنندۀ خدایرا جَلَّ جَلالُهُ فائدۀ او در اوّل ذکر، آن بود که داند که حق تعالی او را یاد کرده است تا آنکه او را یاد می تواند کرد گفت من او را خلاف کردم درین سخن، گفت اگر خضر اینجا حاضر بودی بر درستی این سخن گواهی دادی، درین بودیم که پیری از هوا درآمد تا پیش ما رسید و گفت راست همی گوید که یاد کنندۀ خدایرا، ذکر حق تعالی او را پیش از ذکر او بود ما بدانستیم که آن خضر است عَلَیْهِ السَّلامُ.

Аз устод Абӯали шунидам раҳмаи аллоҳ ки гуфт касе наздики саҳли бен Абдуллоҳ омад ва гуфт мигўинди ту бар сар об биравӣ гуфт аз муаззин масҷид бипурс ки мардии рост гӯйаст аз муаззини пурсидам муаззин гуфт ман ин надонам валикини андарин рӯзҳо андар ҳавз шуд ки таҳорат кунад , дар онҷо афтод агар ман дар онҷои нбўдмӣ , дар онҷо бимонадӣ .

از استاد ابوعلی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ که گفت کسی نزدیک سهل بن عبداللّه آمد و گفت میگویند تو بر سر آب بروی گفت از مؤذّن مسجد بپرس که مردی راست گوی است از مؤذّن پرسیدم مؤذّن گفت من این ندانم ولیکن اندرین روزها اندر حوض شد که طهارت کند، در آنجا افتاد اگر من در آنجا نبودمی، در آنجا بماندی.

Устод Абӯали гуфт саҳлро он пойгоҳ буд валикини хдоирои ъзўҷли хости чунон буд ки авлиёъи хешро пӯшида дораду саҳли соҳиби каромот буд .

استاد ابوعلی گفت سهل را آن پایگاه بود ولیکن خدایرا عَزَّوَجَلَّ خواست چنان بُوَد که اولیاء خویش را پوشیده دارد و سهل صاحب کرامات بود.

Наздики бад-ӣни маънии ончӣ ҳикоят кунанд аз АбуУсмони мағрибӣ ки гуфт вақте хостам ки бмсри рӯм , дар киштӣ нишинам пас бахотирам даромад ки маро онҷо шиносанд , аз шуҳрагии хеши бтрсидм , киштӣ бирафт баъд аз он дигари бахотирам чунон омад ки биравам , бар об бирафтам то бикуштӣ расидам ва дар киштӣ шудаму мардумони маро май диданд ва ҳечкас нагуфт аз эшон ки ин хилоф одатаст ё нест ҳечкас ҳеҷ чиз нагуфт ман бдонстм ки вале мастур буд дар миёни халқ агарчӣ машҳур буд .

نزدیک بدین معنی آنچه حکایت کنند از ابوعثمان مغربی که گفت وقتی خواستم که بمصر روم، در کشتی نشینم پس بخاطرم درآمد که مرا آنجا شناسند، از شهرگی خویش بترسیدم، کشتی برفت بعد از آن دیگر بخاطرم چنان آمد که بروم، بر آب برفتم تا بکشتی رسیدم و در کشتی شدم و مردمان مرا می دیدند و هیچکس نگفت از ایشان که این خلاف عادتست یا نیست هیچکس هیچ چیز نگفت من بدانستم که ولی مستور بُوَد در میان خلق اگرچه مشهور بُوَد.

Ва аз он чаҳ мо дидеми муъоина , аз ҳоли устоди эмоми Абӯалии раҳмаи аллоҳи ҳрқт бўл дошту андари як соъати чандини бор , вай бархестӣ чунонк ду ракаат намоз кардӣ чанд бор таҳорат боистӣ кард ва бо хештан шиша доштӣ , андари роҳи маҷлис ва будӣ ки дар роҳи чандин бор бинишастӣ , андар омад ва шуд ва чун бар курсӣ шудӣ ва сухан гуфтӣ аз он иллати руста будӣ агарчӣ дарози бкшидӣ ва солҳо май дидем ва на пиндоштем ки ин нақз одатаст пас аз марг ӯ бдонстим .

و از آن چه ما دیدیم معاینه، از حال استاد امام ابوعلی رَحِمَهُ اللّهُ حُرْقَت بول داشت و اندر یک ساعت چندین بار، وی برخاستی چنانک دو رکعت نماز کردی چند بار طهارت بایستی کرد و با خویشتن شیشۀ داشتی، اندر راه مجلس و بودی که در راه چندین بار بنشستی، اندر آمد و شد و چون بر کرسی شدی و سخن گفتی از آن علّت رسته بودی اگرچه دراز بکشیدی و سالها می دیدیم و نه پنداشتیم که این نقض عادتست پس از مرگ او بدانستیم.

Ва машҳураст ки Абдуллоҳи вазон бар замини монда буд чун андари самоъ будӣ , ваҷдӣ падед омадӣ виро , барпои хостӣ .

و مشهورست که عبداللّه وزّان بر زمین مانده بود چون اندر سماع بودی، وجدی پدید آمدی ویرا، برپای خاستی.

Аҳмдбни абӣ алҳўорӣ гуяд бо бўслимони доронеи пери хеш бҳҷ мерафтам дар роҳ ки мерафтем оби ҷома ки бо мо буд аз ман биФтод абўслимонро гуфтам оби ҷома гум кардам ва беоб бимонадему сармои сахт буд Абусулаймон гуфт ё роди алзолаҳ ва ё ҳодии ман алзлолаҳи ардди ълинои алзолаҳи дарин буд ки яке овоз дод ки ин об ҷома кист ки афтода аст гуфтам он ман , бозгрФтим ва мо пўстинҳо дар хештани гирифта будем аз сахтии сармо , дар ин миёнаи якеро дидем ки пеш мо омад куҳнаи пӯшидау арақи ҳамеи рехти Абусулаймон виро гуфт эй дарвеши чизеи бтўи диҳеми азин ҷомҳо ки мо дорем гуфт эй Абусулаймони ишорат бзҳд мекунӣу сард май ёбии наздик сӣ соласт ки ман дарин саҳроам ҳаргиз аз сармоу гармо бнлрзидаҳам , чун зимистон ояд либосӣ аз ҳарорати муҳаббати хеш дрмо пӯшонанд ва чун тобистон ояд аз роҳати муҳаббат бар мо пӯшонанд бигузашт ва бар мо илтифот накард .

احمدبن ابی الحواری گوید با بوسلیمان دارانی پیر خویش بحجّ می رفتم در راه که می رفتیم آب جامه که با ما بود از من بیفتاد ابوسلیمانرا گفتم آب جامه گم کردم و بی آب بماندیم و سرما سخت بود ابوسلیمان گفت یا رادَّ الضَّالَّةِ و یا هادِیَ مِنَ الضَّلالَة اُرُدُدْ عَلَیْنا الضَّالَّةَ درین بود که یکی آواز داد که این آب جامۀ کیست که افتاده است گفتم آنِ من، بازگرفتیم و ما پوستینها در خویشتن گرفته بودیم از سختی سرما، در این میانه یکی را دیدیم که پیش ما آمد کهنۀ پوشیده و عرق همی ریخت ابوسلیمان ویرا گفت ای درویش چیزی بتو دهیم ازین جامها که ما داریم گفت ای ابوسلیمان اشارت بزهد میکنی و سرد می یابی نزدیک سی سالست که من درین صحرا ام هرگز از سرما و گرما بنلرزیده ام، چون زمستان آید لباسی از حرارت محبّت خویش درما پوشانند و چون تابستان آید از راحت محبّت بر ما پوشانند بگذشت و بر ما التفات نکرد.

Иброҳӣм хавос гуяд вақте андар бодия мерафтем андари миёни рӯз бдрхтӣ раседем ва дар наздикии об буд фурӯди омадам ва ширӣ дидам азим , рӯй фаро ман карда ман хештанро таслим кардаму ҳукмро гардани ниҳодам то чун буд чун бмн наздик шуд мелангед ҳмҳмаҳи бикраду пеш ман бихуфту даст берун карду дасти вай омос карда буду оби гирифтаи ман чӯбӣ барграфтаму даст вай бшикофтам рему хӯн бисёр аз вай берун омад пас ркўиӣ бар дасти вай бастам бишуду соъатӣ буд меомад бо ду бача , гирд ман мегаштанду дунбол май ҷнбонднд ва қурсӣ овараданд пеш ман ниҳоданд .

ابراهیم خوّاص گوید وقتی اندر بادیه می رفتیم اندر میان روز بدرختی رسیدیم و در نزدیکی آب بود فرود آمدم و شیری دیدم عظیم، روی فرا من کرده من خویشتن را تسلیم کردم و حکم را گردن نهادم تا چون بود چون بمن نزدیک شد می لنگید حَمْحَمۀ بکرد و پیش من بخفت و دست بیرون کرد و دست وی آماس کرده بود و آب گرفته من چوبی برگرفتم و دست وی بشکافتم ریم و خون بسیار از وی بیرون آمد پس رکویی بر دست وی بستم بشد و ساعتی بود می آمد با دو بچه، گرد من میگشتند و دنبال می جنباندند و قرصی آوردند پیش من نهادند.

Аз аҳмдбни абии алҳўорӣ ҳикоят кунанд ки гуфт ибни смок нолндаҳ шуд , далели вирои фарои гирифтем , бтбибии тарсои барадин то ӯро бибинад чун миёни ҳираҳ ва Кӯфа раседем мардии пеш мо омад никўрўӣ , покизаи ҷома , хуш буи гуфт куҷо май раведи қисса виро бигуфтам гуфт эй субҳони аллоҳи бдшмни худоӣ истионат хоҳанд бар вале худои ин далел бар замини занед ва бо наздики ибн алсмок шаведу вирои бгўӣид ки даст бар онҷо на ки дард мекунад ва бигӯ вболҳқи анзлноаҳ вболҳқ назул ва аз чашми мо нопадид шуд мо аз онҷо бозгаштем бо наздики ибни алсмоки омадему хабар бозу бигуфтем , даст бар он мавзеи ниҳод ва ин бигуфт дар вақти офият падед омад гуфтанд он Хизр буд алайҳи ассалом .

از احمدبن ابی الحَواری حکایت کنند که گفت ابن سمّاک نالنده شد، دلیل ویرا فرا گرفتیم، بطبیبی ترسا بردین تا او را ببیند چون میان حیره و کوفه رسیدیم مردی پیش ما آمد نیکوروی، پاکیزه جامه، خوش بوی گفت کجا می روید قصّۀ ویرا بگفتم گفت ای سُبْحانَ اللّهِ بدشمن خدای استعانت خواهند بر ولیّ خدای این دلیل بر زمین زنید و با نزدیک ابن السمّاک شوید و ویرا بگوئید که دست بر آنجا نه که درد میکند و بگو وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْناهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ و از چشم ما ناپدید شد ما از آنجا بازگشتیم با نزدیک ابن السمّاک آمدیم و خبر بازو بگفتیم، دست بر آن موضع نهاد و این بگفت در وقت عافیت پدید آمد گفتند آن خضر بود عَلَیْهِ السَّلامُ.

Ъмӣ бастомӣ гуяд андари наздики бўизид бастомӣ будам андар масҷид гуфт бархезед то бостқбол веле шавем аз авлиёъи худои таъолӣ , рафтем бозу чун бдрўозаҳ раседем , иброҳӣми стнбаҳи ҳриўаҳро дидем бўизид гуфт брхотрми ҳамеи гузашт ки бостқбол ту оем ва шафиъӣ кунам турои бхдои таъолии иброҳӣм стнбаҳ гуфт агар ҳамаи халқро бшФоът ту бахшад бас корӣ набӯд , кафии хок буд Абуязид мутаҳайир шуд аз ҷавоб ӯ устод эмом гуяд каромоти иброҳӣми андари ҳақири доштани он , бузургтар буд аз каромоти бўизид дар ончии виро ҳосил омад аз фаросату ончӣ ӯро намӯд аз сидқи ҳол дар боби шафоат .

عَمّی بسطامی گوید اندر نزدیک بویزید بسطامی بودم اندر مسجد گفت برخیزید تا باستقبال ولییّ شویم از اولیاء خدای تعالی، رفتیم بازو چون بدروازه رسیدیم، ابراهیم سِتَنْبۀ هریوه را دیدیم بویزید گفت برخاطرم همی گذشت که باستقبال تو آیم و شفیعی کنم ترا بخدای تعالی ابراهیم سِتَنْبه گفت اگر همه خلق را بشفاعت تو بخشد بس کاری نبود، کفی خاک بُوَد ابویزید متحیّر شد از جواب او استاد امام گوید کرامات ابراهیم اندر حقیر داشتن آن، بزرگتر بود از کرامات بویزید در آنچه ویرا حاصل آمد از فراست و آنچه او را نمود از صدق حال در باب شفاعت.

Абдулвоҳиди зайдро Фолҷ расед чун вақти намоз андар омад виро таҳорат мебоист кард овоз дод ки кист ӣнҷо , ҳечкас ҷавоб надод гуфт ёрб марои азин банд раҳо кун то таҳорати бикунами онгоҳ фармон турост гӯйанд дуруст шуд , дар вақти таҳорати бикраду бози он ҳол шуд ки буд бар бистар бихуфт .

عبدالواحدِ زید را فالج رسید چون وقت نماز اندر آمد ویرا طهارت می بایست کرد آواز داد که کیست اینجا، هیچکس جواب نداد گفت یارب مرا ازین بند رها کن تا طهارت بکنم آنگاه فرمان تراست گویند درست شد، در وقت طهارت بکرد و باز آن حال شد که بود بر بستر بخفت.

Айюб ҳмол гуяд Абуабдуллои дайламӣ чун дар сафари ҷойгоҳӣ фурӯд омадӣ , дар гӯш хар гуфтӣ , михўостм ки туро бабандам акнӯн нахоҳам бастан , андарин саҳрои фарои гузорам то алафи ҳамеи хурӣ чун вақти он буд ки бор наҳем бо наздики ман ой чун вақт рафтан омадӣ хар бозомадӣ .

ایّوب حمّال گوید ابوعبداللّه دیلمی چون در سفر جایگاهی فرود آمدی، در گوش خر گفتی، میخواستم که ترا ببندم اکنون نخواهم بستن، اندرین صحرا فرا گذارم تا علف همی خوری چون وقت آن بود که بار نهیم با نزدیک من آی چون وقت رفتن آمدی خر بازآمدی.

Гӯйанд бӯи Абдуллоҳи дайламии духтари хешро бшўҳр дод , хост ки ӯро ҷҳозӣ кунад ӯро ҷома буд , вақте ббозори барда буд онрои бдинорӣ қимат карда буданд , ҳамон ҷома , ҳамон ббозори барад бёъ гуфт ки ин ҷомаи имрӯзи беҳтари арзад дар ман язид ҳаме гардониданд то бҳоءи он бсд динор шуд чндонки ҷҳози духтар ӯ аз он рост шуд .

گویند بو عبداللّه دیلمی دختر خویش را بشوهر داد، خواست که او را جهازی کند او را جامۀ بود، وقتی ببازار برده بود آنرا بدیناری قیمت کرده بودند، همان جامه، همان ببازار برد بیّاع گفت که این جامه امروز بهتر ارزد در مَنْ یَزید همی گردانیدند تا بهاء آن بصد دینار شد چندانک جهاز دختر او از آن راست شد.

Нсрбн ?шамил гуяд азории харидам , кӯтоҳ буд гуфтам ёрб як гази дигар зиёдат кун , газӣ дарозтар шуд , агар бештар хўостмӣ беш бкрдӣ .

نصربن شُمَیْل گوید ازاری خریدم، کوتاه بود گفتم یارب یک گز دیگر زیادت کن، گزی درازتر شد، اگر بیش تر خواستمی بیش بکردی.

Гӯйанд ъомрбни ъбдқис аз хдоўндтъолии дархост ки бирав осон гирданд таҳорат кардан дар зимистон , ӯро иҷобат кард ҳргаҳ ки вузӯ кардӣ дар зимистон , он об ки бидон вузӯ ҳаме кардӣ гарм ёфтӣ ва аз он бухор ҳаме омадӣ ва аз хдоўндтъолии бхўост ки шаҳвати занон аз дил ӯ баргирад , чунон шуд ки ӯ мехосту дархост аз ҳақи таъолӣ ки шитонро аз дил ӯ боз дорад дар ҳоли намоз , ва ӯро дар он иҷобат накард .

گویند عامربن عبدقیس از خداوندتعالی درخواست که برو آسان گرداند طهارت کردن در زمستان، او را اجابت کرد هرگه که وضو کردی در زمستان، آن آب که بدان وضو همی کردی گرم یافتی و از آن بخار همی آمدی و از خداوندتعالی بخواست که شهوت زنان از دل او برگیرد، چنان شد که او میخواست و درخواست از حقّ تعالی که شیطانرا از دل او باز دارد در حال نماز، و او را در آن اجابت نکرد.

Башар ҳорис гуяд андар хона рафтам , мардӣ дидам онҷо нишаста , гуфтам ту кистӣ ки бе дастурии ман дар йени ҷо омада гуфт бародари ту Хизр гуфтам маро дуо кун гуфт хдоўндтъолии тоъати хешро бар ту осон кунод , гуфтам зиёдат кун гуфт онро бар ту бпўшонод .

بشر حارث گوید اندر خانه رفتم، مردی دیدم آنجا نشسته، گفتم تو کیستی که بی دستوری من در ین جا آمدۀ گفت برادر تو خضر گفتم مرا دعا کن گفت خداوندتعالی طاعت خویش را بر تو آسان کناد، گفتم زیادت کن گفت آنرا بر تو بپوشاناد.

Иброҳӣм хавос гуфт андар сафарӣ будам , бўиронӣ андар шудам , бшб , ширӣ азим дидам , бтрсидми сахт , ҳотифӣ овоз дод матарс ки ҳафтод ҳазор Фриштаҳ бо тавонаду туро нигоҳ медоранд .

ابراهیم خوّاص گفت اندر سفری بودم، بویرانی اندر شدم، بشب، شیری عظیم دیدم، بترسیدم سخت، هاتفی آواز داد مترس که هفتاد هزار فریشته با تواند و ترا نگاه میدارند.

Гӯйанд нурӣ дар миёни об шуда буд , дуздӣ беанду ҷомаи ваии бабради пас дузд омаду ҷомаи бозоўрд ки дасти ваии хушк шуда буд нурӣ гуфт ҷома боз дод , ёрб ту дасти ваии бози даҳ дасти дузд беҳтар шуд .

گویند نوری در میان آب شده بود، دزدی بیاند و جامۀ وی ببرد پس دزد آمد و جامه بازآورد که دست وی خشک شده بود نوری گفت جامه باز داد، یارب تو دست وی باز ده دست دزد بهتر شد.

Шблӣ гуфт вақте ният кардам ки ман ҳеҷ чиз нахӯрам магари ҳалол , андар биёбоне мирФтми як бен анҷӣр дидам , даст фароз кардам то анҷӣрӣ боз кунам анҷӣр бсхн омад ва гуфт вақти хеши нигоҳи дор ки малик ҷуҳудӣам .

شبلی گفت وقتی نیّت کردم که من هیچ چیز نخورم مگر حلال، اندر بیابانی میرفتم یک بُنِ انجیر دیدم، دست فراز کردم تا انجیری باز کنم انجیر بسخن آمد و گفت وقت خویش نگاه دار که ملک جهودی ام.

Бӯи Абдуллоҳ хафиф гуяд дар Бағдод шудам , бҳҷ хостам шуд , такаббурии суфеи андари сари ман буд чиҳил рӯз буд то нон нахурда будам , дар наздик ҷунайд нашудам , аз Бағдод бирафтам то бзболаҳ об нахурдам , бар як таҳорат будам оҳӯӣ дидам , бар сари чоҳӣ , об бар сари омада буд оҳӯ об мехӯрд , ман ташна будам чун наздики чоҳи расидам оҳӯ бишуду оби бози бен чоҳ шуд ман бирафтам ва гуфтам ёрб марои маҳал аз он оҳӯ камтараст аз пас пушт шунидам ки турои бёзмўдим , собир наёфтем , бозгард ва об бурдор , бозгаштам , чоҳи пуроб буд , ркўаҳ баркашидам ва аз он михўрдм ва таҳорат мекардам то бмдинаҳ шудам бнрсид , чун об баркашидам ҳотифӣ овоз дод оҳӯӣ беркўаҳ ва берасан омад ту бо ркўаҳ омадӣ чун аз ҳаҷ бозомадам дар наздик ҷунайд шудам чун чашм ӯ бар ман афтод гуфт агар сабр кардӣ як соъати об аз зери пои ту баромадӣ .

بو عبداللّهِ خفیف گوید در بغداد شدم، بحج خواستم شد، تکبّری صوفیی اندر سر من بود چهل روز بود تا نان نخورده بودم، در نزدیک جنید نشدم، از بغداد برفتم تا بزُباله آب نخوردم، بر یک طهارت بودم آهوی دیدم، بر سر چاهی، آب بر سر آمده بود آهو آب می خورد، من تشنه بودم چون نزدیک چاه رسیدم آهو بشد و آب باز بُنِ چاه شد من برفتم و گفتم یارب مرا محلّ از آن آهو کمتر است از پسِ پشت شنیدم که ترا بیازمودیم، صابر نیافتیم، بازگرد و آب بردار، بازگشتم، چاه پرآب بود، رکوۀ برکشیدم و از آن میخوردم و طهارت میکردم تا بمدینه شدم بنرسید، چون آب برکشیدم هاتفی آواز داد آهوی بی رکوه و بی رسن آمد تو با رِکْوَه آمدی چون از حج بازآمدم در نزدیک جنید شدم چون چشم او بر من افتاد گفت اگر صبر کردی یک ساعت آب از زیر پای تو برآمدی.

Мҳмдбн съидолбсрӣ гуяд андари роҳи Басра ҳаме рафтам , мардӣ дидам уштурӣ меронад , уштури биФтод ва бамурду мард ва полонро бияфканад ман мирФтми бознгрстм аъробӣ мегуфт ёмсбби кули сабаби вёмأмўли ман талаби ради алии мо зҳби иҳмли алрҳли волқтб , уштур барпоӣ хост ва мард барнишаст ва бирафт .

محمّدبن سعیدالبصری گوید اندر راه بصره همی رفتم، مردی دیدم اشتری می راند، اشتر بیفتاد و بمرد و مرد و پالانرا بیفکند من میرفتم بازنگرستم اعرابی می گفت یامُسَبِّبَ کُلِّ سَبَبٍ ویامَأمُولَ مَنْ طَلَب رُدَّ عَلَیَّ مَا ذَهَبَ یَحْمِلُ الرَحْلَ والقَتَب، اشتر برپای خاست و مرد برنشست و برفت.

Шбл мрўзӣ гуяд вақте марои орзӯӣ гӯшт кард , бенем дирами гӯшти харидам , дар роҳ ки бахона рафтам зағанӣ даромад ва аз дасти ходими брбўд , шбл дар масҷидӣ шуд намоз мекард то бшбонгоаҳ чун боз хона омад зан ӯ биёмад , гӯшти пеш ӯ оварад гуфт ин аз куҷо оварадӣ зан гуфт ду заған дар ҳаво бо якдигар ҷанг мекарданд ин аз миёни эшон биФтод , шбл гуфт шукри он хдоиро ки шблро фаромӯш накард ва агарчӣ шбл ӯро фаромӯш мекунад .

شِبْل مروزی گوید وقتی مرا آرزوی گوشت کرد، بنیم درم گوشت خریدم، در راه که بخانه رفتم زغنی درآمد و از دست خادم بربود، شبل در مسجدی شد نماز میکرد تا بشبانگاه چون باز خانه آمد زن او بیامد، گوشت پیش او آورد گفت این از کجا آوردی زن گفت دو زغن در هوا با یکدیگر جنگ میکردند این از میان ایشان بیفتاد، شبل گفت شکر آن خدایرا که شبل را فراموش نکرد و اگرچه شبل او را فراموش میکند.

Гӯйанд бўъбиди басарӣ вақте бғзои рафта буд бо лашгарӣ чун биравам расед асбӣ ки дар зер ӯ буд биФтод ва бамурд гуфт худовандо инро бъорити бмои даҳ то бози ватан хеш рӯем , басар , чун ин бигуфт асб бархест ва барнишаст ва чун аз ғзо фориғ шуду бози ватан хеш омад писариро гуфт эй писари зини асби фурӯгир писар гуфт асб арақ карда аст набояд ки зиён дорад гуфт эй писари он ориятӣаст зини бозгири дрсоът ки зини бозгрФти асби биФтод ва бамурд .

گویند بوعُبَیْد بُسْری وقتی بغزا رفته بود با لشگری چون بروم رسید اسبی که در زیر او بود بیفتاد و بمرد گفت خداوندا این را بعاریت بما ده تا باز وطن خویش رویم، بُسْر، چون این بگفت اسب برخاست و برنشست و چون از غزا فارغ شد و باز وطن خویش آمد پسری را گفت ای پسر زین اسب فروگیر پسر گفت اسب عرق کرده است نباید که زیان دارد گفت ای پسر آن عاریتی است زین بازگیر درساعت که زین بازگرفت اسب بیفتاد و بمرد.

Вақте занӣ бамурд мардумони бҷнозаҳ ӯ шуданд , набошӣ буд ӯ низ бҷнозаҳ ӯ шуд то бингарад ҳоли гӯр то набш кунад , бар вай намоз карданд ва ҳама бозгаштанд чун шаб даромад набош биёмад ва гӯр бшикофт чун бадв расед ин зан гуфт субҳони аллоҳи омирзидаи кафани омирзида боз кунад , набош гуфт агар турои омрзиднди маро борӣ чист сабаби омурзиш ки барин ҳолам ки ту майдонӣ , гуфт хдоўндтъолӣ ҳар ки бмн намоз кард ҳамаро биёмурзед ва ту бар ман намоз кардӣ , дасти бдошту гӯр рост кард ва тавба карду ҳоли онкас некӯ шуд .

وقتی زنی بمرد مردمان بجنازۀ او شدند، نبّاشی بود او نیز بجنازۀ او شد تا بنگرد حال گور تا نبش کند، بر وی نماز کردند و همه بازگشتند چون شب درآمد نبّاش بیامد و گور بشکافت چون بدو رسید این زن گفت سُبْحانَ اللّهِ آمرزیدۀ کفن آمرزیدۀ باز کند، نبّاش گفت اگر ترا آمرزیدند مرا باری چیست سبب آمرزش که برین حالم که تو میدانی، گفت خداوندتعالی هر که بمن نماز کرد همه را بیامرزید و تو بر من نماز کردی، دست بداشت و گور راست کرد و توبه کرد و حال آنکس نیکو شد.

Нӯъмони бен Мӯсо ҳирӣ гуяд зўолнўни мисриро дидам ду мард бо якдигар хусумат карда буданд яке лашгарӣ ва яке раияти ин раият , яке бар рӯй ин мард султонӣ зад дандон ӯ бишикаст лашгарии андарин мард овехт ва гуфт миёни ман ва ту амир , инсоф диҳад , хостанд ки бадари амири раванди зўолнўн аишонро бихонад ва он дандон аз дасти он марди бастаду боби даҳани хеш тар карду бози ҷои хеши ниҳоду лаби бҷнбонид ва дар соъат дуруст шуд он марди лашгарӣ мутаҳайир бимонад , забони гирди даҳон барме оварад дндонҳоءи хеш рост дид чунонк буд .

نعمان بن موسی حیری گوید ذوالنّون مصری را دیدم دو مرد با یکدیگر خصومت کرده بودند یکی لشگری و یکی رعیّت این رعیّت، یکی بر روی این مرد سلطانی زد دندان او بشکست لشگری اندرین مرد آویخت و گفت میان من و تو امیر، انصاف دهد، خواستند که بدر امیر روند ذوالنّون ایشانرا بخواند و آن دندان از دست آن مرد بستد و بآب دهن خویش تر کرد و باز جای خویش نهاد و لب بجنبانید و در ساعت درست شد آن مرد لشگری متحیّر بماند، زبان گرد دهان برمی آورد دندانهاء خویش راست دید چنانک بود.

Вақте мардӣ аз Яман берун омад , харӣ дошт дар роҳ хараш бамурд , мард бархест ва таҳорат кард ва ду ракаат намоз кард ва гуфт ёрб ман бҷҳод мешудам андари сиблати туу рзоءи ту май ҷустам ва медонаму гувоҳии даҳум ки ту мурдаи маро зинда кунӣу ончӣ дар гӯраст барангезӣ , имрӯзи маро дар таҳти миннат кас макун , аз ту мехоҳам то хари маро зинда кунӣ , чун бигуфт хар бархест ва гӯш меифшоанд .

وقتی مردی از یمن بیرون آمد، خری داشت در راه خرش بمرد، مرد برخاست و طهارت کرد و دو رکعت نماز کرد و گفت یارب من بجهاد می شدم اندر سبیل تو و رضاء تو می جستم و می دانم و گواهی دهم که تو مرده مرا زنده کنی و آنچه در گورست برانگیزی، امروز مرا در تحت مِنَّت کس مکن، از تو میخواهم تا خر مرا زنده کنی، چون بگفت خر برخاست و گوش می افشاند.

Абубакр ҳамадонӣ гуяд андари биёбон ҳиҷоз бимонадам , рӯзӣ чанд , чизе наёфтам марои нони орзӯ буду боқулии гарм аз боби алтоқ , бо хештан гуфтам миёни ману Ироқи чандини рӯза роҳаст чун буд , ҳануз ин хотирами тамом нашуда буд ки яке овоз дод ки нону боқулии гарм , бнздик ӯ шудам гуфтам нону боқулии гарми ту дорӣ гуфт оре , азории бозкшиду нону боқулӣ бар вай , гуфт бихӯр , бихӯрадам дигар бор гуфт бихӯр бихӯрадам , ҳамчунин борӣ чанд бигуфт бор чаҳорум гуфт баҳақи онк туро фиристод бгўӣӣ то ту ке гуфт ман Хизрам ва дар вақт нопидо шуд .

ابوبکر همدانی گوید اندر بیابان حجاز بماندم، روزی چند، چیزی نیافتم مرا نان آرزو بود و باقلی گرم از باب الطّاق، با خویشتن گفتم میان من و عراق چندین روزه راه است چون بُوَد، هنوز این خاطرم تمام نشده بود که یکی آواز داد که نان و باقلی گرم، بنزدیک او شدم گفتم نان و باقلی گرم تو داری گفت آری، ازاری بازکشید و نان و باقلی بر وی، گفت بخور، بخوردم دیگر بار گفت بخور بخوردم، همچنین باری چند بگفت بار چهارم گفت بحقّ آنک ترا فرستاد بگوئی تا تو کیی گفت من خضرم و در وقت ناپیدا شد.

Абуҷаъфар ҳаддод гуяд бҳҷи мирФтм чун бсълбиаҳи расидам , онро хароб ёфтам ва ҳафт рӯз буд ки ҳеҷ нахурда будам , бар дар гунбад , хештанро биФкндм , аъробӣ биёмад бар уштур , хрмоӣӣ чанд биовараду пеш эшон бирехт , эшон бидон машғӯл шуданду марои ҳеҷ чиз нагуфтанд аъробӣ маро надид ва бишуд чун соъатии баромад боз омад , бо эшон гуфт яке дигар бо шумо аст гуфтанд ореи яке дарин гунбадаст аъробӣ даромад , маро гуфт ту чаҳ касе ки аинҷоӣӣ чаро сухан наме гўӣӣ , ман бирафтам бахотирам даромад ки яке гузошта андака ӯро чизе надодаанд , ҳарчанд ҷаҳд кардам ки биравам натавонистам рафт , роҳ бар ман дароз кардӣ то аз чандини майл боз гардидам аз баҳри ту , хрмоӣӣ чанд онҷо бирехт ва бирафт ман дигронрои бхўондм то бихӯранд ман низ бихӯрадам .

ابوجعفر حدّاد گوید بحجّ میرفتم چون بثَعْلَبِیَّه رسیدم، آنرا خراب یافتم و هفت روز بود که هیچ نخورده بودم، بر در گنبد، خویشتن را بیفکندم، اعرابی بیامد بر اشتر، خرمائی چند بیاورد و پیش ایشان بریخت، ایشان بدان مشغول شدند و مرا هیچ چیز نگفتند اعرابی مرا ندید و بشد چون ساعتی برآمد باز آمد، با ایشان گفت یکی دیگر با شما است گفتند آری یکی درین گنبد است اعرابی درآمد، مرا گفت تو چه کسی که اینجائی چرا سخن نمی گوئی، من برفتم بخاطرم درآمد که یکی گذاشته اندکه او را چیزی نداده اند، هرچند جهد کردم که بروم نتوانستم رفت، راه بر من دراز کردی تا از چندین میل باز گردیدم از بهر تو، خرمائی چند آنجا بریخت و برفت من دیگرانرا بخواندم تا بخورند من نیز بخوردم.

Аҳмдбн ато гуяд уштурӣ бо ман сухан гуфт андари роҳи Макка , уштурӣ буд бор барниҳодау аштрбон бар вай нишаста шутури гардан дароз кард андари шаб , ман гуфтам субҳони ман иҳмли анҳо уштур бо ман нагирист ва маро гуфт бигӯӣ ҷли аллоҳ ман гуфтам ҷли аллоҳ .

احمدبن عطا گوید اشتری با من سخن گفت اندر راه مکّه، اشتری بود بار برنهاده و اشتربان بر وی نشسته شتر گردن دراز کرد اندر شب، من گفتم سُبْحَانَ مَنْ یَحْمِلُ عَنها اشتر با من نگریست و مرا گفت بگوی جَلَّ اللّهُ من گفتم جَلَّ اللّهُ.

Абўзръаҳ чунин гуяд занӣ бо ман макрӣ кард маро гуфт андарин сарои нёӣӣ то бемориро иёдат кунӣ ман дар шудам , дар сарой бар ман бибасту андари сарой ҳеҷ набӯд ман донистам ки мурод ӯ чист гуфтам ёрб рӯй ваии сиёҳи гардон , дар вақт рӯй ӯ сиёҳ шуд мутаҳайир бимонад , дар бозгшоди ман берун шудам гуфтам ёрб ӯро бози ҳамон ҳол кун ки аввал буд ва дар вақт сипед шуд .

ابوزُرْعۀ چنین گوید زنی با من مکری کرد مرا گفت اندرین سرای نیائی تا بیماری را عیادت کنی من در شدم، در سرای بر من ببست و اندر سرای هیچ نبود من دانستم که مراد او چیست گفتم یارب روی وی سیاه گردان، در وقت روی او سیاه شد متحیّر بماند، در بازگشاد من بیرون شدم گفتم یارب او را باز همان حال کن که اوّل بود و در وقت سپید شد.

Халил сайёд гуяд писари ман ғоӣб шуд аз мо ва надонистем ки куҷо шудаст ману модараши андўҳгни шудеми саъбу модар ҷазаъ мекард , аз ҳади берун , бнздики маърӯф крхӣ шудам ва гуфтам ё бомаҳфӯзи писари ман Муҳамад аз ман ғоӣб шудааст ва ҳеҷ хабар намеёбем аз вайу модари ваии сахт андўҳгнаст ва ҷазаъ мекунад маърӯф гуфт чаҳ хоҳӣ гуфтам дуо кун магари хдоўндтъолӣ ӯро боз мо диҳад маърӯф гуфт аллоҳами ани алсмоءи смоؤки волорзи арзки вмои бинҳмои лаки ?ити бмҳмд , халил гуяд бдршоми омадам , ва ӯро дидам онҷо истода гуфтам ё Муҳамад гуфт эй падари ҳамин соъат дар шаҳр анбор будам , бдонки ҳикояти андарин боб бисёрасту зиёдати азин ки ёд кардем агар бидон машғӯл бошем аз ҳади ихтисор берун шавад ва андарин миқдор ки ёд карда омад нафъ ва кифоятаст ани шоءи аллоҳи таъолӣ .

خلیل صیّاد گوید پسر من غائب شد از ما و ندانستیم که کجا شدست من و مادرش اندوهگن شدیم صعب و مادر جزع می کرد، از حد بیرون، بنزدیک معروف کرخی شدم و گفتم یا بامحفوظ پسر من محمّد از من غائب شده است و هیچ خبر نمی یابیم از وی و مادر وی سخت اندوهگن است و جزع می کند معروف گفت چه خواهی گفتم دعا کن مگر خداوندتعالی او را باز ما دهد معروف گفت اَللّهُمَّ اِنَّ السَّماءَ سَماؤُکَ وَالْاَرْض اَرْضُکَ وَما بَیْنَهُما لَکَ اِیْتِ بِمُحَمَّدِ، خلیل گوید بدرشام آمدم، و او را دیدم آنجا ایستاده گفتم یا محمّد گفت ای پدر همین ساعت در شهر انبار بودم، بدانک حکایت اندرین باب بسیار است و زیادت ازین که یاد کردیم اگر بدان مشغول باشیم از حدّ اختصار بیرون شود و اندرین مقدار که یاد کرده آمد نفع و کفایت است اِنْ شاءَ اللّهُ تَعالی.