Шунидам ки мардии ғам хона хӯрд

شنیدم که مردی غم خانه خورد

Ки занбӯр бар сақф ӯ лона кард

که زنبور بر سقف او لانه کرد

Занаш гуфт аз ӣнон чаҳ хоҳӣ ? макун

زنش گفت از اینان چه خواهی؟ مکن

Ки мискин парешон шаванд аз ватан

که مسکین پریشان شوند از وطن

Бишуд марди нодони пас кори хеш

بشد مرد نادان پس کار خویش

Гирифтанд як рӯзи занро ба неш

گرفتند یک روز زن را به نیش

Зан бехирад бар дару бому кӯй

زن بی خرد بر در و بام و کوی

Ҳаме кард фарёд ва мегуфт шӯй :

همی کرد فریاد و می‌گفت شوی:

Макун рӯй бар мардум эй зани турш

مکن روی بر مردم ای زن ترش

Ту гуфтӣ ки занбӯри мискини макаш

تو گفتی که زنبور مسکین مکش

Касе бо бидон некуӣ чун кунад ?

کسی با بدان نیکویی چون کند؟

Бидонро таҳаммул , бад афзӯн кунад

بدان را تحمل، بد افزون کند

Чу андари сиррии бинии озори халқ

چو اندر سری بینی آزار خلق

Ба шамшери тезаши бёзори ҳалқ

به شمشیر تیزش بیازار حلق

Саги охир ки бошад ки хониш ниҳанд ?

سگ آخر که باشد که خوانش نهند؟

Бифармоӣ то устихонаш диҳанд

بفرمای تا استخوانش دهند

Чаҳ некӯ зада сети ин мисли пери даҳ

چه نیکو زده‌ست این مثل پیر ده

Сутури лгдзни гарони бор ба

ستور لگدزن گران بار به

Агар никмрдии намояди асас

اگر نیکمردی نماید عسس

Наёрад ба шаб хуфтан аз дузд , кас

نیارد به شب خفتن از دزد، کس

Неи найза дар ҳалқаи корзор

نی نیزه در حلقهٔ کارزار

Бқимттар аз нешикари сад ҳазор

بقیمت تر از نیشکر صد هزار

На ҳар кас сазовор бошад ба мол

نه هر کس سزاوار باشد به مال

Яке мол хоҳад , яке гӯшмол

یکی مال خواهد، یکی گوشمال

Чу гурбаи навозии кабӯтари барад

چو گربه نوازی کبوتر برد

Чу фарбеҳ кунӣ гург , Юсуфи дард

چو فربه کنی گرگ، یوسف درد

Банноӣ ки муҳкам надорад асос

بنایی که محکم ندارد اساس

Баландаш макун вар кунӣ зу ҳарос

بلندش مکن ور کنی زو هراس

Чаҳ хуш гуфт баҳроми сҳроншин

چه خوش گفت بهرام صحرانشین

Чу икрон тавсан задаш бар замин

چو یکران توسن زدش بر زمین

Дигар асбӣ аз гила бояд гирифт

دگر اسبی از گله باید گرفت

Кигар сар кашад боз шояд гирифт

که گر سر کشد باز شاید گرفت

Бабанд эй писари диҷла дар оби кост

ببند ای پسر دجله در آب کاست

Ки судӣ надорад чу сайлоб хост

که سودی ندارد چو سیلاب خاست

Чу гург хабис омадат дар каманд

چو گرگ خبیث آمدت در کمند

Бикаш вар на дил бар кун аз гӯсфанд

بکش ور نه دل بر کن از گوسفند

Аз Иблис ҳаргиз наёяд суҷуд

از ابلیس هرگز نیاید سجود

На аз бади гуҳари некуӣ дар вуҷӯд

نه از بد گهر نیکویی در وجود

Бади андешро ҷоҳу фурсати мада

بد اندیش را جاه و فرصت مده

Аду дар чаҳу дев дар шиша ба

عدو در چه و دیو در شیشه به

Магӯ шояд ин мори куштан ба чӯб

مگو شاید این مار کشتن به چوب

Чу сари зери санг ту дорад бикӯб

چو سر زیر سنگ تو دارد بکوب

Қалами зан ки бад кард бо зердаст

قلم زن که بد کرد با زیردست

Қалами беҳтар ӯро ба шамшери даст

قلم بهتر او را به شمشیر دست

Мудаббир ки қонӯни бад май наад

مدبر که قانون بد می‌نهد

Туро май барад то ба дӯзах диҳад

تو را می‌برد تا به دوزخ دهد

Магӯ маликро ин мудаббир бас аст

مگو ملک را این مدبر بس است

Мудаббир махонаш ки мудаббир кас аст

مدبر مخوانش که مدبر کس است

Саид оварад қавли саъдӣ ба ҷой

سعید آورد قول سعدی به جای

Ки тартиб маликасту тадбири рой

که ترتیب ملک است و تدبیر رای