Бшнохтмт дар ҳамаи ҷо эй бути айёр

بشناختمت در همه جا ای بت عیار

Бе ин ҳамаи пероя ва бе ин ҳамаи осор

بی این همه پیرایه و بی این همه آثار

Пӯшии рух агар чанд бсди пардаи асрор

پوشی رخ اگر چند بصد پرده اسرار

Вар бификанӣ аз талъати худ пардаи бикбор

ور بفکنی از طلعت خود پرده بیکبار

Ҳеҷам набӯд фарқ ба пинҳону падедор

هیچم نبود فرق به پنهان و پدیدار

Дар зулматат онгуна шиносам ки дар анвор

در ظلمتت آنگونه شناسم که در انوار

Дар майкада рафтам хаму хмхонаҳи ту будӣ

در میکده رفتم خم و خُمخانه تو بودی

Дар ҳалқаи мисатон майу паймонаи ту будӣ

در حلقه مستان می و پیمانه تو بودی

Дар каъба шудам бо ҳама дар хонаи ту будӣ

در کعبه شدم با همه در خانه تو بودی

Дидеми баҳри анҷумани афсонаи ту будӣ

دیدیم بهر انجمن افسانه تو بودی

Бар мӯии худошуфтау девонаи ту будӣ

بر موی خودآشفته و دیوانه تو بودی

Дар каъба шудӣ сбҳаҳ ва дар майкадаи зуннор

در کعبه شدی سبحه و در میکده زنار

Ман рух чу намӯдӣ бтмноӣ ту будам

من رخ چو نمودی بتمنای تو بودم

Дар ҷилваи ту маҳви тамошоӣ ту будам

در جلوه تو محو تماشای تو بودم

Афтода ба пеши қади раъноӣ ту будам

افتاده به پیش قد رعنای تو بودم

Чун соя ба ҳамроҳии болой ту будам

چون سایه به همراهی بالای تو بودم

Дар айни сукӯни ҷунбиши дарёӣ ту будам

در عین سکون جنبش دریای تو بودم

Оварад марои ишқи ту аз хонаи ббозор

آورد مرا عشق تو از خانه ببازار

Зон пеш ки овораи бсҳрои ту гирдам

زان پیش که آواره بصحرای تو گردم

Аз манзари пинҳони ту пайдои ту гирдам

از منظر پنهان تو پیدای تو گردم

Дар фарқи зи ҷамъи ту ҳувайдои ту гирдам

در فرق ز جمع تو هویدای تو گردم

Дар анҷуманати байнаму расвои ту гирдам

در انجمنت بینم و رسوای تو گردم

Дар маҷлиси мисатони ту саҳбои ту гирдам

در مجلس مستان تو صهبای تو گردم

Сари маст дар оем бадар аз хонаи хумор

سر مست در آیم بدر از خانه خمار

Дар кӯии ту ҳоле ки маро буд накӯ буд

در کوی تو حالی که مرا بود نکو بود

Ман аз паии рӯпӯш буд ман ҳама ӯ буд

من از پی روپوش بود من همه او بود

Рӯи сӯии тавъам буд на рӯ буд на сӯ буд

رو سوی توأم بود نه رو بود نه سو بود

Ин об ки дар кӯза ва ҷом аст биҷӯ буд

این آب که در کوزه و جام است بجو بود

Дил дар шикани турраи он силсилаи мӯ буд

دل در شکن طره آن سلسله مو بود

Инаст ки акнӯн буд аз силсилаи ночор

اینست که اکنون بود از سلسله ناچار

Рӯзӣ ки набӯдӣ асар аз оламу афлок

روزی که نبودی اثر از عالم و افلاک

Будӣ сари ушшоқи басии бастаи бФтрок

بودی سر عشاق بسی بسته بفتراک

Медод марои ишқи ту таълим ба лўлок

میداد مرا عشق تو تعلیم به لولاک

Чун буд ниҳони ганҷи ғами ишқи ту дар хок

چون بود نهان گنج غم عشق تو در خاک

Гар хок шудам нестам аз хок шудани бок

گر خاک شدم نیستم از خاک شدن باک

Аз хок шавам боиси афлок дигар бор

از خاک شوم باعث افلاک دگر بار

Гаштии мутаҷаллӣ чу дар ойинаи аъён

گشتی متجلی چو در آئینه اعیان

Ашёъ ҳама гардид дар он ҷилваи намоён

اشیاء همه گردید در آن جلوه نمایان

Ашёъ набӯд ғайри шуъӯноти фаровон

اشیاء نبود غیر شئونات فراوان

Каз ҳасан ту бинмуда дар ойинаи имкон

کز حسن تو بنموده در آئینه امکان

Ҷуз мӯ набӯд зулфу хату абрӯу мижгон

جز مو نبود زلف و خط و ابرو و مژگان

Ҷуз об набошад шат ва ҷӯй ваему зхор

جز آب نباشد شط و جوی ویم و زخار

Чун лаби бшкр ханда гушӯдӣу такаллум

چون لب بشکر خنده گشودی و تکلم

Афтод дигар ақли бўсўоси таҷассум

افتاد دگر عقل بوسواس تجسم

Кӯро зи даҳони давр буд роҳи таваҳҳум

کو را ز دهان دور بود راه توهم

Омад зи куҷои ин ҳамаи гуфтору табассум

آمد ز کجا این همه گفتار و تبسم

Зотӣ ки хиради гашт ва ҳам андеша дар аўгм

ذاتی که خرد گشت و هم اندیشه در اوگم

Бинмуд чисон рӯй дар ойина ба осор

بنمود چسان روی در آئینه به آثار

Дар роҳ набӣ кард фидои ҷони гиромӣ

در راه نبی کرد فدا جان گرامی

Дар бистар ӯ хуфт баъунвонии ғуломӣ

در بستر او خفت بعنوان غلامی

Бинмуд раҳу расми ҳақиқати бтмомӣ

بنمود ره و رسم حقیقت بتمامی

Коингўнаҳ раҳад нафаси зи худ хоҳӣу хомӣ

کاینگونه رهد نفس ز خود خواهی و خامی

Мумтоз шавад ҳодии сФўти зи ҳаромӣ

ممتاز شود هادی صفوت ز حرامی

Ҳар биҳдаҳ гардӣ нашавад қофилаи солор

هر بیهده گردی نشود قافله سالار

Ҳукмаш ки сқ ёфт зи таъсири зи тақдир

حکمش که سق یافت ز تأثیر ز تقدیر

Ҳукмаст ҳам аз вай ки буд даври зи тағйир

حکمست هم از وی که بود دور ز تغییر

Бо зу . ри кафи қанбар ӯ панҷа наад шер

با زو.ر کف قنبر او پنجه نهد شیر

Дар пеши так длдл ӯ чархи замини гир

در پیش تک دلدل او چرخ زمین گیر

Бар ҷанги бдонгўнаҳи мусаммами ки бнхҷир

بر جنگ بدانگونه مصمم ک بنخجیر

Бар марги бдонгўнаҳи муҳайё ки боисор

بر مرگ بدانگونه مهیا که بایثار

Ҳаргиз нашунидем зи мардони қбоӣл

هرگز نشنیدیم ز مردان قبائل

Як мард ки бо ӯ зиреҳӣ буд муқобил

یک مرد که با او زرهی بود مقابل

Дар разми чунон шод ки дар базми амосл

در رزم چنان شاد که در بزم اماثل

Майдони қаттолаши бҳмонсон ки маҳофил

میدان قتالش بهمانسان که محافل

БиФрқи набардаши з дигар гӯнаи машоғил

بیفرق نبردش ز دگر گونه مشاغل

Лоишғлаҳи шаън сифат ӯст бикрдор

لایشغله شأن صفت اوست بکردار

Рӯзӣ ки бад аз баҳри ғзо маърака андӯз

روزی که بد از بهر غزا معرکه اندوز

Фирӯзтар он рӯз бар ӯ буд зи наврӯз

فیروز‌تر آن روز بر او بود ز نوروز

Шерони шикоряши гуҳи разм кам аз юз

شیران شکاریش گه رزم کم از یوز

Афрӯхтӣ аз шуълаи шамшери ҷҳонсўз

افروختی از شعله شمشیر جهانسوز

Норай ки аз ӯ сӯхти тани хасм бад омӯз

ناری که از او سوخت تن خصم بد‌آموز

Барқӣ ки аз ӯ хаст дили деви табаи кор

برقی که از او خست دل دیو تبه‌کار

Он рӯз ки мезад бсФи маъракаи авранг

آن روز که می‌زد بصف معرکه اورنگ

намерафт дил аз дасти ҳажирони қавии чанг

می‌رفت دل از دست هژیران قوی چنگ

Ногашта рикобаши зи паии ҳамлаи гарони санг

ناگشته رکابش ز پی حمله‌گران سنگ

Май буд сари сангдилони кӯфта бар санг

می‌بود سر سنگدلان کوفته بر سنگ

Нанамуда ҳануз ӯ басӯи тохтани оҳанг

ننموده هنوز او بسوی تاختن آهنگ

Май гашти з ҳар сӯи илми куфри нигунсор

می‌گشت ز هر سو علم کفر نگونسار

Май буд абри бораи яке қулзуми оташ

می‌بود ابر باره یکی قلزم آتش

Пурҷӯшу қавии ҳушу ҷлўбнду сипаҳи каш

پرجوش و قوی هوش و جلوبند و سپه‌کش

намешуд зи хар ва шаш малики аламути мушавваш

می‌شد ز خر و شش ملک‌الموت مشوش

То рӯҳи кро зуд кунад қабзи баннои хуш

تا روح کرا زود کند قبض بنا خوش

Ҳар гӯшаи зи хӯни доманаи дашти мунаққаш

هر گوشه ز خون دامنه دشت منقش

Ҷўнонкаҳ дар ардии зи шақоӣқи рухи гулзор

جونانکه در اردی ز شقایق رخ گلزار

Зон пеш ки дар ҷанг кунад азми саворӣ

زان پیش که در جنگ کند عزم سواری

Шерони ҷаҳонгиру ҳажирони шикорӣ

شیران جهانگیر و هژیران شکاری

Буданд баҳри пуштау байғӯлаи фирорӣ

بودند بهر پشته و بیغوله فراری

ё дар даҳани мору дили мӯри ҳисорӣ

یا در دهن مار و دل مور حصاری

Ногашта муқобили мутавотири мутаворӣ

ناگشته مقابل متواتر متواری

Буданд далерон ба пас даррау девор

بودند دلیران به پس دره و دیوار

Дар маъракаи тозӣу такопуӣу ткоўр

در معرکه تازی و تکاپوی و تکاور

намекард бигард оинаи меҳри мукаддар

می‌کرد بگرد آینه مهر مکدر

Вази валвала кӯфтан ва кандану кайфар

وز ولوله کوفتن و کندن و کیفر

Май баради зи сари ҳуши ҳажирони тноўр

می‌برد ز سر هوش هژیران تناور

намеомад ва мерафт пас аз хашми мукаррар

می‌آمد و می‌رفت پس از خشم مکرر

Сарвар шуд ва сафдар шуд ва ҳайдар шуду каррор

سرور شد و صفدر شد و حیدر شد و کرّار

Теғаши ҳама чун боди хазон буд муҷарраб

تیغش همه چون باد خزان بود مجرب

Дар рехтани барги рузони ғайри мураттаб

در ریختن برگ رزان غیر مرتب

Ҳаии рехти сари марду тани мурдаи зи мураккаб

هی ریخت سر مرد و تن مرده ز مرکب

Оварад гуҳ аз пушту пайу муваффақу мнкб

آورد گه از پشت و پی و موفق و منکب

Ва зи китфу кафу синау сар буд лаболаб

و ز کتف و کف و سینه و سر بود لبالب

Вази пайкар ва бар рӯй ҳам афтодаи бхрўор

وز پیکر و بر روی هم افتاده بخروار

То чашм ҳаме дид зи аспоаҳи мнсқ

تا چشم همی دید ز اسپاه منسق

Ва зи лашгари ҳамдӯшу саворони ҳам аблақ

و ز لشگر همدوش و سواران هم ابلق

Ҳай буд зи мураккаби тан бе раси муъаллақ

هی بود ز مرکب تن بی‌راس معلق

Ҳам рӯҳи зи аҷсоди бики назми мутлақ

هم روح ز اجساد بیک نظم مطلق

Ҳам дашти зи мақтӯл ба як дасти мтбқ

هم دشت ز مقتول به یک دست مطبق

Ҳам асби зи асқол ба якбори сбкбор

هم اسب ز اثقال به یکبار سبکبار

зи ошӯбу ҳаёҳӯӣу такопуӣу тбтл

ز آشوب و هیاهوی و تکاپوی و تبتل

Май буд чу симоби заминаши бтзлзл

می‌بود چو سیماب زمینش بتزلزل

Гар маърака май буд пар аз рустами зобул

گر معرکه می‌بود پر از رستم زابل

Кас ҳеҷ намедид биҷузи рокибу длдл

کس هیچ نمی‌دید بجز راکب و دلدل

Май рехт чу борони базмин каллау кокул

می‌ریخت چو باران بزمین کله و کاکل

намерафт ба ғорати зилони ҷавшану дастор

می‌رفت به غارت زیلان جوشن و دستار

Ҳаргоҳ ки дар маърака май хост ҳам оварад

هرگاه که در معرکه می‌خواست هم آورد

Май гашти зи овоза ӯ ранги ялони зард

می‌گشت ز آوازه او رنگ یلان زرد

Хӯн дар тан ҳар як шуд аз ҳиб ӯ сад

خون در تن هر یک شد از هیب او سد

Ҷабраил ки буд аз ҳама дар манқибаташи фард

جبرئیل که بود از همه در منقبتش فرد

намегуфт ба гетӣаст ҳамин теғ ва ҳамин мард

می‌گفت به گیتی است همین تیغ و همین مرد

Ҳам балки дар ин дори ҷуз ӯ набӯд диёр

هم بلکه در این دار جز او نبود دیار

Ҳарфӣаст ки май барадгару теғи вай аз барқ

حرفی است که می‌برد گر و تیغ وی از برق

Кӣ мегузарад барқи ҳам аз ғарб ва ҳам аз шарқ

کی می‌گذرد برق هم از غرب و هم از شرق

Дар ҳоли шикофад ба яке борақаи сад фарқ

در حال شکافد به یکی بارقه صد فرق

Сад фалак шавад ҳар дам аз ӯ дарем хӯни ғарқ

صد فلک شود هر دم از او دریم خون غرق

Аз абри ниёам ар биҷаҳад бар асари хрқ

از ابر نیام ار بجهد بر اثر خرق

Бо дашт кунад кӯҳу камарро ҳамаи ҳамвор

با دشت کند کوه و کمر را همه هموار

Гар мушт задӣ бар сару китфии паии номӯс

گر مشت زدی بر سر و کتفی پی‌ناموس

намешуд ба замин тоа тани мард чу фонӯс

می‌شد به زمین تاه تن مرد چو فانوس

Гар хасми бадаши Зуҳраи Геву фари коўс

گر خصم بدش زهره گیو و فر کاوس

Аз ҳастӣ худ буд дар он ҳоӣлаҳи маъюс

از هستی خود بود در آن هائله مایوس

Бо ҷилватар ӯро паии тир аз пари тоўс

با جلوه‌تر او را پی تیر از پر طاوس

Хўшрнгтар ӯро дами теғ аз лаби дилдор

خوشرنگ‌تر او را دم تیغ از لب دلدار

Май тохт чу дар мърлкаҳ беваҳшату парҳез

می‌تاخت چو در معرلکه بی‌وحشت و پرهیز

Амвоҷи блохостӣ аз баҳри хатари хез

امواج بلاخاستی از بحر خطر خیز

Гардони қавии чанги зи майдони ғами ангез

گردان قوی چنگ ز میدان غم‌انگیز

Буданд бики лаҳзаи парокандау ночиз

بودند بیک لحظه پراکنده و ناچیز

Ғарболи фано буд ки май гашти аҷали без

غربال فنا بود که می‌گشت اجل بیز

ё абри қазо буд ки май буд болои бор

یا ابر قضا بود که می‌بود بالا بار

Баси мураккаби сҳроӣӣ бе соҳиби хаста

بس مرکب صحرائی بی‌صاحب خسته

Буданд давон ҳар тарафи афсори гусаста

بودند دوان هر طرف افسار گسسته

Ваон қавми бмонндаҳи аФўоҷи шикаста

وان قوم بماننده افواج شکسته

Ҳар сӯии равони сӯии адами даст ба даста

هر سوی روان سوی عدم دست به دسته

Дар ҳар қадамии куштау афтодау баста

در هر قدمی کشته و افتاده و بسته

Бисёртар аз мавҷ ӣаму резиши кҳсор

بسیار‌تر از موج یم و ریزش کهسار

Бар разми бики азм чун май гашти муҳайё

بر رزم بیک عزم چون می‌گشت مهیا

Бо онкии аду буд бонбўаҳи сафи оро

با آنکه عدو بود بانبوه صف آرا

ӯро равиши ин буд ки мерафт бетонҳо

او را روش این بود که می‌رفت بتنها

Зеро ки биктоиии худ буд ҳувайдо

زیرا که بیکتایی خود بود هویدا

Ёри ҳамаи кас буду бзот аз ҳамаи якто

یار همه کس بود و بذات از همه یکتا

Вази ваҳдати худ низ дар оёти намӯдор

وز وحدت خود نیز در آیات نمودار

Ин буд ҷҳодтш ки бзоҳр буд Асғар

این بود جهادتش که بظاهر بود اصغر

Ҳам низ ҷҳодисти варои аъзаму Акбар

هم نیز جهادیست ورا اعظم و اکبر

Ваон куштан нафасаст ки фармӯдаи паямбар

وان کشتن نفس است که فرموده پیمبر

Бар нафаси бдонгўнаҳи мусаллат ки бкоФр

بر نفس بدانگونه مسلط که بکافر

Ҳам нафас бидон мартабаи мағлубу мусаххар

هم نفس بدان مرتبه مغلوب و مسخر

Дар панҷаи қаҳраш ки бадии қалъаи куффор

در پنجه قهرش که بدی قلعه کفار

Дасти ду адуи баст ки шуд дар ду ҷҳоншоаҳ

دست دو عدو بست که شد در دو جهانشاه

Ҳақ хонд дар ин ҳар ду ҷиҳодаши асади аллоҳ

حق خواند در این هر دو جهادش اسد‌الله

Нагузошт дар он ҳар ду ғзои баҳри адуи роҳ

نگذاشت در آن هر دو غزا بهر عدو راه

Сад кард суғурӣ ки аз он хасми бади огоҳ

سد کرد ثغوری که از آن خصم بد آگاه

Шуд роҳравонро ҳамагии кори бдлхўоаҳ

شد راهروان را همگی کار بدلخواه

Бинмуд чунон роҳ каз ӯ буд сазовор

بنمود چنان راه کز او بود سزاوار

Ақтоб барӣнанд ки он ҷилваи машҳур

اقطاب براینند که آن جلوه مشهور

Коўли мутаҷаллии шдози он талъати мастур

کاول متجلی شداز آن طلعت مستور

Пайдост ки бӯдааст ҳамон рӯй ва ҳамон нур

پیداست که بوده است همان روی و همان نور

Буданд хилоиқи зи шиносои аўкўр

بودند خلایق ز شناسایی اوکور

Зон ҷилва ки фармуд дар ойинаи Мансур

زان جلوه که فرمود در آئینه منصور

Овози ано алҳақ ба ҳануз ояд аздор

آواز اَنا الحق به هنوز آید ازدار

эй онкии тўӣии шоҳ дар адвори вилоят

ای آنکه توئی شاه در ادوار ولایت

Ҳар даври бхлқ аз ту расад файзи ҳидоят

هر دور بخلق از تو رسد فیض هدایت

Дар фақри влои ту сафиро буд оят

در فقر ولای تو صفی را بود آیت

Дорад зи ту дар ҳар нафаси умеди аноят

دارد ز تو در هر نفس امید عنایت

Бар ваии зи ту зебанда буд афви ҷиноят

بر وی ز تو زیبنده بود عفو جنایت

Коўрои баҳри он лағзишу айбӣ буд иқрор

کاورا بهر آن لغزش و عیبی بود اقرار

Будам чун гиёҳии бглстони ту маъюб

بودم چون گیاهی بگلستان تو معیوب

Гаштами бснои ту гулии тозау марғӯб

گشتم بثنای تو گلی تازه و مرغوب

Нагузошт марои дасти таваллои ту мағлуб

نگذاشت مرا دست تولای تو مغلوب

Мағлуб нагашт онкӣ шуд аз ҳақи бтўи мансӯб

مغلوب نگشت آنکه شد از حق بتو منسوب

Акнӯн бтўи мансӯбам агар зиштам агар хуб

اکنون بتو منسوبم اگر زشتم اگر خوب

Дар гулшани маҳбӯбам агар вирдам агар хор

در گلشن محبوبم اگر وردم اگر خار

Бинвиштгар ангушти ту бар лавҳи ҷабинам

بنوشت گر انگشت تو بر لوح جبینم

Кинаст як аз хок нишинон заминам

کاینست یک از خاک نشینان زمینم

Бо он ҳамаи айбӣ ки бахуд буд яқинам

با آن همه عیبی که بخود بود یقینم

Пӯшедӣ ва кардӣ зи чунон ҳоли ченӣам

پوشیدی و کردی ز چنان حال چنیم

Набӯд аҷабӣ зонка ту онӣ ва ман инам

نبود عجبی زانکه تو آنی و من اینم

Ту онҳамаи дороӣӣ ва ман оинҳмаҳи нодор

تو آنهمه دارائی و من آینهمه نادار