Ту причҳраҳи мар аз мардуми болоӣӣ

تو پریچهره مر از مردم بالائی

Ки дар оӣӣ ва бичишам андари миноӣӣ

که در آئی و بچشم اندر مینائی

Дил ҳар дил шуда ё бе брбоӣӣ

دل هر دل شده یا بی بربائی

ё ки хӯнсозӣ аз дидаи бполоӣӣ

یا که خون‌سازی از دیده بپالائی

намеравад байнами дил аз бар ман кам кам

می‌رود بینم دل از بر من کم‌کم

Бкмндии ҳамаи чин дар чини хам дар хам

بکمندی همه چین در چین خم در خم

Ҷӯ бичишам ояд пои бунаами бошудем

جو بچشم آید پا بنهم باشدیم

Гӯи ту мо нопарӣаст ин на банӣ одам

گو تو ما ناپری است این نه بنی‌آدم

Чобук онгуна дил аз кафи баради онмҳўш

چابک آنگونه دل از کف برد آنمهوش

Ки битобад бмсли мумӣ аз оташ

که بتابد بمثل مومی از آتش

Одамӣ ё ки кунад аз дидани париёни ғаш

آدمی یا که کند از دیدن پریان غش

Венаи гўорндаҳ буд моро неи нохуш

وین گوارنده بود ما را نی ناخوش

Натавон бастан бар рӯйиши ҳам дар ҳо

نتوان بستن بر رویش هم در‌ها

Вар ба бандӣ кашад аз ҳар дар ӯ сарҳо

ور به بندی کشد از هر در او سرها

Аз ҳаво ояд пиндорӣ бе пурҳо

از هوا آید پنداری بی‌پرها

Бандад аз ҳар сӯ бар ҳар каси маъбар ҳо

بندد از هر سو بر هر کس معبر‌ها

БкФш бошад чун гўӣии ин гардун

بکفش باشد چون گوئی این گردون

Диҳадат бозӣ чанд ар буии афлотӯн

دهدت بازی چند ار بوی افلاطون

Набӯд чизеи пешаши хираду қонӯн

نبود چیزی پیشش خرد و قانون

Натавон бурдани ҷонии зи кафши берун

نتوان بردن جانی ز کفش بیرون

Он қадри чобуку пурмояу ҳарфи афкан

آنقدر چابک و پرمایه و حرف افکن

Ҳама бошандаш дар фаҳми сухани кавдан

همه باشندش در فهم سخن کودن

Пеш ӯ бошад чндор ки сухани равшан

پیش او باشد چند ار که سخن روشن

Наниҳад вазнӣ бар гуфтау бргФтн

ننهد وزنی بر گفته و برگفتن

Бачаи андозаи ту эй шӯхи зибри дастӣ

بچه اندازه تو ای شوخ زبر دستی

Ки ббрдии дил ва бар гесуи пайвастӣ

که ببردی دل و بر گیسو پیوستی

Нашудам огаҳ кӣ барадӣ ва кӣ бастӣ

نشدم آگه کی بردی و کی بستی

Ҳамчу ҳушёрӣ коед басари мастӣ

همچو هشیاری کاید بسر مستی

Гуфта будандамема ки ту айёрӣ

گفته بودندم ایمه که تو عیاری

Каллаи мардум аз сар ҳама бурдорӣ

کله مردم از سر همه برداری

Бабрии ончии бчолокӣу таррорӣ

ببری آنچه بچالاکی و طراری

Нагузорӣ на диҳии пас на нигаҳдорӣ

نگذاری نه دهی پس نه نگهداری

Сари мардуми бзбони пайчи дар гирифта

سر مردم بزبان پیچی در گرفته

Нашӯй гоҳи сухани гуфтани ошуфта

نشوی گاه سخن گفتن آشفته

Гуфтаҳо консони каси ҳеҷ ба ншнФтаҳ

گفته‌ها کانسان کس هیچ به نشنفته

Пас бадалҳо рӯй оҳистау бнҳФтаҳ

پس بدلها روی آهسته و بنهفته

Ман барӣнам ки ту эй шӯхи парии пайкар

من براینم که تو ای شوخ پری پیکر

Бадарат буд малик ё паряти модар

بدرت بود ملک یا پریت مادر

Зонка оӣии з дар бастаи бкохи андар

زانکه آئی ز در بسته بکاخ اندر

Ҳамчуи он сӯрат кандар дили орифи сар

همچو آن صورت کاندر دل عارف سر

Буд аъло мисли он фаҳмӣ агар ӣоне

بود اعلی مثل آن فهمی اگر یانی

На ки мислии буд ӯро ки баради каси пай

نه که مثلی بود او را که برد کس پی

На бова монад чизе на чизеи вай

نه باو ماند چیزی نه چیزی وی

Доряшгар баназари лӣси кмслаҳи шӣӣ

داریش گر بنظر لیس کمثله شئی

Ту напиндорӣ консўрти аллоҳӣ

تو نپنداری کانصورت اللهی

Буд он саҳбо ё соқии брўоҳӣ

بود آن صهبا یا ساقی برواهی

Бали бсоқӣ буд он боқӣ агар хоҳӣ

بل بساقی بود آن باقی اگر خواهی

Орадаши соқӣ дар соғари зи огоҳӣ

آردش ساقی در ساغر ز آگاهی

Ънби он мефикрасту хамаши ваҳдат

عنب آن می فکر است و خمش وحدت

Парвариш ёбад бо нафха аз ҷинат

پرورش یابد با نفخه از جنّت

Гармӣ ишқ Биҷӯш орадаш аз фикрат

گرمی عشق بجوش آردش از فکرت

Пас шавад софӣ чун рӯҳӣ бе касрат

پس شود صافی چون روحی بی‌کثرت

Чун бадалед берун наравад ҳаргиз

چون بدل اید بیرون نرود هرگز

Нест дар хориҷи пайдо шуданаши ҷоиз

نیست در خارج پیدا شدنش جایز

Ҷуз ки брҳкмтӣ аз оят ё мӯъҷиз

جز که برحکمتی از آیت یا معجز

Ҳамчу бар Марями комади мулкии зии ъз

همچو بر مریم کامد ملکی ذی عز

Бошад он сӯрат аз як пер аз як шаҳ

باشد آن صورت از یک پیر از یک شه

Андар ояд бадал аз як ҳайс аз як раҳ

اندر آید بدل از یک حیث از یک ره

Тобади он нур аз як меҳр аз як ма

تابد آن نور از یک مهر از یک مه

Мутаъаддид нашавад ҳаргизи брногаҳ

متعدد نشود هرگز برناگه

Ман ва дил донем он талъати рӯҳонӣ

من و دل دانیم آن طلعت روحانی

Ки на ҳаргизи бткср буд арзонӣ

که نه هرگز بتکثر بود ارزانی

Зонка он чеҳра на ҷисмаст на ҷисмонӣ

زانکه آن چهره نه جسمست نه جسمانی

Аввалӣ бошад кўро набӯд сонӣ

اولی باشد کورا نبود ثانی

Чунки сокин шавад онсўрт дар сина

چونکه ساکن شود آنصورت در سینه

Дил ва ҷон ёбад таскину тумаънина

دل و جان یابد تسکین و طمأنینه

Ваҷҳ ғайб ояд ва гирад зи дили ойина

وجه غیب آید و گیرد ز دل آئینه

Бтў гуяд сухани он дилбари дерина

بتو گوید سخن آن دلبر دیرینه

Гуфтамаш рӯзӣ кӣ олӣ аз андеша

گفتمش روزی کی عالی از اندیشه

Сӯрат аз маънӣ мукфӣаст дар ин пеша

صورت از معنی مکفی است در این پیشه

Гуфт бар сӯрат шерат набӯд беша

گفت بر صورت شیرت نبود بیشه

Ба парӣ лек тавон баради пай аз шиша

به پری لیک توان برد پی از شیشه

Шаҷару шоха ва решааст ҳама бо ҳам

شجر و شاخه و ریشه است همه با هم

Шаҷару шохи з решааст вале муҳкам

شجر و شاخ ز ریشه است ولی محکم

Асар аз реша расад бар шох ҳар дам

اثر از ریشه رسد بر شاخ هر دم

Зода аз Марям исо набӯд мубҳам

زاده از مریم عیسی نبود مبهم

Лек обаст з Ҷабраил нашуд ҳар зан

لیک آبست ز جبرئیل نشد هر زن

Хоссаи кон зониаҳ бошад на накӯи доман

خاصه کان زانیه باشد نه نکو دامن

Марямӣ бояд бо таъйид аз зўолмнн

مریمی باید با تایید از ذوالمنن

То шавад аз дами рӯҳи алқудси обистан

تا شود از دم روح‌القدس آبستن

То напиндорӣ сӯфӣаст ҳар Иблисӣ

تا نپنداری صوفی است هر ابلیسی

Аҳмақии хомии кӯтаҳи назарии писӣ

احمقی خامی کوته نظری پیسی

Нашудаи ҳамдами ъисоӣӣу Идрӣсӣ

نشده همدم عیسائی و ادریسی

Ки биомузади дарсаму раҳи тақдисӣ

که بیاموزد درسم و ره تقدیسی

Бтўи зи саросари ҳақиқат қадре гуфтам

بتو ز سراسر حقیقت قدری گفتم

Ончии бад дар хури тавзеҳ ба ннҳФтм

آنچه بد در خور توضیح به ننهفتم

Ман ба он мантиқи ҳангоми сухани ҷуфтам

من به آن منطق هنگام سخن جفتم

Ҳама он гӯям ки гуяд вошнФтм

همه آن گویم که گوید واشنفتم

Бо ту гӯям сухании дигари андари сар

با تو گویم سخنی دیگر اندر سر

Макун онрои зи сафӣ чун шинавии зоҳир

مکن آنرا ز صفی چون شنوی ظاهر

Онкӣ кас набӯд брдидн ӯ қодир

آنکه کس نبود بردیدن او قادر

Ақлҳо якҷо аз маърифаташи қосир

عقل‌ها یکجا از معرفتش قاصر

Ҳар чаҳ ту берун аз худ рӯй ӯ ояд

هر چه تو بیرون از خود روی او آید

То ту ннмоӣӣ ӯ монад ва ин шояд

تا تو ننمائی او ماند و این شاید

Биҷуз ӯ чизеи якҷу з ту нанамояд

بجز او چیزی یکجو ز تو ننماید

Ҳама ӯ бошад ва ӯ болдў ӯ бояд

همه او باشد و او بالدو او باید

Бас ғаюраст ӯ бар талъати некӯяш

بس غیور است او بر طلعت نیکویش

Ҳеҷ нагузорад ғайриӣ нигарад сӯяш

هیچ نگذارد غیری نگرد سویش

Таксӣ боқӣаст аз ҳастӣ як мӯяш

تاکسی باقی است از هستی یک مویش

Натавонад дид як мўӣии зи абрӯяш

نتواند دید یک موئی ز ابرویش

Водӣии конҷои симурғ пар андозад

وادئی کانجا سیمرغ پر اندازد

Дар хур аз ъсФўр набӯд ки биппар нозад

در خور از عصفور نبود که بپر نازد

Ҷуз ки аз ҳастӣ якбора бипардозад

جز که از هستی یکباره بپردازد

Вонгаҳеи худро ҳам пар малик созад

وانگهی خود را هم پر ملک سازد

Солҳо ман худ ҳам пар малик будам

سال‌ها من خود هم پر ملک بودم

Роҳҳоро ҳамаи паии барадаму паймӯдам

راهها را همه پی بردم و پیمودم

Қатъ ҳар водӣ ва ҳар марҳала бинмудам

قطع هر وادی و هر مرحله بنمودم

Ҳар дариро задаму бастам ва багушӯдам

هر دری را زدم و بستم و بگشودم

Воҷибии ҳўидогшт дар либоси эмеконе

واجبی هویداگشت در لباس امکانی

Бо шурӯти мўлоӣӣ бо шؤни султонӣ

با شروط مولائی با شؤن سلطانی

Воҳиду оллҳии лои бшрту фардоне

واحد و آللهی لا بشرط و فردانی

Буд фарду лои иърФи гашт мард майдонӣ

بود فرد و لا یعرف گشت مرد میدانی

Баҳри ваҳдати мтолқ дар азал талотум кард

بحر وحدت مطالق در ازل تلاطم کرد

Ҷӯш то биравӣ аз қаъри лаҳзаи лаҳза қулзум кард

جوش تا بروی از قعر لحظه لحظه قلزم کرد

Нури ҳасани худ тобон бар сипеҳр ва анҷум кард

نور حسن خود تابان بر سپهر و انجم کرد

То ндондш ҳар кас рух наҳуфту пай гум кард

تا نداندش هر کس رخ نهفت و پی گم کرد

Дар ҳиҷоби ваҳдат буд бар ҷамоли хуи моил

در حجاب وحدت بود بر جمال خو مایل

Ишқ ӯ бахуд орост сад ҳазор гавани маҳфил

عشق او بخود آراست صد هزار گون محفل

Вои ндрони маҳофили гашт аз ҳазор дар дохил

وا ندران محافل گشت از هزار در داخل

Як нигоҳаш аз худ баради ончии дида дар раҳи дил

یک نگاهش از خود برد آنچه دیده در ره دل

Сад ҳазор ойинаи ҳашт пеши рухсораш

صد هزار آئینه هشت پیش رخسارش

Ва з ҳар он яке гардид ҷилвагар дар осораш

و ز هر آن یکی گردید جلوه‌گر در آثارش

Ишқи парда сӯз оварад аз ҳарами ббозорш

عشق پرده‌سوز آورد از حرم ببازارش

Кас набӯд то гардад дар назари харидораш

کس نبود تا گردد در نظر خریدارش

Шуд ббоғу рухи бгўшди обу ранг бар гул дод

شد بباغ و رخ بگوشد آب و رنگ بر گل داد

Ҳасан бар чаман бахшед ишқи гул ба булбул дод

حسن بر چمن بخشید عشق گل به بلبل داد

Сабзаро музайян кард сарвро тамоюл дод

سبزه را مزین کرد سرو را تمایل داد

Бар шақоӣқу насрини равнақ ва таҷаммул дод

بر شقایق و نسرین رونق و تجمل داد

Брчмн яке бигузар то Рахш чу ман бинӣ

برچمن یکی بگذر تا رخش چو من بینی

Обу ранги рухсораш дар гулу самани бинӣ

آب و رنگ رخسارش در گل و سمن بینی

Аз латофати насрини лутфи он бадани бинӣ

از لطافت نسرین لطف آن بدن بینی

Не ки лутф насринаст чун таниш ки тани бинӣ

نی که لطف نسرین است چون تنش که تن بینی

Ҳасани парда дар ҳар ҷои худ намо ва худсоз аст

حسن پرده در هر جا خود نما و خودساز است

Лнтароне ар гуяд аз таҷаммул ва ноз аст

لن ترانی ار گوید از تجمل و ناز است

Боби руяташ ҳар дами баҳри ошиқон боз аст

باب رؤیتش هر دم بهر عاشقان باز است

Раби арнӣ аз ошиқи ҷазби ёр танноз аст

رب ارنی از عاشق جذب یار طناز است

Онкиро ки андари сари шӯру ишқ ва мастӣ нест

آنکه را که اندر سر شور و عشق و مستی نیست

Дар вуҷӯд ӯ якҷу ҷазба аластӣ нест

در وجود او یکجو جذبه الستی نیست

Ҳам блўҳ ӯ нақшии ғайри худ парастӣ нест

هم بلوح او نقشی غیر خود‌پرستی نیست

Раҳи бҳстӣ он ёбад каши нишон з ҳастӣ нест

ره بهستی آن یابد‌کش نشان ز هستی نیست

Якка тоз дарёи дили қалъаи кӯб хайбар кун

یکه تاز دریا دل قلعه کوب خیبر کن

Бут барафкан аз каъбаи реша бар кун аз душман

بت برافکن از کعبه ریشه بر کن از دشمن

Дар қаттоли хасми оташи дрнбрди марди оҳан

در قتال خصم آتش درنبرد مرد آهن

Гоҳи разм дар майдони сафи шикофу шери афкан

گاه رزم در میدان صف شکاف و شیر افکن

Дар ғзои исломии тираи рӯз шерон кард

در غزای اسلامی تیره روز شیران کرد

Дар ҷиҳоди ирфонии малики нафас вайрон кард

در جهاد عرفانی ملک نفس ویران کرد

Равнақи тасаввуфи гашти ёрӣ фақирон кард

رونق تصوف گشت یاری فقیران کرد

Мари сФиълии шаҳро Фтхор перон кард

مر صفیعلی شه را فتخار پیران کرد

Аз фанои даравишони воқиф ар шӯии андак

از فنای درویشان واقف ار شوی اندک

Бар фанои худкушӣ аз худии шӯии мндк

بر فنای خودکشی‌ از خودی شوی مندک

Аз саҳифа ҳастӣ нақши худ нмоӣии ҳак

از صحیفه هستی نقش خود نمائی حک

Пас баҳақи шӯии боқӣ бар яқини рисӣ аз шак

پس بحق شوی باقی بر یقین رسی از شک

Зон биҷой Аҳмад хуфт мртзои комили дам

زان بجای احمد خفت مرتضای کامل دم

Чун фузуни бҳстӣ буд бихўдит аз олам

چون فزون بهستی بود بیخودیت از عالم

То бъорФ омӯзад нуктаи лақади карам

تا بعارف آموزد نکته لقد کرم

Яъне аз фано гардад комили алзҳўри одам

یعنی از فنا گردد کامل الظهور آدم

Сӯра бар ду дар ҳаҷ хонд сӯии Макка ӯ танҳо

سوره بر دو در حج خواند سوی مکه او تنها

Яъне онкии пидонист бар каси он манам пайдо

یعنی آنکه پیدانیست بر کس آن منم پیدا

Дар кафам кам аз коҳӣаст ин сипеҳру моФиҳо

در کفم کم از کاهی است این سپهر و مافیها

Хасм агар буд кӯҳии мейри боимш аз ҷо

خصم اگر بود کوهی میر بایمش از جا

Кофарии хиўи афканд дар набард бар рӯйиш

کافری خیو افکند در نبرد بر رویش

Худ зи феъли он бдхў мунқалиб нашуд хеш

خود ز فعل آن بدخو منقلب نشد خویش

Тарки қатл ӯ фармуд бргшўди бозуяш

ترک قتل او فرمود برگشود بازویش

Кӣ буд касе воқиф аз хисоли некӯяш

کی بود کسی واقف از خصال نیکویش

Ман зимни иқболаш чун шудам бмихонаҳ

من زیمن اقبالش چون شدم بمیخانه

Дидам оташи афрӯзии длФрибу фарзона

دیدم آتش افروزی دلفریب و فرزانه

Ҳар ки мерасед аз роҳи он ҳарифи ҷонона

هر که می‌رسید از راه آن حریف جانانه

Бодааш ба паймӯдии паии бпӣ ба паймона

باده‌اش به پیمودی پی بپی به پیمانه

Рӯй халқи он олами ҳамчуи меҳри тобанда

روی خلق آن عالم همچو مهر تابنده

Аз сифоти худ мурда бар ҳаёти ҳақи зинда

از صفات خود مرده بر حیات حق زنده

Ҷони зи ҷону тани рустаи дили зи мо сӯии канда

جان ز جان و تن رسته دل ز ما سوی کنده

Фориғи андари астғроқ аз гузаштау оянда

فارغ اندر استغراق از گذشته و آینده

Аҳли занну сӯратро ҳилли баҷо ки маъзӯранд

اهل ظن و صورت را هل بجا که معذورند

Бар дағали дўрўӣии дил бастаанд ва машҳуранд

بر دغل دوروئی دل بسته‌اند و مشهورند

Бар ҳавои тани сари хушу зи ҷамол ҷон кӯранд

بر هوای تن سر خوش و ز جمال جان کورند

Ҳар замони зи аҳли аллоҳ бар баҳона давранд

هر زمان ز اهل‌الله بر بهانه دورند

Сулҳу ҷанги ин ду нон эй писари пай нон аст

صلح و جنگ این دو نان ای پسر پی نان است

Не ки он Муъовияи дев ё сулаймон аст

نی که آن معاویه دیو یا سلیمان است

Вонкаҳи рустаи зини ағроз ёршоаҳ мардонаст

وانکه رسته زین اغراض یارشاه مردانست

Бар ҳар ончӣ шуд ҳангоми дон ки мард майдонаст

بر هر آنچه شد هنگام دان که مرد میدانست

Ман бтҷрбти имрӯз аз ҷаҳонён бешам

من بتجربت امروز از جهانیان بیشم

Ва зи ҷаҳонён яксар бе зи тамаъу ташвишам

و ز جهانیان یکسر بی ز طمع و تشویشم

То ҳаме на пиндории гӯшаи гиру дарвешам

تا همی نه پنداری گوشه‌گیر و درویشم

Аз дўкўни бегонаи боҳрони тании хешам

از دوکون بیگانه باهران تنی خویشم

Хислати накӯи аввали сидқ ва дигар инсофаст

خصلت نکو اول صدق و دیگر انصافست

Ҳар ки дорад ин хислати дили зино ҳақаш софаст

هر که دارد این خصلت دل زنا حقش صافست

Қалби софӣ аз ноҳақи комил андар авсофаст

قلب صافی از ناحق کامل اندر اوصافست

Комили алсФот аз ҳақ мустаҳаққ алтофаст

کامل الصفات از حق مستحق الطافست

Қиссаи хилофатро вогузору биғми шӯ

قصه خلافت را واگذار و بیغم شو

Аз фадак макун суҳбат аз фалак мақдам шавад

از فدک مکن صحبت از فلک مقدم شود

Ҳастӣ ар банӣ одам чун падари макрами шӯ

هستی ار بنی آدم چون پدر مکرم شو

По ба фарқи олами зани сарфарози олами шӯ

پا به فرق عالم زن سرفراز عالم شو

Ҷои маърифат эй ҷони хонақоҳ ва масҷид нест

جای معرفت ای جان خانقاه و مسجد نیست

Зонка воҳиди мутлақ бар макон муқайяд нест

زانکه واحد مطلق بر مکان مقید نیست

Дили сарой тавҳидаст маъбад ва мшоҳд нест

دل سرای توحید است معبد و مشاهد نیست

Дайру каъба яксонастгар дар он муваҳҳид нест

دیر و کعبه یکسان است گر در آن موحد نیست