Мо дарин куҳнаи дайри дайри асос

ما درین کهنه دیر دیر اساس

Хишт вайронаему нақши пилос

خشت ویرانه ایم و نقش پلاس

намезанад рӯзу шаб ба хирмани мо

می زند روز و شب به خرمن ما

Теғи деҳқон барои барқ аз дос

تیغ دهقان برای برق از داس

Вой бар ҷони сайди хаста ӣ мо

وای بر جان صید خسته ی ما

Ки дарин дашти пурфиребу ҳарос ,

که درین دشت پرفریب و هراس،

Дона шуд сахти дил чу реза ӣ санг

دانه شد سخت دل چو ریزه ی سنگ

Дом шуд танги чашм чун карбос

دام شد تنگ چشم چون کرباس

Дасту дил чун равад ба кори маро ?

دست و دل چون رود به کار مرا؟

Нест чун як ҳарифи коршинос

نیست چون یک حریف کارشناس

Ҷавҳари фитратами зи бахти забун

جوهر فطرتم ز بخت زبون

Монад пинҳон чу ҳиммат аз ифлос

ماند پنهان چو همت از افلاس

Нестам дохили ҷаҳон , оре

نیستم داخل جهان، آری

Ҷузв маъҷун намешавад алмос

جزو معجون نمی شود الماس

Доим аз нанги лоғарӣ чу илм

دایم از ننگ لاغری چو علم

намекунад аз танами канораи либос

می کند از تنم کناره لباس

Шудам аз ашку оҳи хонаи хароб

شدم از اشک و آه خانه خراب

Кас накарда сети суди азин аҷнос

کس نکرده ست سود ازین اجناس

Аз ҷаҳонгар ҳарир вагар дебо

از جهان گر حریر و گر دیبا

Тлбидм , нагуфт ғайри пилос !

طلبیدم، نگفت غیر پلاس!

Бас ки урёнӣам хуши афтодаи сет

بس که عریانی ام خوش افتاده ست

Гуфтугӯ ҳам намекунам ба либос

گفتگو هم نمی کنم به لباس

Дар раҳи рост , раҳнамо абас аст

در ره راست، رهنما عبث است

Нест корам ба Хизр ё Илёс

نیست کارم به خضر یا الیاس

Дорам аз ҳинд , азми даргаи шоҳ

دارم از هند، عزم درگه شاه

Монеъ ман мабош эй ифлос

مانع من مباش ای افلاس

Гавҳари тоҷу тахти Подшаҳӣ

گوهر تاج و تخت پادشهی

Сафии бен сафии бен аббос

صفی بن صفی بن عباس

Он ки бошад ғазаб дар ахлоқаш

آن که باشد غضب در اخلاقش

Чун ба дарҷи ҷавоҳирии алмос

چون به درج جواهری الماس

Гар хӯрд бар хилофи ҳукмаши об

گر خورد بر خلاف حکمش آب

Хӯшаро барг хеш гардад дос

خوشه را برگ خویش گردد داس

Ҳимматашро намози ҳақи аллоҳ

همتش را نماز حق الله

Шева ӣ лутфу ҷӯади ҳақи аннос

شیوه ی لطف و جود حق الناس

Ҳамчуи хуршеди дасти ҳиммат ӯ

همچو خورشید دست همت او

Ончунон ҷӯадро ниҳоди асос ,

آنچنان جود را نهاد اساس،

Каз талаб дар вуҷӯди муҳтоҷон

کز طلب در وجود محتاجان

Панҷа ӣ хеш ҷамъ кард ҳавос

پنجه ی خویش جمع کرد حواس

Ҳамчуи афсунгарони адолат ӯ

همچو افسونگران عدالت او

Бас ки дорад ҷаҳонёнро пос ,

بس که دارد جهانیان را پاس،

Зин ки монад ба мори заҳролӯд

زین که ماند به مار زهرآلود

намекунад пӯсти доим аз риўос

می کند پوست دایم از ریواس

Ҳифз ӯгар шубон гила шавад

حفظ او گر شبان گله شود

Гург худ чист каз сирояти пос ,

گرگ خود چیست کز سرایت پاس،

Аз сари гӯсфанди натавонад

از سر گوسفند نتواند

Як сари мӯӣ кам кунад рўос

یک سر موی کم کند رواس

эй фузун аз ҷаҳон ва ҳарчӣ дараваст

ای فزون از جهان و هرچه دروست

Бо чаҳ синҷиди турои гумону қиёс

با چه سنجد ترا گمان و قیاس

Дар ҷаҳони чашм офтоб надид

در جهان چشم آفتاب ندید

Ҳамчуи ту хусравии сипоси шинос

همچو تو خسروی سپاس شناس

Аз хаданги ту бар тани рустам

از خدنگ تو بر تن رستم

Зираи танги ҳалқа чун карбос

زره تنگ حلقه چون کرباس

Аз наҳифи ту рӯҳи рӯйин тан

از نهیب تو روح رویین تن

Музтариби ҳамчуи мӯри андари тос

مضطرب همچو مور اندر طاس

Дар чаман рафт накҳати хилқат

در چمن رفت نکهت خلقت

Ғунчаро шуд димоғи пари зи ътос

غنچه را شد دماغ پر ز عطاس

Душманони гуруснаи чашми туро

دشمنان گرسنه چشم ترا

Кашф ояд ба чашм чун аннос

کشف آید به چشم چون انناس

Дар замони ту кори аҳли ҷаҳон

در زمان تو کار اهل جهان

Ба гушоиши ниҳодаи бас ки асос ,

به گشایش نهاده بس که اساس،

Қуфли васвосро гузошт зи сар

قفل وسواس را گذاشت ز سر

Дорад акнӯн калиди он васвос

دارد اکنون کلید آن وسواس

Теғи ҳиндӣ ки ҳамчуи ойӣна

تیغ هندی که همچو آیینه

Аз ту шуд дар замона рӯй шинос ,

از تو شد در زمانه روی شناس،

Исми асляш гарчи фӯлод аст

اسم اصلیش گرچه فولاد است

Шуд ба даври ту ном ӯ алмос

شد به دور تو نام او الماس

Чаҳ аҷабгар мухолиф ту гирифт

چه عجب گر مخالف تو گرفت

Коми азин осмони сифлаи асос ,

کام ازین آسمان سفله اساس،

Ки ба афсона ва фусун гирад

که به افسانه و فسون گیرد

Равған аз санги ҳамчуи гови хрос

روغن از سنگ همچو گاو خراس

Расад охири сазои зи теғи каҷат

رسد آخر سزا ز تیغ کجت

Хасмро каз ғурур кард омос

خصم را کز غرور کرد آماس

Бодро аз бирават хӯшаи бурун

باد را از بروت خوشه برون

Натавон баради ҷуз ба ҷилва ӣ дос

نتوان برد جز به جلوه ی داس

Давлат бе ривоҷи хасм ту ҳаст

دولت بی رواج خصم تو هست

Аз фиреби ҷаҳони з рӯй қиёс ,

از فریب جهان ز روی قیاس،

Боғбони гӯшвор лаъл кунад

باغبان گوشوار لعل کند

Тифли худро ба гӯш аз гелос

طفل خود را به گوش از گیلاس

То ки аз қитъа ва қасида кунанд

تا که از قطعه و قصیده کنند

Гуфтугӯи шоирони пояи шинос

گفتگو شاعران پایه شناس

Қитъаи қитъа чу ин қасида шаванд

قطعه قطعه چو این قصیده شوند

Дшмнонт ба теғ чун алмос

دشمنانت به تیغ چون الماس