эй сенае ба гирди ризвони пўӣ
ای سنایی به گرد رضوان پوی
Дар он аз санои султони ҷӯй
دَرِ آن از ثنای سلطان جوی
Шоҳи бҳромшоаҳи масъӯди он
شاه بهرامشاه مسعود آن
Ки ба ҳақ ӯст подшоҳи ҷаҳон
که به حق اوست پادشاه جهان
эй сенае кам сенаеи гир
ای سنایی کمِ سنایی گیر
Бо санои шаҳи ошнои гир
با ثنای شه آشنایی گیر
Конкаҳ гуяд ба мадҳ ӯ суханӣ
کانکه گوید به مدح او سخنی
Чун садаф пургуҳар кунад даҳанӣ
چون صدف پرگهر کند دهنی
Ном ӯ гар кунад ба коми гузар
نام او گر کند به کام گذر
Рост чун гул шавад даҳони пари зар
راست چون گل شود دهان پر زر
Бар дарашгар касе мақом кунад
بر درش گر کسی مقام کند
Ақли куллӣ бар ӯ салом кунад
عقل کلی بر او سلام کند
Дар он ҷон ки мадҳ ӯ гуяд
در آن جان که مدح او گوید
Ҷони он дили гул бақо бӯед
جان آن دل گل بقا بوید
Ҳамчуи гул чун зи ҷўдши ореи ном
همچو گل چون ز جودش آری نام
Реза зар шавад сухан дар ком
ریزهٔ زر شود سخن در کام
Ҳамчу ҳудҳуд кунам замини пари бӯс
همچو هدهد کنم زمین پر بوس
То маро мурғ гирад аз солус
تا مرا مرغ گیرد از سالوس
Дӯсти гулро на ройгон дорад
دوست گل را نه رایگان دارد
Кӯи зару сим дар даҳон дорад
کو زر و سیم در دهان دارد
Ҳамчуи гули тоза рӯй ва хуш буиаст
همچو گل تازهروی و خوش بویست
Пушт ва рӯйиш бибин ҳама рӯйаст
پشت و رویش ببین همه رویست
Аз паии адли шоҳи шохи чаман
از پی عدل شاه شاخ چمن
Гул ъамомаасту чархи пероҳан
گل عمامه است و چرخ پیراهن
Аз паии малики чарх дар тадбир
از پی ملک چرخ در تدبیر
Моҳ ҳукмасту офтоби замир
ماه حکمست و آفتاب ضمیر
Ҳаст бар рои равшанаши ҷовид
هست بر رای روشنش جاوید
Ҳамаи пинҳони чарх чун хуршед
همه پنهان چرخ چون خورشید
Чарх тамкин кунаст поиш ро
چرخ تمکین کنست پایش را
Шаръ талқин кунаст райш ро
شرع تلقین کنست رایش را
Карда яксон ба ҷаду ҳишмати худ
کرده یکسان به جد و حشمت خود
Сафҳаи теғу сафҳаи коғаз
صفحهٔ تیغ و صفحهٔ کاغذ
Маликро ҷузаму азм ӯ ҷавшан
ملک را جزم و عزم او جوشن
Роз чун рӯзи пеш ӯ равшан
راز چون روز پیش او روشن
Зонкаҳи султони одили аъзам
زآنکه سلطان عادل اعظم
Малику дайнро чу кард бо ҳам зм
ملک و دین را چو کرد با هم ضم
Кард аз он найзаи забони борӣк
کرد از آن نیزهٔ زبان باریک
Дидаи умри душманони торик
دیدهٔ عمر دشمنان تاریک
Гар фиристад ба рӯми номаи хеш
گر فرستد به روم نامهٔ خویش
Ту набинӣ ба рӯми як бади кеш
تو نبینی به روم یک بد کیش
Чархро ҷӯад ӯ гадоӣ кунад
چرخ را جود او گدای کند
Бумро фар ӯ ҳамЭй кунад
بوم را فرّ او همای کند
Малик ӯ Нақшбанди адлу яқин
ملک او نقشبند عدل و یقین
Калак ӯ хомаи дори маънӣу дайн
کلک او خامهدار معنی و دین
Теғ дар дасти подшоҳи ҷаҳон
تیغ در دست پادشاه جهان
Ҳам фалаки ранг ва ҳам малики фармон
هم فلک رنگ و هم ملک فرمان
Роз чун ошкори наздикаш
راز چون آشکار نزدیکش
Зон дили дурбини борӣкаш
زان دل دوربین باریکش
Чун хиради садҳазори гӯнаи ши рой
چون خرد صدهزار گونهش رای
Ҳамчуи ҷон дар ду олам ӯро ҷой
همچو جان در دو عالم او را جای
Чун алии ҳам шуҷоъ ва ҳам олам
چون علی هم شجاع و هم عالم
На чу ҳуҷҷоҷи боғӣу золим
نه چو حجّاج باغی و ظالم
Рой ӯ чун шаҳоби соқиби дон
رای او چون شهاب ثاقب دان
Рӯй ӯ таҳтаи маноқиби дон
روی او تختهٔ مناقب دان
Манзару мухбираши латифу бадеъ
منظر و مخبرش لطیف و بدیع
Сӯрату сираташи зарифу рафеъ
صورت و سیرتش ظریف و رفیع
Ҳар шаҳии кӯи зи ҷоҳ бар моҳаст
هر شهی کو ز جاه بر ماهست
Бандаи хок дарга шоҳаст
بندهٔ خاک درگه شاهست
Малик ӯ пои банд душман ӯст
ملک او پایبند دشمن اوست
Калак ӯ дастёр бо тан ӯст
کلک او دستیار با تن اوست
Ҳамаи чашмаш ба рӯй маҳрӯмон
همه چشمش به روی محرومان
Ҳамаи гӯшаш ба сӯии мазлӯмон
همه گوشش به سوی مظلومان
Шоҳи могар нишот сайд кунад
شاه ما گر نشاط صید کند
Азм ӯ пои гӯр қайд кунад
عزم او پای گور قید کند
Душманаши дили ниҳод бар кам дил
دشمنش دل نهاد بر کم دل
Бебаҳо ройгон хӯрд ғами дил
بیبها رایگان خورد غم دل
Сӯрати саҳмаш ар камӣн созад
صورت سهمش ار کمین سازد
зи осмони аду замин созад
ز آسمانِ عدو زمین سازد
Он касоне ки дар сарои ғамон
آن کسانی که در سرای غمان
Монда буданд бесару сомон
مانده بودند بیسر و سامان
Зиллату ғурбату мҳонти чарх
ذلّت و غربت و مهانت چرخ
намекашиданд аз хиёнати чарх
میکشیدند از خیانت چرخ
Чун бад-ӣн боргоҳ пайвастанд
چون بدین بارگاه پیوستند
Аз ғарибӣу ғабну ғами растанад
از غریبی و غبن و غم رستند
Баст аз баҳри қадари хирмани брх
بست از بهر قدر خرمن برخ
Бар гиребони рӯзи домани чарх
بر گریبان روز دامن چرخ
Шаб ӯ гарчи мустаманд буд
شب او گرچه مستمند بُوَد
Аз паии рӯзи пои банд буд
از پی روز پایبند بُوَد
Хусрави шарқ шоҳ баҳромаст
خسرو شرق شاه بهرامست
Ки бадви тунд мамлакат ромаст
که بدو تند مملکت رامست
Субҳи маликаш чу бар дамид аз шарқ
صبح ملکش چو بر دمید از شرق
Ҷузи сабот ва бақо надид аз шарқ
جز ثبات و بقا ندید از شرق
Дар рухи хусрави хирадмандон
در رخ خسرو خردمندان
Ханда Эй кард белабу дандон
خندهای کرد بیلب و دندان
Моҳи нав буд рӯй фараҳи ӯй
ماه نو بود روی فرّح اوی
Ханда зад зон сипеҳр дар рухи ӯй
خنده زد زان سپهر در رخ اوی
Субҳу маи зини сабаби физояндаи сет
صبح و مه زین سبب فزایندهست
Малик ӯ зини ду рӯй пояндаи сет
ملک او زین دو روی پایندهست
На ки чун офтоб рахшонаст
نه که چون آفتاب رخشانست
Наъли асбаш чу ма дар афшонаст
نعل اسبش چو مه دُر افشانست
Рой ӯ ҳамчуи дайни ҷаҳони орой
رای او همچو دین جهانآرای
Ваҳм ӯ ҳамчуи маи фалаки паймоӣ
وهم او همچو مه فلک پیمای
Азм ӯ тезрави басони қазо
عزم او تیزرو بسان قضا
Ҳзм ӯ дурбинтар аз зрқо
حزم او دوربینتر از زرقا
Пеши адлаши миёни халқи ҷаҳон
پیش عدلش میان خلق جهان
Зулм гаштаст адли нўшрўон
ظلم گشتست عدل نوشروان
Тан ӯ чун қамари фалаки паймоӣ
تن او چون قمر فلک پیمای
Ҷонаш чун муштарии ҳумоюни рой
جانش چون مشتری همایون رای
Бар кушандаи Фгндгонст ӯ
بر کشندهٔ فگندگانست او
Корфармоӣ бандагонаст ӯ
کارفرمای بندگانست او
Аз пай гуфт ва кард дуну зариф
از پی گفت و کرد دون و ظریف
Гӯшу чашмаш шуда чу ақли шариф
گوش و چشمش شده چو عقل شریف
Хасм шуд кӯр чун хирад нагирист
خصم شد کور چون خرد نگریست
Малик хандид чун қалам бигирист
ملک خندید چون قلم بگریست
Дун ки ӯро замон гирифт забун
دون که او را زمان گرفت زبون
Теғ султон бирав бгриди хӯн
تیغ سلطان برو بگرید خون
Теғро бар аду чунин карамаст
تیغ را بر عدو چنین کرمست
Бар вале фазли шоҳи азу чаҳ камаст
بر ولی فضل شاه ازو چه کمست
Ҳарки икдм нишаст бар хониш
هرکه یکدم نشست بر خوانش
Ақл бархест аз паии ҷонаш
عقل برخاست از پی جانش
Аз шимури оби ҳаркасии бабрад
از شمر آب هرکسی ببرد
Чун ба дарё расад касаш нахурд
چون به دریا رسد کسش نخورد
То биҷавӣаст агарчӣ хоин нест
تا بجویست اگرچه خاین نیست
Зоби ҷӯии оби ҷӯй эмин нест
زآب جوی آبِ جوی ایمن نیست
Чун ба дарё расад зи ҷӯйу зи дашт
چون به دریا رسد ز جوی و ز دشت
Моғи ҳам гирд ӯ наёрад гашт
ماغ هم گرد او نیارد گشت
Гуҳи ғариб арча зуфунун бошад
گه غریب ارچه ذوفنون باشد
Ҳам ба дасти ҷаҳон забун бошад
هم به دست جهان زبون باشد
Хушку зоро ки кишти зор буд
خشک و زارا که کشتزار بود
Ҳркҷои ғӯли ғӯлаи дор буд
هرکجا غول غولهدار بود
Аҳли ғазнӣн кунун бросўднд
اهل غزنین کنون برآسودند
Вази зӣоне ки буд бар суданд
وز زیانی که بود بر سودند
Ҳарки дар давлат ту пайвастанд
هرکه در دولت تو پیوستند
Аз ғарибӣу ғабну ғами растанад
از غریبی و غبن و غم رستند
Ҳарки аз баҳри шоҳ ранҷ кашид
هرکه از بهر شاه رنج کشید
Ранҷ ӯ сӯии хона ганҷ кашид
رنج او سوی خانه گنج کشید
Пас ту чун офтоби шоҳи осор
پس تو چون آفتاب شاه آثار
Дар уфуқ гум шавад сулаймони вор
در افق گم شود سلیمانوار
Шоҳи кӯи тоҷи пар гуҳар ҷӯяд
شاه کو تاج پر گهر جوید
Гуҳари теғро ба хӯн шавед
گهر تیغ را به خون شوید
Бар дар қасри шоҳи дайн парвар
بر درِ قصر شاه دین پرور
Аз паии ному нангу касби ҳунар
از پی نام و ننگ و کسب هنر
Теғи дорон чу найза ва чу синон
تیغداران چو نیزه و چو سنان
Ҳамаи барҷаста ва бибаста миён
همه برجسته و ببسته میان
Кӣ намояд ба марди нӯки синон
کی نماید به مرد نوک سنان
Сояи дӯку дўкдони занон
سایهٔ دوک و دوکدان زنان
Ҷон Фдӣ карда пеши шоҳи ҳама
جان فدی کرده پیش شاه همه
Гарчи бегонаи хеши шоҳи ҳама
گرچه بیگانه خویش شاه همه
Хасмро аз синони гардуни сӯз
خصم را از سنان گردون سوز
Бинмуда ситораи андари рӯз
بنموده ستاره اندر روز
Дасти шаҳи род ва бо бсич буд
دست شه راد و با بسیچ بود
Кобр беобу оташи инч буд
کابر بیآب و آتش ایچ بود
Дасту теғаш ба душман оташ дод
دست و تیغش به دشمن آتش داد
Кобр бар абри суди оташи зод
کابر بر ابر سود آتش زاد
Даст ӯ отшисти гавҳари бор
دست او آتشیست گوهر بار
Пой ӯ ҳамчуи баҳри гавҳардор
پای او همچو بحر گوهردار
Оташ ангехт дар дили душман
آتش انگیخت در دل دشمن
Дасти он гурзи гири қалъаи шикан
دست آن گرز گیر قلعه شکن
Дарга ӯ паноҳро шояд
درگه او پناه را شاید
Тахт ӯ тоҷи моҳро шояд
تخت او تاج ماه را شاید
Гар ба рӯзи масоф ва кин бошад
گر به روز مصاف و کین باشد
Осмони зер ӯ замин бошад
آسمان زیر او زمین باشد
Даст ва теғаш зад оташи андари габр
دست و تیغش زد آتش اندر گبر
Барқ зояд чу сояд абр бар абр
برق زاید چو ساید ابر بر ابر
Май намояди зи гурзи кӯҳи гудоз
مینماید ز گرز کوه گداز
Вази хаданг чу марги ҷони пардоз
وز خدنگ چو مرگ جان پرداز
Гурзҳо абрҳои марҷони нам
گرزها ابرهای مرجان نم
Найзаҳо аждаҳои оташи дам
نیزهها اژدهای آتشدم
ӯст чун кӯҳи пари зи зари айёр
اوست چون کوه پر ز زرّ عیار
Мояи абри хезад аз кҳсор
مایهٔ ابر خیزد از کهسار
Ашҳби андари миён майдон тоз
اشهب اندر میان میدان تاز
Дами ақраби зи Зуҳраи чавгони соз
دُم عقرب ز زهره چوگان ساز
Бргсстаҳи тавилаҳои газоф
برگسسته طویلههای گزاف
Бар даридаи мзлаҳҳои масоф
بر دریده مظلّههای مصاف
Малик бар худ ба теғ кардӣ рост
ملک بر خود به تیغ کردی راست
Хаи бномизди инат дил ки турост
خه بنامیزد اینت دل که تراست
Натавон гуфт дилат дарёӣаст
نتوان گفت دلت دریاییست
Халқро мأмнасту млҷоиист
خلق را مأمن است و ملجاییست
Муштарии тоти пеш тахт ояд
مشتری تات پیش تخت آید
Илтимоси туро ҳаме поед
التماس ترا همی پاید
Моҳи ҷоҳ аз паноҳи малики ту барад
ماه جاه از پناه ملک تو برد
Зҷли ин ҳалу ақд бар ту шимурд
زجل این حلّ و عقد بر تو شمرد
Он чунон омадӣ зи роҳи сафар
آن چنان آمدی ز راه سفر
Ки зи миъроҷи рӯҳи пайғомбар
که ز معراج روح پیغامبر
Даст дар мағзи маркази суфло
دست در مغز مرکز سفلی
Пой бар фарқи олами алавӣ
پای بر فرق عالم علوی
Ногузашта аз он тариқи нафас
ناگذشته از آن طریق نفس
Лашкари шаҳи гузашт аз он раҳу бас
لشکر شه گذشت از آن ره و بس
Зери зер осмон бирав хандад
زیر زیر آسمان برو خندد
Каз паии разми ту камари бандад
کز پی رزم تو کمر بندد
Зори зор аз фалаки фурӯи резад
زار زار از فلک فرو ریزد
Моҳ агар аз дарат бипарҳезад
ماه اگر از درت بپرهیزد
Бахтами имрӯз раҳнамоӣ омад
بختم امروز رهنمای آمد
Ки санои туам ба ҷой омад
که ثنای توام به جای آمد
Хизмати ман биҳиштро монад
خدمت من بهشت را ماند
Ҳури зебои сириштро монад
حور زیبا سرشت را ماند
Шох тӯбоаст аз ҳамаи рӯе
شاخ طوبی است از همه رویی
Шаҳр исоаст аз ҳамаи сӯе
شهر عیسی است از همه سویی
Ҳамчуи Марями рӯи маъонии ман
همچو مریم رو معانی من
Ҳамаи дӯшизагони обистан
همه دوشیزگان آبستن
Худ намонад ниҳон бар аҳли ҳунар
خود نماند نهان بر اهل هنر
Гавҳар ба баҳои зи муҳраи хар
گوهر به بها ز مُهرهٔ خر