Маро гуфтӣ бигӯ чбўди тафаккур

مرا گفتی بگو چِبْوَد تفکّر

Каз ин маънӣ бимонадам дар таҳайюр

کز این معنی بماندم در تحیّر

Тафаккур рафтан аз ботили сӯии ҳақ

تفکّر رفتن از باطل سوی حق

Ба ҷузви андари бдидни кули мутлақ

به جزو اندر بدیدن کلِّ مطلق

Ҳакямон кандар ин карданд тасниф

حکیمان کاندر این کردند تصنیف

Чунин гуфтанд дар ҳангоми таъриф

چنین گفتند در هنگامِ تعریف

Ки чун ҳосил шавад дар дили тасаввур

که چون حاصل شود در دل تصوّر

Нахустин ном вай бошад тазаккур

نخستین نامِ وی باشد تذکّر

Ваз ӯ чун бигузарӣ ҳангоми фикрат

وز او چون بگذری هنگامِ فکرَت

Буд номи ваии андари урфи ибрат

بوَد نامِ وی اندر عُرف عِبْرَت

Тасаввури кон буд баҳри тадаббур

تصوّر کان بود بهرِ تدبّر

Ба назд аҳл ақл омад тафаккур

به نزدِ اهلِ عقل آمد تفکّر

зи тартиби тасаввурҳои маълум

ز ترتیبِ تصوّرهای معلوم

Шавад тасдиқи номафҳуми мафҳум

شود تصدیقِ نامفهومْ مفهوم

Мақдам чун падар , толӣ чу модар

مقدّم چون پدر، تالی چو مادر

Натиҷа чист ? фарзанд , эй бародар

نتیجه هست فرزند، ای برادر

Вале тартиби мазкӯр аз чаҳ ва чун

ولی ترتیبِ مذکور از چه و چون

Буд муҳтоҷи истеъмоли қонӯн

بود محتاجِ استعمالِ قانون

Дигарбора дар он гар нест таъйид

دگرباره در آن گر نیست تأیید

Ҳар ойӣна ки бошад маҳзи тақлид

هر آیینه که باشد محضِ تقلید

Раҳи давр ва дарозаст он раҳо кун

رهِ دور و دراز است آن رها کن

Чу мўсиٰи як замони тарк Асо кун

چو موسیٰ یک زمان ترکِ عصا کن

Дро дар водии эмини замонӣ

درآ در وادیِ ایمن زمانی

Шинав « ании анои аллоҳ » бе гумоне

شنو «انّی انا الله» بی‌گمانی

Муҳаққиқро ки ваҳдат дар шуҳуд аст

محقّق را که وحدت در شهود است

Нахустин назара бар нур вуҷӯд аст

نخستین نَظْره بر نورِ وجود است

Дилӣ каз маърифати нур ва сафо дид

دلی کز معرفت نور و صفا دید

з ҳар чизе ки дид аввал худо дид

ز هر چیزی که دید اول خدا دید

Буд фикри накӯро шарти таҷред

بوَد فکرِ نکو را شرطِ تجرید

Пас онгаҳ лмъаҳ эй аз барқи таъйид

پس آنگه لمعه‌ای از برقِ تأیید

Ҳар онкасро ки эзад роҳ нанамуд

هر آنکس را که ایزد راه ننمود

зи истеъмоли мантиқ ҳеҷ нагушӯд

ز استعمالِ منطق هیچ نگشود

Ҳакими фалсафӣ чун ҳаст ҳайрон

حکیمِ فلسفی چون هست حیران

намебинад зи ашёи ғайри имкон

نمی‌بیند ز اشیا غیرِ امکان

Аз имкон мекунад исботи воҷиб

از امکان می‌کند اثباتِ واجب

Аз ин ҳайрон шуд андари зоти воҷиб

از این حیران شد اندر ذاتِ واجب

Гуҳӣ аз давр дорад сайри маъкӯс

گهی از دور دارد سیرِ معکوس

Гуҳии андар тасалсул гашта маҳбӯс

گهی اندر تسلسل گشته محبوس

Чу ақлаш кард дар ҳастӣ тўғл

چو عقلش کرد در هستی توغّل

Фурӯи печиди поиш дар тасалсул

فرو پیچید پایش در تسلسل

Зуҳӯри ҷумлаи ашёъ ба зид аст

ظهورِ جملهٔ اشیاء به ضدّ است

Вале ҳақро на монанди ва на над аст

ولی حق را نه مانند و نه نِدّ است

Чу набӯд зоти ҳақро зиду ҳамто

چو نبوَد ذاتِ حق را ضدّ و همتا

Надонам то чигуна доне ӯро !

ندانم تا چگونه دانی او را!

Надорад мумкин аз воҷиби намӯна

ندارد ممکن از واجب نمونه

Чигуна доняши охир чигуна ?

چگونه دانیش آخر چگونه؟

Зиҳии нодон ки ӯ хуршеди тобон

زهی نادان که او خورشیدِ تابان

Ба нур шамъ ҷӯяд дар биёбон

به نورِ شمع جوید در بیابان