Шуд дар айёми тобеъин ин ном

شد در ایّام تابعین این نام

Олами илми фаръӣу аҳком

عالم علم فرعی و احکام

Аҳли он қарнҳо чу бигузаштанд

اهل آن قرنها چو بگذشتند

Дили мардуми зи раҳи фурӯи гаштанд

دل مردم ز ره فرو گشتند

Фитна ва ихтилоф шуд пайдо

فتنه و اختلاف شد پیدا

Илм дайн шуд зи илми фиқҳи ҷудо

علم دین شد ز علم فقه جدا

Ҳилҳ​ҳои ҷаҳон баҳам карданд

حیله​های جهان بهم کردند

Ба фақоҳати варо илм карданд

به فقاهت ورا علم کردند

Чун яҳуду нсоро аз тасниф

چون یهود و نصارا از تصنیف

Карда аҳкоми дайни ҳақи таҳриф

کرده احکام دین حق تحریف

Лафз мӯъҷиз бидон раҳо карданд

لفظ معجز بدان رها کردند

Қалами андар маъонӣ овараданд

قلم اندر معانی آوردند

Ҳамчуи асҳоби сбт дом кунанд

همچو اصحاب سبت دام کنند

Рбўро маҳзи байъ ном кунанд

رَبْوْ را محض بیع نام کنند

Сад ба сӣ ва ба бист карда ҳсиб

صد به سی و به بیست کرده حسیب

Пас худоро ба байъ дода фиреб

پس خدا را به بیع داده فریب

Бо худои ҳарби ми​кнд ба ҳиял

با خدا حرب می​کند به حیل

Оре « алҳрби худъа »аст мисл

آری «الحرب خدعه» است مثل

Гоҳи дсторчаҳ ба байъ кунад

گاه دستارچه به بیع کند

То чунин ҳилтӣ шанеъ кунад

تا چنین حیلتی شنیع کند

Гоҳ ангуштарӣ биорад пеш

گاه انگشتری بیارد پیش

То баради хону мони он дарвеш

تا برد خان و مان آن درویش

Зон сабаби сайд ӯ аз ин шаст аст

زان سبب صید او از این شست است

То бадоне ки кор аз ин даст аст

تا بدانی که کار از این دست است

Мурдаи регаш чу ним донги арзад

مرده ریگش چو نیم دانگ ارزد

Пас чаро дар ҳисоби сад барзад

پس چرا در حساب صد برزد

Ореи ин аз қазоӣ мавлоност

آری این از قضای مولاناست

Чаҳ кунад ин балоӣ мавлоност

چه کند این بلای مولاناست

Он замони кӯи қазо ҳаме ронад

آن زمان کو قضا همی راند

Қадар аз зӯр ӯ фурӯ монад

قَدَر از زور او فرو ماند

Ман надидам қазои чунин мубрам

من ندیدم قضا چنین مبرم

Ки бигардади ҳаме ба ним дирам

که بگردد همی به نیم درم

Ғдр ва тазвир карда бо худ рост

غدر و تزویر کرده با خود راست

Яъне ин худ сҷл дор қазост

یعنی این خود سجل دار قضاست

Чун сҷл аз китоб сҷин аст

چون سجلّ از کتاب سِجّین است

Дархури сад ҳазор нафрин аст

درخور صد هزار نفرین است

Боз бингар ба соҳиби фатво

باز بنگر به صاحب فتوا

Карда всўосрои лақаби тақво

کرده وسواسرا لقب تقوا

Дар даруни ҳирс чун саги мурдор

در درون حرص چون سگ مردار

Вази буруни обам аз ду қулла биор

وز برون آبم از دو قُلَّه بیار

Баста аз кибру ғулу бухлу шара

بسته از کبر و غل و بخل و شره

Бар тану ҷони худ ҳазор гиреҳ

بر تن و جان خود هزار گره

Аз тФқаҳ дигар қасовати дил

از تفقۀ دگر قساوت دل

Ҷӯяд аз ғояти шақовати дил

جوید از غایت شقاوت دل

Бист ман об боядаш ба вузӯ

بیست من آب بایدش به وضو

Дар қироати сараш шуда чу каду

در قرائت سرش شده چو کدو

Ба всоўс кунад ҷаҳонии боз

به وساوس کند جهانی باز

Ҳамчуи шайтон ба вақти ақди намоз

همچو شیطان به وقت عقد نماز

Яъне он тақво аз ҳузур буд

یعنی آن تقوی از حضور بود

Раҳ набинад ҳар онкии кӯр буд

ره نبیند هر آنکه کور بود

Мағзу хунаши ҳама з хон амир

مغز و خونش همه ز خوان امیر

Вази ршошаҳ ҳаме кунад тъФир

وز رَشاشه همی کند تعفیر

Карда ҷамъ аз мшоҳроти ҳаром

کرده جمع از مُشاهرات حرام

Дарме чандро ба бухли тамом

درمی چند را به بخل تمام

Рӯзу шаб аз гуруснагии мурда

روز و شب از گرسنگی مرده

Вони дунони ҳароми нохӯрда

وآن دونان حرام ناخورده

Сохтаи охири он ба раъси алмол

ساخته آخر آن به رأس المال

Инат касби мубоҳ ва инат ҳалол

اینت کسب مباح و اینت حلال

Ҳама дар банди малик ва асбобанд

همه در بند ملک و اسبابند

Фуқаҳоашон махон ки арбобанд

فقهاشان مخوان که اربابند

Фиқҳи раҳ диданасту раҳ рафтан

فقه ره دیدن است و ره رفتن

На брошФтну сухани гуфтан

نه برآشفتن و سخن گفتن

Ҳарки ӯ шуд ба лқмҳ​оӣ хурсанд

هرکه او شد به لقمه​ای خرسند

Чаҳ кунад илму даъвӣу савганд

چه کند علم و دعوی و سوگند

Баси масойил ки дар силами хуоне

بس مسایل که در سَلَم خوانی

Вази таваккули яке нми​донӣ

وز توکّل یکی نمی​دانی

Сабру шаку ризоу тавбаи хос

صبر و شک و رضا و توبۀ خاص

Чист , чбўди муҳаббату ихлос

چیست، چِبْوَد محبت و اخلاص

На зҷҳли ин ҳадиси ми​ронм

نه زجهل این حدیث می​رانم

Ки ман ин фиқҳро накӯ донам

که من این فقه را نکو دانم

Хондау крдҳ​ом дар он тасниф

خوانده و کرده​ام در آن تصنیف

Вндрин нест ҳоҷати таъриф

وندرین نیست حاجت تعریف

Илм дайн хону роҳи суннати гир

علم دین خوان و راه سنّت گیر

Панди ман рӯзгори рафта пазир

پند من روزگار رفته پذیر

Фарз ва суннат бидону ҳалу ҳаром

فرض و سنّت بدان و حلّ و حرام

Чаҳ шуд ар нестии ту хоҷаи эмом

چه شد ار نیستی تو خواجه امام

Ба амал кӯшу илми ҷӯии рафиқ

به عمل کوش و علم جوی رفیق

То рисӣ зон ба олами таҳқиқ

تا رسی زان به عالم تحقیق

Чун ту аз макри ҳақи нми​трсӣ

چون تو از مکر حق نمی​ترسی

Ҳарчӣ хоҳӣ бикун чаҳ ми​прсӣ

هرچه خواهی بکن چه می​پرسی

Бар сари худ нҳодҳ​ои харвор

بر سر خود نهاده​ای خروار

Вндри овехтаи гӯшаи дастор

وندر آویخته گوشۀ دستار

Фслкӣ чандро з бар карда

فصلکی چند را ز بر کرده

Хештанро ба зӯр хар карда

خویشتن را به زور خر کرده

Чархи гардуни занона кирдор аст

چرخ گردون زنانه کردار است

Амал ӯ ба акс бисёр аст

عمل او به عکس بسیار است

Аз ҳама мардумон гузин кунад ӯ

از همه مردمان گزین کند او

Хари нари ҷумлаи шайх дайн кунад ӯ

خر نر جمله شیخ دین کند او

Онкиро аҷабу кибр бештар аст

آنکه را عُجب و کبر بیشتر است

Қурб ӯ назд ом бештар аст

قرب او نزد عام بیشتر است

Ҳамаи майлаш ба ғмру гӯл буд

همه میلش به غمر و گول بود

Раҳбар ӯ ҳамеша ғӯл буд

رهبر او همیشه غول بود

Хари сирриро лақаб фақиҳ кунад

خر سری را لقب فقیه کند

Олимии малики як сафеҳ кунад

عالمی ملک یک سفیه کند

Як ҳунарманд аз ӯ наёсоед

یک هنرمند از او نیاساید

Ҳамагӣ рӯй нохуш ороед

همگی روی ناخوش آراید

Гар муваҳҳиди шикоятии бикунад

گر موحد شکایتی بکند

Чун кунадгар ҳикоятии бикунад

چون کند گر حکایتی بکند

Ми​дҳм аз камол дод сухан

می​دهم از کمال داد سخن

Ту чаҳ корӣ ки нест лоиқи ман

تو چه کاری که نیست لایق من

Вақти ман зон ҳамеша хуш гузарад

وقت من زان همیشه خوش گذرد

Ки дилами роҳи фақри ми​спрд

که دلم راه فقر می​سپرد

Гашти розӣ ба ҳарчӣ пеш ояд

گشت راضی به هرچه پیش آید

Вақтро буд то чаҳ фармоед

وقت را بود تا چه فرماید

Ба қаноати даруни ганҷи хмўл

به قناعت درون گنج خمول

Фориғ аз мансабу маноли фузул

فارغ از منصب و منال فضول

На мударрис на қозӣ ва на хатиб

نه مدرّس نه قاضی و نه خطیب

На муаллим на воъиз ва на адиб

نه معلم نه واعظ و نه ادیب

Зуҳраи ман аз он мақом равад

زهرۀ من از آن مقام رود

Ки дилами буии шихи​иии шунӯд

که دلم بوی شیخی​یی شنود

Ҳамаи ёрони ман бузург шуданд

همه یاران من بزرگ شدند

Дар риёзати ҳама сутург шуданд

در ریاضت همه سترگ شدند

Шарҳ ҳар як нми​тўонм дод

شرح هر یک نمی​توانم داد

Ҳамагонро худои хайри дҳод

همگان را خدای خیر دهاد

Ҳолиё дар кашами Аннани сухан

حالیا در کشم عنان سخن

Зонка биҳд буд баёни сухан

زانکه بیحد بود بیان سخن

Ҳамаро хуии хуби одати бод

همه را خوی خوب عادت باد

Ҷумларо хатм бар саодати бод

جمله را ختم بر سعادت باد