эй чарх чаҳ ғами зи ахтари ту

ای چرخ چه غم ز اختر تو

Дар гардани каҳкашони сари ту

در گردن کهکشان سر تو

Зорӣ накунам агар бимирам

زاری نکنم اگر بمیرم

Аз баҳри мурод бар дар ту

از بهر مراد بر در تو

Хирадаст ба чашми ҳиммати ман

خرد است به چشم همت من

Он кас ки буд калонтар ту

آن کس که بود کلان تر تو

Бетолеъӣ ам намӯда чун ҷғд

بی طالعی ام نموده چون جغد

Вайрона нишин кишвари ту

ویرانه نشین کشور تو

Бархез зи раҳгузори ашкам

برخیز ز رهگذار اشکم

То нам нарасад ба дафтари ту

تا نم نرسد به دفتر تو

Ёрб з чаҳ рӯи насиб ман нест

یارب ز چه رو نصیب من نیست

Ҷузи хӯни ҷигари зи соғари ту

جز خون جگر ز ساغر تو

Бар оинаи хаёли бахтам

بر آینه خیال بختم

Аксӣ нафитода аз зртў

عکسی نفتاده از زرتو

Бебаррагӣам интиҳо надорад

بی برگی ام انتها ندارد

Дар мазраъи сифлапарвар ту

در مزرع سفله پرور تو

Торӣ шудам аз ҷафои гардун

تاری شدم از جفای گردون

Фарёди зи раҳнамои гардун

فریاد ز رهنمای گردون

Дар хӯрдани хӯни ман далер аст

در خوردن خون من دلیر است

Май тарсам аз Аштҳои гардун

می ترسم از اشتهای گردون

Чашми ҳавасами надидаи рӯе

چشم هوسم ندیده رویی

зи ойӣна бе сафои гардун

ز آیینه بی صفای گردون

Инсоф нагашта гирди зотш

انصاف نگشته گرد ذاتش

Маълум шуд аз адои гардун

معلوم شد از ادای گردون

Сад ҳайф ки дар ҷаҳон касе нест

صد حیف که در جهان کسی نیست

Коиди зи кафши сазои гардун

کآید ز کفش سزای گردون

Бдхлқ шудаи сети золи дунё

بدخلق شده ست زال دنیا

Аз суҳбати кадхудои гардун

از صحبت کدخدای گردون

Доими зи ҳуҷуми нолаи ман

دایم ز هجوم ناله من

Бастаи сети раҳи садои гардун

بسته ست ره صدای گردون

Аз дона ба даст ман наомад

از دانه به دست من نیامد

Ҷузи гирди зи Осиёи гардун

جز گرد ز آسیای گردون

Аз гардиши чарх , бе димоғам

از گردش چرخ، بی دماغم

Вази кавкаби худ ҳамеша доғам

وز کوکب خود همیشه داغم

Гардӣда чу шамъи базми тасвир

گردیده چو شمع بزم تصویر

Бе баҳраи зи равшании чароғам

بی بهره ز روشنی چراغم

Гули равзани худ ба гули برارد

گل روزن خود به گل برآرد

Уфтад чу гузар ба кӯчаи боғам

افتد چو گذر به کوچه باغم

Чун лола ҳамеша рахна дорад

چون لاله همیشه رخنه دارد

Бе санги з ҳар тарафи аёғм

بی سنگ ز هر طرف ایاغم

Буии гули оташини ин боғ

بوی گل آتشین این باغ

Печида чу дӯд дар димоғам

پیچیده چو دود در دماغم

Булбул чу кунад сурудхонӣ

بلبل چو کند سرودخوانی

Бар гӯш хӯрд садои зоғам

بر گوش خورد صدای زاغم

Дар ҷиргаи толибон раҳам нест

در جرگه طالبان رهم نیست

Бо онкӣ ҳамеша дар суроғам

با آنکه همیشه در سراغم

Аз ман ба хзФ касе нагирад

از من به خزف کسی نگیرد

Бошад чу ба дасти шбчроғм

باشد چو به دست شبچراغم

Нони ҳаркии зи чарх дун бигирад

نان هرکه ز چرخ دون بگیرد

Аз раҳгузар фусун бигирад

از رهگذر فسون بگیرد

Пар гиря макун , ки мешавад зард

پر گریه مکن،که می شود زرد

Бисёр касе ки хӯн бигирад

بسیار کسی که خون بگیرد

Кӯи сабр ки дод бедилон ро

کو صبر که داد بیدلان را

Аз чархи сияҳ дарун бигирад

از چرخ سیه درون بگیرد

Барҳам занад осмон ба як фан

برهم زند آسمان به یک فن

Ҳар поя ки зуфунун бигирад

هر پایه که ذوفنون بگیرد

Аз суҳбати ақл май гурезам

از صحبت عقل می گریزم

Тарсам ки маро ҷунун бигирад

ترسم که مرا جنون بگیرد

Мутриб чу ба толеъам занад чанг

مطرب چو به طالعم زند چنگ

Тораши ҳамаи ҷо забун бигирад

تارش همه جا زبون بگیرد

Байнам чу ба сӯии духтари руз

بینم چو به سوی دختر رز

Каф бар рухи лола гаван бигирад

کف بر رخ لاله گون بگیرد

Соқӣ агарам диҳад пиёла

ساقی اگرم دهد پیاله

Чун наргиси худ , нигун бигирад

چون نرگس خود، نگون بگیرد

Икчнди дарин сароби гаштам

یکچند درین سراب گشتم

Лаби ташна ба завқи оби гаштам

لب تشنه به ذوق آب گشتم

Дар майкадаҳо чу накҳат май

در میکده ها چو نکهت می

Бар гирди сари шароби гаштам

بر گرد سر شراب گشتم

Аз танагии базмгоҳи ъушрат

از تنگی بزمگاه عشرت

Дар ҷилваи гуҳи кабоби гаштам

در جلوه گه کباب گشتم

Умрӣ ба суроғи зулфи хубон

عمری به سراغ زلف خوبان

Дар кӯчаи печу тоби гаштам

در کوچه پیچ و تاب گشتم

Икрў кардам ба он прирў

یکرو کردم به آن پریرو

Чун сояи зи офтоби гаштам

چون سایه ز آفتاب گشتم

Ҷое ки наруста гули зи хокаш

جایی که نرسته گل ز خاکش

Ман дар талаби гулоби гаштам

من در طلب گلاب گشتم

Аз баҳри иморати зарафшон

از بهر عمارت زرافشان

Дар мамлакати хароби гаштам

در مملکت خراب گشتم

Як уқда мушкилам нашуд ҳал

یک عقده مشکلم نشد حل

Ҳарчанд ки бар китоби гаштам

هرچند که بر کتاب گشتم

Имшаби хами бода ҷӯш дорад

امشب خم باده جوش دارد

Безамзама , лаб хамӯш дорад

بی زمزمه، لب خموش دارد

Дарсӣ ки ба Тифл ғунча доданд

درسی که به طفل غنچه دادند

Гуфтанд ба гул ки гӯш дорад

گفتند به گل که گوش دارد

Аз баҳри шароби соф кардан

از بهر شراب صاف کردن

Ойӣна намад ба дӯш дорад

آیینه نمد به دوش دارد

Бояд кам ва бешро напурсад

باید کم و بیش را نپرسد

Ҳаркаси сар мефуруш дорад

هرکس سر می فروش دارد

Нешӣ ки дилами зи даст ӯ хӯрд

نیشی که دلم ز دست او خورد

Чун оби ҳаёт , нӯш дорад

چون آب حیات، نوش دارد

Зоҳиди матлаб ба базми мисатон

زاهد مطلب به بزم مستان

Бигзор ки боб ҳуш дорад

بگذار که باب هوش دارد

Аз бими садои худ , муаззин

از بیم صدای خود، موذن

Ангушт ба рӯй гӯш дорад

انگشت به روی گوش دارد

Ҳар зишти тараннумии биҷузи ман

هر زشت ترنمی بجز من

Имдоди зи айб пӯш дорад

امداد ز عیب‌پوش دارد

Он шӯх , анис булҳавас шуд

آن شوخ، انیس بوالهوس شد

Хунгармии шуъла , сарф хас шуд

خونگرمی شعله، صرف خس شد

Наздик расед ваъдаи бӯс

نزدیک رسید وعده بوس

Шафтолуии хом , нимрс шуд

شفتالوی خام، نیمرس شد

Бар ман зи насими бахти ворун

بر من ز نسیم بخت وارون

Мушти хаси ошён , қафас шуд

مشت خس آشیان، قفس شد

Аз шӯри фиғон , ҳубоби ашкам

از شور فغان، حباب اشکم

Бар ноқаи гиря чун ҷарас шуд

بر ناقه گریه چون جرس شد

Ишқи ту з хорӣ ам баровард

عشق تو ز خواری ام برآورد

Нокас ба муҳаббати ту кас шуд

ناکس به محبت تو کس شد

Хуррами дили онкии ҳамчуи соғар

خرم دل آنکه همچو ساغر

Бо шишаи бода ҳамнафас шуд

با شیشه باده همنفس شد

Ғам чун нахӯрам , ки духтари руз

غم چون نخورم، که دختر رز

Бгзошти маро , зан асас шуд !

بگذاشت مرا،زن عسس شد!

Омад ба кафами кадуии шаҳдӣ

آمد به کفم کدوی شهدی

Охири ҳамаи қисмат магас шуд

آخر همه قسمت مگس شد

Тарки нигаҳаши маро талаб кард

ترک نگهش مرا طلب کرد

Нодидаи хато , ба ман ғазаб кард

نادیده خطا، به من غضب کرد

Бегона буд ба соғари мо

بیگانه بود به ساغر ما

Он бода ки ошноӣ лаб кард

آن باده که آشنای لب کرد

Як шбри зи қомати ту кам буд

یک شبر ز قامت تو کم بود

Қамарии қади сарвро ваҷаб кард

قمری قد سرو را وجب کرد

Зоҳид ба ҳидояти суроҳе

زاهد به هدایت صراحی

Бархест саҳар , намоз шаб кард

برخاست سحر، نماز شب کرد

Соқии ҷигари кабоби мо ро

ساقی جگر کباب ما را

Ҳасрати каши бода тараб кард

حسرت کش باده طرب کرد

Кардам ба назорааш далерӣ

کردم به نظاره اش دلیری

Бо теғи нигаҳи маро адаб кард

با تیغ نگه مرا ادب کرد

Аз даҳшати хонаи сӯзии ман

از دهشت خانه سوزی من

Ларзид шарору шуъла таб кард

لرزید شرار و شعله تب کرد

Дар субҳи азали марои ғами ишқ

در صبح ازل مرا غم عشق

Маҳрӯми висол ӯ лақаб кард

محروم وصال او لقب کرد

Дар кӯии ҳавас чу бод рафтам

در کوی هوس چو باد رفتم

Ҳарҷо ки раҳам фитод рафтам

هرجا که رهم فتاد رفتم

Дар бткдаҳи ҳўопрстӣ

در بتکده هواپرستی

То мғбчаҳ дар кушод , рафтам

تا مغبچه در گشاد، رفتم

Аз гулшани дрдпрўри ишқ

از گلشن دردپرور عشق

Бӯе нашунида , шод рафтам

بویی نشنیده، شاد رفتم

Андоза надошт роҳи ғифлат

اندازه نداشت راه غفلت

Токам набӯд , зиёд рафтам

تاکم نبود، زیاد رفتم

Ҷое ки калоғ , нони наёбад

جایی که کلاغ، نان نیابد

Бероҳила , баҳр зод рафтам

بی راحله، بهر زاد رفتم

Ҷузи бихбрӣ ба ман наёмухт

جز بیخبری به من نیاموخت

Ҳарчанд ба Авестоад рафтам

هرچند به اوستاد رفتم

Сдхонаҳи китоби ҷаҳли баркаф

صدخانه کتاب جهل برکف

Дар кӯча иҷтиҳод рафтам

در کوچه اجتهاد رفتم

Аз зулми ғалати парастии худ

از ظلم غلط پرستی خود

Бар даргаи ҳақ , ба дод рафтам

بر درگه حق، به داد رفتم

Аз боғу баҳори ман хазон монад

از باغ و بهار من خزان ماند

Оташкадае з дудмон монад

آتشکده ای ز دودمان ماند

Фаҳмида нагашт мусҳафи гул

فهمیده نگشت مصحف گل

Шӯри абасӣ ба булбулон монад

شور عبثی به بلبلان ماند

Аз як неи тир ӯ танам ро

از یک نی تیر او تنم را

Сад ранги наво дар устихон монад

صد رنگ نوا در استخوان ماند

Охир ба муроди худ расидам

آخر به مراد خود رسیدم

Рӯй сияҳӣ ба осмон монад

روی سیهی به آسمان ماند

Олӯда намерасад ба покон

آلوده نمی رسد به پاکان

Бигузашт насим ва бӯстон монад

بگذشت نسیم و بوستان ماند

Ғифлати зи дилами рабӯди ғам ро

غفلت ز دلم ربود غم را

Ин шаҳд ба коми ин ва он монад

این شهد به کام این و آن ماند

Парвоз намӯд мурғи айшам

پرواز نمود مرغ عیشم

Хошоки ҷафо дар ошён монад

خاشاک جفا در آشیان ماند

Сармояи ъшртми з каф шуд

سرمایه عشرتم ز کف شد

Дар кӣсаи толеъам зиён монад

در کیسه طالعم زیان ماند

То ёри сӯй чаман наомад

تا یار سوی چمن نیامد

Буи аз гул ва Настаран наомад

بوی از گل و نسترن نیامد

Як ҷо нанишаст дар гулистон

یک جا ننشست در گلستان

Каз ҳар тарафаш саман наомад

کز هر طرفش سمن نیامد

Ҳарчанд ба ғунча гуфтугӯ кард

هرچند به غنچه گفتگو کرد

Кӯдаки зи пай сухан наомад

کودک ز پی سخن نیامد

Беонкӣ расад ба чини зулфаш

بی آنکه رسد به چین زلفش

Бод аз тараф хутан наомад

باد از طرف ختن نیامد

Бар даври чароғи лолаи гаштам

بر دور چراغ لاله گشتم

Бӯеи з гудохтан наомад

بویی ز گداختن نیامد

Он чок ки сина орзӯ кард

آن چاک که سینه آرزو کرد

Аз ҷома ва перҳан наомад

از جامه و پیرهن نیامد

Дил , муҳраи қалб дар миён дошт

دل، مهره قلب در میان داشت

Ҷон бар сар бохтан наомад

جان بر سر باختن نیامد

Ёрони ду ҳазор хсли бурданд

یاران دو هزار خصل بردند

Як хсл ба даст ман наомад

یک خصل به دست من نیامد

Бо дил бигзор ёд ӯ ро

با دل بگذار یاد او را

Аз ғунчаи ҷудои мсози бӯ ро

از غنچه جدا مساز بو را

Чандон бсро чу мурғи ҳқгў

چندان بسرا چو مرغ حقگو

Кин замзама хӯн кунад гулӯ ро

کاین زمزمه خون کند گلو را

Бурдор зи теғи ишқ , захмӣ

بردار ز تیغ عشق، زخمی

Корд ба фиғон , лаби рФўро

کآرد به فغان، لب رفورا

Дар фавҷи тараб , илм зарур аст

در فوج طرب، علم ضرور است

Аз дӯш ҷудо макун сбўро

از دوش جدا مکن سبورا

Беш азгли моҳтоб май хоҳ

بیش ازگل ماهتاب می خواه

Аз нисбат май кули каду ро

از نسبت می کل کدو را

То чашмаи ду гом бештар нест

تا چشمه دو گام بیشتر نیست

Зинҳор махӯр фиреби ҷӯ ро

زنهار مخور فریب جو را

Тавфиқ нашуд ки поки созам

توفیق نشد که پاک سازم

Аз замзами васл , дасту рӯ ро

از زمزم وصل، دست و رو را

Бар ман з чаҳ рӯ ғазаб наёяд ?

بر من ز چه رو غضب نیاید؟

Он тарк вааш баҳонаи ҷӯ ро

آن ترک وش بهانه جو را

Дил бе ту зи хона май гурезад

دل بی تو ز خانه می گریزد

Аз чангу чғонаҳ май гурезад

از چنگ و چغانه می گریزد

Шабҳои ғамат , зи даҳшати хоб

شبهای غمت، ز دهشت خواب

Гӯшами зи фасона май гурезад

گوشم ز فسانه می گریزد

Зулфи ту зи бими таъни мардум

زلف تو ز بیم طعن مردم

Аз суҳбати шона май гурезад

از صحبت شانه می گریزد

Дар базм чу бар канор бошӣ

در بزم چو بر کنار باشی

Ъушрати зи миёна май гурезад

عشرت ز میانه می گریزد

Чашмат чу ба қатл ман кашад теғ

چشمت چو به قتل من کشد تیغ

Табъаши зи баҳона май гурезад

طبعش ز بهانه می گریزد

Афтодаи шикаст бар камонам

افتاده شکست بر کمانم

Тирами зи нишона май гурезад

تیرم ز نشانه می گریزد

Аз тарси мақоми шикваи ман

از ترس مقام شکوه من

Мутриби зи тарона май гурезад

مطرب ز ترانه می گریزد

Умрии сет ки хӯшаи насибам

عمری ست که خوشه نصیبم

Аз нисбати дона май гурезад

از نسبت دانه می گریزد

Аз ҳарфи биҷуз зиён надидам

از حرف بجز زیان ندیدم

Ғайр аз тапиш забон надидам

غیر از تپش زبان ندیدم

Бӯеи зи давои заъфи толеъ

بویی ز دوای ضعف طالع

Дртблаҳ осмон надидам

درطبله آسمان ندیدم

Аз бим гирифту гири сайёд

از بیم گرفت و گیر صیاد

Ором дар ошён надидам

آرام در آشیان ندیدم

Як сарв ба коми дили дарин боғ

یک سرو به کام دل درین باغ

Аз даҳшат боғбон надидам

از دهشت باغبان ندیدم

Чун ноӣ зи дасти мутриби чарх

چون نای ز دست مطرب چرخ

Ҷузи нола дар устихон надидам

جز ناله در استخوان ندیدم

Бар суфраи хок , ҳамчуи моҳӣ

بر سفره خاک، همچو ماهی

Дидамгар об , нон надидам

دیدم گر آب، نان ندیدم

Сад новаки оҳ брФлк рафт

صد ناوک آه برفلک رفت

Як захми барин нишон надидам

یک زخم برین نشان ندیدم

Навмед шудам зи чарху ахтар

نومید شدم ز چرخ و اختر

Имдоди зи ин ва он надидам

امداد ز این و آن ندیدم

Савтами раҳи гӯшро надонист

صوتم ره گوش را ندانست

Қонӯни сурӯшро надонист

قانون سروش را ندانست

Дӯшам ба се чори хона , дили барад

دوشم به سه چار خانه، دل برد

Як хона бадушро надонист

یک خانه بدوش را ندانست

Бо неш чаҳ сон бисозадам лаб ?

با نیش چه سان بسازدم لب؟

Чун маънии нӯшро надонист

چون معنی نوش را ندانست

Муфтӣ ба хамӯшӣам қисм дод

مفتی به خموشی ام قسم داد

Гуфтор хамӯшро надонист

گفتار خموش را ندانست

Табъам чу хами тиҳии зи бода

طبعم چو خم تهی ز باده

Сармояи ҷӯшро надонист

سرمایه جوش را ندانست

Дил аз таҳи бори ноумедӣ

دل از ته بار ناامیدی

Дуздӣдани дӯшро надонист

دزدیدن دوش را ندانست

Бахтами паии ъибҷўиии худ

بختم پی عیبجویی خود

Ойӣнаи ҳушро надонист

آیینه هوش را ندانست

Корӣ ки зи дасти ман баромад

کاری که ز دست من برآمد

Бозори фурушро надонист

بازار فروش را ندانست

Фармондиҳи кишвари зиёнам

فرمانده کشور زیانم

Пошидаи хисорат аз нишонам

پاشیده خسارت از نشانم

Тғрои мисоли ноумедӣ

طغرای مثال ناامیدی

Гардӣда лақаби зи осмонам

گردیده لقب ز آسمانم

Аз дасти канораи гардии бахт

از دست کناره گردی بخت

Андӯҳи гирифта дар миёнам

اندوه گرفته در میانم

Як тир ба муддаои хотир

یک تیر به مدعای خاطر

Пайванд нагашта бо камонам

پیوند نگشته با کمانم

Афсурдагӣам ба ларзаи афканд

افسردگی ام به لرزه افکند

Бо онкӣ дар оташи фиғонам

با آنکه در آتش فغانم

Лаби ташна ба пеши чоҳи замзам

لب تشنه به پیش چاه زمزم

Бе баҳраи зи далву ресмонам

بی بهره ز دلو و ریسمانم

Дар ҳар сухан аз забунии бахт

در هر سخن از زبونی بخت

Сад уқдаи фитода бар забонам

صد عقده فتاده بر زبانم

На дайн ба кафам буд , на дунё

نه دین به کفم بود، نه دنیا

Ғорат зада ду корвонам

غارت زده دو کاروانم