Шабии ғайрати даҳ рӯзи баҳорон

شبی غیرت ده روز بهاران

Нишоти афзои субҳ бо даҳ хорон

نشاط افزای صبح با ده خواران

Ману фаррухи ҳарифӣ чанд дмсоз

من و فرخ حریفی چند دمساز

Ҳамаи ҳамдаст ва ҳам паймонаи ҳам роз

همه همدست و هم پیمانه هم راز

зи дарёии латофати гавҳарӣ ро

ز دریای لطافت گوهری را

зи бурҷи моҳи рўӣии ахтарӣ ро

ز برج ماه روئی اختری را

зи баси ширинӣ ӯро меҳрбони моам

ز بس شیرینی او را مهربان مام

Сутӯдаи номи ширинаш дар айём

ستوده نام شیرینش در ایام

Шукр дар танг аз ширини даҳонаш

شکر در تنگ از شیرین دهانش

Хаҷали тӯтии зи шкрхои забонаш

خجل طوطی ز شکرخا زبانش

Лабаш дар базлаи ширини шукри ҷӯш

لبش در بذله شیرین شکر جوش

Даҳонаш гоҳи гуфтани чашмаи нӯш

دهانش گاه گفتن چشمه نوش

Бақо дар чашмаи нӯшаши ммсл

بقا در چشمه نوشش ممثل

Ба ширини машрабии ширини аввал

به شیرین مشربی شیرین اول

Агар Фарҳодаши андар хоб дидӣ

اگر فرهادش اندر خواب دیدی

Қалам бар дафтар ширин кашидӣ

قلم بر دفتر شیرین کشیدی

Табассуми лаби даҳони гуфтори ширин

تبسم لب دهان گفتار شیرین

Бадани андоми қади рафтори ширин

بدن اندام قد رفتار شیرین

Здимши қўр ба сад найрангу афсун

زدیمش قور به صد نیرنگ و افسون

Сипос ахтар оварадему гардун

سپاس اختر آوردیم و گردون

Равони пас шишае чанд аз май ноб

روان پس شیشه ای چند از می ناب

Ки барадии акс аз он меҳри ҷаҳони тоб

که بردی عکس از آن مهر جهان تاب

Бадаст омад зи ҷаҳди пешкорон

بدست آمد ز جهد پیشکاران

Ки бе менест хуши аҳди баҳорон

که بی می نیست خوش عهد بهاران

Дигар кошонае зи ағёри холӣ

دگر کاشانه ای ز اغیار خالی

Васати аҳволи неи паст ва на олӣ

وسط احوال نی پست و نه عالی

Гулу райҳону нақл ва ҳар чаҳ бояд

گل و ریحان و نقل و هر چه باید

Ки мисатонро гурез аз он нишоед

که مستان را گریز از آن نشاید

Дафу мзмору чангу барбату авд

دف و مزمار و چنگ و بربط و عود

Ба саъии пешкорони гашти мавҷӯд

به سعی پیشکاران گشت موجود

Дар ъушрати кушода боб бастем

در عشرت گشاده باب بستیم

Равон дар ҳалқа соғар нишастем

روان در حلقه ساغر نشستیم

Шабу рӯзии ду бо ҳам комро надим

شب و روزی دو با هم کام را ندیم

Муқарари пои кӯбони ҷомро надим

مقرر پای کوبان جام را ندیم

Нагӯям давр зад паймонае чанд

نگویم دور زد پیمانه ای چند

Шуд аз саҳбои тиҳии майхонае чанд

شد از صهبا تهی میخانه ای چند

зи малзумоти кому ъушрату нӯш

ز ملزومات کام و عشرت و نوش

Нашуд алҳақ сари мўӣии фаромӯш

نشد الحق سر موئی فراموش

Сими шаб кин сипеҳри ойинаи фом

سیم شب کاین سپهر آئینه فام

Ба мағриби бози баради ин бсдини ҷом

به مغرب باز برد این بسدین جام

Дигар раҳи ҷому соғар бар гирифтем

دگر ره جام و ساغر بر گرفتیم

Замонии бӯсаи гуҳи соғари гирифтем

زمانی بوسه گه ساغر گرفتیم

Зшб бигузашт чун посии ду ё беш

زشب بگذشت چون پاسی دو یا بیش

Ману ёрӣ ба дастури шаби пеш

من و یاری به دستور شب پیش

Ба ?имаии хирад зон айши хона

به ایمای خرد زان عیش خانه

Ки эмини боди зи осеби замона

که ایمن باد ز آسیب زمانه

Пас аз бархе мазоҳу лаҳву тқбил

پس از برخی مزاح و لهو و تقبیل

Сӯй оромгаҳ кардем таҳвил

سوی آرامگه کردیم تحویل

Муқарар шуд бар он паймону мисоқ

مقرر شد بر آن پیمان و میثاق

Ки ҳангомӣ ки ин ҳиндӯии зроқ

که هنگامی که این هندوی زراق

Наад бар тоқи ховари ҷоми хуршед

نهد بر طاق خاور جام خورشید

Ҷаҳон фаррух шавад чун кохи ҷамшед

جهان فرخ شود چون کاخ جمشید

Фурӯи шўӣими чашм аз серумаи хоб

فرو شوئیم چشم از سرمه خواب

Занем аз чашмаи ҳаш бар ҷабини об

زنیم از چشمه هش بر جبین آب

Хазони зии маҳфил маъҳуд гирдем

خزان زی محفل معهود گردیم

Ҳарифи чангу ҷом ва авд гирдем

حریف چنگ و جام و عود گردیم

Ба рӯй шоҳиди ширини шамоил

به روی شاهد شیرین شمایل

Фурӯи шўӣим занганда аз дил

فرو شوئیم زنگ انده از دل

Ба даврони шароби арғавонӣ

به دوران شراب ارغوانی

з сар гирем даври зиндагонӣ

ز سر گیریم دور زندگانی

Аз ин ғофил ки ахтар дар камӣн аст

از این غافل که اختر در کمین است

Замонаи хасму меҳру ма ба кин аст

زمانه خصم و مهر و مه به کین است

Фалак дар фикри кор интиқом аст

فلک در فکر کار انتقام است

Ба ҷои бодаи хӯни дил ба ҷом аст

به جای باده خون دل به جام است

Ҷаҳон чун ғамза соқӣаст хўнриз

جهان چون غمزه ساقی است خونریز

Замон чун чашми шоҳиди фитнаи ангез

زمان چون چشم شاهد فتنه انگیز

Бинобари поси паймони шаби дӯш

بنابر پاس پیمان شب دوش

Тулӯъи субҳи гоҳони масту мадҳуш

طلوع صبح گاهان مست و مدهوش

Дил азанда тиҳии лаби пари тарона

دل از انده تهی لب پر ترانه

Ниҳодами по ба роҳ аз сатҳи хона

نهادم پا به راه از سطح خانه

Ҳарифи меҳрбони бўолқосми род

حریف مهربان بوالقاسم راد

Ки кас чун ӯ надорад меҳрбони ёд

که کس چون او ندارد مهربان یاد

Ба базми андари ҳарифи ҷому бода

به بزم اندر حریف جام و باده

Намурда ҳар киро ӯ ҷом дода

نمرده هر که را او جام داده

Касе каз даст ӯ карда қадаҳи нӯш

کسی کز دست او کرده قدح نوش

Расад зи айвони чархиши нағмаи нӯш

رسد ز ایوان چرخش نغمه نوش

Дар он маҳфил ки ӯро май ба ҷом аст

در آن محفل که او را می به جام است

Нагӯяд ҳар ки оқил меҳаром аст

نگوید هر که عاقل می حرام است

Чу ёзди дасти сӯии оби гулгун

چو یازد دست سوی آب گلگون

Кунад зоҳид ба ҷомии хирқаи марҳӯн

کند زاهد به جامی خرقه مرهون

Кунадгар дар ҳарам аз дайри таҳвил

کند گر در حرم از دیر تحویل

Ҳарам майхона гардад ҷоми қандил

حرم میخانه گردد جام قندیل

Равон дар арз роҳ омад марои пеш

روان در عرض راه آمد مرا پیش

Дамии сарди влбии хушку дилии риш

دمی سرد ولبی خشک و دلی ریش

Залилу хастау манкӯбу мхзўл

ذلیل و خسته و منکوب و مخذول

Шикастаи дилтар аз ҳуккоми маъзул

شکسته دل تر از حکام معزول

Бадв гуфтам ки эй мақсӯди ёрон

بدو گفتم که ای مقصود یاران

Ба рӯяти шоди ҷони дили фигорон

به رویت شاد جان دل فگاران

Чунин рӯзӣ ки ахтари кор соз аст

چنین روزی که اختر کار ساز است

Ба рӯй мо дар иқбол боз аст

به روی ما در اقبال باز است

Май андари ҷому шоҳид дар канор аст

می اندر جام و شاهد در کنار است

Тараби ҳамдасту ъушрат пешкор аст

طرب همدست و عشرت پیشکار است

Сурӯди чанг ва ноӣу барбату авд

سرود چنگ و نای و بربط و عود

Ҷаҳонро дода ёд аз аҳди Довӯд

جهان را داده یاد از عهد داود

Навой мутрибони сории овоз

نوای مطربان ساری آواز

Дили овезу равони бахшу тараби соз

دل آویز و روان بخش و طرب ساز

Чаҳ ҷойандау вақт малол аст

چه جای انده و وقت ملال است

Ба ҳоли айши бози ои ин чаҳ ҳол аст

به حال عیش باز آی این چه حال است

Чу дар гӯш омад аз ман ин сурӯдаш

چو در گوش آمد از من این سرودش

Сияҳ шуд чеҳраи гардуни зи дӯдаш

سیه شد چهره گردون ز دودش

Ки эй яғмо хамӯш ин достон чист

که ای یغما خموش این داستان چیست

Сияҳи ахтар аз мо дар ҷаҳон кист

سیه اختر از ما در جهان کیست

Дигаргун кард рафтории замона

دگرگون کرد رفتاری زمانه

Парешони гашти он айши шабона

پریشان گشت آن عیش شبانه

Ъдўӣиро бидон хилват пай афтод

عدوئی را بدان خلوت پی افتاد

Ту худ гуфтӣ ки оташ дар не афтод

تو خود گفتی که آتش در نی افتاد

Канизони сияҳ чун кӣна тузӣ

کنیزان سیه چون کینه توزی

Ба каф ҳар як гирифтаи ним сӯзӣ

به کف هر یک گرفته نیم سوزی

Дамӣ зон пеш каз майдони ховар

دمی زان پیش کز میدان خاور

Кашад он тарки олами гири ханҷар

کشد آن ترک عالم گیر خنجر

зи раҳи мўзнгёни оҳанӣни чанг

ز ره موزنگیان آهنین چنگ

Ба хишту мушту чӯбу оҷуру санг

به خشت و مشت و چوب و آجر و سنگ

зи икраҳ на ду раҳ на бали зҳрсўӣ

ز یکره نه دو ره نه بل زهرسوی

Ғулув карданд бар бом ва дару кӯй

غلو کردند بر بام و در و کوی

Чаҳ гӯям оҳи билк бар шикастанд

چه گویم آه بیلک بر شکستند

Ба зарби санги аввал дар шикастанд

به ضرب سنگ اول در شکستند

Ба долони пой рсўоӣӣ ниҳоданд

به دالان پای رسوائی نهادند

Ба ёрони боб Фзоҳӣ кушоданд

به یاران باب فضاحی گشادند

Ҳарифон аз хумори бодаи дӯш

حریفان از خمار باده دوش

Ҳама чун чашми соқии масту мадҳуш

همه چون چشم ساقی مست و مدهوش

Яке аз по шуда бар сари фитода

یکی از پا شده بر سر فتاده

Яке чун чанги сар дар бар фитода

یکی چون چنگ سر در بر فتاده

Сабӯҳиро яке паймона бар каф

صبوحی را یکی پیمانه بر کف

Ба чанги андари яке ноӣ он дигар даф

به چنگ اندر یکی نای آن دگر دف

« раҷаб » он нотавони ширхора

«رجب» آن ناتوان شیرخواره

Ки будаш зон миён аз мо канора

که بودش زان میان از ما کناره

Чу дар гӯш омадаш бонги шабихун

چو در گوش آمدش بانگ شبیخون

Ниҳод аз маҳфили мо пои берун

نهاد از محفل ما پای بیرون

Ки бинад он ҳаёҳӯӣ ва фиғон чист

که بیند آن هیاهوی و فغان چیست

Бисоти орои ин шӯр ва фиғон кист

بساط آرای این شور و فغان کیست

Ду асбаи гом зан шуд сӯии долон

دو اسبه گام زن شد سوی دالان

Фиғони бардошт кӣ баргаштаи ҳолон

فغان برداشت کی برگشته حالان

Хамаш бошед каз тоб май ноб

خمش باشید کز تاب می ناب

Ғунудаи хоҷа « ширин » рафта дар хоб

غنوده خواجه«شیرین» رفته در خواب

Ҳамонгар шавад он масти ҳушёр

همانگر شود آن مست هشیار

Шавад баси фитнаи хобидаи бедор

شود بس فتنه خوابیده بیدار

« қадами хайр » он сиёҳи сахти бозу

«قدم خیر» آن سیاه سخت بازو

Ки зайтӯн боз нашносад зи мозў

که زیتون باز نشناسد ز مازو

Чунон бар фарқ ӯ зад ним сӯзӣ

چنان بر فرق او زد نیم سوزی

Ки мискинро на пак монад ва на пўзӣ

که مسکین را نه پک ماند و نه پوزی

Канизон дигар аз паии қавии кӯб

کنیزان دگر از پی قوی کوب

Ба санги дмшти ваҳшату оҷуру чӯб

به سنگ دمشت وحشت و آجر و چوب

Бар ӯ аз чори ҷониби роҳи бастанд

بر او از چار جانب راه بستند

Сарои пои узви узв ӯ шикастанд

سرا پا عضو عضو او شکستند

Сараши сад ҷои зи захми санги хаста

سرش صد جا ز زخم سنگ خسته

Таниш чун куҳнаи тобутии шикаста

تنش چون کهنه تابوتی شکسته

Надонам ним ҷонӣ барда бошад

ندانم نیم جانی برده باشد

Ва ё дар зери поҳо мурда бошад

و یا در زیر پاها مرده باشد

Агар зиндааст гӯи фолаши накӯи бод

اگر زنده است گو فالش نکو باد

Вагар мурда « лмри қдтизаҳ » бод

و گر مرده«لمر قدتیزه» باد

Ду соъат гӯш додам дар пас пай

دو ساعت گوش دادم در پس پی

намеомад садои Фси Фси вай

نمی آمد صدای فس فس وی

Чу аз пайкор ӯ осӯдаи гаштанд

چو از پیکار او آسوده گشتند

Чу барқи ломъ аз долон гузаштанд

چو برق لامع از دالان گذشتند

Канори зераи ъбдолбоқии гўз

کنار زیره عبدالباقی گوز

Ба бахти фарруху иқболи фирӯз

به بخت فرخ و اقبال فیروز

Ба соғари бодаи гулранг май рехт

به ساغر باده گلرنگ می ریخت

Асоси рақсу созднг май рехт

اساس رقص و سازدنگ می ریخت

Сиёҳии зи он ҳикоят огаҳ афтод

سیاهی ز آن حکایت آگه افتاد

Сӯии он масти мискинаш раҳ афтод

سوی آن مست مسکینش ره افتاد

Чунонаш ним сӯзии оташ андӯд

چنانش نیم سوزی آتش اندود

Ба срзди каш бар омад бар фалаки дӯд

به سرزد کش بر آمد بر فلک دود

Ба коми вай ба ҷои оби гулгун

به کام وی به جای آب گلگون

Давид аз косаи сар дар қадаҳи хӯн

دوید از کاسه سر در قدح خون

Аз он май каз нӯш дар соғар афтод

از آن می کز نوش در ساغر افتاد

Бишуд каз пои хезад бар сар афтод

بشد کز پای خیزد بر سر افتاد

зи зарби ним сӯзи он канизон

ز ضرب نیم سوز آن کنیزان

Ба фарқаши барқи оташи гашти резон

به فرقش برق آتش گشت ریزان

Взони оташ чунон шуд тираи рӯзаш

وزآن آتش چنان شد تیره روزش

Ки нашносанд боз аз ним сӯзиш

که نشناسند باز از نیم سوزش

Задандаш он қадри типоу силӣ

زدندش آنقدر تیپا و سیلی

Ки чун зангии сарои пои гашти нилӣ

که چون زنگی سرا پا گشت نیلی

Бар ӯ шуд базми мотами маҳфили сур

بر او شد بزم ماتم محفل سور

Ба нокомии Фзртши гашти қмсўр

به ناکامی فزرتش گشت قمصور

Нкштш лек хоҳад дод ҷон ро

نکشتش لیک خواهد داد جان را

Худо раҳмат кунад он навҷавон ро

خدا رحمت کند آن نوجوان را

Чу ахтар биспурад даври саодат

چو اختر بسپرد دور سعادت

Шавад миноӣ май ҷоми шаҳодат

شود مینای می جام شهادت

зи ҳол « қосим » мискин чаҳ пурсӣ

ز حال«قاسم» مسکین چه پرسی

Мабодат ғам аз он ғамгин чаҳ пурсӣ

مبادت غم از آن غمگین چه پرسی

Чу шуд аз гардиши даврон ба боқӣ

چو شد از گردش دوران به باقی

Қадаҳи оби шаҳодати марги соқӣ

قدح آب شهادت مرگ ساقی

Ҳёҳои сиёҳон бештар шуд

هیاهای سیاهان بیشتر شد

зи сари моҷарои қосим хабар шуд

ز سر ماجرا قاسم خبر شد

зи бими ним сӯзи он канизон

ز بیم نیم سوز آن کنیزان

Ба тӯии зерае дршди гурезон

به توی زیره ای درشد گریزان

Миёни зераи сангии пеши раҳ буд

میان زیره سنگی پیش ره بود

Ба поиш хӯрд чун бахташи сияҳ буд

به پایش خورد چون بختش سیه بود

зи боло сарнигӯн афтод дар зер

ز بالا سرنگون افتاد در زیر

Қазо гуфташ ки хеле кард тавфир

قضا گفتش که خیلی کرد توفیر

Бар он мафлуки мискини даргаи сайр

بر آن مفلوک مسکین درگه سیر

Фитод аз гӯшае чашми қадами хайр

فتاد از گوشه ای چشم قدم خیر

Нахуст аз фӯҳш қадре пуф ва пуф кард

نخست از فحش قدری پف و پف کرد

Зкин бар ним сӯзи онгоҳ туф кард

زکین بر نیم سوز آنگاه تف کرد

Чу Миср ва ъон равон шуд сӯии зера

چو مصر و عان روان شد سوی زیره

Адуи ғолиби ҳарифу бахти тира

عدو غالب حریف و بخت تیره

Ду асба чанг зад дар риши қосим

دو اسبه چنگ زد در ریش قاسم

Яке ҳафтод шуд ташвиши қосим

یکی هفتاد شد تشویش قاسم

Ба зарби нохуну дандону ншгўн

به ضرب ناخن و دندان و نشگون

Кашидаш тани басони лола дар хӯн

کشیدش تن بسان لاله در خون

Ба кори киштӣ ӯро бар замин зад

به کار کشتی او را بر زمین زد

Ба қасди куштан ӯро бар ҷабин зад

به قصد کشتن او را بر جبین زد

Баннои кӯб бар мушт ва лагад шуд

بنای کوب بر مشت و لگد شد

Ба қосими зераи сардоб лаҳад шуд

به قاسم زیره سرداب لحد شد

Чу кардаш чун гули Фхоргони хуб

چو کردش چون گل فخارگان خوب

Ғубори тан ба пои кини лагадкӯб

غبار تن به پای کین لگدکوب

Ба боло зад равонии остин ро

به بالا زد روانی آستین را

Кашид он ним сӯзи оташин ро

کشید آن نیم سوز آتشین را

Чаҳ гӯям бо ту ман зон сахти кинӣ

چه گویم با تو من زان سخت کینی

Илоҳии рӯзи бад ҳаргиз набинӣ

الهی روز بد هرگز نبینی

Бурун оварад мискини тани здлқш

برون آورد مسکین تن زدلقش

Ниҳод аз кордонии по ба ҳалқаш

نهاد از کاردانی پا به حلقش

Пас онгаҳ ним сӯзи офияти сӯз

پس آنگه نیم سوز عافیت سوز

Бболои баради номарди ситам туз

ببالا برد نامرد ستم توز

Чунон кӯбед бар фарқи сар ӯ

چنان کوبید بر فرق سر او

Ки гуфт аз кӯии зиғни модар ӯ

که گفت از کوی ضیغن مادر او

Арӯсят азо гардид қосим

عروسیت عزا گردید قاسم

Рахт чун каҳрабо гардид қосим

رخت چون کهربا گردید قاسم

Ба зераи рӯзат эй модар сияҳ шуд

به زیره روزت ای مادر سیه شد

Ба қавли бачаҳо гўзт гиреҳ шуд

به قول بچه ها گوزت گره شد

Ба зераи кишти гардун бе гуноҳат

به زیره کشت گردون بی گناهت

Шудаи саккӯии зераи ҳиҷлаи гоҳат

شده سکوی زیره حجله گاهت

Ту модар аз куҷоу ҷндаҳи бозӣ

تو مادر از کجا و جنده بازی

Набошад ҷндаҳи бозии бачаи бозӣ

نباشد جنده بازی بچه بازی

Ҳариф сифла мехорӣ надонад

حریف سفله میخواری نداند

Куҷо бузина наҷорӣ тавонад

کجا بوزینه نجاری تواند

Турои шуғли ниёкони шеър бофӣ аст

ترا شغل نیاکان شعر بافی است

Чаҳ карт бо сурӯду ҷом софӣ аст

چه کارت با سرود و جام صافی است

Биё берун бибин оқои худ ро

بیا بیرون ببین آقای خود را

Ҳарифи кордони мавлои худ ро

حریف کاردان مولای خود را

Ки то гардандаи миноӣ сипеҳр аст

که تا گردنده مینای سپهر است

Ба чархи афтодаи ҷоми моҳ вмҳр аст

به چرخ افتاده جام ماه ومهر است

Баҳри аҳдӣ на акнӯн чашми сайёр

بهر عهدی نه اکنون چشم سیار

Надидаи ҳамчу ӯ ринди қадаҳи хор

ندیده همچو او رند قدح خوار

Чаҳ гӯям кӯчаи кӯчаи даҳанаи даҳана

چه گویم کوچه کوچه دهنه دهنه

Чу дуздон май гурезади пои бараҳна

چو دزدان می گریزد پا برهنه

Ба ҷоӣии кӯ чунин дорад тҳошӣ

به جائی کو چنین دارد تحاشی

Ту гўзи дастаи наққошӣ ки бошӣ

تو گوز دسته نقاشی که باشی

Бигӯ модар ки ъбдолбоқими кӯ

بگو مادر که عبدالباقیم کو

Хумори ғам қавӣ шуд соқем кӯ

خمار غم قوی شد ساقیم کو

Нбстми ҳиҷлаи домодии вай

نبستم حجله دامادی وی

Нрқсидм ба базми шодии вай

نرقصیدم به بزم شادی وی

Куҷо дар хирмани ваии гови бастанд

کجا در خرمن وی گاو بستند

Куҷо ёрб сар ӯро шикастанд

کجا یارب سر او را شکستند

Кадомин хасм дорад қасди хунаш

کدامین خصم دارد قصد خونش

Ки типо мезанад бар тӯии кунаш

که تیپا می زند بر توی کونش

Шҳидори гашти қосими ҳеҷ ғам нест

شهیدار گشت قاسم هیچ غم نیست

Надонам қиссаи он лотҷм чист

ندانم قصه آن لاتجم چیست

Шунидам боқии он срхили мисатон

شنیدم باقی آن سرخیل مستان

Ҳарифи ҳуҷраи хидматкори бустон

حریف حجره خدمتکار بستان

Ҳанузаш ним ҷонӣ дар бадан буд

هنوزش نیم جانی در بدن بود

Шуъӯраш буду ёроии сухан буд

شعورش بود و یارای سخن بود

Гуҳии оҳиста ва гоҳе ба фарёд

گهی آهسته و گاهی به فریاد

Ҷавоби моам мазбӯҳона ме дод

جواب مام مذبوحانه می داد

Ки эй модар мапурс аҳволи боқӣ

که ای مادر مپرس احوال باقی

Насиб саг нагардад ҳоли боқӣ

نصیب سگ نگردد حال باقی

Канизони сангу хишту чӯб бар каф

کنیزان سنگ و خشت و چوب بر کف

Кашида гирди ман аз чорсўи саф

کشیده گرد من از چارسو صف

Яке молади лагад бар пўзаҳи ман

یکی مالد لگد بر پوزه من

Яке оҷур занад бар ғўзаҳи ман

یکی آجر زند بر غوزه من

Танобами ин яке бандад ба бозу

طنابم این یکی بندد به بازو

Гузорад он якум оҷур ба зону

گذارد آن یکم آجر به زانو

Смнбри дастаи сркўи гирифта

سمنبر دسته سرکو گرفته

Самани симо дар пастуи гирифта

سمن سیما در پستو گرفته

Занад ин дастаи гоҳ аз пас гуҳ аз пеш

زند این دسته گاه از پس گه از پیش

Кунад он кокулам гоҳе , гуҳии риш

کند آن کاکلم گاهی، گهی ریش

Ба ман дигари пас ва пешӣ намонда

به من دیگر پس و پیشی نمانده

Ба боқии кокул ва ришӣ намонда

به باقی کاکل و ریشی نمانده

Нахурдам ҷузи ду таҳи паймонаи дард

نخوردم جز دو ته پیمانه درد

Надонам то бкии хӯн боядам хӯрд

ندانم تا بکی خون بایدم خورد

Ду ҳафта беш бар дарҳо давидам

دو هفته بیش بر درها دویدم

Ба базми андари шабӣ ҷомӣ кашидам

به بزم اندر شبی جامی کشیدم

Кунун аз садамаи ҷонам бар сар омад

کنون از صدمه جانم بر سر آمد

Гуҳи нопухта аз ҳалқам бар омад

گه ناپخته از حلقم بر آمد

Ба зери сангу хишту чӯби мардум

به زیر سنگ و خشت و چوب مردم

Худовандо чаҳ гуҳ буд ин ки хӯрдам

خداوندا چه گه بود این که خوردم

ЗкФи мағзӣ ки худ ҳаргиз набинӣ

زکف مغزی که خود هرگز نبینی

Фурӯи резади мхм аз роҳи бинӣ

فرو ریزد مخم از راه بینی

Бирав модар ки рӯзи ман чу шом аст

برو مادر که روز من چو شام است

Бирав модар ки кори ман тамом аст

برو مادر که کار من تمام است

Бирав эй модари фархундаи рӯзам

برو ای مادر فرخنده روزم

Набинӣ то ба зери ним сӯзам

نبینی تا به زیر نیم سوزم

Марои дулоби пастуи кох сур аст

مرا دولاب پستو کاخ سور است

Сурӯди ҳиҷлаи гоҳами ър ва ъўр аст

سرود حجله گاهم عر و عور است

Васият мекунам эй меҳрбони моам

وصیت می کنم ای مهربان مام

Зсҳбои шаҳодат чун кашами ҷом

زصهبای شهادت چون کشم جام

Нахустам дар хами саҳбо фурӯ кун

نخستم در خم صهبا فرو کن

Ба оби бодаи поками шаст ва шӯ кун

به آب باده پاکم شست و شو کن

Биор аз хоки дайрами сидру кофур

بیار از خاک دیرم سدر و کافور

Ҳунутами сози даҳ аз соси ангур

حنوطم ساز ده از ساس انگور

Расед ӣнҷо чу гуфту гӯии боқӣ

رسید اینجا چو گفت و گوی باقی

Смнбри шоҳи малики қўлчмоқӣ

سمنبر شاه ملک قولچماقی

Чунон бнўохт бар сари ним сӯзиш

چنان بنواخت بر سر نیم سوزش

Ки бигузашт аз сурайёи бонги гўзш

که بگذشت از ثریا بانگ گوزش

Ҳикоят дар даҳонаш хирад бишикаст

حکایت در دهانش خرد بشکست

Аз он раҳи рӯҳи пок ӯ буруни ҷуст

از آن ره روح پاک او برون جست

Нгўӣӣ каз чаҳ боқиро ба як гўз

نگوئی کز چه باقی را به یک گوز

Сияҳ шуд зи осмони нилгуни рӯз

سیه شد ز آسمان نیلگون روز

Яке зи он ним сӯзи арзонкаҳи мардӣ

یکی ز آن نیم سوز ارزانکه مردی

Бихӯр тугар нридии аҳли дардӣ

بخور تو گر نریدی اهل دردی

Ба мардии ҷади рустам буд боқӣ

به مردی جد رستم بود باقی

Ки худ ҷон дод аз гўзи чумоқӣ

که خود جان داد از گوز چماقی

Тугар зарби смнбри дида будӣ

تو گر ضرب سمنبر دیده بودی

Чаҳ ҷои гўз , бар худ ридаҳ будӣ

چه جای گوز، بر خود ریده بودی

Ҳарифи ҷоми бодаи оқои бобо

حریف جام باده آقا بابا

Ҳарифонро ҳамаи бобоу момо

حریفان را همه بابا و ماما

ЗғФлти хӯрда май дар чори маҳфил

زغفلت خورده می در چار محفل

Худ аз бдмстии айёми ғофил

خود از بدمستی ایام غافل

Ба чархи андари сараши гуҳи ҳамчуи дулоб

به چرخ اندر سرش گه همچو دولاب

Гуҳӣ монанди бахти хеши дрхўоб

گهی مانند بخت خویش درخواب

Чунон боло кашида хрхри вай

چنان بالا کشیده خرخر وی

Ки нишнидӣ чамонеи шуршури вай

که نشنیدی چمانی شرشر وی

Ба зонуи калла май хӯрда ӯ

به زانو کله می خورده او

Баҳам бар чашми соҳиби мурда ӯ

بهم بر چشم صاحب مرده او

зи бонги шевани боқии нолон

ز بانگ شیون باقی نالان

Ба худ боз омад он каҷ гашта полон

به خود باز آمد آن کج گشته پالان

Гумонаши онкии бонги чанг ва равад аст

گمانش آنکه بانگ چنگ و رود است

Замони ромишу гоҳ сурӯд аст

زمان رامش و گاه سرود است

Равони осема сар бархест аз ҷой

روان آسیمه سر برخاست از جای

Балии мисатони ндонндии сар аз пой

بلی مستان ندانندی سر از پای

Чаҳ донад бонги не ё савт гўз аст

چه داند بانگ نی یا صوت گوز است

Чароғи ин ё шуъоъи ним сӯз аст

چراغ این یا شعاع نیم سوز است

Ба чарх афтод ҳамчун чархи дулоб

به چرخ افتاد همچون چرخ دولاب

Ҳамеи ларзонди худро ҳам чу симоб

همی لرزاند خود را هم چو سیماب

Гуҳӣ хонд ва гуҳӣ бишикаст тнгл

گهی خواند و گهی بشکست تنگل

Хроси осогҳш дар чархи қнбл

خراس آساگهش در چرخ قنبل

Ки аз дар « гули бадан » чун срздаҳи мор

که از در«گل بدن» چون سرزده مار

Чумоқӣ чун дами ақраби гиреҳи дор

چماقی چون دم عقرب گره دار

Ба каф дохил шуд ва бар шамъ пуф кард

به کف داخل شد و بر شمع پف کرد

Равон бар гови сари хасмона туф кард

روان بر گاو سر خصمانه تف کرد

Шарқӣ зад бар ваии ғўзки вай

شرقی زد بر وی غوزک وی

Яке дигари яке дигари паёпай

یکی دیگر یکی دیگر پیاپی

Равони бузғолаи қандӣ вааш ба девор

روان بزغاله قندی وش به دیوار

Фурӯ май ҷуст ва бар май ҷусти ночор

فرو می جست و بر می جست ناچار

Чунин ҷоҳо напояд ҳар ки мирдосат

چنین جاها نپاید هر که مرداست

Куҷои базми тараби ҷой набард аст

کجا بزم طرب جای نبرد است

Адуи чусту қадами сусту хиради днг

عدو چست و قدم سست و خرد دنگ

Балои наздику шаби торику ҷои танг

بلا نزدیک و شب تاریک و جا تنگ

з рӯй маслиҳати рой дигар зад

ز روی مصلحت رای دگر زد

Бараҳнаи пои ҳазиматро ба дар зад

برهنه پا هزیمت را به در زد

Нахустин паии баҳами печиди лангаш

نخستین پی بهم پیچید لنگش

Ба сар ғалатед ва берун шуд тлнгш

به سر غلطید و بیرون شد تلنگش

Тлнгии он чунон гўӣӣ ки тўб аст

تلنگی آن چنان گوئی که توب است

Наред аз зарби садамаи боз хуб аст

نرید از ضرب صدمه باز خوب است

Сиёҳони давр ӯ чанбар кашиданд

سیاهان دور او چنبر کشیدند

Ба кӯбаши ним сӯзон бар кашиданд

به کوبش نیم سوزان بر کشیدند

Чунон май кўФтндӣ бар ба фарқаш

چنان می کوفتندی بر به فرقش

Ки мешуд бар сурайёи шарқи шарқаш

که می شد بر ثریا شرق شرقش

зи чӯбу санги кўро бар дил омад

ز چوب و سنگ کورا بر دل آمد

зи қосими ҳам зи боқӣ фозил омад

ز قاسم هم ز باقی فاضل آمد

Дар он соъат ки кӯбаши мағз май сифт

در آن ساعت که کوبش مغز می سفت

Ба худ дар зери лаб бомӯя мегуфт :

به خود در زیر لب بامویه می گفت: