Дар дасти дӯстии деринаи паймону пешинаи пайванд аз ту ба ҳамшираи зодаи нигоришии сахтау шевоу гузоришии пухтау зебо , неи неи хуррами шохии гули огӣн аз хасу хори перостау фаррухи кофии зари озин ба ҳазорон буиу баҳори ороста , шеър :
در دست دوستی دیرینه پیمان و پیشینه پیوند از تو به همشیره زاده نگارشی سخته و شیوا و گزارشی پخته و زیبا، نی نی خرم شاخی گل آگین از خس و خار پیراسته و فرخ کافی زر آذین به هزاران بوی و بهار آراسته، شعر:
Чархӣу ҳамаи ахтари рухшанда ба хирман
چرخی و همه اختر رخشنده به خرمن
Ганҷӣу ҳамаи гавҳари арзанда ба харвор
گنجی و همه گوهر ارزنده به خروار
Дидам :
دیدم:
Бномизди ҷузи он калаки сухани сохт
بنامیزد جز آن کلک سخن ساخت
Зики неи тангҳо шукр ки пардохт
زیک نی تنگ ها شکر که پرداخت
Ба пайкари корномаи зиндагонӣ
به پیکر کارنامه زندگانی
Ба гавҳари борномаҳи осмонӣ
به گوهر بارنامه آسمانی
Лаби исои равони парварда ӯ
لب عیسی روان پرورده او
Фурӯзони чеҳри ҷон аз парда ӯ
فروزان چهر جان از پرده او
Фазояд зу чаро тоби ҷавонӣ
فزاید زو چرا تاب جوانی
Агар худ нест чашмаи зиндагонӣ
اگر خود نیست چشمه زندگانی
Агар ман солор анҷуман будам ва ту нависандау пешкори ман , аз наво ва навохтӣ шоҳонаи дилат май ҷустам ва он пайкару болоро бидон хусравоне паранд ки чархи баландаш бо ҳазорон дида дар коргоҳи оФришни расотар тофтаи ндидў бофта наёфт пероя май бастам . Оўху афсӯс аз он дилу дасту хомау шаст ки пиндорҳои олӯдагии созу андешаҳои осӯдагии сӯзиш аз кор офаридану шумори прўридн боз дошт , ва бо тирёку буриш ки ҷузи тундии хуйу зардӣ рӯйу коҳиш кӣу сустии пай , сирӣ аз кор ва карду безорӣ аз зану мард , гӯшагирӣу хомӯшӣ , бепрўоӣӣу фаромӯшӣ , сабки сорӣу гронҷонӣ , талхи гўӣӣу бадгумонӣ , гурез аз давру наздик , ҳарос аз тарку тозик , бебахше аз рангу об , нокомӣ аз хӯрду хоб , лағзиши дасту пой , хароши сина ва ноӣ , тлўоси пухтау хом , хушкии мағзу комаши суд ва беҳбӯдӣ нест анбоз ва дмсоз кард . Бидон худоӣ ки чанги фарҳанг бо фари дарози дастӣ аз домон дарёфташ баланд кӯтоҳаст ва бо донисту шинохташи ҳуши гарони санги сабки мояи тарози пари коҳ , ки дар ин кори бдФрҷому сози нохуши саранҷом , ҷуз зиён диду донишу хазон буду бениши гурези ҳамсоя ва ҳамбару парҳези ҳамбом ва ҳамдар , парешонеи созу сомон , бе баҳрии дасту домон , хазони бору баргу овези дарду маргу дигари ранҷҳои тавон шикору шиканҷаҳои равон сипор чизе нахоҳӣ дид ,у бртў аз ин ахгари дӯзахи тобу озрхонаҳи сӯз ки дӯд аз дудмони дарвеши саманонеу дили риш бёбонкӣ ангехт , ҷузи ҷони ман ки фурӯғи дидау чароғи дӯдау оби ҷигару тоби танӣ , дил кас нахоҳад сӯхт .
اگر من سالار انجمن بودم و تو نویسنده و پیشکار من، از نوا و نواختی شاهانه دلت می جستم و آن پیکر و بالا را بدان خسروانی پرند که چرخ بلندش با هزاران دیده در کارگاه آفریشن رساتر تافته ندیدو بافته نیافت پیرایه می بستم. آوخ و افسوس از آن دل و دست و خامه و شست که پندارهای آلودگی ساز و اندیشه های آسودگی سوزش از کار آفریدن و شمار پروریدن باز داشت، و با تریاک و برش که جز تندی خوی و زردی روی و کاهش کی و سستی پی، سیری از کار و کرد و بیزاری از زن و مرد، گوشه گیری و خاموشی، بی پروائی و فراموشی، سبک ساری و گرانجانی، تلخ گوئی و بدگمانی، گریز از دور و نزدیک،هراس از ترک و تازیک، بی بخشی از رنگ و آب، ناکامی از خورد و خواب، لغزش دست و پای، خراش سینه و نای، تلواس پخته و خام، خشکی مغز و کامش سود و بهبودی نیست انباز و دمساز کرد. بدان خدای که چنگ فرهنگ با فر دراز دستی از دامان دریافتش بلند کوتاه است و با دانست و شناختش هوش گران سنگ سبک مایه تراز پر کاه، که در این کار بدفرجام و ساز ناخوش سرانجام، جز زیان دید و دانش و خزان بود و بینش گریز همسایه و همبر و پرهیز همبام و همدر، پریشانی ساز و سامان، بی بهری دست و دامان، خزان بار و برگ و آویز درد و مرگ و دیگر رنج های توان شکار و شکنجه های روان سپار چیزی نخواهی دید، و برتو از این اخگر دوزخ تاب و آذرخانه سوز که دود از دودمان درویش سمنانی و دل ریش بیابانکی انگیخت، جز جان من که فروغ دیده و چراغ دوده و آب جگر و تاب تنی، دل کس نخواهد سوخت.
Зинҳор аз ин шираи талхи гўор ки оби заҳромез маргаш ба ҷомасту донаи ранҷи овези дардаш дар дом , дасту коми Фрўшўӣу чашм аз чизе ки савдоӣ руста ҳастиро мояи костӣ ва зиёнасту оби баҳори ромишро оташи тамӯзи вабоади хазон , фарои пӯш . Агарат ногзри нӯши дорўӣии ҳушпарвар бояду гморшии тимори шукр , хамӣ аз ҷӯш май сари маст ё миноу сбўӣии ду дарбасти бода аз ҳар мояи олоиши поку сода , гул рӯйу машки буи , ёқӯти гавҳар , биҷодаҳи пайкар , дард задой ва бедард , хуби гўор ва хуш хӯрд , ҷанги пардоз ва оштӣ оварад , куҳани солу деҳқони пурвирд , аз порс ё Кирмони фароҳами фармой , кам кам бад-ӣни роми шӯу дами дам аз он Ром кун , нами нами бад-ӣни афзойу шаби шаб аз он кам соз , ин борони хошаҳи пардози он гирдаст ва ин дармони чораи сози он дард . Худованди ёсоу ойин аз омизмӣу овези ваии фармони боздошт ва парҳез фиристод вале поси тану нигаҳдошти ҷонро низ сифориш фармуд чандон ки ранҷи ҷон пардохта гардаду кори тандурустӣ ва тавон сохтаи тёқи дорони ин фаррухи кешро ки ба доду дониш аз мо бешанд ва дар роҳу равиш аз ҳамаи пеш , шигифт нишморанд ва гирифт наёранд , байт :
زنهار از این شیره تلخ گوار که آب زهر آمیز مرگش به جام است و دانه رنج آویز دردش در دام، دست و کام فروشوی و چشم از چیزی که سودای رسته هستی را مایه کاستی و زیان است و آب بهار رامش را آتش تموز وباد خزان، فرا پوش. اگرت ناگزر نوش داروئی هوش پرور باید و گمارشی تیمار شکر، خمی از جوش می سر مست یا مینا و سبوئی دو دربست باده از هر مایه آلایش پاک و ساده، گل روی و مشک بوی، یاقوت گوهر، بیجاده پیکر، درد زدای و بی درد، خوب گوار و خوش خورد، جنگ پرداز و آشتی آورد، کهن سال و دهقان پرورد، از پارس یا کرمان فراهم فرمای، کم کم بدین رام شو و دم دم از آن رم کن، نم نم بدین افزای و شب شب از آن کم ساز، این باران خاشه پرداز آن گرد است و این درمان چاره ساز آن درد. خداوند یاسا و آئین از آمیزمی و آویز وی فرمان بازداشت و پرهیز فرستاد ولی پاس تن و نگهداشت جان را نیز سفارش فرمود چندان که رنج جان پرداخته گردد و کار تندرستی و توان ساخته تیاق داران این فرخ کیش را که به داد و دانش از ما بیشند و در راه و روش از همه پیش، شگفت نشمارند و گرفت نیارند، بیت:
Тоза кун пайвастагии он куҳнаи паймони ток ро
تازه کن پیوستگی آن کهنه پیمان تاک را
Бугсали ин пайванди нави пайвастаи тирёк ро
بگسل این پیوند نو پیوسته تریاک را
Обӣ аз хам хона кун баси пуштаҳо андӯҳ ро
آبی از خم خانه کن بس پشته ها اندوه را
Тобӣ аз май сӯхтани баси даштҳо хошок ро
تابی از می سوختن بس دشت ها خاشاک را
Оварда току парвардаи хамро низ дар ин ёсо ки моро пешау пеш ниҳодаанд ва шуморо ойин ва кеш дода , каминаи ҳашт боздошт ва парҳезаст ва фурӯ гузошту кӯтоҳӣ дар пос ҳар як аз онҳо тану ҷону ҳушу хирадро сад ҳазор хстну озор ва бастану овез .
آورده تاک و پرورده خم را نیز در این یاسا که ما را پیشه و پیش نهاده اند و شما را آئین و کیش داده، کمینه هشت بازداشت و پرهیز است و فرو گذاشت و کوتاهی در پاس هر یک از آنها تن و جان و هوش و خرد را صد هزار خستن و آزار و بستن و آویز.
Нахусти чўнонкаҳи бори худоӣу поки паямбар дар борномаҳи осмонии вёсоқи зиндагонии роз гушӯдаанд ва роҳ намӯда , байт :
نخست چونانکه بار خدای و پاک پیمبر در بارنامه آسمانی ویاساق زندگانی راز گشوده اند و راه نموده، بیت:
Аз каманди каҳкашон бурноӣ бинад полҳнг
از کمند کهکشان برنای بیند پالهنگ
Як сари мӯӣ ар зи фармони осмон гардан кашад
یک سر موی ار ز فرمان آسمان گردن کشد
Дуюми бодаи баду хом ва беандозау ҳангом паймудан , ва бар буии мастӣ гавҳар ҳастӣ дар пои пастӣ фарсудан , байт :
دویم باده بد و خام و بی اندازه و هنگام پیمودن، و بر بوی مستی گوهر هستی در پای پستی فرسودن، بیت:
Чаҳ май каз ваии ҳамеи андешаи тани бими ҷони хезад
چه می کز وی همی اندیشه تن بیم جان خیزد
На ромиши дардисари тимори тани ранҷи равони хезад
نه رامش دردسر تیمار تن رنج روان خیزد
Сим бо бӯдани корӣ карданӣу бурдани бории бурданӣ ки барандаи он бор вакунанда он корро , байт :
سیم با بودن کاری کردنی و بردن باری بردنی که برنده آن بار و کننده آن کار را، بیت:
Зинои бурдани ҳамеи бори пушаймонӣ гарон гардад
زنا بردن همی بار پشیمانی گران گردد
Зино кардани ҳамеи суди тани осонии зиёни хезад
زنا کردن همی سود تن آسانی زیان خیزد
Чаҳорум бо тнки пояи хасону сабки сояи касони шодкомиро кори об кардану оби кори неки номии бурдан , шеър :
چهارم با تنک پایه خسان و سبک سایه کسان شادکامی را کار آب کردن و آب کار نیک نامی بردن، شعر:
Зинҳори деги меҳри фурӯмоягони мпз
زنهار دیگ مهر فرومایگان مپز
Зеро ки пухтаи ҳавасат хомӣ оварад
زیرا که پخته هوست خامی آورد
Зебо кунад нишаст ту ӯро нишони зишт
زیبا کند نشست تو او را نشان زشت
Пайванд ӯ турои ҳама бадномӣ оварад
پیوند او ترا همه بدنامی آورد
Панҷум ба базмии андар ки бегона ё ошно бе фармони пой ёрад гузошту дарбонаши дасти фарои пеш натавонад дошт , миноу соғар ниҳодану сози ромишу бгмоз додан , шеър :
پنجم به بزمی اندر که بیگانه یا آشنا بی فرمان پای یارد گذاشت و دربانش دست فرا پیش نتواند داشت، مینا و ساغر نهادن و ساز رامش و بگماز دادن، شعر:
Зуд ё дайри оби рафтаи зи ҷӯй
زود یا دیر آب رفته ز جوی
На шигифт ар ба ҷӯй боз ояд
نه شگفت ار به جوی باز آید
Вар бирафт обрӯӣ рой мабанд
ور برفت آبروی رای مبند
Ки дигар раҳ биравӣ боз ояд
که دگر ره بروی باز آید
Шашуми чандон гумоштану кӯда анбоштан ки бепой ва сармаст уфтад ва аз даст равад , баланд аз паст нашносаду шукр аз кбст надонад , чаҳ кард ё чаҳ гуфт ва бар чаҳ пои истод ё бар кадом паҳлу хуфт , бомдодони роҳ ҳар хона пуеду бахшоиши ноҳанҷориҳои шабона ҷӯяд , шеър :
ششم چندان گماشتن و کوده انباشتن که بی پای و سرمست افتد و از دست رود، بلند از پست نشناسد و شکر از کبست نداند، چه کرد یا چه گفت و بر چه پای ایستاد یا بر کدام پهلو خفت، بامدادان راه هر خانه پوید و بخشایش ناهنجاری های شبانه جوید، شعر:
Пӯзиши рӯз гувоҳаст ки шаб зон ялаи маст
پوزش روز گواه است که شب زان یله مست
Чаҳ накӯҳидаи равишҳо ки ба ҳушёрон рафт
چه نکوهیده روش ها که به هشیاران رفت
Солҳо ло ба аз ин сӯй сазад гардонанд
سال ها لا به از این سوی سزد گردانند
Ним шаб то чаҳ бар он хуфта збидорон рафт
نیم شب تا چه بر آن خفته زبیداران رفت
Ҳафтум бе парҳези нангу ному пурвои ситоишу дашном аз гоҳўораҳ то гӯр хӯрдан ва батар доманиҳои пайвасту хушки мағзиҳои як даст , худро хори хушк ватар кардан , шеър :
هفتم بی پرهیز ننگ و نام و پروای ستایش و دشنام از گاهواره تا گور خوردن و به تر دامنی های پیوست و خشک مغزی های یک دست، خود را خوار خشک و تر کردن، شعر:
Косаи пари кӣсаи тиҳии сози фараи сомон кам
کاسه پر کیسه تهی ساز فره سامان کم
Рӯзи шаби чошти пасини ҳафтау ма бегуҳу гоҳ
روز شب چاشت پسین هفته و مه بی گه و گاه
Ҳуш дар пои шаби одина чу рӯзи шанбе
هوش در پا شب آدینه چو روز شنبه
Ҷом бар дасти маи рӯза чу фарвардини моҳ
جام بر دست مه روزه چو فروردین ماه
Ҳаштум бо онкии поки яздони ирлиғ боздошт фиристоду роди паямбари фармон парҳез ронад , пишўоёнши оташи хирмани зиндагии хонданд ,у рўндгони хори гузаргоҳи бандагӣ , покони палашташ сутӯдаанду некон зишташ намӯда .
هشتم با آنکه پاک یزدان یرلیغ بازداشت فرستاد و راد پیمبر فرمان پرهیز راند، پیشوایانش آتش خرمن زندگی خواندند، و روندگان خار گذرگاه بندگی، پاکان پلشتش ستوده اند و نیکان زشتش نموده.