Мирзои ҷони ман аз даҳ солагӣ то имрӯзи ҳаргизи ҷндқро тиҳӣ аз осӯдаи мардӣу худованд дардӣ надидам он рӯзгорҳо роҳрави ростини мирзои зиёи аддӣн буд . Се чаҳор тани вобаста хуб дошт . Ҳамаи ворастааи сурх ва зард буданд , ва дар хӯрд тоб ва тавон худ дорои сӯзу дард . Пас аз ваии мирзои Масеҳ хокистар нишин дӯдаи қаландарӣу саргаштаи ҳомӯни слндрӣ бар ҳама бартарӣ дошт ,у номи хуҷастаи фарҷоми нестӣ бар бодомаи ангуштарӣ ӯ низ чун ҷома барандохт , крблоӣии иброҳӣми пояи ҷой нишинӣ ёфту ороиши афзои кунҷи хомӯшӣ ва гӯша гузинӣ гашт . Ҷӯй ӯ низ ба дарёи пайваст .

میرزا جان من از ده سالگی تا امروز هرگز جندق را تهی از آسوده مردی و خداوند دردی ندیدم آن روزگارها راهرو راستین میرزا ضیاء الدین بود. سه چهار تن وابسته خوب داشت. همه وارسته سرخ و زرد بودند، و در خورد تاب و توان خود دارای سوز و درد. پس از وی میرزا مسیح خاکستر نشین دوده قلندری و سرگشته هامون سلندری بر همه برتری داشت، و نام خجسته فرجام نیستی بر بادامه انگشتری او نیز چون جامه برانداخت، کربلائی ابراهیم پایه جای نشینی یافت و آرایش افزای کنج خاموشی و گوشه گزینی گشت. جوی او نیز به دریا پیوست.

Муллои Нурмуҳаммади худро бар каманд ӯ овехт ,у корбнди ойину оҳанг ӯ шуд . Чун мирзои Сайиди Муҳамад дар рӯзгор ӯ шох ва ёл афрохту пар ва бол ифшоанд , ӯро нишастӣ чўнонкаҳи пешвоҳои пешинаи нхост , вале бар дигари даравишони бешӣ ва пешӣ ёфт . Дӯдаи хоксории якбора сард нашуд ,у ойинаи яке гӯйӣ ва яке ҷӯёни чандон кӯби озмои хоку ранги афзои грднгшт .

ملا نورمحمد خود را بر کمند او آویخت، و کاربند آئین و آهنگ او شد. چون میرزا سید محمد در روزگار او شاخ و یال افراخت و پر و بال افشاند، او را نشستی چونانکه پیشواهای پیشینه نخاست، ولی بر دیگر درویشان بیشی و پیشی یافت. دوده خاکساری یکباره سرد نشد، و آئینه یکی گویی و یکی جویان چندان کوب آزمای خاک و رنگ افزای گردنگشت.

Мирзои саййидмуҳаммад агар чаҳ бурун аз ойини даравишон буду бараҳна аз ҷомаи эшон , вале аз дар гавҳари хуии Фрштӣу рои равшану ҳанҷори сутӯдаи ду ҷаҳони дарвешӣ . . . Ва ба кеши ман то падараши фарсангҳо бар пешии вай . . . Низ бадрӯди сипанҷии лона ки дар оҳанги ҷовиди хонаи Сайиди ҳодӣ низ аз ҷомаи сабзу сипед ки рахт некбахтонаст озину зевари ҷуст ва дар он сипоҳи пирӯз бо асби мумину шамшери чубин , сиёҳии лашкари бозони пойгоҳро зебу ороишии баст , ва он дасту дастгоҳро хостаҳи сӯзу хаси пардоз олоишӣ гардӣда ба сўки ваии андари дӯдаи дарвешӣ ва мардумӣҳои дарвешонаи ҷома сиёҳ оварад ,у гавҳари хоксорӣ ва яке гӯйиро ки тӯдаи хокистару торак бе афсари кулоҳ тахтаст , лоф ҳастӣу нанги худпарастии таҳтаи кулоҳи афканд , ногузираст ки гӯйӣ буд ин чавгонро .

میرزا سیدمحمد اگر چه برون از آئین درویشان بود و برهنه از جامه ایشان، ولی از در گوهر خوی فرشتی و رای روشن و هنجار ستوده دو جهان درویشی... و به کیش من تا پدرش فرسنگ ها بر پیشی وی... نیز بدرود سپنجی لانه که در آهنگ جاوید خانه سید هادی نیز از جامه سبز و سپید که رخت نیکبختان است آذین و زیور جست و در آن سپاه پیروز با اسب مومین و شمشیر چوبین، سیاهی لشکر بازان پایگاه را زیب و آرایشی بست، و آن دست و دستگاه را خاسته سوز و خس پرداز آلایشی گردیده به سوک وی اندر دوده درویشی و مردمیهای درویشانه جامه سیاه آورد، و گوهر خاکساری و یکی گویی را که توده خاکستر و تارک بی افسر کلاه تخت است، لاف هستی و ننگ خودپرستی تخته کلاه افکند، ناگزیر است که گویی بود این چوگان را.

Имрӯз дар он кричаҳ бе даричаи вкўии танги лонау сипанҷи танги хона касе ки шоистаи ин кор бошад ва боиста ин бор , нмкхўоргиҳои куҳнау навро , савганд , ҷузи ту касе нест ,у кеши яке гӯйӣ ва яке ҷӯиро ки беҳтари ёсо ва ойинаст , додрасӣ неруӣ ҳаст ва буд покии доману даҳони парҳез аз дағоу дағал , пурвои ниёзу намоз , фаромӯшӣ аз созу сомони тавонгару дарвеш , хамӯшӣ аз нангу номи бегонау хеш , аз ҳар мояомез гусехтан , аз ҳар пояи овез гурехтан ,у дигари равишҳои нек ва манишҳои нағз ки физоишу фар дарвешӣаст ва аз офариниши бегонагӣ ва бо худои хешии ҳама дар ту фароҳамаст , ва ҳам инҳо перояи султони боязиду иброҳӣми адҳам .

امروز در آن کریچه بی دریچه وکوی تنگ لانه و سپنج تنگ خانه کسی که شایسته این کار باشد و بایسته این بار، نمکخوارگیهای کهنه و نو را، سوگند، جز تو کسی نیست، و کیش یکی گویی و یکی جویی را که بهتر یاسا و آئین است، دادرسی نیروی هست و بود پاکی دامن و دهان پرهیز از دغا و دغل، پروای نیاز و نماز، فراموشی از ساز و سامان توانگر و درویش، خموشی از ننگ و نام بیگانه و خویش، از هر مایه آمیز گسیختن، از هر پایه آویز گریختن، و دیگر روشهای نیک و منشهای نغز که فزایش و فر درویشی است و از آفرینش بیگانگی و با خدا خویشی همه در تو فراهم است، و هم اینها پیرایه سلطان بایزید و ابراهیم ادهم.

Мо бимирем лўтёнаҳи биё аз ҳамаи андешаҳо хосту хуй дар бар , ва дар ҳамин ҷома ки ҳастӣ бад-ӣни пешаи рой ва рӯйовар , аз ойинаи дил бар ин кунҷи торики партави афкан , ин фархундаи ёсоро ки чархи куҳани дасти Фрсўди шикаст ва шикан кард , нӯсоз . Гулгашти роғи тамошои боғи шеваи обёрии пешаи дарахти корӣ , ҳанҷории пелаи варӣ , кирдори савдогарии поси зан ,у фарзанд , парастиши хешу пайванд , ойин хост ва нишаст , ёсоқи пайванду паймону пайваст . . .

ما بمیریم لوطیانه بیا از همه اندیشه ها خواست و خوی در بر، و در همین جامه که هستی بدین پیشه رای و روی آور، از آئینه دل بر این کنج تاریک پرتو افکن، این فرخنده یاسا را که چرخ کهن دست فرسود شکست و شکن کرد، نوساز.گلگشت راغ تماشای باغ شیوه آبیاری پیشه درخت کاری، هنجاری پیله وری، کردار سوداگری پاس زن، و فرزند، پرستش خویش و پیوند، آیین خاست و نشست، یاساق پیوند و پیمان و پیوست...