Ҳамду санои мкрмиро ки аз ҳиҷлаи шаби тори ҳуҷраи хилват ошиқон пардохту шукру сипоси мўҷдиро ки аз баёзи рӯзи равшан , марҳалаи толибони сарои куну фасоди сохт . Сипари моҳ , чеҳраи кушодаи қалам қудрат ӯсту теғи офтоб аз ниёами субҳ , баркашида иродат ӯ қодирӣ ки ғубори завол бар ҷамол ӯ нанишинаду комилӣ ки дасти нуқсони домани ҷалол ӯ нагирад . Хатароти хавотир ба соҳати ҷабарут ӯ нёнҷомду хутувоти змоир ба саёҳати масоҳати малакӯт ӯ нарасад . Баннои қасри машйад осмон пардохт , олату адоат дар миён на қабои муаллими сбзгор рӯзгор дӯхт , ба хайёту миқроз муҳтоҷ нагашт . Ҷавҳари обро ба васотати ҳарорат ба ҷурми сурайёи расониду ҷисми ҳаворо ба всилт баравадат ба марказ срӣ фиристод . Ҳиўлии оташро ба ҳукм хуфту юбусати сокин муҳӣт карду гавҳари хокро ба иллат баравадату юбусати муҷовир марказ гардонид . Ҳафт падари алавиро дар дувоздаҳ манзили ҳаракат ва сайр дод . Чаҳор модари суфлоро дар самими олами алавии мақару мФр падед кард ва ба имтизоҷи бухору духон дар фазои ҳаво , раъду барқу саҳобу рёҳу шаҳоб мавҷӯд гардонид ва ба издивоҷи ин ду мояи латиф дар дили санги касиф , ҷавоҳири маодину фулуззоти бёФрид . Пас аз зубдаи латоифи чаҳор астқс , се мавлуд дар вуҷӯд овараду аҷносу анвоъи ҳайвон мавҷӯд гардонид ва аз аснофи ҳайвоноту анвоъи ҷонўорон , одамиро баргузеду зубдаи мавҷӯдоту феҳрист махлуқот гардонид . Чунонкӣ гуфт : «у лақади крмно банӣ одаму ҳмлноҳми фии албру албҳру рзқноҳми ман алтиботу Фзлноҳми алии касӣри ммни хлқнои тФзило » . Ва ӯро бар итлоқ , мутасаррифу молики мураккабот суфло карду танфизи амр ва тамлӣк наҳй дод ва аз барои масолеҳи маъоду мнозми маошу тартиби билоду танзими ибод , анбиёро - алайҳими алслоаҳу ассалом - баъс кард ва ба иблоғи рисолату изҳори далолат мисол дод ва бар забони эшон ба тариқи ваҳйу илҳом пайғом фиристод ва бар хилофи табоиъ , қавонин шароеъ биниҳод ва ба адлу сиёсат , тоъат ва ибодат фармуд . Чунонкӣ гуфт - ъзи ман қоил - : « ва мо хилқати алҷну алонси алолиъбдўн » ва аз барои аҳкому истеҳкоми қавоиди ақоиди оқилону таъкиду тамҳиди асоси мабоонии аъмолу афъоли эшон , илму ҳикмату шариъату тариқат баён кард . Комаи қол - ҷли ҷалола - : « влои рутабу лои ёбси алои фии китоби мубин » ва аз барои тақвиму търики муфсидону қамъу тأдиби мутаъаддӣону заҷру ташдиди ҷоҳилон , ақл ва иҷтиҳод дод ва бо ақлу иҷтиҳод , ғзў ва ҷиҳод фармуду китоб ва шамшер фиристод . Комаи қол - ъзу ъло - : « лақади арслнои рслнои болбиноту анзлнои мъҳми алкитобу алмизони лиқўми анноси болқсту анзлнои алҳдиди фӣаи боси шадиду манофеи ллнос » китоб , ақласту мизон , иҷтиҳоду ҳадид , шамшер , то оқилон дар эъҷози китоб назар кунанд ва ба ақлу ҳикмату қиёсу муҷоҳидат , шавоҳиди қудрату далоили сунъ ва ҳикмат бидонанд ва аз сайри афъоли ноМаҳмӯду сувари аъмоли номаразии имтиноъи намоянд ва бо ҷоҳилон беоқибат , нахуст ҳуҷҷат бигӯянд , пас шамшер арза кунанд . Чаҳ ҷоҳил бе уқубати оҷил аз азоб оҷл натарсад ва аз таҳйиҷи фитнау тҳризи фасод иҷтиноб нанамояд .

حمد و ثنا مکرمی را که از حجلهٔ شب تار حجرهٔ خلوت عاشقان پرداخت و شکر و سپاس موجدی را که از بیاض روز روشن، مرحلهٔ طالبان سرای کون و فساد ساخت. سپر ماه، چهرهٔ گشادهٔ قلم قدرت اوست و تیغ آفتاب از نیام صبح، برکشیده ارادت او قادری که غبار زوال بر جمال او ننشیند و کاملی که دست نقصان دامن جلال او نگیرد. خطرات خواطر به ساحت جبروت او نیانجامد و خطوات ضمایر به سیاحت مساحت ملکوت او نرسد. بنای قصر مشید آسمان پرداخت، آلت و ادات در میان نه قبای معلم سبزگار روزگار دوخت، به خیاط و مقراض محتاج نگشت. جوهر آب را به وساطت حرارت به جرم ثریا رسانید و جسم هوا را به وسیلت برودت به مرکز ثری فرستاد. هیولی آتش را به حکم خفت و یبوست ساکن محیط کرد و گوهر خاک را به علت برودت و یبوست مجاور مرکز گردانید. هفت پدر علوی را در دوازده منزل حرکت و سیر داد. چهار مادر سفلی را در صمیم عالم علوی مقر و مفر پدید کرد و به امتزاج بخار و دخان در فضای هوا، رعد و برق و سحاب و ریاح و شهاب موجود گردانید و به ازدواج این دو مایهٔ لطیف در دل سنگ کثیف، جواهر معادن و فلزات بیافرید. پس از زبدهٔ لطایف چهار اسطقس، سه مولود در وجود آورد و اجناس و انواع حیوان موجود گردانید و از اصناف حیوانات و انواع جانواران، آدمی را برگزید و زبدهٔ موجودات و فهرست مخلوقات گردانید. چنانکه گفت: «و لقد کرمنا بنی آدم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات و فضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا». و او را بر اطلاق، متصرف و مالک مرکبات سفلی کرد و تنفیذ امر و تملیک نهی داد و از برای مصالح معاد و مناظم معاش و ترتیب بلاد و تنظیم عباد، انبیا را- علیهم الصلاه و السلام- بعث کرد و به ابلاغ رسالت و اظهار دلالت مثال داد و بر زبان ایشان به طریق وحی و الهام پیغام فرستاد و بر خلاف طبایع، قوانین شرایع بنهاد و به عدل و سیاست، طاعت و عبادت فرمود. چنانکه گفت- عز من قائل- :«و ما خلقت الجن و الانس الالیعبدون» و از برای احکام و استحکام قواعد عقاید عاقلان و تاکید و تمهید اساس مبانی اعمال و افعال ایشان، علم و حکمت و شریعت و طریقت بیان کرد. کما قال- جل جلاله- :« ولا رطب و لا یابس الا فی کتاب مبین» و از برای تقویم و تعریک مفسدان و قمع و تأدیب متعدیان و زجر و تشدید جاهلان، عقل و اجتهاد داد و با عقل و اجتهاد، غزو و جهاد فرمود و کتاب و شمشیر فرستاد. کما قال- عز و علا- : «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط و انزلنا الحدید فیه باس شدید و منافع للناس» کتاب، عقل است و میزان، اجتهاد و حدید، شمشیر، تا عاقلان در اعجاز کتاب نظر کنند و به عقل و حکمت و قیاس و مجاهدت، شواهد قدرت و دلایل صنع و حکمت بدانند و از سیر افعال نامحمود و صور اعمال نامرضی امتناع نمایند و با جاهلان بی عاقبت، نخست حجت بگویند، پس شمشیر عرضه کنند. چه جاهل بی عقوبت عاجل از عذاب آجل نترسد و از تهییج فتنه و تحریض فساد اجتناب ننماید.

Ва чун дар ҳикмати азалӣу анояти сармадӣ пӯшида набӯд ки бо набувват , салтанат ва бо раёсат , сиёсат воҷибаст , чаҳ оламён дар манозилу мъорҷу маротибу мадориҷ , мутафовит қадаранду қалам бешамшеру илм бе амали номуфид буд .

و چون در حکمت ازلی و عنایت سرمدی پوشیده نبود که با نبوت، سلطنت و با ریاست، سیاست واجب است، چه عالمیان در منازل و معارج و مراتب و مدارج، متفاوت قدراند و قلم بی شمشیر و علم بی عمل نامفید بود.

Пас дайнро ба малик тақвият карду маликро ба дайн тартиб дод ва ҳар дуро ба якдигари собиту муҳкаму қавӣ ва мустаҳкам гардониду баъд аз амтсол ӯ амр ва навоҳӣ илоҳӣ ба артсому инқиёд улуламр фармуду тоъату мтоўъти эшон бо тҳрии ризои хешу анбиё ки наввоб мутлақанд баробар дошт . Қавла - ъзу ҷл - : « атиъўои аллоҳу атиъўо алрасулу аввалии аламри мнкм » . Пас аз ӣнҷо равшан мешавад ки дайн бемалик зойеъ мегардаду малик бе дайни ботили қол - алайҳи ассалом - « аддӣну алмалики ту амон » . Ва гуштосб ки воситаи қаллодаи акосраҳи аҷаму каён Эрон бӯдааст , мегуяд : « аддӣни болмлки иқўӣу алмалики боладин ибқӣ » дайн ба малик қавӣ гардаду малик ба дайн пойдор монад ва агар бо метанати қалам , мҳобти шамшер , муқорин ва ҳмтўилаҳ набошад ва бар аъмоли хайр , умеди ҷазоу савоб ва бар афъоли шари бими подош ва уқоб набӯд , низоми оламу оламён ботил гардад ва аз самт ростӣ биафтад ва ҳеҷ офарӣда дар тақдими хайроту адхори ҳасанот рағбат нанамояд ва чун қавоиди дайни мухталу маросими сиёсат , мубҳам ва мӯҳмал монад , диёнат ва сиёнат баруфтад . Қавоиди ифофу астъФоФи ихтилолу интишори пазираду ақоиди змоири алии алотлоқ троҷъ гирад . Мнозми ибоду масолеҳи билод аз силки назму анхроти мунташир ва мутафарриқ гардад . Танзиму тартиби билоду сокинон муталошӣ шавад . Корҳо ба зӯру қӯту қудрату тоқат мутаъаллиқ гардад . « ман ғлби салб » зоҳир шавад .

پس دین را به ملک تقویت کرد و ملک را به دین ترتیب داد و هر دو را به یکدیگر ثابت و محکم و قوی و مستحکم گردانید و بعد از امتثال او امر و نواهی الهی به ارتسام و انقیاد اولوالامر فرمود و طاعت و مطاوعت ایشان با تحری رضای خویش و انبیا که نواب مطلقند برابر داشت. قوله- عز و جل - : « اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم ». پس از اینجا روشن می شود که دین بی ملک ضایع می گردد و ملک بی دین باطل قال- علیه السلام- « الدین و الملک تو امان ». و گشتاسب که واسطه قلاده اکاسره عجم و کیان ایران بوده است، می گوید: « الدین بالملک یقوی و الملک بالدین یبقی » دین به ملک قوی گردد و ملک به دین پایدار ماند و اگر با متانت قلم، مهابت شمشیر، مقارن و همطویله نباشد و بر اعمال خیر، امید جزا و ثواب و بر افعال شر بیم پاداش و عقاب نبود، نظام عالم و عالمیان باطل گردد و از سمت راستی بیفتد و هیچ آفریده در تقدیم خیرات و ادخار حسنات رغبت ننماید و چون قواعد دین مختل و مراسم سیاست، مبهم و مهمل ماند، دیانت و صیانت برافتد. قواعد عفاف و استعفاف اختلال و انتشار پذیرد و عقاید ضمایر علی الاطلاق تراجع گیرد. مناظم عباد و مصالح بلاد از سلک نظم و انخراط منتشر و متفرق گردد. تنظیم و ترتیب بلاد و ساکنان متلاشی شود. کارها به زور و قوت و قدرت و طاقت متعلق گردد. « من غلب سلب » ظاهر شود.

Рост шавад . Пас ба мӯҷиби ин муқаддамоти возеҳу қазоёии лоиҳ , зоҳир мегардад ки теғу қаламу дайну малик , туамон ва мулозимонанд .

راست شود. پس به موجب این مقدمات واضح و قضایای لایح، ظاهر می گردد که تیغ و قلم و دین و ملک، توامان و ملازمان اند.

Ва чунонкии инқиёди аўлўолъзм аз фароиз ақласт , амтсоли улуламр аз лавозим шаръасту чунонкии анбиёу русулро ба таблиғи рисолату ифшои далолату изҳор мӯъҷизат фармуд , велоту салотинро ба истеъмоли адлу астзҳори фазл мисол дод . – комаи қол – ъзи ман қойил - : « ани аллоҳи ёмри болъдлу алоҳсон » . Вчнонкаҳи анбиёро маротибаст , велоту умароро мадориҷаст . Ва амири алмўмнини алӣ - разии аллоҳи анҳу - ки ҳодми бунёни ширку бонии қавоид ислом бӯдаасту асоси дайну давлати бадв тамҳид ёфтау маросими малику миллати бадви таъкиди пазируфта , мефармоед ки : « асъади алръоаҳи ман саъдат ба раията » некбахттарин салотин он бошад ки раоё аз вай дар зилли риояту кнФи исмат ва аноят бошанду зери дастон дар ҷавори амну ҳмии мниъ , тахфиф ва трФиаҳ ёбанд . Қоли алайҳи алслўаҳу ассалом - : « алслтони зилли аллоҳи фии аларзи ёўии илайҳи кули мазлӯм » . намефармоед ки подшоҳи сояи офтоби раҳмат офаридагораст дар басити замин . Яъне мҳрўрони буҳрони ирқони зулму гармозадагони ҷавру ташнагони тамӯзи бимродӣ дар сояи роФту сомаи муъаддилат ӯ қарор гиранду сайёҳони биёбони ҳурмон дар ҳоҷараи ҳиҷрон , аз манбаи адлу мнҳл ӯ зулол навол чшнд ва гӯйанд :

و چنانکه انقیاد اولوالعزم از فرایض عقل است، امتثال اولوالامر از لوازم شرع است و چنانکه انبیا و رسل را به تبلیغ رسالت و افشای دلالت و اظهار معجزت فرمود، ولات و سلاطین را به استعمال عدل و استظهار فضل مثال داد. – کما قال – عز من قایل - : « ان الله یامر بالعدل و الاحسان ». وچنانکه انبیا را مراتب است، ولات و امرا را مدارج است. و امیر المومنین علی- رضی الله عنه- که هادم بنیان شرک و بانی قواعد اسلام بوده است و اساس دین و دولت بدو تمهید یافته و مراسم ملک و ملت بدو تاکید پذیرفته، می فرماید که: « اسعد الرعاه من سعدت به رعیته » نیکبخت ترین سلاطین آن باشد که رعایا از وی در ظل رعایت و کنف عصمت و عنایت باشند و زیر دستان در جوار امن و حمی منیع، تخفیف و ترفیه یابند. قال علیه الصلوه و السلام- : « السلطان ظل الله فی الارض یاوی الیه کل مظلوم ». می فرماید که پادشاه سایه آفتاب رحمت آفریدگار است در بسیط زمین. یعنی محروران بحران یرقان ظلم و گرمازدگان جور و تشنگان تموز بیمرادی در سایه رافت و سامه معدلت او قرار گیرند و سیاحان بیابان حرمان در هاجره هجران، از منبع عدل و منهل او زلال نوال چشند و گویند :

Ва чун мубарҳан шуд бад-ӣни муқаддамот ки фозилтарин анбиё онаст ки бар ваии китобу шариъати нозил шудааст , муайян шуд бад-ӣни қазоё ки беҳтарин салотин онаст ки сурати фазлу сӯрати адл ба вай вуҷӯд ёфтаст ва зоҳир шуд ки руҷҳону мазияти улуламр бар асноф мардумон бидонаст ки эшонро ашоъти адлу аФозти амн ва фазл бошад .

و چون مبرهن شد بدین مقدمات که فاضلترین انبیا آنست که بر وی کتاب و شریعت نازل شده است، معین شد بدین قضایا که بهترین سلاطین آنست که سورت فضل و صورت عدل به وی وجود یافت است و ظاهر شد که رجحان و مزیت اولوالامر بر اصناف مردمان بدان است که ایشان را اشاعت عدل و افاضت امن و فضل باشد.

Ва наъти ахлоқу васфи зот ӯ ин буд ки :

و نعت اخلاق و وصف ذات او این بود که :

Пас воҷиб кунад ки мқблтрини бандагон ва мушфиқтарин ҳавохоҳон онаст ки тоъату мтоўъти эшонро ба қадари имкону тоқати мувозибати намояду савобиқи ҳуқуқи анъому икромро ба лўоҳқи мазиди шукр ороста гирданд ва бидонча дар втои вусъ ва ано макунат ӯ гунҷад аз масоъии ҳамиду мосри маразӣу мшкўр тақдим кунад то мтршҳи мазияти аҳмоду мтўшҳи мазиди эътимоди подшоҳ рӯзгор шавад ва ба нбоҳти қадару руҷҳони фазл пайдо ояду сяти соиру зикр шойиъ ёбад . Аз барои онкӣ .

پس واجب کند که مقبلترین بندگان و مشفقترین هواخواهان آنست که طاعت و مطاوعت ایشان را به قدر امکان و طاقت مواظبت نماید و سوابق حقوق انعام و اکرام را به لواحق مزید شکر آراسته گرداند و بدانچه در وطا وسع و انا مکنت او گنجد از مساعی حمید و مآثر مرضی و مشکور تقدیم کند تا مترشح مزیت احماد و متوشح مزید اعتماد پادشاه روزگار شود و به نباهت قدر و رجحان فضل پیدا آید و صیت سایر و ذکر شایع یابد. از برای آنکه.

Ва сипосу миннат аз эзади таъолӣ ки хиттаи исломро ба ҷамоли адлу камоли фазли аъдли мулӯку афзали салотин , хоқони олам , одили аъзам , малик мӯед Музаффар , Мансури муаззам , шарафи мулӯки аломм , мавлои алтрку алъҷм , Заҳири аломом , насири алоном , зиёи аддавла , бҳоءи алмлаҳ , млҷои аломаҳ , ҷалоли алмалик , тоҷи мулӯки алтрк , рукни алдиноу аддӣн , ғиоси алислому алмуслимӣн , қомъи алъдоаҳу алмтмрдин , зилли аллоҳи фии Алъоламин , султони арзи ашшарқу алсин , Алпи қтлғи тнкоблкои абўолмзФри қлчи тмғоҷи хоқони бен қлҷи қрохон , бурҳони Халифаи аллоҳ , Носири амири алмўмнин - аъзи аллоҳи ансорау зоъФи иқтидора - биёросту сродқи ҷалолу ҳишмат ӯро ба таноби таъйиду имоди таъйиди мтнб ва муқаввим гардониду малики маврӯсу мктсб ба вориси аҳлу мустаҳаққи расонид ва аз мшорқи мамолику мтолъи масолик ӯ , шмўси инсофу бадӯри антсоФро тулӯъ дод ва аз манобеи адлу мшоръи фазли вай дар ҷӯйбори малику давлат ӯ файзи амну саломат равон гардониду мисоли овомир ва навоҳӣ ӯро дар хиттаи гетӣу ақолими олам , нофиз ва мутлақ дошт . То мутаарризони мамлакату мутамарридони давлат , сар дар гиребон азлат кашиданду муттақеону муслеҳон , пой дар домани амн ва офият печиданд . Арӯси малику давлат , даҳон чун гул ба ханда инсоф кушодаст ва дарҳои зулму ҷавр бар тавоифи раоё ба мсмори антсоФи баста . Боз бо Кебек дар як ошён анбозӣ мекунаду бошаҳ бо гунҷишк дар як манзили дмсозӣ май намояд . Гардани гӯрон аз панҷаи шерон осӯдаасту ҳалқи тзрўон аз чанголи бозони руста .

و سپاس و منت از ایزد تعالی که خطه اسلام را به جمال عدل و کمال فضل اعدل ملوک و افضل سلاطین، خاقان عالم، عادل اعظم، ملک موید مظفر، منصور معظم، شرف ملوک الامم، مولی الترک و العجم، ظهیر الامام، نصیر الانام، ضیاء الدوله، بهاء المله، ملجا الامه، جلال الملک، تاج ملوک الترک، رکن الدینا و الدین، غیاث الاسلام و المسلمین، قامع العداه و المتمردین، ظل الله فی العالمین، سلطان ارض الشرق و الصین، آلپ قتلغ تنکابلکا ابوالمظفر قلچ طمغاج خاقان بن قلج قراخان، برهان خلیفه الله، ناصر امیر المومنین- اعز الله انصاره و ضاعف اقتداره- بیاراست و سرادق جلال و حشمت او را به طناب تایید و عماد تایید مطنب و مقوم گردانید و ملک موروث و مکتسب به وارث اهل و مستحق رسانید و از مشارق ممالک و مطالع مسالک او، شموس انصاف و بدور انتصاف را طلوع داد و از منابع عدل و مشارع فضل وی در جویبار ملک و دولت او فیض امن و سلامت روان گردانید و مثال اوامر و نواهی او را در خطه گیتی و اقالیم عالم، نافذ و مطلق داشت. تا متعرضان مملکت و متمردان دولت، سر در گریبان عزلت کشیدند و متقیان و مصلحان، پای در دامن امن و عافیت پیچیدند. عروس ملک و دولت، دهان چون گل به خنده انصاف گشادست و درهای ظلم و جور بر طوایف رعایا به مسمار انتصاف بسته. باز با کبک در یک آشیان انبازی می کند و باشه با گنجشک در یک منزل دمسازی می نماید. گردن گوران از پنجه شیران آسوده است و حلق تذروان از چنگال بازان رسته.

Авотиф ӯ шмли раҳмат бар акноф мтзлмон кашидаасту латоиф ӯ дарҳои роФт бар мазлӯмони кушодаи рӯзномаи шоҳӣ ба таърихи ин подшоҳӣ муаррих гаштау ҷаридаи инсоф ба хомаи адли ин давлати музайян шуда ва ин худ ғизӣаст аз файзӣ ва ҷузвӣаст аз куллӣ .

عواطف او شمل رحمت بر اکناف متظلمان کشیده است و لطایف او درهای رافت بر مظلومان گشاده روزنامه شاهی به تاریخ این پادشاهی مورخ گشته و جریده انصاف به خامه عدل این دولت مزین شده و این خود غیضی است از فیضی و جزوی است از کلی.

Ва ба фари давлати Қоҳира - лои золати мзиӣаҳи алмълм , росихаи алълм - мноҳҷи адл ки номслўки монда буду мҳҷаҳи инсоф ки ба мўотоаҳи иқдоми зулм , тамоми мундарис ва маҳв гашта буд , мслўк ва муайян шуду низоми мамлакату равнақи давлат ба қарори маъҳуду расми молўФи бозгашт ва бар қавоиди сдоду асоси аҳкоми истиқрор ва истимрор ёфт . Лоҷарами дилҳо дар ҳавоӣ ӯ қадам муҳаббат мезананд ва ҷонҳо дар влоӣ ӯ камар хизмат мебанданду ақоиди змоири бандагони мухлису шавоҳиди сроири носеҳони мушфиқ , ҳар соъати муҳкамтар ва ҳар лаҳза мустаҳкамтараст , бар онкии бунёди ин давлати абадулдаҳр боқӣ монаду қасри машйади ин мамлакат – лои золати маъмураи алотроФу алоркон , мҳмиаҳи алокноФу албнён - аз дасти ҳаводиси фатрат дар ҷавори исмат ва саломат монаду иқлӣми Эрон дар басит турон афзоеду хутбау сикка бар манобиру днонири билоди офоқ ба алқобу хитоби олӣ ороста гардад .

و به فر دولت قاهره- لا زالت مضیئه المعلم، راسخه العلم- مناهج عدل که نامسلوک مانده بود و محجه انصاف که به مواطاه اقدام ظلم، تمام مندرس و محو گشته بود، مسلوک و معین شد و نظام مملکت و رونق دولت به قرار معهود و رسم مالوف بازگشت و بر قواعد سداد و اساس احکام استقرار و استمرار یافت. لاجرم دلها در هوای او قدم محبت می زنند و جانها در ولای او کمر خدمت می بندند و عقاید ضمایر بندگان مخلص و شواهد سرایر ناصحان مشفق، هر ساعت محکمتر و هر لحظه مستحکمتر است، بر آنکه بنیاد این دولت ابدالدهر باقی ماند و قصر مشید این مملکت – لا زالت معموره الاطراف و الارکان، محمیه الاکناف و البنیان- از دست حوادث فترت در جوار عصمت و سلامت ماند و اقلیم ایران در بسیط توران افزاید و خطبه و سکه بر منابر و دنانیر بلاد آفاق به القاب و خطاب عالی آراسته گردد.

Ва чунонкии сокинони замини сар бар остонаи муқаддаса олия мениҳанд , равшанони олами боло , пешонӣ бар хоки ҷаноб маймун хоҳанд ниҳоду овомир ва навоҳӣ ин подшоҳи олии насаби шарифи ҳасб , бар бару баҳру хушк ватару зрўаҳу ҳазизи олам бар итлоқ танфиз ёбад . Чунонкӣ агар хоҳад амр ӯ заминро дар ҳаракати орад ва наҳй ӯ замонро аз ҳаракат боз дорад .

و چنانکه ساکنان زمین سر بر آستانه مقدسه عالیه می نهند، روشنان عالم بالا، پیشانی بر خاک جناب میمون خواهند نهاد و اوامر و نواهی این پادشاه عالی نسب شریف حسب، بر بر و بحر و خشک و تر و ذروه و حضیض عالم بر اطلاق تنفیذ یابد. چنانکه اگر خواهد امر او زمین را در حرکت آرد و نهی او زمان را از حرکت باز دارد.

Ҳзм ӯ ки манеҳӣ олам болост , аз мғиботу мкўноти қадар хабар диҳаду азм ӯ ки талиъа лашкар қазост , рӯзи рафтаро дарёбад .

حزم او که منهی عالم بالاست، از مغیبات و مکونات قدر خبر دهد و عزم او که طلیعه لشکر قضاست، روز رفته را دریابد.

Мсръи азм ӯ бар фалак гузар кард , ба суръати сайр ихтисос ёфт . Ҷуръаи ҳзм ӯ бар замин омад , сукӯн ва ором гирифт . Ҳаво бо лутфи табъ ӯ ммтзҷ шуд , ба риққати мизоҷи махсӯси гашт . Асир аз улувва ҳиммат ӯ асари пазируфт , мутаҷовиз муҳӣт шуд . Осмони шакли садаи рафеъ ӯро дуо кард , шакли карӣ вмстдирӣ ёфт . Офтоб , ранги чеҳраи замир ӯро сано гуфт , мстнир шуд .

مسرع عزم او بر فلک گذر کرد، به سرعت سیر اختصاص یافت. جرعه حزم او بر زمین آمد، سکون و آرام گرفت. هوا با لطف طبع او ممتزج شد، به رقت مزاج مخصوص گشت. اثیر از علو همت او اثر پذیرفت، متجاوز محیط شد. آسمان شکل سده رفیع او را دعا کرد، شکل کری ومستدیری یافت. آفتاب، رنگ چهره ضمیر او را ثنا گفت، مستنیر شد.

Абр дар таби хиҷолат аз бенон саҳоби сират ӯ арақ тшўир кард , гуфт : борон май боРом .

ابر در تب خجالت از بنان سحاب سیرت او عرق تشویر کرد، گفت: باران می بارم.

Дили кӯҳ аз тоби офтоби сахо ӯ хӯн шуд . Гуфт : ёқӯт аҳмар мекунам .

دل کوه از تاب آفتاب سخا او خون شد. گفت: یاقوت احمر می کنم.

Ва чунонкии хотами анбиёу зубдаи асФёи Муҳамади Мустафо – алайҳи алслоаҳу ассалом - аз дигари пайғамбарон агар чаҳ ба фазилат , мазият ва ба ртбт , тақаддум дошт , ба вуҷӯди охир ва ба замон , мўхр омад . Ҳамчунин подшоҳи оламу қадара банӣ одам , рукни алднёи волидайн , қлҷи тмғоҷи хоқони бен масъӯди бен алҳсн - адоами аллоҳи зилола - ҳар чанд бар асари мулӯк мозӣааст аз хасоили ҳамидау фазойили гузида , ба муқаддамоти лоиҳу бароҳини возеҳ , роҷҳаст . Чун руҷҳони офтоб бар сҳоу мазияти рӯз бар шабу фазилати вуҷӯд бар адам ва агар чаҳ дар силсилаи рӯзгор мўхраст , бар ҳандасаи ҷаҳон , мақдамаст .

و چنانکه خاتم انبیا و زبده اصفیا محمد مصطفی – علیه الصلاه و السلام- از دیگر پیغمبران اگر چه به فضیلت، مزیت و به رتبت، تقدم داشت، به وجود آخر و به زمان، موخر آمد. همچنین پادشاه عالم و قدره بنی آدم، رکن الدنیا والدین، قلج طمغاج خاقان بن مسعود بن الحسن- ادام الله ظلاله- هر چند بر اثر ملوک ماضیه است از خصایل حمیده و فضایل گزیده، به مقدمات لایح و براهین واضح، راجح است. چون رجحان آفتاب بر سها و مزیت روز بر شب و فضیلت وجود بر عدم و اگر چه در سلسله روزگار موخر است، بر هندسه جهان، مقدم است.

Ва чун эзади таъолии ин савобиқи нъмро ба лўоҳқи карам ороста гардониду офтоби ҷалоли ҷҳондорӣ ӯро аз мшорқи иқболу офоқи камоли ҷаҳонгирӣ , шорқ ва толеъ кард то ҷонҳои мӯоти инсофу мурдагони муъаддилат ба оби ҳаёти эҳсону анъом ӯ зиндаи гашту ашҷори ҷӯйбори боғи ҷамоли шоҳаншоҳӣ аз мадади борони фазл ӯ равнақ ва тароват ёфту олами бад-ӣни таҳният забон бикшод ки :

و چون ایزد تعالی این سوابق نعم را به لواحق کرم آراسته گردانید و آفتاب جلال جهانداری او را از مشارق اقبال و آفاق کمال جهانگیری، شارق و طالع کرد تا جانهای موات انصاف و مردگان معدلت به آب حیات احسان و انعام او زنده گشت و اشجار جویبار باغ جمال شاهنشاهی از مدد باران فضل او رونق و طراوت یافت و عالم بدین تهنیت زبان بگشاد که :

Ва ҳар соил ки ба даргоҳ ӯ даҳон чун гул бикшод , чун наргиси ҷоми зар бар кафи ниҳод ва чун гул , ташти зар бар сари барад .

و هر سایل که به درگاه او دهان چون گل بگشاد، چون نرگس جام زر بر کف نهاد و چون گل، طشت زر بر سر برد.

Ҳар куҷои ғмоми ҳисоми барқи сират ӯ хӯн равон кардааст , аз бехи арғавон , шохи заъфарони рстст ва ҳар куҷои шамшери гнднои пайкар ӯ дар сабзаи зори сарҳои хасмони малик , ба чаро омадааст , аз шохи заъфарон , гули арғавон дамидааст . Оташи теғи обдор ӯ аз дарё , саҳро ва аз Ҷайҳун , ҳомӯн кардаасту оби синони ҷони ситон ӯ аз саҳро , дарёи сохта ва аз ҳомӯн , Ҷайҳун кардау забони рӯзгор бо ӯ гуфта :

هر کجا غمام حسام برق سیرت او خون روان کرده است، از بیخ ارغوان، شاخ زعفران رُسته‌ست و هر کجا شمشیر گندنا پیکر او در سبزه زار سرهای خصمان ملک، به چرا آمده است، از شاخ زعفران، گل ارغوان دمیده است. آتش تیغ آبدار او از دریا، صحرا و از جیحون، هامون کرده است و آب سنان جان ستان او از صحرا، دریا ساخته و از هامون، جیحون کرده و زبان روزگار با او گفته:

Ва шавоҳиди лоиҳу далоили возеҳи ин маъонӣ , басити саҳрои работ аилкаст ки хасмони малику давлату мутаъаддӣони хиттаи турон дар шҳўри санаи сет « ва » хумсин « ва » хмсоӣаҳ , вуҳушу туюрро аз косаҳои сари худ меҳмонӣ сохтанд .

و شواهد لایح و دلایل واضح این معانی، بسیط صحرای رباط ایلک است که خصمان ملک و دولت و متعدیان خطه توران در شهور سنه ست «و» خمسین «و» خمسائه، وحوش و طیور را از کاسه های سر خود مهمانی ساختند.

Бахти бедор ӯ то чун машъала , ҳамаи аҷзо чашм кардааст , чашми ҳаводис дар шабҳои фатрат , хаёли фитна ба хоб надидаасту давлати пойдор ӯ то чун шамъ ба ҳамаи аъзо , рӯй шудааст , чашми иқбол , пушти нусрат дар мзмори фатҳ мушоҳида накардааст . Ҳар ки дар давлат ӯ чун танури даҳон ба мадҳу сано кушодааст , чун шамъи ҳамаи тан , забон ва чун шукуфаи ҳамаи аъзои даҳон шудааст ва ҳар ки чун сӯсан , даҳ забон ва чун лолаи ду рӯй гаштааст , рӯзгораш ба хнҷрбид чун бунафшаи забон аз қафо берун кашидааст ва чун лолаи қабояш аз хӯни ҳнҷр рангин карда ва ба забони ҳол бо рӯзгор гуфта :

بخت بیدار او تا چون مشعله، همه اجزا چشم کرده است، چشم حوادث در شبهای فترت، خیال فتنه به خواب ندیده است و دولت پایدار او تا چون شمع به همه اعضا، روی شده است، چشم اقبال، پشت نصرت در مضمار فتح مشاهده نکرده است. هر که در دولت او چون تنور دهان به مدح و ثنا گشاده است، چون شمع همه تن، زبان و چون شکوفه همه اعضا دهان شده است و هر که چون سوسن، ده زبان و چون لاله دو روی گشته است، روزگارش به خنجربید چون بنفشه زبان از قفا بیرون کشیده است و چون لاله قبایش از خون حنجر رنگین کرده و به زبان حال با روزگار گفته :

Бенон ӯ он баҳораст ки агар бухор кунад , дасти чанор безар берун наёяд .

بنان او آن بحار است که اگر بخار کند، دست چنار بی زر بیرون نیاید.

Ва чашми акмаҳи наргис бебасар намонаду забони ахрси сӯсан , сухангӯӣ гардад :

و چشم اکمه نرگس بی بصر نماند و زبان اخرس سوسن، سخنگوی گردد :

Агар дар мҳомди ахлоқу мосри аъроқи ин подшоҳи маймуни сирати ҳумоюни сарират , хавз ва шурӯ уфтад , ибтидо ба интиҳои он нарасаду бдоити он ба ниҳояти нинҷомду авоили он аз авохир қосир ояд .

اگر در محامد اخلاق و مآثر اعراق این پادشاه میمون سیرت همایون سریرت، خوض و شروع افتد، ابتدا به انتهای آن نرسد و بدایت آن به نهایت نینجامد و اوایل آن از اواخر قاصر آید.

Ва он чандон масоъии ҳамидау мосри Марзия ки мулӯки ин хонадони мубораки рост , дар хиттаи мамолики турони алӣ алхусус дар басити ин давлат аз тақдими хайроту адхори ҳасаноту осори адлу изҳори фазл , қалам аз тақриру таҳрири он оҷиз монаду баён ва бенон аз тамсилу тасвири он қосир гардад .

و آن چندان مساعی حمیده و مآثر مرضیه که ملوک این خاندان مبارک راست، در خطه ممالک توران علی الخصوص در بسیط این دولت از تقدیم خیرات و ادخار حسنات و آثار عدل و اظهار فضل، قلم از تقریر و تحریر آن عاجز ماند و بیان و بنان از تمثیل و تصویر آن قاصر گردد.

Ва дар муддатӣ ки худованди олами азин малик ба мулкии дигар нақл карда буду рӯзгории дарози ин хитта беворису мустаҳаққи мондау мутаъаддӣон ба ҳукми касрати савод дар вай тасарруфҳо мекарданду охроломр ҳар як қафоӣ он хӯрданд ва акнӯн биҳамдиллоҳ ки ҳақ ба ҳақи вару малик ба малики адлпарвару салтанат ба султони қоҳир қодир расед ва биравӣ қарор гирифту замони бад-ӣни таҳният , забон бикшод .

و در مدتی که خداوند عالم ازین ملک به ملکی دیگر نقل کرده بود و روزگاری دراز این خطه بی وارث و مستحق مانده و متعدیان به حکم کثرت سواد در وی تصرفها می کردند و آخرالامر هر یک قفای آن خوردند و اکنون بحمدالله که حق به حق ور و ملک به ملک عدل پرور و سلطنت به سلطان قاهر قادر رسید و بروی قرار گرفت و زمان بدین تهنیت، زبان بگشاد.

Эзади таъолии сродқи ҷалолати ин давлатро ба рифъат бо авҷи кайвони баробари дороаду бисоти сарири ҳишмати малику давлат ӯро аз рӯй моҳу фарқ фарқад куноду ҷаноби маймун ӯро қиблаи ҳоҷоти мулӯк аср гардоноду остонаи муқаддаса ӯро каъбаи аФозлу амосл рӯзгор куноду сабзаи зори шамшери гнднои пайкар ӯро аз хӯни маъодии давлати лолаи зори дороад . Баҳақи Муҳамаду илоҳи аҷмъин .

ایزد تعالی سرادق جلالت این دولت را به رفعت با اوج کیوان برابر داراد و بساط سریر حشمت ملک و دولت او را از روی ماه و فرق فرقد کناد و جناب میمون او را قبله حاجات ملوک عصر گرداناد و آستانه مقدسه او را کعبه افاضل و اماثل روزگار کناد و سبزه زار شمشیر گندنا پیکر او را از خون معادی دولت لاله زار داراد. بحق محمد و اله اجمعین.