намегуяд муқарари ин калимоту муҳаррири ин муқаддамоти Муҳамади бен алии бен Муҳамади бен алҳсни азҳирии алкотби алмсрқндӣ ки чун ман бандаро ҳамеша ба хизмати ҷаноби рафеъи ин давлату всилт ба фанои мниъи ин ҳазрат , низоу тшўқ бар камол май буд ва дар трҷиаҳи ин амният рӯзгор мегузоштаму мтрқби саодатӣу мутарассид фурсатӣ мебудам ки магари рӯзгор дар ҳусӯли ин саодат , мусоидатии намояду авқот ба асъоФи ин ҳоҷат , мсомҳтӣ кунад . Худ замона саркашӣ мекарду ҷамоли арӯси ин муродро дар ҳиҷоб таазур медошту суру оёти ин каромот ба хомаи ътлт бар варақи эҳмолу ғифлат май нигошт ва ба тариқи итоби боман хитоб мекард ва ин байт мехонд .

می گوید مقرر این کلمات و محرر این مقدمات محمد بن علی بن محمد بن الحسن اظهیری الکاتب المسرقندی که چون من بنده را همیشه به خدمت جناب رفیع این دولت و وسیلت به فنا منیع این حضرت، نزاع و تشوق بر کمال می بود و در ترجیه این امنیت روزگار می گذاشتم و مترقب سعادتی و مترصد فرصتی می بودم که مگر روزگار در حصول این سعادت، مساعدتی نماید و اوقات به اسعاف این حاجت، مسامحتی کند. خود زمانه سرکشی می کرد و جمال عروس این مراد را در حجاب تعذر می داشت و سور و آیات این کرامات به خامه عطلت بر ورق اهمال و غفلت می نگاشت و به طریق عتاب بامن خطاب می کرد و این بیت می خواند.

Мо кули мо итмнии алмрءи идркаҳ

ما کل ما یتمنی المرء یدرکه

Тҷрии алрёҳи бмолои тштҳии алсФн

تجری الریاح بمالا تشتهی السفن

На ту аввал касе ки қадами талаб дар бодияи ин каъба ниҳодаасту эҳроми хизмати ин ҳарами баста ва ба висоли ҷамол ӯ нарасида .

نه تو اول کسی که قدم طلب در بادیه این کعبه نهاده است و احرام خدمت این حرم بسته و به وصال جمال او نرسیده.

Фалсати бовели зии ҳама

فلست باول ذی همه

Дътаҳи лмои лӣси болноил

دعته لما لیس بالنایل

Нахусти қатъи ин мФоўзро мтиаҳ эй ҷӯйу иқомати ин маъодро зодӣ талаб кун . Онгоҳи бодаввори сар бар хоки ин даргоҳ нау хоки вор аз чеҳра , шодравони ин ҳазрати соз . Хидматӣ кун ки ба всилти он бад-ӣни ҳазрати рисӣ ва ба долат ӯ ин саодатро мстқблу муҳайёи шӯй ва ман бандаро дар аснои ин муҳоварат бо фикрати муҷовирати гирифтау дасти баҳс дар доман талаб зада , маҷоли ихтилол дар зоҳири аҳволи муайяну нишони парешоне бар пешонии мубин .

نخست قطع این مفاوز را مطیه ای جوی و اقامت این معاد را زادی طلب کن. آنگاه بادوار سر بر خاک این درگاه نه و خاک وار از چهره، شادروان این حضرت ساز. خدمتی کن که به وسیلت آن بدین حضرت رسی و به دالت او این سعادت را مستقبل و مهیا شوی و من بنده را در اثنای این محاورت با فکرت مجاورت گرفته و دست بحث در دامن طلب زده، مجال اختلال در ظاهر احوال معین و نشان پریشانی بر پیشانی مبین.

Корӣаст чу хат ӯ муаммо

کاریست چو خط او معما

Ҳолест чу зулф ӯ мушавваш

حالیست چو زلف او مشوش

Дидаи ҳамаи пурхаёли маъшӯқ

دیده همه پرخیال معشوق

Синаи ҳамаи пуршарори оташ

سینه همه پرشرار آتش

То охири рӯзӣ дар миёни ин гуфтугӯӣ ва дар аснои ин ҷустуҷӯӣ , саодат бар ман истиқбол кард ва гуфт : тҳрии ризои трокмри бастам ва ба толеъи фархунда бо ту пайвастам . Ҳамаи мдхри хазинаи хирад бар ту нисор кардаму ҷумлаи захоири нафоиси ақли пеш ту оварадам . Ман низ бад-ӣни бишорат , астбшор намудему мақдам ӯро ба трҳобу эҳтизоз ҷавоб додам .

تا آخر روزی در میان این گفتگوی و در اثنای این جستجوی، سعادت بر من استقبال کرد و گفت: تحری رضای تراکمر بستم و به طالع فرخنده با تو پیوستم. همه مدخر خزینه خرد بر تو نثار کردم و جمله ذخایر نفایس عقل پیش تو آوردم. من نیز بدین بشارت، استبشار نمودم و مقدم او را به ترحاب و اهتزاز جواب دادم.

Он кист ки бе ту соъатии хўшдл буд .

آن کیست که بی تو ساعتی خوشدل بود.

Биё эй муфарраҳи крбту мӯниси ғурбат

بیا ای مفرح کربت و مونس غربت

Бар онӣ ки ғам бар дили ман гуморӣ

بر آنی که غم بر دل من گماری

Ман аз ғам натарсам , биё то чаҳ дорӣ

من از غم نترسم، بیا تا چه داری

Гуфт : шабистонӣаст пари длстон ва қусӯрӣаст пурҳур баҳорӣаст пари сувар ванигор ва боғӣаст пари шукуфау азҳор .

گفت: شبستانی است پر دلستان و قصوری است پرحور بهاری است پر صور و نگار و باغی است پر شکوفه و ازهار.

Каломи кнўри алрбии Фоҳи ғзо

کلام کنور الربی فاح غضا

Ва қади ғозлтаҳи шобиби Қатар

و قد غازلته شابیب قطر

Ва риҳи алшмоли ҷирати сами ҷират

و ریح الشمال جرت ثم جرت

Алии сафҳаи аларзи азёли атр

علی صفحه الارض اذیال عطر

Ва урфи алхзомӣу урфи алндомӣ

و عرف الخزامی و عرف الندامی

Ва тдўори хамру анвори ҷмр

و تدوار خمر و انوار جمر

Ва наҷми аллёлӣу назми аллолӣ

و نجم اللیالی و نظم اللالی

Ва мғбўти умру мзбўти амр

و مغبوط عمر و مضبوط امر

Ва забони хирад дар васф ӯ ин абёт иншо карда :

و زبان خرد در وصف او این ابیات انشا کرده:

Виҳк эй сӯрати Мансур на боғӣ на сарой

ویحک ای صورت منصور نه باغی نه سرای

Бали биҳиштӣ ки ба дунёат фиристод худоӣ

بل بهشتی که به دنیات فرستاد خدای

Бӯда наққоши хирад дар шаҷарати мутаворӣ

بوده نقاش خرد در شجرت متواری

Шудаи фарроши сабо дар чаманати нопарвоӣ

شده فراش صبا در چمنت ناپروای

Гуфт : он ъроиси нафоисро ҳалае пӯш ки тқодми аъўому тавотури айёми онро халқ нигараданд ва он абкори афкорро ҳилае соз ки тъоқби адвору тродФи лайл ва наҳор аз интизоми ҳоли мунташиру мутафарриқ натавонад кард . Дебоча ӯро трсиъу таҷнису тшоклу тавозуну аздоду андоди мтрз ва мўшҳ куну тоҷ ӯро ба ҷавоҳири зўоҳри хитоби маймуну алқоби ҳумоюни худованди олам , хоқони муаззам , рукни алднёу аддӣн - адоами аллоҳи малака – мурассаъу мклли гардон ки ту боғбони срўпироиӣу машшотаи арӯси ороӣ . Ба дидаи гирди доман ӯ бирафтам ва ба забон маъзират гуфт :

گفت: آن عرایس نفایس را حله ای پوش که تقادم اعوام و تواتر ایام آن را خلق نگرداند و آن ابکار افکار را حیله ای ساز که تعاقب ادوار و ترادف لیل و نهار از انتظام حال منتشر و متفرق نتواند کرد. دیباچه او را ترصیع و تجنیس و تشاکل و توازن و اضداد و انداد مطرز و موشح کن و تاج او را به جواهر زواهر خطاب میمون و القاب همایون خداوند عالم، خاقان معظم، رکن الدنیا و الدین- ادام الله ملکه – مرصع و مکلل گردان که تو باغبان سروپیرایی و مشاطه عروس آرایی. به دیده گرد دامن او برفتم و به زبان معذرت گفت:

эй ба чашмами азизтар гардӣ

ای به چشمم عزیزتر گردی

Каз замини атфи доман ту бирафт

کز زمین عطف دامن تو برفت

Аз ту боз омадан ки ёради хост ?

از تو باز آمدن که یارد خواست؟

Шукри ин омадан ки донад гуфт ?

شکر این آمدن که داند گفت؟

Ва он китобӣаст мулаққаб ба сандбод . Фароҳам оварда ҳукамои аҷам . Сафаҳот ӯ пар аз бадоеъи фитрату саноеъи фикрату аҷоиби ақлу ғароиби фазлу наводири хавотиру нафоиси змоир . Оби ҳаёти дилҳои мурдау равзаи инси ҷонҳои пажмурда . Мосру мафохир ӯ беҳад .

و آن کتابی است ملقب به سندباد. فراهم آورده حکمای عجم. صفحات او پر از بدایع فطرت و صنایع فکرت و عجایب عقل و غرایب فضل و نوادر خواطر و نفایس ضمایر. آب حیات دلهای مرده و روضه انس جانهای پژمرده. مآثر و مفاخر او بی حد.

Фотти тҷри алии алсмоءи зиўлҳо

فاتت تجر علی السماء ذیولها

?миёсаи алоътоФи фии ҷоротҳо

میاسه الاعطاف فی جاراتها

Ғдоءи мҳмои аншдти сҷдти лҳо

غداء مهما انشدت سجدت لها

Сайёраи алоФлоки фии аўҷотҳо

سیاره الافلاک فی اوجاتها

Ва тмнти алшҳби алсўоқби анҳо

و تمنت الشهب الثواقب انها

Назмати тқосирои алии лботҳо

نظمت تقاصیرا علی لباتها

Ва туад озони аллёлии анҳо

و تود آذان اللیالی انها

Нитти макони алқрти фии ахротҳо

نیطت مکان القرط فی اخراتها

Чун он ашорот бидидам ва он бишорат бишунидам , Рахши фикрат дар зер зин кашидам ва ба қатъи масофати ин бидои бсиҷидм ва бо саодат гуфтам :

چون آن اشارات بدیدم و آن بشارت بشنیدم، رخش فکرت در زیر زین کشیدم و به قطع مسافت این بیدا بسیجیدم و با سعادت گفتم:

Зронии волФлоаҳи балои далел

ذرانی والفلاه بلا دلیل

Вўҷҳӣу алҳҷири балои лсом

ووجهی و الهجیر بلا لثام

Фонии астриҳи бзоу ҳзӣ

فانی استریح بذا و هذی

Вотъби болонохаҳи волмқом

واتعب بالاناخه والمقام

Фқд арад алмёҳи бғир ҳоад

فقد ارد المیاه بغیر هاد

Сӯии ъдии лҳои барқи алғмом

سوی عدی لها برق الغمام

Ва лои амсии лоҳли албхли зиФо

و لا امسی لاهل البخل ضیفا

Ва лӣси қрии сӯии мхи алнъом

و لیس قری سوی مخ النعام

Ва он ғароиби куламу аҷоиби ҳукм ки таъсиси қавоиди раёсату таъкиди мабоонӣ сиёсатаст , мутазаммини масолеҳи дайну давлату мутакаффили мноҷҳи малику миллат , ҷад ӯ ҳазл монандиу мавъизат ӯ ҳикмати пайванд , ба амсолу ашъору ахбор ороста кардам то мтсФҳони ин маҷмӯу мтомлони ин мстўр ҳар як бар ҳасби назару диққати хотир , насиб гиранду оламу ҷоҳил бар миқдори ройу рӯят , захира бурдоранду фавойид ӯ кафеи мардумонро шомилу ъавоид ӯ оммаи ҷаҳонёнро ҳосил бошад ва ҳеҷ кас бе қистии вофиру ҳаззӣ комил намонад . Валлоҳ вале алоҷобаҳ .

و آن غرایب کلم و عجایب حکم که تاسیس قواعد ریاست و تاکید مبانی سیاست است، متضمن مصالح دین و دولت و متکفل مناجح ملک و ملت، جد او هزل مانند و موعظت او حکمت پیوند، به امثال و اشعار و اخبار آراسته کردم تا متصفحان این مجموع و متاملان این مسطور هر یک بر حسب نظر و دقت خاطر، نصیب گیرند و عالم و جاهل بر مقدار رای و رویت، ذخیره بردارند و فواید او کافه مردمان را شامل و عواید او عامه جهانیان را حاصل باشد و هیچ کس بی قسطی وافر و حظی کامل نماند. والله ولی الاجابه.