Шоири маърӯф ба дики алҷнро номи Абдусалом буду бсоли дивист ва сӣ ва панҷ бо беш аз ҳафтод сол син бамурд . Вайро канизаку ғуломӣ буд дар ғояти ҳасан . Ва ваии он дуро ба ғояти дӯст ҳаме дошт .

شاعر معروف به دیک الجن را نام عبدالسلام بود و بسال دویست و سی و پنج با بیش از هفتاد سال سن بمرد. وی را کنیزک و غلامی بود در غایت حسن. و وی آن دو را به غایت دوست همی داشت.

То рӯзии эшонро дар фаррошӣ бо якдигар дид . Ондўро кишту сӯхт . Хокистарашон барграфт ва бо гул махлӯт кард ва аз он ду кӯзаи сохт шаробро .

تا روزی ایشان را در فراشی با یکدیگر دید. آندو را کشت و سوخت. خاکسترشان برگرفت و با گل مخلوط کرد و از آن دو کوزه ساخت شراب را.

Ваии ҳангомӣ ки ба бода гусорӣ менишаст , он ду кӯзаро дар ин сӯ ва он сӯии худ май ниҳоду гоҳи кӯза ӣ хокистари канизакро ҳаме бӯсед ва мехонд :

وی هنگامی که به باده گساری می نشست، آن دو کوزه را در این سو و آن سوی خود می نهاد و گاه کوزه ی خاکستر کنیزک را همی بوسید و می خواند:

эй зебои рухӣ ки маргаш дар рабӯду бори бдФрҷотми хеш бадасташ дод . Ва ман бо он ки борҳои лабонаши серобами сохта буд , замин аз хунаши сероби сохтам .

ای زیبا رخی که مرگش در ربود و بار بدفرجاتم خویش بدستش داد. و من با آن که بارها لبانش سیرابم ساخته بود، زمین از خونش سیراب ساختم.

Ва гоҳи кӯза ӣ сохта аз хокистари ғуломро ҳаме бӯсед ва мехонд :

و گاه کوزه ی ساخته از خاکستر غلام را همی بوسید و می خواند:

Вирои ҳамеи бӯсам , ӯро бар ман кароматӣаст . Дили ман тамомӣ аз он ӯст . Пас аз марг ҳамеша чун нектарин хуфта дидаамаш . Ва аз он замони ашкам ба ҳасрат бар гӯри вай равонаст .

ویرا همی بوسم، او را بر من کرامتی است. دل من تمامی از آن اوست. پس از مرگ همیشه چون نیک ترین خفته دیده امش. و از آن زمان اشکم به حسرت بر گور وی روان است.

- хуши рўӣии пайванд дӯстӣаст .

- خوش روئی پیوند دوستی است.

- ҳар гоҳ бар душман даст ёфтӣ афви вайро сипосгузории хеш аз даст ёфтан бадв на .

- هر گاه بر دشمن دست یافتی عفو وی را سپاسگزاری خویش از دست یافتن بدو نه.

- бартарин парҳезгорӣ , пинҳони сохтан парҳезгорӣаст .

- برترین پرهیزگاری، پنهان ساختن پرهیزگاری است.

- мустаҳабӣ ки ба воҷибии зиёни расонад , сабаби қурбат парвардгор нагардад .

- مستحبی که به واجبی زیان رساند، سبب قربت پروردگار نگردد.

- моли асли хоҳишҳои нафасаст .

- مال اصل خواهشهای نفس است.

- ҳар дам ки одамии Фрўмикшдши гомии басӯи марг ӯст .

- هر دم که آدمی فرومیکشدش گامی بسوی مرگ اوست.

- касеро ки нармӣ буд , дӯстон зиёда шаванд .

- کسی را که نرمی بود، دوستان زیاده شوند.

Ҳар зарфӣ бо ниҳодани мазруф дар он тангтар ҳаме шавад . Ҷузи зарфи дониш ки ҳар чаҳ дар он ниҳанд , вусъат гирад .

هر ظرفی با نهادن مظروف در آن تنگ تر همی شود. جز ظرف دانش که هر چه در آن نهند، وسعت گیرد.

- аз худованд бипарҳез ҳар чанд парҳезати андак буду байни худ ва ӯ пардае буна ҳар чанд нозук бошад .

- از خداوند بپرهیز هر چند پرهیزت اندک بود و بین خود و او پرده ای بنه هر چند نازک باشد.

- ҳар қадари тўоноӣӣ бештар шавад , шаҳват фурӯд гирад .

- هر قدر توانائی بیشتر شود، شهوت فرود گیرد.

- бартарин корҳо онаст ки нафасро ба анҷомаш икроҳ кунӣ .

- برترین کارها آن است که نفس را به انجامش اکراه کنی.

- марги нектарин нигаҳбонаст .

- مرگ نیک ترین نگهبان است.

- рؤёии чизе , мусоҳибат ӯст .

- رؤیای چیزی، مصاحبت اوست.

- андакӣ ки давом кунад , аз зиёдае ки малол оварад , некӯтараст .

- اندکی که دوام کند، از زیاده ای که ملال آورد، نیکوتر است.

- агар мардро хислатии нек буд , чашми интизори дигар хсоӣлш бошед .

- اگر مرد را خصلتی نیک بود، چشم انتظار دیگر خصائلش باشید.

- ҳамнишин подшоҳ чун касеаст ки бар шер савораст , дигарон бадви рашк ҳаме баранд ва ӯ худ хатари мақоми хешро беш аз дигарон донад .

- همنشین پادشاه چون کسی است که بر شیر سوار است، دیگران بدو رشک همی برند و او خود خطر مقام خویش را بیش از دیگران داند.

Ҳар чанд марои мақом дар фалаки алоФлок буд , дар оташи шавқи турбат ӯ дидаам гирёнаст он касро ки гомӣ дар равза ӣ ӯ наад , гом бар боли Фариштагон низ бчшмм кучак ояд .

هر چند مرا مقام در فلک الافلاک بود، در آتش شوق تربت او دیده ام گریان است آن کس را که گامی در روضه ی او نهد، گام بر بال فرشتگان نیز بچشمم کوچک آید.

Муаллиф китоб гуяд : Муҳамад , машҳур ба бҳоءи аддӣни омилиро азм ҷузам шуд ки дар Наҷафи ашрафи кФшгоҳӣ барои зоирони ҳарам муқаддас бисозад ва бар он ин ду байтро ки хотири заъифи онро пардохтааст брнўисд :

مؤلف کتاب گوید: محمد، مشهور به بهاء الدین عاملی را عزم جزم شد که در نجف اشرف کفشگاهی برای زایران حرم مقدس بسازد و بر آن این دو بیت را که خاطر ضعیف آن را پرداخته است برنویسد:

Онки уфуқ мубинаст ки бичишам ту меояд , ба тавозуъ саҷда куну рӯ бар хок на . Онк тавр синост , чашм фурӯ андозу онки ҳарам иззатаст , музей аз пой бар кун .

آنک افق مبین است که بچشم تو می آید، به تواضع سجده کن و رو بر خاک نه. آنک طور سیناست، چشم فرو انداز و آنک حرم عزت است، موزه از پای بر کن.

Суханони зер , шоиста ӣ онаст ки бо калаки нур бар симои ҳур навишта ояд :

سخنان زیر، شایسته ی آن است که با کلک نور بر سیمای حور نوشته آید:

- он касе ки нафаси хеш гиромӣ дорад , дарҳаму динорашро хори шуморад .

- آن کسی که نفس خویش گرامی دارد، درهم و دینارش را خوار شمارد.

- он кас ки роҳи раҳравон дар пеш гирад , аз лағзиш масӯн монад .

- آن کس که راه رهروان در پیش گیرد، از لغزش مصون ماند.

- касе ки пандӣ ҳақаст , озодааст .

- کسی که پندی حق است، آزاده است.

- он касро ки андакӣ аз тавваҷуҳи худ вижа ӣ ту кунад , тамомии сиёсатро вижа кун .

- آن کس را که اندکی از توجه خود ویژه ی تو کند، تمامی سیاست را ویژه کن.

- он кас ки оҳистагӣ пеша кунад , бончаҳ хоҳад расад .

- آن کس که آهستگی پیشه کند، بآنچه خواهد رسد.

- хашмнокӣ ба хории пӯзиши нёрзд .

- خشمناکی به خواری پوزش نیارزد.

- ҳеҷ чиз , донишро , чун супурдани он бксон дар хӯрдонаш ҳифз накунад .

- هیچ چیز، دانش را، چون سپردن آن بکسان در خوردانش حفظ نکند.

- басои ато ки хато буду басои аноят ки ҷиноят маҳсӯб шавад .

- بسا عطا که خطا بود و بسا عنایت که جنایت محسوب شود.

- агар шамшер набӯд , ситам боло гирад .

- اگر شمشیر نبود، ستم بالا گیرد.

- ростӣ агар нақш шавад , сӯрат ширӣ дораду дурӯғ агар нақш гардад , сӯрати рӯбоҳӣ .

- راستی اگر نقش شود، صورت شیری دارد و دروغ اگر نقش گردد، صورت روباهی.

- агар он кас ки намедонад , сокит монад , ихтилоф бпоён расад .

- اگر آن کس که نمی داند، ساکت ماند، اختلاف بپایان رسد.

- он кас ки умӯрро бисанҷад , пӯшидаҳоро низ донад .

- آن کس که امور را بسنجد، پوشیده ها را نیز داند.

- он кас ки шунидани калима иро тоб наёвард , калимотиро бояд шунӯд .

- آن کس که شنیدن کلمه ی را تاب نیاورد، کلماتی را باید شنود.

- он кас ки бнФси худ айб ҷӯяд , бпокиш ҳиммат карда .

- آن کس که بنفس خود عیب جوید، بپاکیش همت کرده.

- он кун ба ғояти хушнӯдӣ расидааст , боистӣ ғояти нохушнӯдиро мунтазир буд .

- آن کن به غایت خشنودی رسیده است، بایستی غایت ناخشنودی را منتظر بود.

- он кас ки иззати дунёро бо подшоҳи шарик буд , хории охиратро бо ӯ шарикаст .

- آن کس که عزت دنیا را با پادشاه شریک بود، خواری آخرت را با او شریک است.

- туҳидастӣ , ҳӯшмандро аз баёни далели хеш боз медорад .

- تهیدستی، هوشمند را از بیان دلیل خویش باز میدارد.

- бемории зиндон ҷисмасту ғам , зиндони рӯҳ .

- بیماری زندان جسم است و غم، زندان روح.

- ончӣ шодмон кунад , набӯдаш ғами орад .

- آنچه شادمان کند، نبودش غم آرد.

- замона , панддиҳандатарин муаллимонаст .

- زمانه، پند دهنده ترین معلمان است.

- он кас ки пеш аз дигарон ба фитнаи шитобад , дар гурез беозармтар аз эшон буд .

- آن کس که پیش از دیگران به فتنه شتابد، در گریز بی آزرم تر از ایشان بود.

- марг бар орзӯҳо ҳаме хандад .

- مرگ بر آرزوها همی خندد.

- ҳадя , балоҳои днёўиро меронаду садақаи балоҳои ъқбоӣиро .

- هدیه، بلاهای دنیاوی را میراند و صدقه بلاهای عقبائی را.

- озода , агар тамаъи варзад , бардаасту барда агар хурсанд буд , озодааст .

- آزاده، اگر طمع ورزد، برده است و برده اگر خرسند بود، آزاده است.

- фурсат , зуд аз даст шаваду дайр бадаст ояд .

- فرصت، زود از دست شود و دیر بدست آید.

- мардумони туъма ҳои рӯзгоранд .

- مردمان طعمه های روزگاراند.

- забони ҳаҷмии андаку гуноҳӣ бузург дорад .

- زبان حجمی اندک و گناهی بزرگ دارد.

- рӯз додгарӣ бар золими сахттар аз рӯзи ситам бар мазлӯмаст .

- روز دادگری بر ظالم سخت تر از روز ستم بر مظلوم است.

- ҳамнишинии сангини дилон чу нони таб равонаст .

- همنشینی سنگین دلان چو نان تب روان است.

- сегӣ бароаи некӯтар аз ширӣ хуфтааст .

- سگی براه نیکوتر از شیری خفته است.

- агар бо девонае тамоми даргири шӯй , некӯтар аз онаст ки бо нимаи девонае .

- اگر با دیوانه ای تمام درگیر شوی، نیکوتر از آن است که با نیمه دیوانه ای.

- шавад ки бозори ёқӯт ба замонӣ фурӯд гирад .

- شود که بازار یاقوت به زمانی فرود گیرد.

- пайравӣ кун ва бидъат магузор .

- پیروی کن و بدعت مگذار.

- он касро ки бениёз аз ту дар бузургдоштат мекӯшад , ҷониби дор .

- آن کس را که بی نیاز از تو در بزرگداشتت می کوشد، جانب دار.

- бо такя бар подзаҳрӣ ки дорӣ , заҳри минуаш .

- با تکیه بر پادزهری که داری، زهر منوش.

- аз он касон мабош ки ошкорои Иблисро лаън ҳаме кунанд ,у пинҳонӣ дӯсташ доранд .

- از آن کسان مباش که آشکارا ابلیس را لعن همی کنند، و پنهانی دوستش دارند.

- бо бурдборон ба сбксрӣ ҳамнишинӣ макун ва бо сафеҳони бурдборӣ .

- با بردباران به سبکسری همنشینی مکن و با سفیهان بردباری.

- дӯсти ту онаст ки бо ту рост гуяд на онкии дурӯғатро рости шуморад .

- دوست تو آن است که با تو راست گوید نه آنکه دروغت را راست شمارد.

- дар хайр исроф нест чунонкӣ дар исрофи хайр .

- در خیر اسراف نیست چنانکه در اسراف خیر.

Шукуфа ӣ бодоми банно , ту бар тамомии шукуфаҳо пешии дории рӯзгори чунонат накӯ доштааст ки гўӣии лабхандӣ бар даҳони дунёе .

شکوفه ی بادام بنا، تو بر تمامی شکوفه ها پیشی داری روزگار چنانت نکو داشته است که گوئی لبخندی بر دهان دنیایی.

Ва байти ахир аз он абӣ алтибаст дар мадҳи сайфи аддавла .

و بیت اخیر از آن ابی الطیب است در مدح سیف الدوله.

Шеъри зерро бархе аз он шайхи абӯи алии сино донистаанд ва бархе аз он алии бен Мускуя

شعر زیر را برخی از آن شیخ ابو علی سینا دانسته اند و برخی از آن علی بن مسکویه