Ҳакимӣ гуфт : ҳар гоҳи бдоншӣ даст ёфтӣ , нури он дониш ба тирагии гуноҳони хомӯши мсоз чаҳ дар он сӯрат , рӯзӣ ки донишмандон ба наварди дониши хеш роҳ сипаранд , ту дар торикии Монӣ .

حکیمی گفت: هر گاه بدانشی دست یافتی، نور آن دانش به تیرگی گناهان خاموش مساز چه در آن صورت، روزی که دانشمندان به نورد دانش خویش راه سپرند، تو در تاریکی مانی.

Аз паёмбар ( с ) нақласт ки фармуд : хиёнати одамӣ дар замина ӣ дониши шадидтар аз хиёнати вай дар замина ӣ моласт .

از پیامبر (ص) نقل است که فرمود: خیانت آدمی در زمینه ی دانش شدیدتر از خیانت وی در زمینه ی مال است.

Бензади сарвари мо ҷаъфари бен Муҳамади алсодқ ( ъ ) ин гуфта ӣ паёмбар ( с )ро нақл карданд ки нигаристан биравӣ донишманд ибодатаст .

بنزد سرور ما جعفر بن محمد الصادق (ع) این گفته ی پیامبر (ص) را نقل کردند که نگریستن بروی دانشمند عبادت است.

Вай фармуд : манзури он донишмандӣаст ки ҳар гоҳ биравяшнигарӣ . То биёади уқбои афканд . Ва касе ки чунин набӯд , нигаристан биравӣ вай фитнааст .

وی فرمود: منظور آن دانشمندی است که هر گاه برویش نگری. تا بیاد عقبی افکند. و کسی که چنین نبود، نگریستن بروی وی فتنه است.

Аз паёмбар ( с ) нақласт ки : донишмандон то он замон ки омезиш бо султон пеша накардаанд , аминони паёмбарон бар мардумонанд . Аммо он гоҳ ки бо эшон омезиш карданду бакор дунё пардохтанд . Ба паёмбарон хиёнат кардаанд , аз ин рӯ аз эшон барҳазар бошед .

از پیامبر (ص) نقل است که: دانشمندان تا آن زمان که آمیزش با سلطان پیشه نکرده اند، امینان پیامبران بر مردمان اند. اما آن گاه که با ایشان آمیزش کردند و بکار دنیا پرداختند. به پیامبران خیانت کرده اند، از این رو از ایشان برحذر باشید.

Низ аз паёмбар ( с ) нақласт ки ба ёрон фармуд : дониш биомузед ва бидон оромиш ва бурдборӣ фарогиред . Ва аз донишмандон зӯргӯ мабошед ки донишатонро бар нодонятон пешӣ набошад .

نیز از پیامبر(ص) نقل است که به یاران فرمود: دانش بیاموزید و بدان آرامش و بردباری فراگیرید. و از دانشمندان زورگو مباشید که دانشتان را بر نادانیتان پیشی نباشد.

Низ аз исо ки бар ӯу паёмбари мо саломи бодои ривоят шудааст ки : мисли донишманди бад чунон сангӣаст ки дар даҳона ӣ наҳрии фурӯ афтодааст , на худ аз он наҳр сероб мешавад ва на мегузорад ки об , мазореъро сероб кунад .

نیز از عیسی که بر او و پیامبر ما سلام بادا روایت شده است که: مثل دانشمند بد چونان سنگی است که در دهانه ی نهری فرو افتاده است، نه خود از آن نهر سیراب می شود و نه میگذارد که آب، مزارع را سیراب کند.

Аз суханони мармуз ҳакямонаст ки , баҳори ҳаргиз аз ҷаҳон маҳв намешавад .

از سخنان مرموز حکیمان است که، بهار هرگز از جهان محو نمی شود.

Маънои ин иборат онаст ки таҳсили камоли ҳамаи вақт , чаҳ ҳангоми ҷавонӣ чаҳ ҳангоми перӣ мумкинаст . Аз ин рӯи бозншстн аз иктисоби фазилат дар ҳеҷ замон шоиста нест .

معنای این عبارت آن است که تحصیل کمال همه وقت، چه هنگام جوانی چه هنگام پیری ممکن است. از این رو بازنشستن از اکتساب فضیلت در هیچ زمان شایسته نیست.

Дар ҳамин замина , шоир чаҳ некӯ сурӯда аст

در همین زمینه، شاعر چه نیکو سروده است

Инак баҳораст эй дӯст , дасти ман аз ҷоми бодаи тиҳии мадору диламро дармони соз .

اینک بهار است ای دوست، دست من از جام باده تهی مدار و دلم را درمان ساز.

Акнӯн , булбуласт ки мехонд ва гуяд , ҳон бҳўш бошед умри гузашту ончии гузашт боз наёяд .

اکنون، بلبل است که میخواند و گوید، هان بهوش باشید عمر گذشت و آنچه گذشت باز نیاید.

Мардӣ гуфт : сахттарин чизҳо онаст ки одамии бчизӣ даст ёбад ки онро намехоҳад . Ҳакимии сухан ӯ бишунид ва бигуфт : сахттар аз он , инаст ки онро ки хоҳад бадаст наёвард .

مردی گفت: سخت ترین چیزها آن است که آدمی بچیزی دست یابد که آن را نمی خواهد. حکیمی سخن او بشنید و بگفت: سخت تر از آن، این است که آن را که خواهد بدست نیاورد.

Суқротро пурседанд , кадоми даранда некӯтараст ? гуфт : зан .

سقراط را پرسیدند، کدام درنده نیکوتر است؟ گفت: زن.

Ҳакимӣ бар сар дар хонааш навишта буд , шари ворид хона ам нашавад . Ҳакимии дигар ӯро дид гуфт : пас ҳамсарати куҷо ворид шавад ?

حکیمی بر سر در خانه اش نوشته بود، شر وارد خانه ام نشود. حکیمی دیگر او را دید گفت: پس همسرت کجا وارد شود؟

Ҳакимӣ гуфт : зани сарои по шараст , ва шартар ӯ он ки шахс аз ӯ ногузираст .

حکیمی گفت: زن سرا پا شر است، و شرتر او آن که شخص از او ناگزیر است.

Аз суханони Арастӯ : агар хоҳии бадоне ки одамӣ тавонад шаҳавоти хеш забт кунад , бингар оё қодири бзбти забон хеш ҳаст ?

از سخنان ارسطو: اگر خواهی بدانی که آدمی تواند شهوات خویش ضبط کند، بنگر آیا قادر بضبط زبان خویش هست؟

Низ аз ҳам ӯст : рӯҳ дар бадан нест бали бадан дар рӯҳаст . Чаро ки рӯҳи васеътар аз ҷисмаст .

نیز از هم اوست: روح در بدن نیست بل بدن در روح است. چرا که روح وسیع تر از جسم است.

Усмони бен ъФони разии аллоҳи анҳу ҳамеонеи сим бо бандае бензади Абӯзари ғаффории разии аллоҳи анҳу гусел дошт ва ба барда гуфт , агар ваии ин аз ту бастанд , озодӣ .

عثمان بن عفان رضی الله عنه همیانی سیم با بنده ای بنزد ابوذر غفاری رضی الله عنه گسیل داشت و به برده گفت، اگر وی این از تو بستاند، آزادی.

Ғуломи ҳамён ба назд Абӯзар овараду исрор бисёр кард . Аммо ӯ напазируфт . Ғулом гуфт : онро бипазир , озодии ман дар онаст . Абӯзар посух дод : балӣ аммо бандагии ман дар онаст .

غلام همیان به نزد ابوذر آورد و اصرار بسیار کرد.اما او نپذیرفت. غلام گفت: آن را بپذیر، آزادی من در آن است. ابوذر پاسخ داد: بلی اما بندگی من در آن است.

Аввали гом дар мақомоти ҳушёрӣ , бедорӣ аз хоби олӯдагӣ ғифлатаст . Пас аз он тавбааст ки худ бозгашт ба худованди пас аз гурез аз ӯст .

اول گام در مقامات هشیاری، بیداری از خواب آلودگی غفلت است. پس از آن توبه است که خود بازگشت به خداوند پس از گریز از اوست.

Сипас вараъ ва парҳезгорӣаст , аммо парҳези аҳли шариъат аз муҳаррамотасту парҳези аҳли тариқат аз шубаҳот . Пас аз он муҳосибааст яъне шумориши ончии байни одамӣу нафас ӯ низ байн ӯу дигари одамиён ҳаме гузарад .

سپس ورع و پرهیزگاری است، اما پرهیز اهل شریعت از محرمات است و پرهیز اهل طریقت از شبهات. پس از آن محاسبه است یعنی شمارش آنچه بین آدمی و نفس او نیز بین او و دیگر آدمیان همی گذرد.

Баъд аз он иродатаст яъне майл ба ҳусӯли мурод бо ҷаду ҷаҳд бисёр . Пас аз он зуҳдаст , яъне тарки дунёу ҳақиқаташи безорӣ аз ғайр мавлоаст .

بعد از آن ارادت است یعنی میل به حصول مراد با جد و جهد بسیار. پس از آن زهد است، یعنی ترک دنیا و حقیقتش بیزاری از غیر مولی است.

Баъд аз он фақраст яъне холии сохтани дил аз муҳаббати ончии даст аз ӯ тиҳӣаст . Ва фақири он касаст ки бидонад бар ҳеҷ чиз тавоно нест . Сипас сидқаст , яъне яксон бӯдани ниҳону ошкор .

بعد از آن فقر است یعنی خالی ساختن دل از محبت آنچه دست از او تهی است. و فقیر آن کس است که بداند بر هیچ چیز توانا نیست. سپس صدق است، یعنی یکسان بودن نهان و آشکار.

Баъд аз он бурдборӣаст ва он иҷбори нафас ба чизҳоӣӣаст ки онҳоро нохуш дорад . Онгоҳ тсбраст яъне забони шикояти брбстну нафасро саркӯб кардан .

بعد از آن بردباری است و آن اجبار نفس به چیزهائی است که آنها را ناخوش دارد. آنگاه تصبر است یعنی زبان شکایت بربستن و نفس را سرکوب کردن.

Баъд аз он ризо яъне хушнӯдӣ ба балоёст . Дар паии он ихлосаст яъне рондани халқ аз кори ҳақу баъд аз он таваккуласт яъне эътимод кардан дар тамомии умӯр ба ҳақи субҳона ва донистан ин ки ҳар чаҳ ӯ ихтиёр кунад , хайраст .

بعد از آن رضا یعنی خشنودی به بلایاست. در پی آن اخلاص است یعنی راندن خلق از کار حق و بعد از آن توکل است یعنی اعتماد کردن در تمامی امور به حق سبحانه و دانستن این که هر چه او اختیار کند، خیر است.

Аз хутбаҳои амири муъминони алайҳи ассалом : эй мардум , шумо ҷонишинон он касонед ки бигузаштаанд , ақвомӣ ки аз шумо қудратмандтару васеъ тар буданд .

از خطبه های امیر مؤمنان علیه السلام: ای مردم، شما جانشینان آن کسانید که بگذشته اند، اقوامی که از شما قدرتمندتر و وسیع تر بودند.

Аммо побрҷотриншон аз бех ва бен барофтоду муҳкамтарин дастовезашони бадишон пушт кард . Қудрати ашира бениёзашон насохту базли фидя аз эшон мақбул науфтод .

اما پابرجاترینشان از بیخ و بن برافتاد و محکم ترین دستاویزشان بدیشان پشت کرد. قدرت عشیره بی نیازشان نساخت و بذل فدیه از ایشان مقبول نیفتاد.

Аз ин рӯи пеш аз он ки марги ногаҳонии дрёбдтони тӯша ӣ роҳи арвоҳи хеш фароҳам созед . Чаро ки беш аз ин сахт аз омодаи сохтани хеши ғофил мондаед .

از این رو پیش از آن که مرگ ناگهانی دریابدتان توشه ی راه ارواح خویش فراهم سازید. چرا که بیش از این سخت از آماده ساختن خویش غافل مانده اید.

Хутба ӣ дигар аз амири муъминон ( ъ ) : пеш аз он ки муҳосиба тон кунанд , худ ба муҳосиба ӣ хеш пардозед . Ва пеш аз он ки ба азоби гирифтори оӣид . Хештанро муҳайёӣ роҳ созед .

خطبه ی دیگر از امیر مؤمنان (ع): پیش از آن که محاسبه تان کنند، خود به محاسبه ی خویش پردازید. و پیش از آن که به عذاب گرفتار آئید. خویشتن را مهیای راه سازید.

Пеш аз он ки биринҷи андари афтиди тӯша ӣ роҳ баргиред . Чаро ки он сарой ҷойгоҳ доду додгустарӣ баҳақаст . Ва он кас ки дар парҳез додани пешӣ гирифтааст , баси маъзӯр буд .

پیش از آن که برنج اندر افتید توشه ی راه برگیرید. چرا که آن سرای جایگاه داد و دادگستری بحق است. و آن کس که در پرهیز دادن پیشی گرفته است، بس معذور بود.

Хутба ӣ дигар аз амири муъминони карами аллоҳи виҷҳа : ҳони мардум ! аз он касон мабошед ки дунёии зуди гузари эшонро фирефт ва орзӯҳо мағрурашони сохту бидъатҳо хираи шани сохт .

خطبه ی دیگر از امیر مؤمنان کرم الله وجهه: هان مردم! از آن کسان مباشید که دنیای زود گذر ایشان را فریفت و آرزوها مغرورشان ساخت و بدعت ها خیره شان ساخت.

Ва аз ин рӯ ба днёӣии зудгузар такя доштанд ки зуди бадӣгарон интиқол ёбад . Чаро ки аз дунёии шумо дар мақоми қиёс бо ончии гузашта , андаки замонӣ беш боқӣ намондааст ки барои хобондани чҳорпоӣӣ кофӣаст ё брбстни пистони чаҳорпои ширдаҳӣ . Пас бкдомини сӯ моил мегардиду интизор чаҳ чизро мекашид ?

و از این رو به دنیائی زودگذر تکیه داشتند که زود بدیگران انتقال یابد. چرا که از دنیای شما در مقام قیاس با آنچه گذشته، اندک زمانی بیش باقی نمانده است که برای خواباندن چهارپائی کافی است یا بربستن پستان چهارپای شیردهی. پس بکدامین سو مایل میگردید و انتظار چه چیز را می کشید؟

Бхдои савганди ҳоли шумо чунонаст ки ончӣ аз дунёи баҳра бардаед , гўӣии набӯдау ончӣ дар он дунё бидон хоҳед расед , ҳамешагӣ хоҳад буд .

بخدا سوگند حال شما چنان است که آنچه از دنیا بهره برده اید، گوئی نبوده و آنچه در آن دنیا بدان خواهید رسید، همیشگی خواهد بود.

Пас , барои рафтан бидон дунёи сахт омода шавед ва барои сафари наздики тӯша фароҳам созед . Ва бидонед ки ҳар инсонӣ бидонча ки пеш фиристад пешаст ва бар ончии пушти сари ниҳодаи пушаймон .

پس، برای رفتن بدان دنیا سخت آماده شوید و برای سفر نزدیک توشه فراهم سازید. و بدانید که هر انسانی بدانچه که پیش فرستد پیش است و بر آنچه پشت سر نهاده پشیمان.

Хутба ӣ дигар аз амири муъминон ( ъ ) : дунёи сари манзили фаноу хона ӣ орият ва ранҷаст . Равони съодтмндон аз вай дил баркандаасту тираи бахатони баннои хушнӯдӣ аз он бибридаанд .

خطبه ی دیگر از امیر مؤمنان (ع): دنیا سر منزل فنا و خانه ی عاریت و رنج است. روان سعادتمندان از وی دل برکنده است و تیره بختان بنا خشنودی از آن ببریده اند.

Съодтмндтрини мардум касеаст ки аз он рӯй битобаду бдбхтрини мардум касеаст ки бидон роғиб буд . Он кас ки дунёро носеҳи пиндорад , найранг хӯрд ва он кас ки фурмонаши барад , гумроҳ шавад . Он мард ки бидон дил наад ҳалок шавад ва он кас ки аз он рӯи тобад , пирӯз шавад .

سعادتمندترین مردم کسی است که از آن روی بتابد و بدبخترین مردم کسی است که بدان راغب بود. آن کس که دنیا را ناصح پندارد، نیرنگ خورد و آن کس که فرمانش برد، گمراه شود. آن مرد که بدان دل نهد هلاک شود و آن کس که از آن رو تابد، پیروز شود.

Хушо баҳоли он банда ки бадунё аз худованди бҳросду хештанро панд диҳаду пеш аз он ки дунёи вайро ба охират таҳвил диҳаду натавонад дар ин хокдони тира ба некиҳои хеши аФзоидё аз бадӣҳои хеши коҳад , анҷоми хўошҳои нафаси бтأхири афканд . То саранҷом бархезад ва ба биҳишт равад ки неъматӣ ҷовдонааст ё ба оташӣ ки азобии дерина .

خوشا بحال آن بنده که بدنیا از خداوند بهراسد و خویشتن را پند دهد و پیش از آن که دنیا وی را به آخرت تحویل دهد و نتواند در این خاکدان تیره به نیکی های خویش افزایدیا از بدیهای خویش کاهد، انجام خواش های نفس بتأخیر افکند. تا سرانجام برخیزد و به بهشت رود که نعمتی جاودانه است یا به آتشی که عذابی دیرینه.

Хутба ӣ дигар аз амири муъминон ( ъ ) : ҳони мардум , хештанро ба фармонбардории ҳақи субҳона зинат диҳед . Ҷома ӣ тарси худованд дар пӯшед , дунёии боқиро баҳр худ баргузинеду кӯшиши хеш барои истиқрори худ дар онҷои бакори занед .

خطبه ی دیگر از امیر مؤمنان (ع): هان مردم، خویشتن را به فرمانبرداری حق سبحانه زینت دهید. جامه ی ترس خداوند در پوشید، دنیای باقی را بهر خود برگزینید و کوشش خویش برای استقرار خود در آنجا بکار زنید.

Ҳон бидонед ки базӯдӣ бидон сарой хоҳед шитофту бензад худованд хоҳед шуд , ҷоӣӣ ки ҷузи амали солеҳӣ ки пешаш фиристода бошед , ё савобӣ ки захирааш сохта бошед бакор наёяд . Низ бидонед ки шумо бидон андоза ки некиро пеш фиристода бошед , пешӣ доред ва брончаҳ кардаед подоФроаҳ байнед .

هان بدانید که بزودی بدان سرای خواهید شتافت و بنزد خداوند خواهید شد، جائی که جز عمل صالحی که پیشش فرستاده باشید، یا ثوابی که ذخیره اش ساخته باشید بکار نیاید. نیز بدانید که شما بدان اندازه که نیکی را پیش فرستاده باشید، پیشی دارید و برآنچه کرده اید پادافراه بینید.

Зинҳори мабодо ки ороишҳои дунёии даруни шуморо бФрибд ва аз дараҷоти олӣ фирдавс боздорад . Чунон кунед ки гўӣии пардаҳо иксў шуда , тардидҳо аз миёни рафта , ва ҳар кас ба ҷойгоҳи хеши расидау иқоматгоҳу бозгашти хеши шинохта .

زنهار مبادا که آرایش های دنیای درون شما را بفریبد و از درجات عالی فردوس بازدارد. چنان کنید که گوئی پرده ها یکسو شده، تردیدها از میان رفته، و هر کس به جایگاه خویش رسیده و اقامتگاه و بازگشت خویش شناخته.

Ҳакимӣ гуфт : агар хоҳии бадоне ки марди моли хеш аз куҷо ҳосил кардааст , бингар дар чаҳ чиз масрафаш медорад . Донишмандӣ дар омухтани дониши бадӣгарони чашм танагӣ мекард .

حکیمی گفت: اگر خواهی بدانی که مرد مال خویش از کجا حاصل کرده است، بنگر در چه چیز مصرفش می دارد. دانشمندی در آموختن دانش بدیگران چشم تنگی میکرد.

Вайро гуфтанд : хоҳии марду дониши ту бо ту дар гӯр шавад . Гуфт : ин ҳолро беш аз он дӯст дорам ки донишро ба ноаҳл сипорам .

وی را گفتند: خواهی مرد و دانش تو با تو در گور شود. گفت: این حال را بیش از آن دوست دارم که دانش را به نااهل سپارم.

Шайхи алии бен саҳли сӯфии исфаҳонӣ , тиҳии дастону суфиёнро инфоқу эҳсон ҳаме кард . Қазоро рӯзии гуруҳе аз эшон бензад вай шуданд ва ӯро молӣ набӯд .

شیخ علی بن سهل صوفی اصفهانی، تهی دستان و صوفیان را انفاق و احسان همی کرد. قضا را روزی گروهی از ایشان بنزد وی شدند و او را مالی نبود.

Бензад дӯстӣ рафт ва аз ӯ молии хост ки сарф эшон кунад . Марди дарҳамӣ чанд буи доду узри хост ки машғӯли сохтан бноӣӣам ки махориҷ фаровон дорад . Марои маъзӯри дор .

بنزد دوستی رفت و از او مالی خواست که صرف ایشان کند. مرد درهمی چند بوی داد و عذر خواست که مشغول ساختن بنائی ام که مخارج فراوان دارد. مرا معذور دار.

Шайхи вайро гуфт : махориҷи банноят чандаст ? гуфт : шояд бпонсд дарҳам расад . Шайх гуфт : он ваҷҳи бмни даҳ то сарф туҳидастон кунам ва дар ивази хонае ба ту дар биҳишт таслим кунам . Дар ин бора бо ту паймон ҳаме кунам ва ҳаме нивисам .

شیخ وی را گفت: مخارج بنایت چند است؟ گفت: شاید بپانصد درهم رسد. شیخ گفت: آن وجه بمن ده تا صرف تهیدستان کنم و در عوض خانه ای به تو در بهشت تسلیم کنم. در این باره با تو پیمان همی کنم و همی نویسم.

Мард гуфт : эй Абулҳасан : ман ҳаргизи ту хилоф ва дурӯғ нашунидаам . Инаст ки агар замонат ончӣ гуфтӣ бар ӯҳдагирӣ он кунам ки ту гўӣӣ . Гуфт : кунам ва сипас бинвишт ки хонае дар биҳишти бсўд ӯ баръуҳда ӣ вайаст .

مرد گفت: ای ابوالحسن: من هرگز تو خلاف و دروغ نشنیده ام. این است که اگر ضمانت آنچه گفتی بر عهده گیری آن کنم که تو گوئی. گفت: کنم و سپس بنوشت که خانه ای در بهشت بسود او برعهده ی وی است.

Марди панҷсад дарҳамро бидоду хати бастад ва васият кард ки ҳаргоҳи бимиради он навишта дар кафанаш ниҳанд . Марди ҳамон сол бамурду наздиконаши бўситш амал карданд .

مرد پانصد درهم را بداد و خط بستد و وصیت کرد که هرگاه بمیرد آن نوشته در کفنش نهند. مرد همان سال بمرد و نزدیکانش بوصیتش عمل کردند.

То ин ки шайхи рӯзӣ ба масҷид шуд то намози бомдоди бигузорад . Он номаро дар миҳроб ёфт ки бар пушташ бо хаттии сабзи ранг навишта буданд замонат аз ӯҳда ӣ ту бардоштему хонаро ба биҳишт ба соҳибаш таслим кардем он номаи муддатӣ назд шайх буд ва бо он беморони Исфаҳону ҷузи онҷоро шифо ҳаме бахшед .

تا این که شیخ روزی به مسجد شد تا نماز بامداد بگذارد. آن نامه را در محراب یافت که بر پشتش با خطی سبز رنگ نوشته بودند ضمانت از عهده ی تو برداشتیم و خانه را به بهشت به صاحبش تسلیم کردیم آن نامه مدتی نزد شیخ بود و با آن بیماران اصفهان و جز آنجا را شفا همی بخشید.

То ин ки сандӯқи кутуби шайх ки он нома дар он буд , дуздида шуд . Дар порае аз таворихи мавриди эътимод дидаам ки шайхи алии бен саҳл аз муосирони ҷунайду шогирдони шайхи Муҳамади бен Юсуфи банно буд .

تا این که صندوق کتب شیخ که آن نامه در آن بود، دزدیده شد. در پاره ای از تواریخ مورد اعتماد دیده ام که شیخ علی بن سهل از معاصران جنید و شاگردان شیخ محمد بن یوسف بنا بود.

Ва вақте ҷунайд буи навишт : аз шайх хеш пресс ки кадоми кас бар кори хеш ғолибаст ? вай аз шайх хеш бипурсед . Вай посух дод : барояш банавис худованд бар кори хеш ғолибаст .

و وقتی جنید بوی نوشت: از شیخ خویش پرس که کدام کس بر کار خویش غالب است؟ وی از شیخ خویش بپرسید. وی پاسخ داد: برایش بنویس خداوند بر کار خویش غالب است.

Нависанда , ин сутур , Муҳамади машҳур ба бҳоءи аддӣни омилӣ ки худо аз ӯ даргузарад , гуяд : брўзгори иқоматам дар Исфаҳон , шабӣ бихоб дидам ки бзёрти эмому сарвари хеши ҳазрати ризо ( ъ ) рафтааму гунбаду зариҳ ӯ чун гунбаду зариҳи шайхи алии бен саҳл буд .

نویسنده، این سطور، محمد مشهور به بهاء الدین عاملی که خدا از او درگذرد، گوید: بروزگار اقامتم در اصفهان، شبی بخواب دیدم که بزیارت امام و سرور خویش حضرت رضا (ع) رفته ام و گنبد و ضریح او چون گنبد و ضریح شیخ علی بن سهل بود.

Субҳи ҳангоми он руъё фаромӯш кардам . Фазоро яке аз ёрон ба буқъа ӣ шайх фурӯд омад . Бдидорш рафтам ва пас аз он барои зиёрат ба марқади шайхи шитофтам . Ва чун гунбаду зариҳи вайро дидам , он рؤё бахотирам омаду эътиқоди ман дар шайх афзӯн шуд .

صبح هنگام آن رویا فراموش کردم. فضا را یکی از یاران به بقعه ی شیخ فرود آمد. بدیدارش رفتم و پس از آن برای زیارت به مرقد شیخ شتافتم. و چون گنبد و ضریح وی را دیدم، آن رؤیا بخاطرم آمد و اعتقاد من در شیخ افزون شد.

Аз суханони сарвари аўсёء - дуруди худо бар ӯ бод -аст ки : бартарин ибодот бурдборӣасту сукуту интизори фараҷ .

از سخنان سرور اوصیاء - درود خدا بر او باد - است که: برترین عبادات بردباری است و سکوت و انتظار فرج.

Низ фармуд : бурдбории се гӯнааст , бурдборӣ бар маъсияти корӣ , бурдборӣ дар тоъати худованду бурдборӣ бар мусӣбат .

نیز فرمود: بردباری سه گونه است، بردباری بر معصیت کاری، بردباری در طاعت خداوند و بردباری بر مصیبت.

Низ фармуд : се чиз аз ганҷинаҳои биҳиштӣаст , садақа додан , китмони мусӣбату китмони беморӣ .

نیز فرمود: سه چیز از گنجینه های بهشتی است، صدقه دادن، کتمان مصیبت و کتمان بیماری.

Низ фармуд : ҳар суханӣ ки аз зикри худои холӣ буд , ботиласт . Ва ҳар сукутӣ ки холӣ аз андеша буд хатоаст ва ҳар нигоҳӣ ки дар он эътиборӣ набӯд , норавост .

نیز فرمود: هر سخنی که از ذکر خدا خالی بود، باطل است. و هر سکوتی که خالی از اندیشه بود خطا است و هر نگاهی که در آن اعتباری نبود، نارواست.

Низ фармуд : хандонӣ ки бгноаҳи хеш иқрор дорад нектар аз гарӣонеаст ки бо такяи бхдоўнд аз хашм ӯ наяндешад .

نیز فرمود: خندانی که بگناه خویش اقرار دارد نیک تر از گریانی است که با تکیه بخداوند از خشم او نیندیشد.

Низ фармуд : дунё гузаргоҳасту охирати ҷойгоҳ . Ҳони худоятон раҳмат кунод аз гузаргоҳатон барои ҷойгоҳатон тӯша баргиред . Ва парда ӣ гуноҳони хеш бар он кас ки аз ҳама ӣ розҳоитон огоҳаст низ мдрид .

نیز فرمود: دنیا گذرگاه است و آخرت جایگاه. هان خدایتان رحمت کناد از گذرگاهتان برای جایگاهتان توشه برگیرید. و پرده ی گناهان خویش بر آن کس که از همه ی رازهایتان آگاه است نیز مدرید.

Пеш аз он ки ҷисматон аз ин дунё равад , дили худ аз он берун бурид . Чаро ки шумо барои зистан дар уқбои халқ шудаеду зиндонии днёӣид .

پیش از آن که جسمتان از این دنیا رود، دل خود از آن بیرون برید. چرا که شما برای زیستن در عقبی خلق شده اید و زندانی دنیائید.

Ҳангомӣ ки касе мерад , Фариштагони пурсанад , чаҳ пеш фиристодааст ? ва мардумон гӯйанд , чаҳ бози пас ниҳодааст . Худованди падаронатонро раҳмат кунод , аз ончӣ доред чизе пеш фиристед то бакоратон ояду тамомро боз пас магузоред ки зиёнатони расонад . Дунё чунон заҳраст . Касе онро хӯрд ки ншносдш .

هنگامی که کسی میرد، فرشتگان پرسند، چه پیش فرستاده است؟ و مردمان گویند، چه باز پس نهاده است. خداوند پدرانتان را رحمت کناد، از آنچه دارید چیزی پیش فرستید تا بکارتان آید و تمام را باز پس مگذارید که زیانتان رساند. دنیا چونان زهر است. کسی آن را خورد که نشناسدش.

Ҳакимии чунин дуо мекард : худовандо моро шойистагии бозгашти бадаргоҳи хеши бахш ва низ аҳляти такяу тақарруби бтў .

حکیمی چنین دعا میکرد: خداوندا ما را شایستگی بازگشت بدرگاه خویش بخش و نیز اهلیت تکیه و تقرب بتو.

Парвардгоро рафтан аз ин хонаи тангу фазои маҳдӯду ҷойгоҳ беарзишу анбошта аз ғаму холӣ аз роҳату суду ғаниматро ба қурби худ бар мо осони фармой , бар он ҷо ки худ фармӯдае фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадир .

پروردگارا رفتن از این خانه تنگ و فضای محدود و جایگاه بی ارزش و انباشته از غم و خالی از راحت و سود و غنیمت را به قرب خود بر ما آسان فرمای، بر آن جا که خود فرموده ای فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر.

Ҳамон ҷо ки сокинонаши чном ромиш ёбанд ки гӯйанд : алҳмди ллаҳи алзии азҳби ънои алҳзн . Худовандо тамаъи моро аз махлуқи хеши бабру дили моро аз майл ба ғайри худ бркну чашмони моро аз нигаристан ба зибоӣиҳои дунёии фурӯдин бФзлу раҳмати вуҷӯди бузургвори худ баргардон .

همان جا که ساکنانش چنام رامش یابند که گویند: الحمد لله الذی اذهب عنا الحزن. خداوندا طمع ما را از مخلوق خویش ببر و دل ما را از میل به غیر خود برکن و چشمان ما را از نگریستن به زیبائی های دنیای فرودین بفضل و رحمت وجود بزرگوار خود برگردان.

Исо ( ъ ) ба ёрон мегуфт : эй бандагони худованд , баҳақи шуморо мегӯям ки ҷуз бо тарки шаҳавоти днёўӣ аз охирати баҳра Эй набаред . Урёни бадунё омадаеду урён аз дунё хоҳед рафт . Дар ин фосила бҳўш бошед то чаҳ кунед .

عیسی (ع) به یاران می گفت: ای بندگان خداوند، بحق شما را میگویم که جز با ترک شهوات دنیاوی از آخرت بهره ای نبرید. عریان بدنیا آمده اید و عریان از دنیا خواهید رفت. در این فاصله بهوش باشید تا چه کنید.

Яке аз взроء гуфтааст : шигифт дорам аз касе ки бардаеро ба моли худ хираду озодагонро ба амал нек нахирад . Он кас ки ҳимматаш ба андоза ӣ он бошад ки ба шикам май расонад , баҳояш ба андоза ӣ онаст ки аз он хориҷ мешавад .

یکی از وزراء گفته است: شگفت دارم از کسی که برده ای را به مال خود خرد و آزادگان را به عمل نیک نخرد. آن کس که همتش به اندازه ی آن باشد که به شکم می رساند، بهایش به اندازه ی آن است که از آن خارج می شود.

Аз суханони маърӯфи крхӣ : сухани банда дар замина ӣ корӣ ки вайро судии надиҳад , боис бетавфиқӣ ӯ дар даргоҳи ҳазрат борӣаст .

از سخنان معروف کرخی: سخن بنده در زمینه ی کاری که وی را سودی ندهد، باعث بی توفیقی او در درگاه حضرت باری است.

Ҳакимӣ ба дӯсташ навишт : аммо баъди мардумонро ба амали хеши мавъизаи даҳ на бгФтори хеш . Аз худованд бақадр қурб ӯ озарм кун ва бақадр қудраташ бар худ бимнок бош вассалом .

حکیمی به دوستش نوشت: اما بعد مردمان را به عمل خویش موعظه ده نه بگفتار خویش. از خداوند بقدر قرب او آزرم کن و بقدر قدرتش بر خود بیمناک باش والسلام.

Аз суханони исо ки бар ӯу паёмбар ӯ дуруди бодо : онкас ки гуноҳӣ кучак кунад бо онкии гуноҳии бузург муртакиб шавад , якеанд . Пурседанд чигуна чунинаст ? гуфт : далерӣ бар гуноҳ якеаст ва он кас ки аз дуздӣ зуррат нагзарад аз марворид нахоҳад гузашт .

از سخنان عیسی که بر او و پیامبر او درود بادا: آنکس که گناهی کوچک کند با آنکه گناهی بزرگ مرتکب شود، یکی اند. پرسیدند چگونه چنین است؟ گفت: دلیری بر گناه یکی است و آن کس که از دزدی ذرت نگذرد از مروارید نخواهد گذشت.

ҲзиФаҳи бен ӣмон разии аллоҳи анҳу касеро гуфт : хоҳӣ ки бар мардумони бади пирӯзи шӯй ? гуфт : балӣ . Гуфт : пирӯз нахоҳӣ шуд магари он ки бадтар аз онҳо шӯй .

حذیفه بن یمان رضی الله عنه کسی را گفت: خواهی که بر مردمان بد پیروز شوی؟ گفت: بلی. گفت: پیروز نخواهی شد مگر آن که بدتر از آن ها شوی.

Фисоғўрсро гуфтанд : кадоми кас аз душмании мардум ба саломат монад ? гуфт : он кас ки хайру шар аз ӯ сар назанад . Гуфтанд : чигуна ?

فیثاغورث را گفتند: کدام کس از دشمنی مردم به سلامت ماند؟ گفت: آن کس که خیر و شر از او سر نزند. گفتند: چگونه؟

Гуфт : аз он рӯ ки агар хайр аз ӯ срзнд , шарӯрон бо вай душманӣ кунанд ва агар шар аз ӯ срзнд , ахёр ба душманӣ бо ӯ бархезанд .

گفت: از آن رو که اگر خیر از او سرزند، شروران با وی دشمنی کنند و اگر شر از او سرزند، اخیار به دشمنی با او برخیزند.

Анӯшервони ҳангомӣ ки сайр нагашта буд аз ғизо даст мекашид ва мегуфт : ончиро ки хуш дорем раҳо мекунем то гирифтори ончӣ нохуш медорем , нишуем .

انوشیروان هنگامی که سیر نگشته بود از غذا دست می کشید و می گفت: آنچه را که خوش داریم رها می کنیم تا گرفتار آنچه ناخوش می داریم، نشویم.

Аз амсоли арабу достонҳоӣӣ ки аз забон ҳайвонот гуфтаанд , сегӣ , сегиро дид ки гардае нон ба даҳон дошт . Гуфт : ин гарда чиқадр бад ва ногувораст .

از امثال عرب و داستانهائی که از زبان حیوانات گفته اند، سگی، سگی را دید که گرده ای نان به دهان داشت. گفت: این گرده چقدر بد و ناگوار است.

Сегӣ ки он гарда бидиҳон дошт . Гуфт : худои ин гардаро лаънат кунад ва низ касеро ки пеш аз он ки беҳтар аз он ёбад , онро раҳо кунад .

سگی که آن گرده بدهان داشت. گفت: خدا این گرده را لعنت کند و نیز کسی را که پیش از آن که بهتر از آن یابد، آن را رها کند.

Яке аз бузургони сӯфияро гуфтанд : чигунае ? гуфт : бар дирузами афсӯси хорам ва аз имрӯзами нохўшнўд ва бар фардоем бадгумон .

یکی از بزرگان صوفیه را گفتند: چگونه ای؟ گفت: بر دیروزم افسوس خوارم و از امروزم ناخوشنود و بر فردایم بدگمان.

Ҳакимӣ гуфт : ҳар кро дидам , вирои нектар аз худ пиндоштам . Чаро ки ҳоли хеш биқин медонам , аммо аз ӯ бшки андарам .

حکیمی گفت: هر کرا دیدم، ویرا نیک تر از خود پنداشتم. چرا که حال خویش بیقین میدانم، اما از او بشک اندرم.

Шблиро пурседанд : чаро сӯфиро ибн алўқт гӯйанд : аз он рӯ ки бар гузашта таассуф нахурду интизор оянда накушуд .

شبلی را پرسیدند: چرا صوفی را ابن الوقت گویند: از آن رو که بر گذشته تاسف نخورد و انتظار آینده نکشد.

Ривоят кардаанд ки сулаймон ( ъ ) гунҷишкиро дид ки бмодаҳ ӣ худ мегуфт : чаро худро аз ман бози мидорӣ , дар сӯратӣ ки агар хоҳам боргоҳи сулаймон ба минқор бурдорам ва ба дарё андозам .

روایت کرده اند که سلیمان (ع) گنجشکی را دید که بماده ی خود می گفت: چرا خود را از من باز میداری، در صورتی که اگر خواهم بارگاه سلیمان به منقار بردارم و به دریا اندازم.

Сулаймон ( ъ ) аз шунидани сухан ӯ лабханд зад , сипас он дуро бензад худ хонд ва бадв гуфт : оё баростии туоне чунон кард ? гуфт : эй паёмбари худо ! на , аммо гоҳ шавад ки марди худро дар чашми зан хеш ороед . Ошиқро сарзаниш нишоед .

سلیمان (ع) از شنیدن سخن او لبخند زد، سپس آن دو را بنزد خود خواند و بدو گفت: آیا براستی توانی چنان کرد؟ گفت: ای پیامبر خدا! نه، اما گاه شود که مرد خود را در چشم زن خویش آراید. عاشق را سرزنش نشاید.

Сулаймон ба гунҷишк мода гуфт : ӯ ки туро дӯст ҳаме дорад , зчаҳи рӯи худро аз ӯ бози мидорӣ ? гуфт : ӯ ошиқ ман нест , бали муддаӣ ишқаст . Чаро ки бо ман , ҷузи манро низ дӯст ҳаме дорад .

سلیمان به گنجشک ماده گفت: او که تو را دوست همی دارد، زچه رو خود را از او باز میداری؟ گفت: او عاشق من نیست، بل مدعی عشق است. چرا که با من، جز من را نیز دوست همی دارد.

Сухани гунҷишки мода бар дил сулаймон нишаст . Вай сахт бигирист ва чиҳил рӯз аз мардумон дар парда шуду худовандро мехонд ки дили вайро барои муҳаббати хеш холӣ кунад ва аз омехтан бо муҳаббати ғайри худ боз дорад .

سخن گنجشک ماده بر دل سلیمان نشست. وی سخت بگریست و چهل روز از مردمان در پرده شد و خداوند را میخواند که دل وی را برای محبت خویش خالی کند و از آمیختن با محبت غیر خود باز دارد.

Аз хутба ӣ паёмбар дуруд худоанд бар ӯ бод : ҳони мардум ! биёади марг беш афтид . Чаро ки агар ҳангоми тангдастӣ бёдш оваред , он тангдастиро бар шумо фарохӣ диҳад ва агар ҳангом бениёзӣ бёдш оваред , он бениёзӣ дар дидагонатон номатбӯъ кунад . Бешак , марги риштаҳои орзӯ аз ҳам бугсаладу гузашти шубони поёни зиндагиро орад .

از خطبه ی پیامبر درود خداند بر او باد: هان مردم! بیاد مرگ بیش افتید. چرا که اگر هنگام تنگدستی بیادش آورید، آن تنگدستی را بر شما فراخی دهد و اگر هنگام بی نیازی بیادش آورید، آن بی نیازی در دیدگانتان نامطبوع کند. بی شک، مرگ رشته های آرزو از هم بگسلد و گذشت شبان پایان زندگی را آرد.

Зиндагонии бандаи ҷузи ду рӯз нест , рӯзӣ ки бигузаштаасту аъмоли вай дар он баршумурдаанд ва бар он меҳр биниҳода ,у рӯзӣ ки бар ҷой мондааст ва банда надонад ки бидон расад ё на . Одамии ҳангоми марг ва рафтан ба гӯри хеш , ҷазои кирдори гузашта ӣ хешу ночизеи молӣ ки вопас ниҳода аст мебинад .

زندگانی بنده جز دو روز نیست، روزی که بگذشته است و اعمال وی در آن برشمرده اند و بر آن مهر بنهاده، و روزی که بر جای مانده است و بنده نداند که بدان رسد یا نه. آدمی هنگام مرگ و رفتن به گور خویش، جزای کردار گذشته ی خویش و ناچیزی مالی که واپس نهاده است می بیند.

Ҳони мардум ! бениёзӣ дар қаноатасту кафофи рӯзӣ дар миёна рӯйасту ромиш дар парҳезгорӣ ва ҳар кориро подошӣаст ва ҳар ояндае наздик .

هان مردم! بی نیازی در قناعت است و کفاف روزی در میانه روی است و رامش در پرهیزگاری و هر کاری را پاداشی است و هر آینده ای نزدیک.