Бшрбни Мансур аз обидон буд . Рӯзии намозаш ба дирозо кашид ва чун ба поён расед , мардиро дид ки ба хушнӯдии вайро ҳаме нигарад .

بشربن منصور از عابدان بود. روزی نمازش به درازا کشید و چون به پایان رسید، مردی را دید که به خشنودی وی را همی نگرد.

Гуфт : ончӣ дидӣ хурсандат маканд . Чаро ки Иблис низ муддатии дароз бо дигари Фариштагони парастиши парвардгор ҳаме кард ва сипас чунон шуд ки шуд .

گفت: آنچه دیدی خرسندت مکند. چرا که ابلیس نیز مدتی دراز با دیگر فرشتگان پرستش پروردگار همی کرد و سپس چنان شد که شد.

Яке аз суфиёнро пурседанд : муъмин кӣ бадкор шавад ? гуфт : он гоҳ ки пиндорад аз некӯкоронаст .

یکی از صوفیان را پرسیدند: مومن کی بدکار شود؟ گفت: آن گاه که پندارد از نیکوکاران است.

Шореҳ нҳоиаҳ гуфт : алии бен абитолб ки дуруди худо бар ӯ бодо ,ро аз махраҷи муштараки касрҳои на гона пурседанд . Фармуд : рӯзҳои ҳафтаро дар рӯзҳои сол зарб кун .

شارح نهایه گفت: علی بن ابیطالب که درود خدا بر او بادا، را از مخرج مشترک کسرهای نه گانه پرسیدند. فرمود: روزهای هفته را در روزهای سال ضرب کن.

Ҳосили зарби ҳафт дар сесад ва шаст , ду ҳазор ва панҷсад ва бист шавад ки махраҷ муштаракаст . Чаҳ нисфаши ҳазор ва дивист ва шаст , сулсаши ҳаштсад ва чиҳил , рубъаши шашсад ва се , хумсаши панҷсад ва чаҳор , сдсши чаҳорсад ва бист , сабъаши сесад ва шаст , саманаши сесаду понздаҳ , тсъши дивист ва ҳаштоду ъушраши дивист ва панҷоҳ ва дуаст .

حاصل ضرب هفت در سیصد و شصت، دو هزار و پانصد و بیست شود که مخرج مشترک است. چه نصفش هزار و دویست و شصت، ثلثش هشتصد و چهل، ربعش ششصد و سه، خمسش پانصد و چهار، سدسش چهارصد و بیست، سبعش سیصد و شصت، ثمنش سیصد و پانزده، تسعش دویست و هشتاد و عشرش دویست و پنجاه و دو است.

Буҳлулу алӣони маҷнӯни бензади ҳорӯн алрашед шуданд . Вай бо онон сухан гуфт ва он ду дар посух ба ғалат андар буданд . Ҳорӯн дастур дод шамшер ва нтъ биовараданд . Алӣон гуфт : мо ду девона будем , акнӯн се тан гаштем .

بهلول و عُلَیّان مجنون بنزد هارون الرشید شدند. وی با آنان سخن گفت و آن دو در پاسخ به غلط اندر بودند. هارون دستور داد شمشیر و نطع بیاوردند. عُلَیّان گفت: ما دو دیوانه بودیم، اکنون سه تن گشتیم.

Агар бо дӯстии халаф ваъда кардӣу туро бар он сарзаниши макрад , дигараши ҳам нишинӣ макун , чаро ки дӯстяши ҷуз зоҳирӣ нест .

اگر با دوستی خلف وعده کردی و ترا بر آن سرزنش مکرد، دیگرش هم نشینی مکن، چرا که دوستیش جز ظاهری نیست.

Деви ҷонси клбӣ аз ҳакямони сутурги Юнони мардии парҳезгор буд , хоста гирд намекард ва дар хонаи басар наме барад . Вақте Искандар ба ҳузураш хонд .

دیو جانس کلبی از حکیمان سترگ یونان مردی پرهیزگار بود، خواسته گرد نمی کرد و در خانه بسر نمی برد. وقتی اسکندر به حضورش خواند.

Қосидро гуфт : вайро бигӯ ҳамон ки боис шуд ту назд мо нёӣӣ , боис шавад ки ман низ назд ту ниёем . Туро бе ниёзии ту аз мо бсбби қудратат аз омадани боздошту маро низ бениёзӣ аз ту ба сабаби қаноатам , аз омадан боз медорад .

قاصد را گفت: وی را بگو همان که باعث شد تو نزد ما نیائی، باعث شود که من نیز نزد تو نیایم. ترا بی نیازی تو از ما بسبب قدرتت از آمدن بازداشت و مرا نیز بی نیازی از تو به سبب قناعتم، از آمدن باز می دارد.

Адибӣ гуфт : агар хирадмандони инсоф ҳаме доданд , ҳаме донистанд ки қалами маънӣ пардозаст . Ҳамчунон ки толии нисбӣ ӯ - не - нағма пардозаст .

ادیبی گفت: اگر خردمندان انصاف همی دادند، همی دانستند که قلم معنی پرداز است. همچنان که تالی نسبی او - نی - نغمه پرداز است.

Ин як , бадоеъи ҳикмати орад , он як бадоеъи наамот , ва ҳар ду дар ба тараб овардани одамӣ яксонанд . Ҷузи ин ки он як бо гӯши бозӣ ҳаме кунад ва ин яке бо мағз .

این یک، بدایع حکمت آرد، آن یک بدایع نعمات، و هر دو در به طرب آوردن آدمی یکسان اند. جز این که آن یک با گوش بازی همی کند و این یکی با مغز.

Сиррӣ сиқтӣ мегуфт : суфиён агар ба зимистон хориҷ шаванд , баҳорашон фаро расаду дарахтон барг диҳанд .

سری سقطی می گفت: صوفیان اگر به زمستان خارج شوند، بهارشان فرا رسد و درختان برگ دهند.

Иброҳӣми хавос дар ҳеҷ шаҳр беш аз чиҳил рӯз намемонад .

ابراهیم خواص در هیچ شهر بیش از چهل روز نمی ماند.

Рӯзии шблӣ ба рамазон , пушти сари эмоми намоз ҳаме хонд . Эмоми ҷамоат чунин бархонад : « влўшӣнолнзҳбни болзии аўсинои алик » шблии чунон сиҳаҳ зад ки мардумон пиндоштанд ҷон бидодааст . Ва шурӯ ба ларзидан кард ва ҳаме гуфт : ёронро чунин хитоб кунед .

روزی شبلی به رمضان، پشت سر امام نماز همی خواند. امام جماعت چنین برخواند: «ولوشئنالنذهبن بالذی اوصینا الیک » شبلی چنان صیحه زد که مردمان پنداشتند جان بداده است. و شروع به لرزیدن کرد و همی گفت: یاران را چنین خطاب کنید.

Аз китоби аҳёء , китоби азлат : сарвари паёмбарони матоъӣ ки ҳамеи харид , ба дасти хеш ҳамлаш мефармуд . Яке аз ёрон рӯзӣ гуфт : эй паёмбари худо , бмнши даҳ то биоварам . Фармуд : соҳиби мол ба ҳамлаши шоиста тараст .

از کتاب احیاء، کتاب عزلت: سرور پیامبران متاعی که همی خرید، به دست خویش حملش می فرمود. یکی از یاران روزی گفت: ای پیامبر خدا، بمنش ده تا بیاورم. فرمود: صاحب مال به حملش شایسته تر است.

Алии бен абитолб ( ъ ) хурмоу намак дар ҷома ӣ хеши ҳамеи барад ва ҳаме гуфт : бурдани чизеро ки хониводаро нофеъ буд , аз камол одамӣ накоҳад .

علی بن ابیطالب(ع) خرما و نمک در جامه ی خویش همی برد و همی گفت: بردن چیزی را که خانواده را نافع بود، از کمال آدمی نکاهد.

Ҳасани бен алӣ ( ъ ) рӯзӣ бар туҳидастоне чанд бигузашт ки пораҳои нони пеш рӯ доштанд ва ҳаме хӯрданд . Яке аз эшон гуфт : эй писари паёмбари худо , бо мо ҳам ғизо наме шӯй ?

حسن بن علی(ع) روزی بر تهیدستانی چند بگذشت که پاره های نان پیش رو داشتند و همی خوردند. یکی از ایشان گفت: ای پسر پیامبر خدا، با ما هم غذا نمی شوی؟

Вай фурӯд омад ва бо эшон барканор роҳ бинишаст ва ҳам ғизоишон шуд ва сипас барнишаст ва гуфт : худованди худ писандонро дӯст надорад .

وی فرود آمد و با ایشان برکنار راه بنشست و هم غذایشان شد و سپس برنشست و گفت: خداوند خود پسندان را دوست ندارد.

Яке бензад обидӣ шуду вайро гуфт : аз ин ки тнҳоӣӣ дилтанг нагардӣ ? гуфт : ин замон ки ту ворид шудӣ , танҳо гаштам .

یکی بنزد عابدی شد و وی را گفت: از این که تنهائی دلتنگ نگردی؟ گفت: این زمان که تو وارد شدی، تنها گشتم.

Ҳакимиро гуфтанд : оё чизеи арзандатар аз тиллои дидае ? гуфт : балӣ , қаноат .

حکیمی را گفتند: آیا چیزی ارزنده تر از طلا دیده ای؟ گفت: بلی، قناعت.

Он ҳаким низ ки гуфтааст : бениёзят аз чизе ба аз бениёзят бо он чизаст . Ба ҳамин маънӣ назар доштааст .

آن حکیم نیز که گفته است: بی نیازیت از چیزی به از بی نیازیت با آن چیز است. به همین معنی نظر داشته است.

Яке аз суфиён шунид ки қорӣ ҳаме хонд : ё аитҳоолнФси алмтмӣнаҳи арҷъии илои рбки розӣаи Марзия . Ояро бор дигар бархонад .

یکی از صوفیان شنید که قاری همی خواند: یا ایتهاالنفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه. آیه را بار دیگر برخواند.

Сипас фарёд кашид ки чиқадратон гуфтам ки бозгардед ва бознагаштед . Сипас ба ваҷд омад ва фарёдӣ баркашид ва ҷон бидод .

سپس فریاد کشید که چقدرتان گفتم که بازگردید و بازنگشتید. سپس به وجد آمد و فریادی برکشید و جان بداد.

Дар китоби алмилалу алнҳл , дар зикри зинўни бузург омадааст ки вайро ки пер гашта буд , гуфтанд : чунӣ ? гуфт : чунонам ки бинӣ , зарраи зарра ҳаме меРом . Пурседанд : агар мерай , чаҳ касе дафнат кунад ? гуфт : он кас ки ҷиФаҳ ӣ ман озораш диҳад .

در کتاب الملل و النحل، در ذکر زینون بزرگ آمده است که وی را که پیر گشته بود، گفتند: چونی؟ گفت: چنانم که بینی، ذره ذره همی میرم. پرسیدند: اگر میری، چه کسی دفنت کند؟ گفت: آن کس که جیفه ی من آزارش دهد.

Низ ҳам ӯ гуфт : муҳаббати моли поя ӣ шараст . Дунё агар ошиқи хешро ёбад . Кашад . Ва агар гурезон аз хешро бинад , маҷрӯҳаш бидорад .

نیز هم او گفت: محبت مال پایه ی شر است. دنیا اگر عاشق خویش را یابد. کشد. و اگر گریزان از خویش را بیند، مجروحش بدارد.

Вайро пурседанд : мардумони ин замон дар чаҳ чиз бо ҳайвонот мутафовитанд ? гуфт : дар бешии шарорат .

وی را پرسیدند: مردمان این زمان در چه چیز با حیوانات متفاوت اند؟ گفت: در بیشی شرارت.

Бузургӣ гуфт : фақрӣ ки турои зстмкории монеъ буд , аз тавонгарӣ ки ба гуноҳати водорад , нек тараст .

بزرگی گفت: فقری که ترا زستمکاری مانع بود، از توانگری که به گناهت وادارد، نیک تر است.

Ҳуҷҷоҷи аъробӣиро ҳукмронӣ дод . Ваии дасти табзир дар хароҷ гушӯд . Ҳуҷҷоҷ ғазалаш карду ҳангомӣ ки ба маҳзар вай омад , гуфт : эй душмани худо , моли худовандро хӯрдӣ . Аъробӣ гуфт : агар мол худованд нахӯрам , мол чаҳ кас хӯрам ? ман аз шайтони хостам , чизе маро диҳад , напазируфт .

حجاج اعرابئی را حکمرانی داد. وی دست تبذیر در خراج گشود. حجاج غزلش کرد و هنگامی که به محضر وی آمد، گفت: ای دشمن خدا، مال خداوند را خوردی. اعرابی گفت: اگر مال خداوند نخورم، مال چه کس خورم؟ من از شیطان خواستم، چیزی مرا دهد، نپذیرفت.

Ҳуҷҷоҷ биханда афтоду вайро бахшед .

حجاج بخنده افتاد و وی را بخشید.

Арабӣ пурсед : агар бимирам , куҷоем баранд ? гуфтанд : ба назд худованди таъолӣ . Гуфт : хуш дорам ки назд касе шавам ки ҷузи некӣ аз ӯ надидаам .

عربی پرسید: اگر بمیرم، کجایم برند؟ گفتند: به نزد خداوند تعالی.گفت: خوش دارم که نزد کسی شوم که جز نیکی از او ندیده ام.

Аз зарби алмисли ҳоӣӣ ки бар сари забонҳост : ғариб касеаст ки дилдорӣ надорад . Қазо ки расад , чашм кӯр шавад . Инсон бо қалбу забон инсонаст . Озода , зиён низ агар бинад , озодааст .

از ضرب المثل هائی که بر سر زبان هاست: غریب کسی است که دلداری ندارد. قضا که رسد، چشم کور شود. انسان با قلب و زبان انسان است. آزاده، زیان نیز اگر بیند، آزاده است.

Барда , агар некбахтӣ низ бар ӯ рӯй кунад , бардааст . Иқрор , иртикоби гуноҳро зоил созад . Порае суханон аз шамшер барон тараст . Ғазаби монеъ зиракӣ шавад . Зан чун гуласт , дахлу харҷро нишоед .

برده، اگر نیکبختی نیز بر او روی کند، برده است. اقرار، ارتکاب گناه را زایل سازد. پاره ای سخنان از شمشیر بران تر است. غضب مانع زیرکی شود. زن چون گل است، دخل و خرج را نشاید.

Искандар ки бамурд , дар тобутӣ аз тиллояш ниҳоданд ва ба Искандарияаш бурданд . Ва гуруҳе аз ҳакямон бар вай зорӣ карданд .

اسکندر که بمرد، در تابوتی از طلایش نهادند و به اسکندریه اش بردند. و گروهی از حکیمان بر وی زاری کردند.

- Батламиюс гуфт : имрӯзро ибратӣ бузургаст , шарӣ ки давр буд , пеш омаду хайрӣ ки буд , рўбргрдонд .

- بطلمیوس گفت: امروز را عبرتی بزرگ است، شری که دور بود، پیش آمد و خیری که بود، روبرگرداند.

- милотўс гуфт : ҷоҳили бадунёи омадем , ғофил дар он монадему нохушнӯд таркиш кунем .

- میلاتوس گفت: جاهل بدنیا آمدیم، غافل در آن ماندیم و ناخشنود ترکش کنیم.

- афлотӯн дувум гуфт : эй подшоҳ сахт кӯш , ончӣ гирд кардӣ хорат кард . Ва ончӣ дӯст доштӣ аз ту рӯй гирданд . Гуноҳонишон бо ту бимонаду самара ӣ он дайгариро расед .

- افلاطون دوم گفت: ای پادشاه سخت کوش، آنچه گرد کردی خوارت کرد. و آنچه دوست داشتی از تو روی گرداند. گناهانشان با تو بماند و ثمره ی آن دیگری را رسید.

- насутур гуфт : дируз метавонистем шунид ва наметавонистем гуфт . Имрӯз аммо тавонем гуфт бингар оё тавонем низ шунид ?

- نسطور گفت: دیروز می توانستیم شنید و نمی توانستیم گفت. امروز اما توانیم گفت بنگر آیا توانیم نیز شنید؟

- соўн гуфт : бингаред ки руъёии хуфта чисон бигузашту соя ӣ абр чигуна шуд ?

- ثاون گفت: بنگرید که رویای خفته چسان بگذشت و سایه ی ابر چگونه شد؟

- дайгарӣ гуфт : Искандари ҳеҷ сафариро ҷузи ин , беёрону рҳтўшаҳ бароа науфтод .

- دیگری گفت: اسکندر هیچ سفری را جز این، بی یاران و رهتوشه براه نیفتاد.

- дайгарӣ гуфт : ончунон ки бо сукуташ тодибмон кард . Бо суханаш тодибмон нанамуд .

- دیگری گفت: آنچنان که با سکوتش تادیبمان کرد. با سخنش تادیبمان ننمود.

- дайгарӣ гуфт : дирузи симои вай назд мо чун зиндагонӣ буду имрӯзи дидораш дардӣаст .

- دیگری گفت: دیروز سیمای وی نزد ما چون زندگانی بود و امروز دیدارش دردی است.

Ҳакимӣ гуфт : шарафи фақру туҳидастии ҳамин бас ки касе барои он ки туҳидаст шавад , ба нофармонии худованди напардозад . Баракси бештарини нофармонии бандагони худо дар роҳи тавонгар шуданаст . Муҳамади вроқи ҳамин маъниро нек сурӯдааст .

حکیمی گفت: شرف فقر و تهیدستی همین بس که کسی برای آن که تهیدست شود، به نافرمانی خداوند نپردازد. برعکس بیشترین نافرمانی بندگان خدا در راه توانگر شدن است. محمد وراق همین معنی را نیک سروده است.

эй маломати гӯии туҳидастӣ , дигарати маломат кофӣ нест , магар набинӣ ки тавонгариро айб бешаст ? чаро ки ту дар роҳи тавонгарӣ нофармонӣ худованд кунӣ аммо дар роҳи туҳидастии вайро нофармонӣ накунӣ .

ای ملامت گوی تهیدستی، دیگرت ملامت کافی نیست، مگر نبینی که توانگری را عیب بیش است؟ چرا که تو در راه توانگری نافرمانی خداوند کنی اما در راه تهیدستی وی را نافرمانی نکنی.

Ҳакимӣ гуфт : касеро ки дил танг шавад , забон кушода гардад .

حکیمی گفت: کسی را که دل تنگ شود، زبان گشاده گردد.

Аз суханон бузургонаст : оқилро шоистааст ки хиради хирадмандон ба хирад хеш афзоеду рои ҳакямон ба рои худ . Чаҳ рои одамӣ ба тнҳоӣӣ шавад ки ба хато буду хирад танҳо низ шавад ки гумроҳ гардад .

از سخنان بزرگان است: عاقل را شایسته است که خرد خردمندان به خرد خویش افزاید و رای حکیمان به رای خود. چه رای آدمی به تنهائی شود که به خطا بود و خرد تنها نیز شود که گمراه گردد.

Ҳасан басарӣ гуфт : эй касе ки дар дунё ба ҷустуҷӯии онӣ ки наёбӣ , хоҳӣ ки ба уқбои он ёбӣ ки наҷустае ?

حسن بصری گفت: ای کسی که در دنیا به جستجوی آنی که نیابی، خواهی که به عقبی آن یابی که نجسته ای؟

Аз гуфтори тамкини аъроб : аъробӣии ҳамроҳи паёмбар ( с ) ба ғазва рафт . Вайро пурседанд аз ин ғазва чаҳ судии барадӣ ? гуфт : нима ӣ намоз аз мо барграфтанд . Умедворам ки агар бори дигар ба ҷанг рӯем нима ӣ дигар низ баргиранд .

از گفتار تمکین اعراب: اعرابئی همراه پیامبر (ص) به غزوه رفت. وی را پرسیدند از این غزوه چه سودی بردی؟ گفت: نیمه ی نماز از ما برگرفتند. امیدوارم که اگر بار دیگر به جنگ رویم نیمه ی دیگر نیز برگیرند.

Аз гуфтори абўолФтҳи бастӣ : касе ки халқ нораст хеш рост кунад , ҳасудони хешро саркӯб созад . Хуии бузургон , бузургтар хуйҳост .

از گفتار ابوالفتح بستی: کسی که خلق نار است خویش راست کند، حسودان خویش را سرکوب سازد. خوی بزرگان، بزرگتر خوی هاست.

Аз ҷумла ӣ саодати ту онаст ки ҳади хештани нигаҳдорӣ , ришваи ресмон ҳоҷатаст . Аз лазоизи худ ба сохтани хеши пардоз .

از جمله ی سعادت تو آن است که حد خویشتن نگهداری، رشوه ریسمان حاجت است. از لذایذ خود به ساختن خویش پرداز.

Аз таврот , касе ки ба қазои ман хушнӯд ва бар балоем бурдбор ва бар бахшишҳоем шокир нест , бигзор хдоӣии ҷуз ман ҷӯяд . Он кас ки бар дунё маҳзун шавад , гўӣӣ бар ман хашм гирифтааст . Касе ки барои тавонгарӣ , ба ҷиҳати тўоноӣиш тавозуъ кунад , ду сулси дайни хешро аз даст додааст .

از تورات، کسی که به قضای من خشنود و بر بلایم بردبار و بر بخششهایم شاکر نیست، بگذار خدائی جز من جوید. آن کس که بر دنیا محزون شود، گوئی بر من خشم گرفته است. کسی که برای توانگری، به جهت توانائیش تواضع کند، دو ثلث دین خویش را از دست داده است.

эй фарзанди одам , ҳеҷ рӯзӣ нав нашавад магари он ки ман рӯзӣ ту бифиристам ва ҳеҷ шабӣ нав нагардад магари он ки ту кори зиштӣ бар Фариштагон арза кунӣ . Некии ман доим бар ту фурӯд майеду бадии ту доим ба пешгоҳи ман бар шавад .

ای فرزند آدم، هیچ روزی نو نشود مگر آن که من روزی تو بفرستم و هیچ شبی نو نگردد مگر آن که تو کار زشتی بر فرشتگان عرضه کنی. نیکی من دائم بر تو فرود می اید و بدی تو دائم به پیشگاه من بر شود.

эй фарзанди одам , бидон андоза ки ниёзманд ман ҳастед , фармонам бурид ва бидон андоза ки тўоноӣӣ оташ доред , нофармонем кунед . Барои дунё , бондозаҳ эй ки дар он хоҳед монад , бакӯшед ва барои охират низ бидон андоза ки дар он хоҳед монад тӯша баргиред .

ای فرزند آدم، بدان اندازه که نیازمند من هستید، فرمانم برید و بدان اندازه که توانائی آتش دارید، نافرمانیم کنید. برای دنیا، باندازه ای که در آن خواهید ماند، بکوشید و برای آخرت نیز بدان اندازه که در آن خواهید ماند توشه برگیرید.

Ба киштгоҳи дунёи тухм некӣ афшонед , баҳр ман кушеду ҳосили коратони пешопеш бмн фурушед , чунон судатони даҳум ки ҳеҷ чашмии чунон надидааст ва ҳеҷ гӯшӣ чунон нашунида ва ҳеҷ дилии чунон дрнёФтаҳ .

به کشتگاه دنیا تخم نیکی افشانید، بهر من کوشید و حاصل کارتان پیشاپیش بمن فروشید، چنان سودتان دهم که هیچ چشمی چنان ندیده است و هیچ گوشی چنان نشنیده و هیچ دلی چنان درنیافته.

эй фарзандони одам , ишқи дунё аз дил берун кунед ки ишқи ману ишқи дунё дар ҳеҷ дилии як ҷои нгҷд . эй писари одам , ба он чаҳ туро фармон додаам , бакӯш ва аз ончӣ бар ҳазарат доштаам , даврӣ кун , бад-ӣни гӯнаи зинда ӣ ҷовидатхоҳам сохт .

ای فرزندان آدم، عشق دنیا از دل بیرون کنید که عشق من و عشق دنیا در هیچ دلی یک جا نگجد. ای پسر آدم، به آن چه ترا فرمان داده ام، بکوش و از آنچه بر حذرت داشته ام، دوری کن، بدین گونه زنده ی جاویدت خواهم ساخت.

эй писари одам , агар қасоватӣ дар дил хеш дидӣ ,у дардӣ бар ҷисмату нақсоне дар Малтау ҳарамоне дар рӯзят , огоҳ бош ки бидонча туро судӣ надошта сухан гуфтае .

ای پسر آدم، اگر قساوتی در دل خویش دیدی، و دردی بر جسمت و نقصانی در مالت و حرمانی در روزیت، آگاه باش که بدانچه ترا سودی نداشته سخن گفته ای.

эй писари одам , тӯша фаровон баргир ки роҳ даврасту бор сабк кун ки сирот борӣкаст . Амали хеш бо хулӯсомез ки нақди гӯят басираст .

ای پسر آدم، توشه فراوان برگیر که راه دور است و بار سبک کن که صراط باریک است. عمل خویش با خلوص آمیز که نقد گویت بصیر است.

Хоби хеши баҳр гӯр бигзору фахри хеши баҳри ҳангоми арзёбии карту лиззатҳоят . Ро баҳри биҳишт на . Баҳр ман бош , баҳрат хоҳам буд , бо кучак шумурдани дунёи бмн наздик шавад , аз оташи даврии шӯй .

خواب خویش بهر گور بگذار و فخر خویش بهر هنگام ارزیابی کارت و لذتهایت. را بهر بهشت نه. بهر من باش، بهرت خواهم بود، با کوچک شمردن دنیا بمن نزدیک شود، از آتش دوری شوی.

Он касро ки дар васати дарёи киштӣ шикастааст . Ва ба таҳтае овехта , хатар беш аз ту нест . Чаҳ ту бар гуноҳони хеши яқини дорӣ ва дар маърази хатари аъмоли хешӣ .

آن کس را که در وسط دریا کشتی شکسته است. و به تخته ای آویخته، خطر بیش از تو نیست. چه تو بر گناهان خویش یقین داری و در معرض خطر اعمال خویشی.

АҳнФи бен Қайс гуфт : шаб то ба субҳи нхФтми бали калима Эй ёбам ки бидон подшоҳ аз худ хушнӯд кунам бе он ки худованд аз худ нохушнӯд кунам , аммо нёФтмш .

احنف بن قیس گفت: شب تا به صبح نخفتم بل کلمه ای یابم که بدان پادشاه از خود خشنود کنم بی آن که خداوند از خود ناخشنود کنم، اما نیافتمش.

Ҳакимӣ гуфт : худованд , манофеи дунёу уқбо дар як сарзамин ҷамъ нафармӯдааст . Бали онҳоро мутафарриқ сохтааст .

حکیمی گفت: خداوند، منافع دنیا و عقبی در یک سرزمین جمع نفرموده است. بل آن ها را متفرق ساخته است.

Батламиюс гуфт : бидон суханони хато ки нагуфтае масруртар аз он суханон савоб бош ки гуфтае . Афлотӯн гуфт : шодмонят чун урёнии тест . Онро аз ҷуз аминон бапуш . Низ аз суханон ӯст : номӯсро ҳифз кун то ҳифзат кунад .

بطلمیوس گفت: بدان سخنان خطا که نگفته ای مسرورتر از آن سخنان صواب باش که گفته ای. افلاطون گفت: شادمانیت چون عریانی تست. آن را از جز امینان بپوش. نیز از سخنان اوست: ناموس را حفظ کن تا حفظت کند.

Арастӯ гуфт : кӯтоҳии сухан , тай маънӣаст . Вайро гуфтанд : нектарин чизе ки одамӣ таҳаммул кунад , чист ? гуфт сукут . Низ сухан ҳам ӯст : бениёзят аз чизе ба аз бениёзят бо онаст . Лӣимонро ҷисм бурдборасту карямонро дил .

ارسطو گفت: کوتاهی سخن، طی معنی است. وی را گفتند: نیک ترین چیزی که آدمی تحمل کند، چیست؟ گفت سکوت. نیز سخن هم اوست: بی نیازیت از چیزی به از بی نیازیت با آن است. لئیمان را جسم بردبار است و کریمان را دل.

Суқрот гуфт : тамомии муҳаббати хешро ба дӯст манимоён . Зеро агар тағйирӣ дар он бинад , бо ту душман шавад .

سقراط گفت: تمامی محبت خویش را به دوست منمایان. زیرا اگر تغییری در آن بیند، با تو دشمن شود.

Дар мисли соир омадааст ки : ибни хишоб дар ғолиби улӯм , эмоми замона ӣ хеш буд . . . Ва дар ҳалқа ӣ достони гӯйону шӯъбадаи бозони бас май истод .

در مثل سائر آمده است که: ابن خشاب در غالب علوم، امام زمانه ی خویش بود . . . و در حلقه ی داستان گویان و شعبده بازان بس می ایستاد.

Ва гоҳ ки хосторони илм ба суроғаш меомаданд , вайро намеёфтанд . Бар ин авсофи вайро маломат гуфтанд ки : ту бо ҳамаи пишўоӣӣ дар улӯм , дар ин гӯнаи ҳалқаҳо зчаҳи рӯи ҳамеи истӣ ?

و گاه که خواستاران علم به سراغش می آمدند، وی را نمی یافتند. بر این اوصاف وی را ملامت گفتند که: تو با همه پیشوائی در علوم، در این گونه حلقه ها زچه رو همی ایستی؟

Гуфт : агар ончӣ медонам , донед , маломатам накунед . Чаҳ ман аз суханони ин ҷоҳилони нуктаи ҳоӣӣ дар хитоба ёфтаам ки агар ҳамеи хостам , монандашониро намеорстм оварад . Ман аз ин рӯ дар ҳалқа ӣ эшон ҳамеи истам ки суханонишон бишинавам .

گفت: اگر آنچه می دانم، دانید، ملامتم نکنید. چه من از سخنان این جاهلان نکته هائی در خطابه یافته ام که اگر همی خواستم، مانندشان را نمی آرستم آورد. من از این رو در حلقه ی ایشان همی ایستم که سخنانشان بشنوم.

Ҳакимиро пурседанд : бародари дӯсти доштанӣ тараст ё дӯст ? гуфт : ман бародариро дӯст ҳаме дорам ки дӯст буд .

حکیمی را پرسیدند: برادر دوست داشتنی تر است یا دوست؟ گفت: من برادری را دوست همی دارم که دوست بود.

Орифӣ гуфт : шайтон ба падару модари ту савганд хӯрд ки носеҳ эшонаст ва дидӣ ки бо он ду чаҳ кард ? ту аммо , шайтон ки ба гумроҳии ту савганд хӯрдааст чунон ки худованд ба ҳикоят аз сухан ӯ фармуд : « Фбъзтки лоғўинҳми аҷмъин » пиндорӣ бо ту чаҳ кунад ? пас домани парҳез аз макр ва кеду худъа ӣ вай бар камар устувор кун .

عارفی گفت: شیطان به پدر و مادر تو سوگند خورد که ناصح ایشان است و دیدی که با آن دو چه کرد؟ تو اما، شیطان که به گمراهی تو سوگند خورده است چنان که خداوند به حکایت از سخن او فرمود: «فبعزتک لاغوینهم اجمعین » پنداری با تو چه کند؟ پس دامن پرهیز از مکر و کید و خدعه ی وی بر کمر استوار کن.

Бузургӣ гуфт : падар арбобасту бародари дом , амӯ чун ғамасту доӣии вабол , фарзанд андӯҳасту хешовандон чун ақраб ва аз ин рӯи мард ба дӯсташ монад .

بزرگی گفت: پدر ارباب است و برادر دام، عمو چون غم است و دائی وبال، فرزند اندوه است و خویشاوندان چون عقرب و از این رو مرد به دوستش ماند.

Дар яке аз таърихҳои мавриди эътимод дидаам ки : Абдуллоҳи бен тоҳир , барои восиқи Халифа , миқдории харбуза аз Марв ба Бағдод фиристод . Ба рай аммо , онҳоро покиза сохтанду табоҳ шудаҳояшонро ба давр андохтанд .

در یکی از تاریخ های مورد اعتماد دیده ام که: عبدالله بن طاهر، برای واثق خلیفه، مقداری خربزه از مرو به بغداد فرستاد. به ری اما، آن ها را پاکیزه ساختند و تباه شده هایشان را به دور انداختند.

Мардуми раии донаҳои он табоҳ шуда ҳо бигирифтанд ва кишт карданд . Асли харбуза ӣ лазизи эшон аз он ҷост . Ва ҳар соли панҷсад ҳазор дарҳами харҷи кишт он кунанд .

مردم ری دانه های آن تباه شده ها بگرفتند و کشت کردند. اصل خربزه ی لذیذ ایشان از آن جاست. و هر سال پانصد هزار درهم خرج کشت آن کنند.

Мнтср гуфт : лиззати афв беш аз лиззат интиқомаст . Чаҳ афвро сипос дар пайасту лиззати интиқомро пушаймонӣ .

منتصر گفت: لذت عفو بیش از لذت انتقام است. چه عفو را سپاس در پی است و لذت انتقام را پشیمانی.

Аъробӣии ҳаҷи бигузорад ва чунон ки мардуми истиғфор ҳаме карданд , истиғфор намекард . Аз ӯ сабаб пурседанд : гуфт : ҳамчунон ки бо ончӣ аз афву раҳмат худованд донам . Истиғфор накарданам сустӣаст , истиғфорам бо исрорӣ ки бгноаҳ дорам , пастӣ ба шумор ояд .

اعرابئی حج بگذارد و چنان که مردم استغفار همی کردند، استغفار نمی کرد. از او سبب پرسیدند: گفت: همچنان که با آنچه از عفو و رحمت خداوند دانم. استغفار نکردنم سستی است، استغفارم با اصراری که بگناه دارم، پستی به شمار آید.