Абўолъино гуфт : писари кучаки абдурраҳмони бен хоқони марои сахт шармсор кард . Чаҳ ба вай гуфтам : дӯст май доштам ки фарзандӣ чун ту дошта бошам .

ابوالعینا گفت: پسر کوچک عبدالرحمن بن خاقان مرا سخت شرمسار کرد. چه به وی گفتم: دوست می داشتم که فرزندی چون تو داشته باشم.

Гуфт : ин амр ба дасти худ туаст . Гуфтам : чигуна ? гуфт : падари ман назд зани хеш бар , то писарӣ чун ман баҳрати бзоид .

گفت: این امر به دست خود تو است. گفتم: چگونه؟ گفت: پدر من نزد زن خویش بر، تا پسری چون من بهرت بزاید.

Дар яке аз таърихҳои маврид эътимод дидам ки мъни бен зоида ба шикор буд ва ташна шуд . Ғуломонашро об ҳамроҳ набӯд . Дар он аснои ду дӯшиза ки ҳар як мишкии об ба гардани овехта буд , бар ӯ гузаштанд .

در یکی از تاریخ های مورد اعتماد دیدم که معن بن زائده به شکار بود و تشنه شد. غلامانش را آب همراه نبود. در آن اثنا دو دوشیزه که هر یک مشکی آب به گردن آویخته بود، بر او گذشتند.

Вай аз он ду оби бастад ва банушед . Сипас ғуломонро гуфт : оё ваҷҳе бо шумо ҳаст ? гуфтанд : на , чизе ҳамроҳ надорем . Мън , ба ҳар як аз он ду даҳ тир бидод ки пайконишон аз зар буд .

وی از آن دو آب بستد و بنوشید. سپس غلامان را گفت: آیا وجهی با شما هست؟ گفتند: نه، چیزی همراه نداریم. معن، به هر یک از آن دو ده تیر بداد که پیکانشان از زر بود.

Яке аз он ду ба дайгарӣ гуфт : вой бар ту , ин рафтори ҷуз аз мъни бен зоида набӯд . Бигзор ҳар як аз мо дар васф ӯ шеърии гўӣим . Яке чунин сурӯд :

یکی از آن دو به دیگری گفت: وای بر تو، این رفتار جز از معن بن زائده نبود. بگذار هر یک از ما در وصف او شعری گوئیم. یکی چنین سرود:

Бар тири хеши пайкони тилло брншондаҳаст ва аз фарти карами онро ба душман ҳаме андозад .

بر تیر خویش پیکان طلا برنشانده است و از فرط کرم آن را به دشمن همی اندازد.

Тирӣ ки беморонро дармон баҳосту мурдагонро баҳоии кафан .

تیری که بیماران را درمان بهاست و مردگان را بهای کفن.

Размандае ки дасту дили бозяш аз хуишону душманони бешӣ гирифтааст .

رزمنده ای که دست و دل بازیش از خویشان و دشمنان بیشی گرفته است.

Пайкони тираш аз он рӯ аз тиллои сохта шудааст ки разми вайро аз бахшиш боз надорад .

پیکان تیرش از آن رو از طلا ساخته شده است که رزم وی را از بخشش باز ندارد.

Ҳакимиро пурседанд : оё шавад ки мардии навад ва панҷ солаи соҳиб фарзандӣ шавад ?

حکیمی را پرسیدند: آیا شود که مردی نود و پنج ساله صاحب فرزندی شود؟

Гуфт : балӣ бидон шарт ки байни ҳамсоягонаши марди бист ва панҷ солае буд .

گفت: بلی بدان شرط که بین همسایگانش مرد بیست و پنج ساله ای بود.

Сабаби ин ки охирин рӯзҳои сардии ҳаворо айёми ъҷўзи ном ниҳодаанд ин ки гӯйанд : перзании араби коҳин буду баҳри қавми хеши пеш бинӣ кард ки срмоӣӣ сахт хоҳад омад .

سبب این که آخرین روزهای سردی هوا را ایام عجوز نام نهاده اند این که گویند: پیرزنی عرب کاهن بود و بهر قوم خویش پیش بینی کرد که سرمائی سخت خواهد آمد.

Эшон аммо аътноӣӣ накарданд то ин ки сармо раседу зироати эшон табоҳ кард . Аз он рӯ , он рӯзҳоро айёми ъҷўз ё брдолъҷўз гӯйанд .

ایشان اما اعتنائی نکردند تا این که سرما رسید و زراعت ایشان تباه کرد. از آن رو، آن روزها را ایام عجوز یا بردالعجوز گویند.

Ҷороллаҳ дар китоби рабиъ алоброр гуяд : ин ваҷҳи тасмия шояд аз он рӯ буд ки сармои он рӯзҳо охирин сармост . Низ гуфтаанд : пери золӣ аз фарзандони хост ки шавҳараш диҳанд .

جارالله در کتاب ربیع الابرار گوید: این وجه تسمیه شاید از آن رو بود که سرمای آن روزها آخرین سرماست. نیز گفته اند: پیر زالی از فرزندان خواست که شوهرش دهند.

Эшон бо ӯ шарт карданд ки то ҳафт шаб дар ҳавои сарди хориҷ сар кунад то шӯяш диҳанд . Перзан чунон кард ва бамурд . ( ва аз он рӯзи он сарморо брдолҷўз гуфтаанд ) .

ایشان با او شرط کردند که تا هفت شب در هوای سرد خارج سر کند تا شویش دهند. پیرزن چنان کرد و بمرد. (و از آن روز آن سرما را بردالجوز گفته اند).

Дар китоби рабиъи алоброри пиромни шигифтиҳои Бағдод омадааст ки ин шаҳри сарзамин Халифагонаст . Аммо ҳеҷ Халифае дар он ҷои зиндагиро бадрӯд нагуфта .

در کتاب ربیع الابرار پیرامن شگفتی های بغداد آمده است که این شهر سرزمین خلیفگان است. اما هیچ خلیفه ای در آن جا زندگی را بدرود نگفته.

Сангинии дилӣ назд касе нишаста буд ва бар намехост . Ҳангомӣ ки шаб фароз омаду ҳаво торик шуд , соҳиби хона чароғ наёвард . Мард пурсед : чароғ куҷост ? мард гуфт : худованди таъолӣ фармӯдааст : « ҳангомӣ ки торик шавад бархезанд . » . . . Мард бархест ва бирафт .

سنگینی دلی نزد کسی نشسته بود و بر نمی خاست. هنگامی که شب فراز آمد و هوا تاریک شد، صاحب خانه چراغ نیاورد. مرد پرسید: چراغ کجاست؟ مرد گفت: خداوند تعالی فرموده است: «هنگامی که تاریک شود برخیزند.» . . . مرد برخاست و برفت.

Яке аз занони паёмбар ( с ) гуфт : гӯсфандӣ киштему тамомии гӯшташро ҷузи китф садақа бидодем . Ман паёмбарро гуфтам : чизеи ҷуз китфаш намонад . Фармуд : ҳамааш ҷузи китф боқӣ бимонад .

یکی از زنان پیامبر(ص) گفت: گوسفندی کشتیم و تمامی گوشتش را جز کتف صدقه بدادیم. من پیامبر را گفتم: چیزی جز کتفش نماند. فرمود: همه اش جز کتف باقی بماند.

Мардии абўдрдоءро пурсед : чаро аз марг бимнокем ? гуфт : аз он рӯ ки охирати хеши вайрон сохтаеду дунёятонро ободон сохтаед . Аз ин рӯ хуш надоред ки аз ҷоӣии ободон ба ҷоӣӣ вайрон шавед .

مردی ابودرداء را پرسید: چرا از مرگ بیمناکیم؟ گفت: از آن رو که آخرت خویش ویران ساخته اید و دنیایتان را آبادان ساخته اید. از این رو خوش ندارید که از جائی آبادان به جائی ویران شوید.

Ҳасани басарӣ ба мардӣ ки дар ташйиъи ҷинозае буд , гуфт : чаҳ бинӣ оё ин бигузаштаро агар ба дунёи бозгашт будӣ , ба кори нек даст задӣ ? гуфт : балӣ , гуфт : ӯ агар чунон набошад , ту чунон бош .

حسن بصری به مردی که در تشییع جنازه ای بود، گفت: چه بینی آیا این بگذشته را اگر به دنیا بازگشت بودی، به کار نیک دست زدی؟ گفت: بلی، گفت: او اگر چنان نباشد، تو چنان باش.

Роғиб дар мҳозрот гуфт : эмоми алии бен Мӯсои алрзо ( ъ ) бо мأмўн буд . Ҳангомӣ ки вақт намоз шуд , ходимони обу лагани баҳр мأмўн овараданд .

راغب در محاضرات گفت: امام علی بن موسی الرضا(ع) با مأمون بود. هنگامی که وقت نماز شد، خادمان آب و لگن بهر مأمون آوردند.

Эмом ( ъ ) фармуд : коши ин корро худ анҷом ҳаме додӣ . Чаҳ худованди таъолӣ фармӯдааст « касе ки орзӯии лақоӣ худованд дорад , бояд кор нек кунад ва дар ибодати парвардгор , дайгариро шарик хеш нагирад .

امام(ع) فرمود: کاش این کار را خود انجام همی دادی. چه خداوند تعالی فرموده است «کسی که آرزوی لقای خداوند دارد، باید کار نیک کند و در عبادت پروردگار، دیگری را شریک خویش نگیرد.

Дар мҳозрот омадааст ки : зании зеборуӣ аз занони бодия ки шўӣии зишт рӯй дошт дар оина нагиристу шӯйро гуфт : ман умед дорам ки бо якдигар ба биҳишт хоҳем рафт .

در محاضرات آمده است که: زنی زیباروی از زنان بادیه که شوئی زشت روی داشت در آینه نگریست و شوی را گفت: من امید دارم که با یکدیگر به بهشت خواهیم رفت.

Мард гуфт : зчаҳ рӯй ? гуфт : аз он ҷиҳат ки ман ба ту мубталои гаштаму сабр пеша кардам . Худованди маро низ ба ту арзонӣ дошт ва ту бад-ӣни неъмати шукргузорӣ . Ва чунон ки донеи шкргзору собир ҳар ду ба фирдавси раванд .

مرد گفت: زچه روی؟ گفت: از آن جهت که من به تو مبتلا گشتم و صبر پیشه کردم. خداوند مرا نیز به تو ارزانی داشت و تو بدین نعمت شکرگزاری. و چنان که دانی شکرگزار و صابر هر دو به فردوس روند.

Шайхи мҳии аддӣни арабӣ дар боби ҳаштуми футуҳот ?маккейа гуяд : аз ҷумла ӣ ҷаҳонҳо олимӣаст ки агар ориф бингарад , онро чун сӯратҳои мо бинад ва худро дар он ёбад .

شیخ محی الدین عربی در باب هشتم فتوحات مکیه گوید: از جمله ی جهان ها عالمی است که اگر عارف بنگرد، آن را چون صورت های ما بیند و خود را در آن یابد.

Абдуллоҳи бен аббос низ дар ончӣ аз ӯ аз ҳадиси каъба нақл гаштааст , ба ҳамин маънӣ ишора кардааст , ки он хона , яке аз чаҳордаҳ гонааст вдр ҳар як аз заминҳои ҳафтгона , халқии ҳамонанди мо чунон бошанд ки байни эшон ибни аббосӣ чун ман низ буд .

عبدالله بن عباس نیز در آنچه از او از حدیث کعبه نقل گشته است، به همین معنی اشاره کرده است، که آن خانه، یکی از چهارده گانه است ودر هر یک از زمین های هفتگانه، خلقی همانند ما چنان باشند که بین ایشان ابن عباسی چون من نیز بود.

Ин ривоятро аҳли кашф рост шуморанд ва ҳар чаҳ дар он ҷои зинда ва гуё буд , боқӣ буд ва табдил напазирад . Ва он гоҳ ки орифон бидонҷо пой ниҳанд , бо ҷисмашон ворид нашаванд бал бо рӯҳи хеш онҷо шаванд .

این روایت را اهل کشف راست شمارند و هر چه در آن جا زنده و گویا بود، باقی بود و تبدیل نپذیرد. و آن گاه که عارفان بدانجا پای نهند، با جسمشان وارد نشوند بل با روح خویش آنجا شوند.

Эшон аҷсоми хеш дар ин замин бигузоранд ва аз он муҷаррад шаванд . Дар он шаҳрҳои бешумор буд ки порае аз онҳоро шаҳрҳои нур гӯйанд ки ҷузи гузидагон аз урафо касе бидонҳо ворид нашавад .

ایشان اجسام خویش در این زمین بگذارند و از آن مجرد شوند. در آن شهرهای بی شمار بود که پاره ای از آن ها را شهرهای نور گویند که جز گزیدگان از عرفا کسی بدان ها وارد نشود.

Ва ҳар як аз аҳодӣсу оётӣ ки назд мо , хирад аз зоҳирашони србрмии тобад , дар он ҷо бо ҳамон зоҳири дида ҳаме шавад . Сухани шайх дар ин ҷо поён мегирад . Ин олам ҳамонаст ки ҳакямони ишроқи онро иқлӣми ҳаштум аз олами мисол ва ашбоҳ гӯйанд .

و هر یک از احادیث و آیاتی که نزد ما، خرد از ظاهرشان سربرمی تابد، در آن جا با همان ظاهر دیده همی شود. سخن شیخ در این جا پایان می گیرد. این عالم همان است که حکیمان اشراق آن را اقلیم هشتم از عالم مثال و اشباح گویند.

Тафтозонӣ дар шарҳ мақосид гуяд : амри маъоди ҷисмонӣ бар ин гуфта устувораст . Чаҳ ҷисми мисолӣ ки нафас дар он мутасаррифаст , ҳукми бадани ҳиссиро дорад . Яъне тамоми ҳавоси зоҳиру ботинро дорост ва аз лазоизу оломи ҷисмонии лиззати ҳамеи бараду мтأлм ҳаме гардад .

تفتازانی در شرح مقاصد گوید: امر معاد جسمانی بر این گفته استوار است. چه جسم مثالی که نفس در آن متصرف است، حکم بدن حسی را دارد. یعنی تمام حواس ظاهر و باطن را داراست و از لذایذ و آلام جسمانی لذت همی برد و متألم همی گردد.

Мусанниф гуяд : ончӣ бо ҳамин масъала муносибаст , ривояти шайхи Абуҷаъфари тӯсӣ дар авохири ҷилди аввали таҳзиби алоҳком аз эмоми содиқи ҷаъфари бен Муҳамадаст ( с ) ки ба Юнуси бен збён фармуд : эй Юнус , мардуми пиромни арвоҳи муъминон чаҳ гӯйанд ?

مصنف گوید: آنچه با همین مساله مناسب است، روایت شیخ ابوجعفر طوسی در اواخر جلد اول تهذیب الاحکام از امام صادق جعفر بن محمد است(ص) که به یونس بن ظبیان فرمود: ای یونس، مردم پیرامن ارواح مؤمنان چه گویند؟

Посух дод : мардум мегӯйанд арвоҳи муъминон дар чинаи дони мурғии сабзи ранг дар қандилҳои зер аршаст . Абуабдулло фармуд : субҳони аллоҳ , худованди муъминонро гиромитар аз он дорад ки арвоҳашонро дар чинаи дони мурғии сабзи ранг наад .

پاسخ داد: مردم می گویند ارواح مؤمنان در چینه دان مرغی سبز رنگ در قندیل های زیر عرش است. ابوعبدالله فرمود: سبحان الله، خداوند مؤمنان را گرامی تر از آن دارد که ارواحشان را در چینه دان مرغی سبز رنگ نهد.

эй Юнус , замонӣ ки худованди арвоҳи муъминонро сетанд , онҳоро дар қолабӣ чун қолаби ин дунёишони чунон наад ки бихӯранд ва банушанд ва агар касе бнздшон ояд , эшонро бо ҳамон сӯратӣ ки ба дунё доштаанд бозшиносад .

ای یونس، زمانی که خداوند ارواح مؤمنان را ستاند، آن ها را در قالبی چون قالب این دنیایشان چنان نهد که بخورند و بنوشند و اگر کسی بنزدشان آید، ایشان را با همان صورتی که به دنیا داشته اند بازشناسد.

Пас аз ин ҳадис , аз Абубасири ривоят шудааст ки гуфт : аз Абуабдуллои пиромни арвоҳи муъминони пурсидам , фармуд : эшон дар фирдавси чунон ба сӯрати ҷисмонӣ хеш бошанд ки агарашон бинӣ , бишносӣ .

پس از این حدیث، از ابوبصیر روایت شده است که گفت: از ابوعبدالله پیرامن ارواح مؤمنان پرسیدم، فرمود: ایشان در فردوس چنان به صورت جسمانی خویش باشند که اگرشان بینی، بشناسی.

Дар яке аз таърихҳо дидаам замонӣ ки фазли бен саҳл - чунон ки дар китобҳо омадааст - дар ҳаммоми сарахс кушта шуд , мأмўни кас ба назд модараш фиристод то аз мотрки ваии ончии ҳамонанди ҷавоҳири гаронбаҳоу амволи нафис дар хур Халифааст , баҳр ӯ бифиристад .

در یکی از تاریخ ها دیده ام زمانی که فضل بن سهل - چنان که در کتابها آمده است - در حمام سرخس کشته شد، مأمون کس به نزد مادرش فرستاد تا از ماترک وی آنچه همانند جواهر گرانبها و اموال نفیس در خور خلیفه است، بهر او بفرستد.

Он зан , вирои сабадии дарбаста ва меҳр гашта ба меҳри фазли бФрстод . Мأмўни онро багушӯд ва дид дар он номае ба хат фазласт ки бар он бинвишта :

آن زن، ویرا سبدی دربسته و مهر گشته به مهر فضل بفرستاد. مأمون آن را بگشود و دید در آن نامه ای به خط فضل است که بر آن بنوشته:

Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . Ин ҳукмӣаст ки худованд бар фазли бен саҳл кардааст , ҳукми ин ки чиҳил ва ҳашт сол бузед ва сипас миёни обу оташӣ кушта ояд .

بسم الله الرحمن الرحیم. این حکمی است که خداوند بر فضل بن سهل کرده است، حکم این که چهل و هشت سال بزید و سپس میان آب و آتشی کشته آید.

Замонӣ ки аброҳибми бен Меҳдӣ хилофат ёфт , Мӯътасим , фарзанди хеши восиқро бнздш оварад ва гуфт : ин банда ӣ ту ҳорӯнаст .

زمانی که ابراهیبم بن مهدی خلافت یافت، معتصم، فرزند خویش واثق را بنزدش آورد و گفت: این بنده ی تو هارون است.

Замонӣ низ ки Мӯътасим ба хилофат расед , иброҳӣми дасти фарзанд хеш гирифту бензад вай рафт ва гуфт : ин банда ӣ ту ҳиба аллоҳаст . Таърих нависон гуфтаанд ки ин ҳар ду воқеа дар хона ӣ воҳидӣ иттифоқ афтод .

زمانی نیز که معتصم به خلافت رسید، ابراهیم دست فرزند خویش گرفت و بنزد وی رفت و گفت: این بنده ی تو هبه الله است. تاریخ نویسان گفته اند که این هر دو واقعه در خانه ی واحدی اتفاق افتاد.

Аз Муҳамади бен абдулазиз ривоятаст ки гуфт : абӯи Абдуллоҳи ҷаъфари бен Муҳамади содиқ ( ъ ) фармуд : эй абдулазиз , имонро чунон нардибомии даҳ пилааст ки яке яке аз он фароз шаванд .

از محمد بن عبدالعزیز روایت است که گفت: ابو عبدالله جعفر بن محمد صادق(ع) فرمود: ای عبدالعزیز، ایمان را چنان نردبامی ده پله است که یکی یکی از آن فراز شوند.

Аз ин рӯи он кас ки бар мартаба ӣ авваласт мабодо ки ба дувумӣ гуяд ки турои чизе ҳосил нест . Ва ҳамин гӯнаи томртбаҳ ӣ даҳум .

از این رو آن کس که بر مرتبه ی اول است مبادا که به دومی گوید که ترا چیزی حاصل نیست. و همین گونه تامرتبه ی دهم.

Он касро ки бар ин маротиби поинтар аз туаст Маяфкан чаҳ болотар аз туот бияфканад . Низ замонӣ ки касеро аз худ поини бинӣ , ба меҳрбонии болояшовар ва биравӣ беш аз ончӣ тавонад таҳаммул макун ки тоқат наёраду бишиканад .

آن کس را که بر این مراتب پائین تر از توست میفکن چه بالاتر از توات بیفکند. نیز زمانی که کسی را از خود پائین بینی، به مهربانی بالایش آور و بروی بیش از آنچه تواند تحمل مکن که طاقت نیارد و بشکند.

Чаҳ ҳар каси муъминиро бишиканад , бояд ки дирамонаш созад . Аз он нардибом , миқдод дар поя ӣ ҳаштуму Абӯзар дар поя ӣ нуҳуму салмон бар даҳумин пилааст .

چه هر کس مؤمنی را بشکند، باید که درمانش سازد. از آن نردبام، مقداد در پایه ی هشتم و ابوذر در پایه ی نهم و سلمان بر دهمین پله است.

Орифӣ гуфт : дӯсти дурусткор , бар ту аз нафаси ту нек тараст . Чаҳ нафаси ту , туро ба бадӣ хонду ёри дурусткори турои ҷуз ба некӣ нахонд .

عارفی گفت: دوست درستکار، بر تو از نفس تو نیک تر است. چه نفس تو، ترا به بدی خواند و یار درستکار ترا جز به نیکی نخواند.