Дар шаби душанбеи сездаҳуми рамазони соли ҳазор ҳиҷрӣ , қирон наҳусайн ( миррӣху муштарӣ ) дар бурҷи султон иттифоқ уфтад . Ва он дол бар вуқуъи фитнае бузургу ҳарҷу мараҷу харобии сохтимонҳои бузургу ҳаракат лашкарёнаст .

در شب دوشنبه سیزدهم رمضان سال هزار هجری، قران نحسین (مریخ و مشتری) در برج سلطان اتفاق افتد. و آن دال بر وقوع فتنه ای بزرگ و هرج و مرج و خرابی ساختمان های بزرگ و حرکت لشکریان است.

Аммо ин умӯри тӯлии наёбади бали кор ба суръат ба интизому салоҳ боз гардад . Ва овомир ва навоҳӣ шаръ бавижа ба соли чаҳоруми пас аз он қуръон назм ёбад , ва худованд доност .

اما این امور طولی نیابد بل کار به سرعت به انتظام و صلاح باز گردد. و اوامر و نواهی شرع بویژه به سال چهارم پس از آن قرآن نظم یابد، و خداوند داناست.

Ба шаби панҷ шанбе ӣ бисту дувуми раҷаби соли ҳазор ва дувоздаҳ ҳиҷрии қирони алавӣин ( муштарӣу Зуҳал ) дар бурҷи қавс иттифоқ уфтад .

به شب پنج شنبه ی بیست و دوم رجب سال هزار و دوازده هجری قران علویین (مشتری و زحل) در برج قوس اتفاق افتد.

Ва он дол бар тағйири авзоъи мардумон ҳатто дар адёну милал буд ва бисёре аз шаҳрҳои номии дастхуш харобӣ гардаду бахше аз хушкиҳо ба зер об равад ва бисёре аз машоҳӣру маориф ақвом бимиранд . Ва дигароне зоҳир оянд .

و آن دال بر تغییر اوضاع مردمان حتی در ادیان و ملل بود و بسیاری از شهرهای نامی دستخوش خرابی گردد و بخشی از خشکی ها به زیر آب رود و بسیاری از مشاهیر و معارف اقوام بمیرند. و دیگرانی ظاهر آیند.

Давлат ба соҳиб шавкатӣ расад ки аз ваии шигифтӣҳо дида шавад . Вай бисёр бар шутури брншинду малики хеш тамҳид кунаду олимону солеҳону ашроф аз ӯ баҳра баранд .

دولت به صاحب شوکتی رسد که از وی شگفتیها دیده شود. وی بسیار بر شتر برنشیند و ملک خویش تمهید کند و عالمان و صالحان و اشراف از او بهره برند.

Ба замони ваии вақойиъ шигарф уфтад ва муҳтамиласт ки ваии Меҳдии мавъӯд буд ки ба охири замон хурӯҷ кунад . Мардумон дар он рӯзгор ба пӯшидани ҷомаи ҳоӣӣ аз пунбау пашм , дар рнгҳоӣии тира иштиёқ кунанд . Ба дунёи ҳаводисии аҷиб падед ояд .

به زمان وی وقایع شگرف افتد و محتمل است که وی مهدی موعود بود که به آخر زمان خروج کند. مردمان در آن روزگار به پوشیدن جامه هائی از پنبه و پشم، در رنگهائی تیره اشتیاق کنند. به دنیا حوادثی عجیب پدید آید.

Мардумони қаҳистон , гиреҳгон , дамованду Бағдоду Исфаҳонро қадар боло гирад . Ва дар кори малик мадхалӣ ёбанд ва дар салтанати подшоҳӣ ки гуфтем , эшонро хаттӣасту ёрони вайро дар ёрӣ ӯ сабот қадамӣаст ва ӯро дар таъбири хоби ядӣ тўлоаст . Ва худованд ба ҳақоиқи умӯр донотараст .

مردمان قهستان، گرگان، دماوند و بغداد و اصفهان را قدر بالا گیرد. و در کار ملک مدخلی یابند و در سلطنت پادشاهی که گفتیم، ایشان را خطی است و یاران وی را در یاری او ثبات قدمی است و او را در تعبیر خواب یدی طولا است. و خداوند به حقایق امور داناتر است.

Волиси ҳаким аз хешовандони маҷнӯн буд . Аз суханон ӯст ки : муҳаббати моли поя ӣ шарасту муҳаббати шар , поя ӣ ҳамаи уюб .

والیس حکیم از خویشاوندان مجنون بود. از سخنان اوست که: محبت مال پایه ی شر است و محبت شر، پایه ی همه عیوب.

Вайро пурседанд кадомяк аз подшоҳони Юнону Эрони нек тараст ? гуфт : он кас ки бар ғазабу шаҳвати худ ҳоким буд .

وی را پرسیدند کدامیک از پادشاهان یونان و ایران نیک تر است؟ گفت: آن کس که بر غضب و شهوت خود حاکم بود.

Аз суханон ӯст : дунёро агар бар гурезон аз хеш даст расад , маҷрӯҳаш созад . Вале агар ба хостораш даст расад , вайро бикашад .

از سخنان اوست: دنیا را اگر بر گریزان از خویش دست رسد، مجروحش سازد. ولی اگر به خواستارش دست رسد، وی را بکشد.

Вайро гуфтанд : султон дӯстат медорад . Гуфт : шавад ки султон касеро ки аз ӯ бениёзаст , дӯст бидорад ?

وی را گفتند: سلطان دوستت می دارد. گفت: شود که سلطان کسی را که از او بی نیاز است، دوست بدارد؟

Ҳакимӣ гуфт : ҳикояти салтанат ба кӯҳӣ саъб мемонад ки дар он ҳама ӣ миваҳои некӯи гирд буду ҳама ӣ дарандагон . Боло рафтан аз он кӯҳ сахтасту мақоми карданаши сахттар .

حکیمی گفت: حکایت سلطنت به کوهی صعب می ماند که در آن همه ی میوه های نیکو گرد بود و همه ی درندگان. بالا رفتن از آن کوه سخت است و مقام کردنش سخت تر.

Сулаймони бен Довӯд ( ъ ) бар дарахтӣ бигузашт ки парандае бар он бонг ҳаме кард . Вай аз ҳмрҳонш пурсед : оё донед чаҳ мегуяд ? гуфтанд : худованду расӯли вай донотараст . Гуфт : мегуяд ҳам акнӯн ним хрмоӣӣ хӯрдаам ,ов ба дунёи бод .

سلیمان بن داود(ع) بر درختی بگذشت که پرنده ای بر آن بانگ همی کرد. وی از همرهانش پرسید: آیا دانید چه می گوید؟ گفتند: خداوند و رسول وی داناتر است. گفت: می گوید هم اکنون نیم خرمائی خورده ام، اف به دنیا باد.

Орифӣ гуфт : замонӣ ки даруну буруни одамии яксон буд , инсофаст . Ва замонӣ ки даруни нектар аз бурун буд , фазл ӯст . Замонӣ ӯ ки бурунаши нектар аз дарун буд , ҳалокат ӯст .

عارفی گفت: زمانی که درون و برون آدمی یکسان بود، انصاف است. و زمانی که درون نیک تر از برون بود، فضل اوست. زمانی او که برونش نیک تر از درون بود، هلاکت اوست.

Ба китобӣ дар дидам , ки Абдуллоҳи бен муборак , бо ҷамъӣ аз суфиён дар алафзорӣ гирд буданд . СўФӣӣ гиёҳӣ барканд . Абдуллоҳи вайро гуфт : турои пнчи чиз ҳодис шуд , ин ки аз тасбеҳи сарварати боздоштӣ , ва ин ки дил ба иштиғол бидонча судати надиҳад , одат додӣ .

به کتابی در دیدم، که عبدالله بن مبارک، با جمعی از صوفیان در علفزاری گرد بودند. صوفئی گیاهی برکند. عبدالله وی را گفت: ترا پنچ چیز حادث شد، این که از تسبیح سرورت بازداشتی، و این که دل به اشتغال بدانچه سودت ندهد، عادت دادی.

Низ роҳи хеш ба касон намӯдӣ ки чун ту кунанд . Низ тасбеҳи гўӣиро аз тасбеҳи худованди боздоштӣу хештанро низ ба ҷиҳати бурдани бурузи қиёмати мулзами бкрдӣ .

نیز راه خویش به کسان نمودی که چون تو کنند. نیز تسبیح گوئی را از تسبیح خداوند بازداشتی و خویشتن را نیز به جهت بردن بروز قیامت ملزم بکردی.

Абӯмуслим ки ба Марв расед , мардумонашро гуфт , оё дар ин шаҳр ҳакимӣ доред ? гуфтанд : балии фалони зардуштӣ . Гуфт : биоваредаш .

ابومسلم که به مرو رسید، مردمانش را گفت، آیا در این شهر حکیمی دارید؟ گفتند: بلی فلان زردشتی. گفت: بیاوریدش.

Ҳозир ки шуд , вайро гуфт : хештанро зчаҳи рӯи ҳакими хуоне ? гуфт : аз он рӯ ки марои илоҳӣ буд ки ҳар рӯзаши зери пои нуҳум . Абӯмуслим гуфт : шамшер оваред .

حاضر که شد، وی را گفت: خویشتن را زچه رو حکیم خوانی؟ گفت: از آن رو که مرا الهی بود که هر روزش زیر پای نهم. ابومسلم گفت: شمشیر آورید.

Зардуштӣ гуфт : амир , лаҳза ӣ диранг кун . Магари шумо дар китобатон нахондаед : « Фрأити ман атхзолҳаҳи ҳўиаҳ » ? гуфт : балӣ . Гуфт : ман ҳавои нафаси зери пои гузорам то мабодо бар ман пирӯз гардад . Абӯмуслим гуфт : ончӣ гуфтӣ ҳақаст .

زردشتی گفت: امیر، لحظه ی درنگ کن. مگر شما در کتابتان نخوانده اید: «فرأیت من اتخذالهه هویه »؟ گفت: بلی. گفت: من هوای نفس زیر پا گذارم تا مبادا بر من پیروز گردد. ابومسلم گفت: آنچه گفتی حق است.

Ҳакямони сайри одамиро бо ақлу ҳавои нафасу ҳирси вай ба саворкорӣ ҳамонанд кардаанд ки сегӣ низ бо худ дорад . Ҳол агар сагро пеш андозад , пешрав , эшонро бар ҳар ҷиФаҳ эй барад , ва аз роҳ ба чапу рост мунҳариф шаваду савори кору асбро дар паии худ гумроҳӣу ҳалоки афканд .

حکیمان سیر آدمی را با عقل و هوای نفس و حرص وی به سوارکاری همانند کرده اند که سگی نیز با خود دارد. حال اگر سگ را پیش اندازد، پیشرو، ایشان را بر هر جیفه ای برد، و از راه به چپ و راست منحرف شود و سوار کار و اسب را در پی خود گمراهی و هلاک افکند.

Агар пешрави асб буд , ба кӯҳҳоу бешаҳо бршўд , роҳи бигузорад ва ба ҷоҳои хушку холӣу хорзор рӯ кунаду ҳамагиро ба ранҷи афканд .

اگر پیشرو اسب بود، به کوهها و بیشه ها برشود، راه بگذارد و به جاهای خشک و خالی و خارزار رو کند و همگی را به رنج افکند.

Ҳол агар пешрави савори кор буд , некӯтарин роҳро бгзинд ва эшонро ба гуворотарин сарчашмаҳоу беҳтарини ҳоҳои бараду ҳоли асбу сагу саворкор беҳбуд гардад .

حال اگر پیشرو سوار کار بود، نیکوترین راه را بگزیند و ایشان را به گواراترین سرچشمه ها و بهترین حاها برد و حال اسب و سگ و سوارکار بهبود گردد.

Адибӣ : дар маҷлиси яке аз амирон ба Бағдод будам . Амирро тибқии лўзинаҳи пеши рӯ буд . Дар ин ҳангоми маҷнӯни ҳлўолклом ворид шуд ва гуфт : амир ин чист ? амири як дона ба сӯяши афканд .

ادیبی: در مجلس یکی از امیران به بغداد بودم. امیر را طبقی لوزینه پیش رو بود. در این هنگام مجنون حلوالکلام وارد شد و گفت: امیر این چیست؟ امیر یک دانه به سویش افکند.

Маҷнӯн гуфт : « азои арслнои илайҳами аснин . Амири як дона ӣ дигар ӯро дод . Гуфт : « Фъззнои бсолс » . Сеюмиро низ бадв дод . Гуфт : « Фхзи арбаъаи ман алтир » амири чаҳорумиро бадв дод .

مجنون گفت: «اذا ارسلنا الیهم اثنین. امیر یک دانه ی دیگر او را داد. گفت: «فعززنا بثالث ». سومی را نیز بدو داد. گفت: «فخذ اربعه من الطیر» امیر چهارمی را بدو داد.

Гуфт : «у иқўлўни хумсау соади саҳми кулбаам » амири панҷумиро низ ба вай дод . Гуфт : « фии сетаи айём » амири шашумин лўзинаҳро низ ба вай дод . Гуфт : « сабъи смроти тбоқо » лўзинаҳҳо ба ҳафт расед . Гуфт : смониаҳи азўоҷ .

گفت: «و یقولون خمسه و ساد سهم کلبهم » امیر پنجمی را نیز به وی داد. گفت: «فی سته ایام » امیر ششمین لوزینه را نیز به وی داد. گفت: «سبع سمرات طباقا» لوزینه ها به هفت رسید. گفت: ثمانیه ازواج.

Амир гуфт ҳаштумиро бадв диҳанд . Гуфт « тсъаҳи рҳт » . Амир низ нуҳумиро дод . Гуфт : « тлки ъушраи комила » , амири даҳумиро низ бидод . Гуфт : аҳади ъушри кўкбо , амир ба даҳ тоӣ аввалӣ низ донае афзуд .

امیر گفت هشتمی را بدو دهند. گفت «تسعة رهط ». امیر نیز نهمی را داد. گفت: «تلک عشرة کاملة »، امیر دهمی را نیز بداد. گفت: احد عشر کوکبا، امیر به ده تای اولی نیز دانه ای افزود.

Гуфт : « ани идда алшҳўр ъанд аллоҳи асноъшри шҳро » амири давоздаҳуминро низ арзонӣ дошт . Маҷнӯн гуфт : « ани икни мнкми ъшрўн » , амири теъдодро ба бист расонид .

گفت: «ان عدة الشهور عند الله اثناعشر شهرا» امیر دوازدهمین را نیز ارزانی داشت. مجنون گفت: «ان یکن منکم عشرون »، امیر تعداد را به بیست رسانید.

Гуфт : « иғлбўои мأтин , амир фармон дод тибқро назд ӯ ниҳанд . Гуфт ба худои савганд агар чунин намекардӣ , баҳрат ҳаме хондам « Форслнои илои мأаҳи алифи аўизидўн » .

گفت: «یغلبوا مأتین، امیر فرمان داد طبق را نزد او نهند. گفت به خدا سوگند اگر چنین نمی کردی، بهرت همی خواندم «فارسلنا الی مأه الف اویزیدون ».

Њишоми бен Абдулмалик , муаллими фарзанди хешро гуфт : агар суханӣ бепарда аз вай шунидӣ назд дигарон сарзанишаш макун . Чаҳ басо ки худ ба ?хитои хеши паии бараду назараш аз оғози онро зишти шимурд . Худро нигоҳи дору замонӣ ки бо вай хилват доштӣ , вайро огоҳ кун .

هشام بن عبدالملک، معلم فرزند خویش را گفت: اگر سخنی بی پرده از وی شنیدی نزد دیگران سرزنشش مکن. چه بسا که خود به خطای خویش پی برد و نظرش از آغاز آن را زشت شمرد. خود را نگاه دار و زمانی که با وی خلوت داشتی، وی را آگاه کن.

Дар китоб торихӣ дидам ки ҳодии Халифа ӣ аббосӣ , шефта ӣ канизакии ғодри ном буд , ки ба симои зеботар занону латифи табътар эшон ва дар адаби фузунтар аз эшон буд . Ва некӯтар аз боқӣ ҳаме хонд .

در کتاب تاریخی دیدم که هادی خلیفه ی عباسی، شیفته ی کنیزکی غادر نام بود، که به سیما زیباتر زنان و لطیف طبع تر ایشان و در ادب فزون تر از ایشان بود. و نیکوتر از باقی همی خواند.

Шабӣ ки вай бо вай ба мнодмт бинишастау овози срдодаҳ буд , ногоҳ ранги ҳодӣ дигргўн шуду осори андӯҳ бар чеҳрааш намоён гардид .

شبی که وی با وی به منادمت بنشسته و آواز سرداده بود، ناگاه رنگ هادی دیگرگون شد و آثار اندوه بر چهره اش نمایان گردید.

Зан гуфт : амирро чаҳ мешавад , худованди макрӯҳии вайро нанамоёнд ? ҳодӣ гуфт : ҳам акнӯн аз хотирам бигузашт ки ман хоҳам марду ҳорӯни бародарами пас аз ман ба хилофат расад ва ту ҳамин гӯна ки бо ман бинишастае , бо вай биншинӣ .

زن گفت: امیر را چه می شود، خداوند مکروهی وی را ننمایاند؟ هادی گفت: هم اکنون از خاطرم بگذشت که من خواهم مرد و هارون برادرم پس از من به خلافت رسد و تو همین گونه که با من بنشسته ای، با وی بنشینی.

Зан гуфт : худованд , марои пас аз ту боқӣ магузорад . Вабаи мулотафати брхўости бали он хаёл аз хотир вай бизадойад . Ътоӣии вайро гуфт ногузир бояд савгандони сахти хурӣ ки пас аз ман бо вай ба хилвати мншинӣ .

زن گفت: خداوند، مرا پس از تو باقی مگذارد. وبه ملاطفت برخواست بل آن خیال از خاطر وی بزداید. عطائی وی را گفت ناگزیر باید سوگندان سخت خوری که پس از من با وی به خلوت منشینی.

Зан савганд бихӯраду ҳодӣ аз ӯ паймонии устувор низ бигирифт ва сипас берун шуду кас ба назд бародараш ҳорӯн фиристод ва савгандаш бидод ки пас аз ӯ бо « ғодр » ба хилват муншӣанд . Аз вай низ чунон паймонӣ бигирифт .

زن سوگند بخورد و هادی از او پیمانی استوار نیز بگرفت و سپس بیرون شد و کس به نزد برادرش هارون فرستاد و سوگندش بداد که پس از او با «غادر» به خلوت منشیند. از وی نیز چنان پیمانی بگرفت.

Моҳӣ беш нагузашт ки ҳодӣ бамурд . Хилофат ба ҳорӯн расед . Рӯзии канизакро хосту вайро таклиф мнодмт намӯд . Зан гуфт , амир бо он паймонҳо ва савгандҳо чаҳ мекунад ? гуфт : куффора ӣ ту ва худро пардохтаам .

ماهی بیش نگذشت که هادی بمرد. خلافت به هارون رسید. روزی کنیزک را خواست و وی را تکلیف منادمت نمود. زن گفت، امیر با آن پیمان ها و سوگندها چه می کند؟ گفت: کفاره ی تو و خود را پرداخته ام.

Сипас бо вай хилват карду зан назд вай мақомӣ ёфт ки соъатии дарвешро таҳаммул нмитўонст кард . То шабии зан бар домани ҳорӯни хуфта буд ки ногоҳ парешон бархест . Ҳорӯн гуфт : фидоят шавам туро чаҳ мешавад ? гуфт : бародаратро ба хоб дидам ки ин абёт ҳаме хонд :

سپس با وی خلوت کرد و زن نزد وی مقامی یافت که ساعتی درویش را تحمل نمیتوانست کرد. تا شبی زن بر دامن هارون خفته بود که ناگاه پریشان برخاست. هارون گفت: فدایت شوم ترا چه می شود؟ گفت: برادرت را به خواب دیدم که این ابیات همی خواند:

« пас аз он ки ман ҳамсоя ӣ сокинон гӯристон шудам , аҳдам бишикастӣ

«پس از آن که من همسایه ی ساکنان گورستان شدم، عهدم بشکستی

Маро фаромӯш кардӣ ва чунон дурӯёни савгандон хеш бишикастӣ

مرا فراموش کردی و چونان دورویان سوگندان خویش بشکستی

Ба паймони шиканӣ , бародарамро ҳамсар гузидӣ , касе ки туро ғодри номид , чаҳ неки номид

به پیمان شکنی، برادرم را همسر گزیدی، کسی که تو را غادر نامید، چه نیک نامید

Мӯниси тозаи муборакати бод ,у гардиши рӯзгор ба комат мабод

مونس تازه مبارکت باد، و گردش روزگار به کامت مباد

Умед ки то субҳ ба ман пайвандӣ ва чунон шӯй ки бомдодӣ ман шудам

امید که تا صبح به من پیوندی و چنان شوی که بامدادی من شدم

Гумон мекунам ҳам имшаб бадв хоҳам пайваст . Ҳорӯн гуфт : фидоят шавам ин хобии парешон беш нест . Гуфт : на сипас ба ларза афтоду музтариби гашт ва бамурд .

گمان می کنم هم امشب بدو خواهم پیوست. هارون گفت: فدایت شوم این خوابی پریشان بیش نیست. گفت: نه سپس به لرزه افتاد و مضطرب گشت و بمرد.

Ибни смоки воъизии хуши сухан буд вале дар дониш тавоно набӯд . Суханонаши боби табъи суфиён буд ва дар маҷлиси ваии ҷамъӣ бисёр гирд ҳаме шуданд .

ابن سماک واعظی خوش سخن بود ولی در دانش توانا نبود. سخنانش باب طبع صوفیان بود و در مجلس وی جمعی بسیار گرد همی شدند.

Қазоро рӯзии вай ба маҷлиси мавъиза ҳаме кард ки яке аз туллоби номае бадасташ дод . Ибни смоки номаи бргшўд ва дид дар он Фтўоӣӣ хостаанд пиромн касе ки бамурд ва чунин ва чунон варасае ба ҷои ниҳод ва ин ки тақсим чигуна шавад ?

قضا را روزی وی به مجلس موعظه همی کرد که یکی از طلاب نامه ای بدستش داد. ابن سماک نامه برگشود و دید در آن فتوائی خواسته اند پیرامن کسی که بمرد و چنین و چنان ورثه ای به جای نهاد و این که تقسیم چگونه شود؟

Ибни смок ки дид нома ба Фроӣзи ирс марбӯтаст , ба хашм аз дасташ бияфканад ва гуфт : мо сухан аз касонеи гўӣим ки замонӣ ки меринд , чизе барҷоӣ наниҳанд . . . Ҳозирон аз бдиҳаҳи гўӣии вай шигифт зада шуданд .

ابن سماک که دید نامه به فرائض ارث مربوط است، به خشم از دستش بیفکند و گفت: ما سخن از کسانی گوئیم که زمانی که میرند، چیزی برجای ننهند . . . حاضران از بدیهه گوئی وی شگفت زده شدند.

Касе зоҳидиро гуфт : марои пандии мӯҷази даҳ . Гуфт : бидонча дар муқобили худованди ӯҳдаи дори онӣ , пардоз яъне камоли тавба . Ва бидонча худованд дар муқобили тўъҳдаҳи дор онаст мпрдоз , яъне рӯзӣ .

کسی زاهدی را گفت: مرا پندی موجز ده. گفت: بدانچه در مقابل خداوند عهده دار آنی، پرداز یعنی کمال توبه. و بدانچه خداوند در مقابل توعهده دار آن است مپرداز، یعنی روزی.

Яке аз шоҳони шефтаи кабутарбозӣ буд , вақте бо яке аз хидматкорон дар яке аз рӯстоҳо мусобиқаи бгзошт . Ва кас назд вазири хеш ба шаҳр фиристод то баргӯед ки кабӯтари кадоми як пешӣ доштааст .

یکی از شاهان شیفته کبوتربازی بود، وقتی با یکی از خدمتکاران در یکی از روستاها مسابقه بگذاشت. و کس نزد وزیر خویش به شهر فرستاد تا برگوید که کبوتر کدام یک پیشی داشته است.

Вазирро хуш наомад ки бинависади кабӯтари ходими подшоҳ пешӣ доштааст . Ва намедонист чаҳ бояд кунад . Котибаш гуфт : банавис :

وزیر را خوش نیامد که بنویسد کبوتر خادم پادشاه پیشی داشته است. و نمی دانست چه باید کند. کاتبش گفت: بنویس:

« эй сарварӣ ки бахтат бар насиби дигарон пирӯзаст кабӯтари ту пешӣ дошт аммо ҳоҷиби хешро пештари фиристода буд . Вазир , ин сурӯдаро нек донист ва фармон дод котибро ҷоиза диҳанд .

«ای سروری که بختت بر نصیب دیگران پیروز است کبوتر تو پیشی داشت اما حاجب خویش را پیشتر فرستاده بود. وزیر، این سروده را نیک دانست و فرمان داد کاتب را جایزه دهند.

Бшрбни мФзл ҳикоят кард ва гуфт : ба қасд ҳаҷ мерафтем ки ба қабӣла Эй раседем . Моро гуфтанд ки дар он ҷои занӣ дар ғоят зибоӣӣаст ки моргзидаҳҳоро дармон кунад .

بشربن مفضل حکایت کرد و گفت: به قصد حج می رفتیم که به قبیله ای رسیدیم. ما را گفتند که در آن جا زنی در غایت زیبائی است که مارگزیده ها را درمان کند.

Муштоқи шудеми вайро бубинем . Дӯстиро низ бо худ барадем . Байни роҳ чӯбӣ бигирифтем ва бо он пои вайро харошидем то хӯн омад . Сипас захмро бибастему вайро ба қабӣла барадему гуфтем . Мор гузидааст .

مشتاق شدیم وی را ببینیم. دوستی را نیز با خود بردیم. بین راه چوبی بگرفتیم و با آن پای وی را خراشیدیم تا خون آمد. سپس زخم را ببستیم و وی را به قبیله بردیم و گفتیم. مار گزیده است.

Занӣ чун қурси офтоб берун омаду бзхм вай нагирист ва гуфт : вайро мор нагузидааст . Чӯбӣ захмаш кардааст ки мор бар он бўл кардааст , ва то замонӣ ки хуршед ғуруб кунад , хоҳад мард . Ҳануз офтоби фардо боло наёмада буд ки вай бамурд ва мо сахт шигифт зада монадем .

زنی چون قرص آفتاب بیرون آمد و بزخم وی نگریست و گفت: وی را مار نگزیده است. چوبی زخمش کرده است که مار بر آن بول کرده است، و تا زمانی که خورشید غروب کند، خواهد مرد. هنوز آفتاب فردا بالا نیامده بود که وی بمرد و ما سخت شگفت زده ماندیم.

Бузургони араби падари Қайси маҷнӯнро гуфтанд ки маҷнӯнро ба Маккаи барад ва тавоф диҳад ва аз худо хоҳад ки вайро аз ибтилои оташ офият диҳад .

بزرگان عرب پدر قیس مجنون را گفتند که مجنون را به مکه برد و طواف دهد و از خدا خواهد که وی را از ابتلا آتش عافیت دهد.

Падар чунон карду ҳангомӣ ки ба манӣ буданд , ногаҳони зании хоҳари хеши Лайлии номро бо фарёд хонд маҷнӯни чунон биҳуш афтод ки падари пиндошт мурдааст . Аммо соъатии баъд ки бҳўш омад , чунин хонд :

پدر چنان کرد و هنگامی که به منی بودند، ناگهان زنی خواهر خویش لیلی نام را با فریاد خواند مجنون چنان بیهوش افتاد که پدر پنداشت مرده است. اما ساعتی بعد که بهوش آمد، چنین خواند:

« ҳангомӣ ки дар хиФ манӣ будам , яке дайгариро бихонад ва беонкӣ донад шавқи дили моро барангехти баноми Лайлӣ , ҷузи Лайлиро бихонад ва бо ин номи парандаеро ки гўӣӣ дар дили ман буд , ба парвози даровард .

«هنگامی که در خیف منی بودم، یکی دیگری را بخواند و بی آنکه داند شوق دل ما را برانگیخت بنام لیلی، جز لیلی را بخواند و با این نام پرنده ای را که گوئی در دل من بود، به پرواز درآورد.

Яке аз ҳакямон гуфт : бартарин мардум касеаст ки ҳангоми рифъати мақоми тавозуъи варзаду ҳангоми тўоноӣӣ афв кунад ва бо қудрати инсофи варзад .

یکی از حکیمان گفت: برترین مردم کسی است که هنگام رفعت مقام تواضع ورزد و هنگام توانائی عفو کند و با قدرت انصاف ورزد.

Адибӣ гуфт , ҳар каст гуяд ки мкорӣии хуши халқ ё воситае бдхлқ ё штрбонӣ ки ҷӯи ндздд ё хайётӣ ки аз порчаи ндздд ё кӯрӣ ки сангин дил набӯд ё муъаллимӣ ки тавонгар ё кӯтоҳи қадии фоқиди такаббур ё блндқдии рости қоматро дидааст , бовараш макун .

ادیبی گفت، هر کست گوید که مکارئی خوش خلق یا واسطه ای بدخلق یا شتربانی که جو ندزدد یا خیاطی که از پارچه ندزدد یا کوری که سنگین دل نبود یا معلمی که توانگر یا کوتاه قدی فاقد تکبر یا بلندقدی راست قامت را دیده است، باورش مکن.

Занӣ ба назд маъбарӣ биёмад ва гуфт : ба хоб дидам ки сунбула ӣ гандумӣ аз ангуштам брўӣидаҳаст , таъбир чист ? маъбар гуфт : эй фалон , ту аз нахи рейсии рӯзии ҳамеи хурӣ . Гуфт : балӣ .

زنی به نزد معبری بیامد و گفت: به خواب دیدم که سنبله ی گندمی از انگشتم بروئیده است، تعبیر چیست؟ معبر گفت: ای فلان، تو از نخ ریسی روزی همی خوری. گفت: بلی.

Ибни ҳирама ба назд Мансур ( Халифа ) омад . Мансури вайро азиз дошт ва такрим кард ва пурсед : чизе аз ман хоҳ . Гуфт ба коргузорат дар Мадина банавис ки ҳаргоҳи маро маст бигирифтанд , ҳадам назанад .

ابن هرمه به نزد منصور (خلیفه) آمد. منصور وی را عزیز داشت و تکریم کرد و پرسید: چیزی از من خواه. گفت به کارگزارت در مدینه بنویس که هرگاه مرا مست بگرفتند، حدم نزند.

Мансур гуфт : ибтоли ҳудӯдро роҳӣ нест . Чиз дайгарӣ бихоҳ . Ва исрори бикрад , аммо ибни ҳирама беш улҳол кард . Саранҷом Мансур гуфт : ба коргузор Мадина банависед :

منصور گفت: ابطال حدود را راهی نیست. چیز دیگری بخواه. و اصرار بکرد، اما ابن هرمه بیش الحال کرد. سرانجام منصور گفت: به کارگزار مدینه بنویسید:

Ҳаргоҳи ибни ҳирамаро маст назд ту оваранд , вайро ҳаштод тозӣонаи зан ,у оварандаашро сад тозӣона аз он пас ибни ҳирамаи маст дар кӯча ҳо мерафт ва касе мутаарризаш намешуд .

هرگاه ابن هرمه را مست نزد تو آورند، وی را هشتاد تازیانه زن، و آورنده اش را صد تازیانه از آن پس ابن هرمه مست در کوچه ها می رفت و کسی متعرضش نمی شد.

Дар кофӣ , пас аз боби астдроҷ омадааст ки Абуабдулло ( ъ ) мардиро гуфт : туро табиби нафас худ кардаанд , беморят омӯхтаанду нишона ӣ сиҳҳатат низ . Доруро низ ба ту намӯдаанд .

در کافی، پس از باب استدراج آمده است که ابوعبدالله(ع) مردی را گفت: تو را طبیب نفس خود کرده اند، بیماریت آموخته اند و نشانه ی صحتت نیز. دارو را نیز به تو نموده اند.

Ҳол бингар ки чигуна ба кори нафаси худпардозӣ . Низ ба дайгарӣ фармуд : дили хешро ҳам нишин накукору падару модару фарзанди хеш на , донишатро падари худ дон ва аз ӯ пайравӣ куну нафаси хешро душмани худ дон ки бояд бо ӯ бстизӣу моли хеши орӣае ки бояд пас диҳӣ .

حال بنگر که چگونه به کار نفس خودپردازی. نیز به دیگری فرمود: دل خویش را هم نشین نکوکار و پدر و مادر و فرزند خویش نه، دانشت را پدر خود دان و از او پیروی کن و نفس خویش را دشمن خود دان که باید با او بستیزی و مال خویش عاریه ای که باید پس دهی.

- дар сӯратӣ ки ситора ӣ дунболаи дорӣ дар бурҷи ҳамл дида шавад , марги подшоҳон , изтироби мамлакат , қаҳтӣу маргро нишонааст .

- در صورتی که ستاره ی دنباله داری در برج حمل دیده شود، مرگ پادشاهان، اضطراب مملکت، قحطی و مرگ را نشانه است.

- дар бурҷи саври нишона ӣ хушки солӣ , роҳзанӣ , хароб кардану хӯн резӣаст .

- در برج ثور نشانه ی خشک سالی، راهزنی، خراب کردن و خون ریزی است.

- дар ҷавзои нишона ӣ харобии порае шаҳрҳо , тағйири давлатҳо , бадии вазъи рўстоӣён , марг ва ситамаст .

- در جوزا نشانه ی خرابی پاره ای شهرها، تغییر دولتها، بدی وضع روستائیان، مرگ و ستم است.

- дар саратони нишона ӣ марги султон бо самаст ва низ хунрезӣ , ҳуҷуми душманон ба мамлакату ҳаводисӣ осмонӣаст .

- در سرطان نشانه ی مرگ سلطان با سم است و نیز خونریزی، هجوم دشمنان به مملکت و حوادثی آسمانی است.

- дросд , нишона ӣ бемориҳо , харобӣ ва вабост .

- دراسد، نشانه ی بیماری ها، خرابی و وباست.

- дар сунбула , нишона ӣ ситам , ҷавру тахриб ба ҷангаст .

- در سنبله، نشانه ی ستم، جور و تخریب به جنگ است.

- дар мизони нишона ӣ марги вмир ҳайвонотаст .

- در میزان نشانه ی مرگ ومیر حیوانات است.

- дар ақраби нишона ӣ марги обидону зоҳидӣу донишмандону офоти самовӣу тахриби бавосита ӣ зёдтӣ барфаст .

- در عقرب نشانه ی مرگ عابدان و زاهدان و دانشمندان و آفات سماوی و تخریب بواسطه ی زیادتی برف است.

- дар қавси нишона ӣ марги султон , ҷаъли номае ки бсббши харобӣ бисёр ҳосил ояд , ва низ қаҳтӣаст .

- در قوس نشانه ی مرگ سلطان، جعل نامه ای که بسببش خرابی بسیار حاصل آید، و نیز قحطی است.

- дар ҷаддии нишона ӣ оташи сӯзии шаҳр ё ғарқаи гаштан онасту барфу ҷангу тахриб дар кӯҳистонҳоу қаҳтӣ .

- در جدی نشانه ی آتش سوزی شهر یا غرقه گشتن آن است و برف و جنگ و تخریب در کوهستانها و قحطی.

- дар далви нишона ӣ ҷангу асорат , ситаму тағйири ахлоқи мардумону авзоъ замонааст .

- در دلو نشانه ی جنگ و اسارت، ستم و تغییر اخلاق مردمان و اوضاع زمانه است.

- дар ҳути нишона ӣ харобии бархе шаҳрҳо , ҳариқ , ғарқу фасод аҳволаст .

- در حوت نشانه ی خرابی برخی شهرها، حریق، غرق و فساد احوال است.

Дар яке аз таърихҳо омадааст ки Монии наққош ба айёми шопўрзўолоктоФ буду иддаои паёмбарӣ ҳаме кард . Аз мӯъҷизоташи ин буд ки бо дасти давоирӣ ме сохт ки паргор ки аз он мегузаронаданд . Нишон медод ки дурустаст .

در یکی از تاریخ ها آمده است که مانی نقاش به ایام شاپورذوالاکتاف بود و ادعای پیامبری همی کرد. از معجزاتش این بود که با دست دوایری می ساخت که پرگار که از آن می گذراندند. نشان میداد که درست است.

Қатари порае аз давоирӣ ки бо даст ме сохт , аз панҷ заръи бештар буд . Низ бо даст ва бидӯни кумак аз хати каш , хат ҳоӣӣ мекашид ки бо гузордани хати каш низ рост дарме омад .

قطر پاره ای از دوایری که با دست می ساخت، از پنج ذرع بیشتر بود. نیز با دست و بدون کمک از خط کش، خط هائی می کشید که با گذاردن خط کش نیز راست درمی آمد.

Яке аз бузургон гуфт : агар дунё танҳо ҳамин як айбро дошта бошад ки ориятӣаст , шоистааст ки соҳиб ҳиммат бидон илтифот накунад . Чунон ки соҳибони мурувват аз орияти асбоби таҳаммул даврӣ мекунанд .

یکی از بزرگان گفت: اگر دنیا تنها همین یک عیب را داشته باشد که عاریتی است، شایسته است که صاحب همت بدان التفات نکند. چنان که صاحبان مروت از عاریت اسباب تحمل دوری می کنند.