Даста ӣ аввал : он тайифаанд ки ватани аслӣу маскани ҳақиқии худро бавосита ӣ тиҷорати дунёи фонӣу шроءи мстлзоти шаҳвонии лаҳзае фаромӯш накунанд .

دسته ی اول: آن طایفه اند که وطن اصلی و مسکن حقیقی خود را بواسطه ی تجارت دنیا فانی و شراء مستلزات شهوانی لحظه ای فراموش نکنند.

« риҷоли лотлҳиҳми туҷҷорау лобиъи ани зкроллаҳ » лоҷарами ин сӯхтагони оташи фироқу меҳнати андӯхтагони дарди иштиёқ ба ҳукми ҳуби алўтни ман алоямон , дамӣ аз ёди руҷӯъ ғофил нестанд ва аз оҳу ҳнину нола ва анин лмҳаҳ эй фориғ ва зоҳл набошанд .

«رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذکرالله » لاجرم این سوختگان آتش فراق و محنت اندوختگان درد اشتیاق به حکم حب الوطن من الایمان، دمی از یاد رجوع غافل نیستند و از آه و حنین و ناله و انین لمحه ای فارغ و ذاهل نباشند.

Даста ӣ дувум : он тайифаанд ки ин харобаро ватани иқомат сохтаанду илми муҳаббати ин олам афрохтаанд , ва аз ҷиҳати зҳўлу нисёни ватани аслӣ ба ҳоли руҷӯъи камтар пардохтаанд .

دسته ی دوم: آن طایفه اند که این خرابه را وطن اقامت ساخته اند و علم محبت این عالم افراخته اند، و از جهت ذهول و نسیان وطن اصلی به حال رجوع کمتر پرداخته اند.

Лоҷарам ба музаккар эҳтиёҷ доранд ва ба танбеҳи ёди ватан ба хотир оваранду болқоءи самъу ҳузури қалби истимоъи мақоли аҳли камоли намоянду дасти талаби домани ҷон эшон гираду оташи иштиёқ дар танури сина ӣ эшон иштиоли пазирад .

لاجرم به مذکر احتیاج دارند و به تنبیه یاد وطن به خاطر آورند و بالقاء سمع و حضور قلب استماع مقال اهل کمال نمایند و دست طلب دامن جان ایشان گیرد و آتش اشتیاق در تنور سینه ی ایشان اشتعال پذیرد.

Ва ба мноъти иқтидоу саодати аҳтдо роҳ ёбанд . Ва аз шаҷара ӣ мавъизати самара ӣ тазаккури маъоди дрчиннд « ани фии злки лзкрии лмни кони ?лаи қалб ӯ алқии алсмъу ҳўи шаҳид » .

و به مناعت اقتدا و سعادت اهتدا راه یابند. و از شجره ی موعظت ثمره ی تذکر معاد درچینند «ان فی ذلک لذکری لمن کان له قلب او القی السمع و هو شهید».

Дастаи сеюм : он гуруҳанд ки ин расадгоҳи ҳаводисро бар пешгоҳи олам қадам баргузеданд , ва ин работи вайронаро хуштар аз маъмура ӣ диёри аслии диданд .

دسته سوم: آن گروه اند که این رصدگاه حوادث را بر پیشگاه عالم قدم برگزیدند، و این رباط ویرانه را خوشتر از معموره ی دیار اصلی دیدند.

Ва бад-ӣни зилли зоилу малики хомли чунон фирефтаи гаштанд ки ба куллӣ муҳаббати ватани аслӣ аз хотир эшон рафт « влкнои ахлди илои аларзу атбъи ҳўиаҳ »у ҳукм « нсўои аллоҳи Фониҳм » доғи пешонии ҷони эшон гашт , лоҷарам на аз гӯяндагон шунаванд ва на ба ҷуиндагон гараванд .

و بدین ظل زایل و ملک خامل چنان فریفته گشتند که به کلی محبت وطن اصلی از خاطر ایشان رفت «ولکنا اخلد الی الارض و اتبع هویه » و حکم «نسوا الله فانیهم » داغ پیشانی جان ایشان گشت، لاجرم نه از گویندگان شنوند و نه به جویندگان گروند.

Пас тайифа ӣ аввали муршидон комиланд аз анбёءу авлиёъу тайифа ӣ дувуми арбоби имон ки қобили иктисоб ирфонанд . Ва тайифа ӣ сими асҳоби куфру туғён ки на муршиданд ва на мстршд . . .

پس طایفه ی اول مرشدان کامل اند از انبیاء و اولیاء و طایفه ی دوم ارباب ایمان که قابل اکتساب عرفان اند. و طایفه ی سیم اصحاب کفر و طغیان که نه مرشدند و نه مسترشد . . .

Ва дар наҳҷи албалоғаи баҳамин се тайифа ишора дорад ки мефармоед : мардумони се гуруҳанд : олами раббонӣ , касоне ки дар роҳи наҷот мутааллиманду нодонон беқадар .

و در نهج البلاغه بهمین سه طایفه اشاره دارد که می فرماید: مردمان سه گروه اند: عالم ربانی، کسانی که در راه نجات متعلم اند و نادانان بی قدر.

Ҳакимӣ гуфт : сармои яъси нектар аз гармоӣ тамаъаст .

حکیمی گفت: سرمای یأس نیک تر از گرمای طمع است.

Дар яке аз таърихҳои мавриди эътимод омадааст : вақте ба рӯзгори алмктФии биллоҳи аббосӣ , саҳаргоҳони замин сахт билразед . Ситорагони тамом бе он ки абрӣ дар осмон буд , нопадид шуд .

در یکی از تاریخ های مورد اعتماد آمده است: وقتی به روزگار المکتفی بالله عباسی، سحرگاهان زمین سخت بلرزید. ستارگان تمام بی آن که ابری در آسمان بود، ناپدید شد.

Яке аз ёрон низ маро ҳикоят кард ки ҳангоми зилзила ӣ соли нуҳсад ва шаст ва се наздик ҷӯйборӣ бӯдаасту ҷӯйбори ҳангоми зилзила аз ҷараёни боз истодааст .

یکی از یاران نیز مرا حکایت کرد که هنگام زلزله ی سال نهصد و شصت و سه نزدیک جویباری بوده است و جویبار هنگام زلزله از جریان باز ایستاده است.

Ҳамчунон ки ҳушёр набояд бо мисатон омезиш кунад , доно низ набояд ҳамнишинӣ нодон кунад .

همچنان که هشیار نباید با مستان آمیزش کند، دانا نیز نباید همنشینی نادان کند.

Касе ки китобӣ нависад , хештанро ҳадаф дигарон гузорад . Чаҳ агар некӯ нависад , бар вай дил сӯзонанд ва агар бад нависад муттаҳамаш кунанд .

کسی که کتابی نویسد، خویشتن را هدف دیگران گذارد. چه اگر نیکو نویسد، بر وی دل سوزانند و اگر بد نویسد متهمش کنند.

Имрӯзи бозгашт ба мадриса нек набӯд , бархез ва бо бахтии масъӯди рӯ ба дайр кун паймона Эй баргиру ҳамроҳ бо авд бархон ки : умр бигузашту дигар боз нахоҳад омад .

امروز بازگشت به مدرسه نیک نبود، برخیز و با بختی مسعود رو به دیر کن پیمانه ای برگیر و همراه با عود برخوان که: عمر بگذشت و دیگر باز نخواهد آمد.

Ҳакимӣ гуфт : дурӯғро бигзор чаҳ замонӣ низ ки пиндорӣ ба суди тест , турои зиёни расонад . Ва ростӣ пеша кун , чаҳ замонии ҳам ки пиндории зиёнати расонад , судати расонад .

حکیمی گفت: دروغ را بگذار چه زمانی نیز که پنداری به سود تست، ترا زیان رساند. و راستی پیشه کن، چه زمانی هم که پنداری زیانت رساند، سودت رساند.

Дрўғзнро дузд бадтараст , чаҳ дузди моли турои дуздад аммо дрўғзни хиради турои дуздад . Аз ъломоти дрўғзни яке ин ки бе он ки аз вай савгандон хоҳанд , савганд хӯрд .

دروغزن را دزد بدتر است، چه دزد مال ترا دزدد اما دروغزن خرد ترا دزدد. از علامات دروغزن یکی این که بی آن که از وی سوگندان خواهند، سوگند خورد.

- рӯза тӯл дод ва бо устихон ифтор кард .

- روزه طول داد و با استخوان افطار کرد.

- ғайбаташ тӯлонӣ шуду ноком боз омад .

- غیبتش طولانی شد و ناکام باز آمد.

- наздикаст ки бадгумон бигӯед : маро бигирӣд .

- نزدیک است که بدگمان بگوید: مرا بگیرید.

- ҳар сиёҳӣ хурмо нест ва ҳар сипедии чарбӣ .

- هر سیاهی خرما نیست و هر سپیدی چربی.

- касе ки ғоиб буд , ноком монаду саҳми вайро ёрон хуранд .

- کسی که غایب بود، ناکام ماند و سهم وی را یاران خورند.

- шаҳриро хароб мекунад ва кохӣ месозад .

- شهری را خراب می کند و کاخی می سازد.

- даста ӣ паймони гӯши васвасаро мепечанд .

- دسته ی پیمان گوش وسوسه را می پیچاند.

- агар ҷғдро хайрӣ буд , аз дасти шикорчӣони ҷони бадар наме барад .

- اگر جغد را خیری بود، از دست شکارچیان جان بدر نمی برد.

- марди ҳангоми озмӯни сарфароз ё сарафканда шавад .

- مرد هنگام آزمون سرفراز یا سرافکنده شود.

- мардумон аз бими хорӣ хор шаванд .

- مردمان از بیم خواری خوار شوند.

Гиреҳгӣ устихонӣ балъед ки гаулӯгираш шуд . Кулангии сар дар даҳон ӯ карду устихонро берун оварад ва сипас дастмузди хост . Гург посухаш дод : шарми надорӣ ки саратро дар даҳон ман кардае ва ба саломат берун овардаеу дастмузд низ талаб кунӣ ?

گرگی استخوانی بلعید که گلوگیرش شد. کلنگی سر در دهان او کرد و استخوان را بیرون آورد و سپس دستمزد خواست. گرگ پاسخش داد: شرم نداری که سرت را در دهان من کرده ای و به سلامت بیرون آورده ای و دستمزد نیز طلب کنی؟