Дар яке аз таърихҳои мавриди эътимод омадааст ки ҷамъии сар аз тоъат ҳуҷҷоҷ заданд ва ба ҷанги ваии бархестанд . Пешвои эшон ки мардии далеру зоҳид буд , асири гашт .

در یکی از تاریخ های مورد اعتماد آمده است که جمعی سر از طاعت حجاج زدند و به جنگ وی برخاستند. پیشوای ایشان که مردی دلیر و زاهد بود، اسیر گشت.

Ҳуҷҷоҷ фармон дод дастони вайро аз китф ва поҳои вайро аз зону бибареданд . Ва раҳояш карданд ки то субҳ дар хӯни хеш ғулат хӯрд .

حجاج فرمان داد دستان وی را از کتف و پاهای وی را از زانو ببریدند. و رهایش کردند که تا صبح در خون خویش غلت خورد.

Субҳ ки шуд , вай бе лукнати забонии раҳгузаронро надод дарме дод ки чаҳ касе дар талаби аҷр , ду далви об бар ман хоҳад рехт .

صبح که شد، وی بی لکنت زبانی رهگذران را نداد درمی داد که چه کسی در طلب اجر، دو دلو آب بر من خواهد ریخت.

Дӯшинаи ман муҳталим гаштаам . Ровӣ гуфт : ин бас шигифтаст ки касе дастону поҳояшро бибрида бошанд , муҳталим шавад .

دوشینه من محتلم گشته ام. راوی گفت: این بس شگفت است که کسی دستان و پاهایش را ببریده باشند، محتلم شود.

Яке аз ҳакямони фарзанди хешро ки ба сафар мерафт , гуфт : эй писараками симои хеш некӯ бидор ки нишона ӣ ҳурматаст . Дастони хеши назифи нигоҳи дор ки нишона ӣ салтанат ва қудратаст .

یکی از حکیمان فرزند خویش را که به سفر می رفت، گفت: ای پسرکم سیمای خویش نیکو بدار که نشانه ی حرمت است. دستان خویش نظیف نگاه دار که نشانه ی سلطنت و قدرت است.

Ва зоҳири хешро покиза бидор ки нишона ӣ зиндагӣ дар неъматаст . Низ ҳамвор бар буии хуш мудовимат кун ки мардонагии одамӣ ошкоро кунад ва низ бар адаб ки боиси касб муҳаббат шавад .

و ظاهر خویش را پاکیزه بدار که نشانه ی زندگی در نعمت است. نیز هموار بر بوی خوش مداومت کن که مردانگی آدمی آشکارا کند و نیز بر ادب که باعث کسب محبت شود.

Ва бигзор ки хиради ту фурӯдтар аз дайнат буду суханати фурӯдтар аз кирдорату пӯшокати фурӯдтар аз ончӣ дар хӯрд туаст .

و بگذار که خرد تو فرودتر از دینت بود و سخنت فرودتر از کردارت و پوشاکت فرودتر از آنچه در خورد تو است.

Аз суханони бузургон : дӯсти ту онаст ки бо ту рост гуяд на он ки тасдиқ дурӯғҳоят кунад . Ва бародарати он касаст ки маломатат кунад на он кас ки баҳри ту узри тарошад .

از سخنان بزرگان: دوست تو آن است که با تو راست گوید نه آن که تصدیق دروغهایت کند. و برادرت آن کس است که ملامتت کند نه آن کس که بهر تو عذر تراشد.

Шоири чирау забоновар , Абӯсаиди рустамии исфаҳонӣ аз шоирон ( мадҳи гӯии соҳиби бен ибодаст . . . . Вай дар васфи наҳри обӣ сурӯдааст :

شاعر چیره و زبان آور، ابوسعید رستمی اصفهانی از شاعران (مدح گوی صاحب بن عباد است . . . .وی در وصف نهر آبی سروده است:

. . . Ва муаллиф гуяд , гумон мекунам султони совуҷӣ дар тавсифи худ ӯ равад диҷлаи брўзгори туғёнаш аз шеъри Абӯсаиди тأср гирифта бошад :

. . . و مولف گوید، گمان می کنم سلطان ساوجی در توصیف خود او رود دجله بروزگار طغیانش از شعر ابوسعید تأثر گرفته باشد:

Ки таии шеъри ахири иборат « каф бар лаб » маъниро баси некӯтар сохтааст .

که طی شعر اخیر عبارت «کف بر لب » معنی را بس نیکوتر ساخته است.

Зании шӯии хешро гуфт : ба худои савганди мӯши ҳам дар хона ӣ ту танҳо ба сабаби ишқ ба ватани тоқат ҳаме оварад .

زنی شوی خویش را گفت: به خدا سوگند موش هم در خانه ی تو تنها به سبب عشق به وطن طاقت همی آورد.

Ашъби фарзандашро ки ба занӣ хира гашта буд , гуфт : писараками ин гӯна нигаристан ту вайро обистан ҳаме кунад .

اشعب فرزندش را که به زنی خیره گشته بود، گفت: پسرکم این گونه نگریستن تو وی را آبستن همی کند.

Худовандро бандагонӣаст ки ба нъми вай махсӯсанд то онро дар ҷиҳати манофеи дигари бандагони сарфу базл эшон кунанд . Ҳол агар эшон чунон накунанд , худованди неъматашонро вопас гирад ва бадӣгарӣ диҳад .

خداوند را بندگانی است که به نعم وی مخصوص اند تا آن را در جهت منافع دیگر بندگان صرف و بذل ایشان کنند. حال اگر ایشان چنان نکنند، خداوند نعمتشان را واپس گیرد و بدیگری دهد.

Амӣрии фарзандро гуфт : эй фарзанд , касеро ки умедии бадаст ту дорад . Вомдор ки мукаррар мутолиба кунад , чаҳ ширинии ёрии ту ба талхии халаф ваъда наярзад .

امیری فرزند را گفت: ای فرزند، کسی را که امیدی بدست تو دارد. وامدار که مکرر مطالبه کند، چه شیرینی یاری تو به تلخی خلف وعده نیرزد.

Амӣриро гуфтанд : хдмткоронти бртўи чунон ҷасур гаштаанд ки Нидоятро посух намедиҳанд . Вай гуфт : марои чунин пеш омад ки ё эшон фосид шаванд ё халқу хуии марои табоҳи созанд . Аз ин рӯи фасоди эшонро сабктар аз табоҳии ахлоқ хеш ёфтам .

امیری را گفتند: خدمتکارانت برتو چنان جسور گشته اند که ندایت را پاسخ نمی دهند. وی گفت: مرا چنین پیش آمد که یا ایشان فاسد شوند یا خلق و خوی مرا تباه سازند. از این رو فساد ایشان را سبک تر از تباهی اخلاق خویش یافتم.

Яке аз ашрофи арабро пурседанд : чигуна бад-ӣни сарварӣ ва оқоӣӣ раседӣ ? гуфт аз он рӯ ки ҳар ки ба хусумат бо ман даст зад , байни худ ва ӯ музиъии баҳри сулҳи боқии ниҳодам .

یکی از اشراف عرب را پرسیدند: چگونه بدین سروری و آقائی رسیدی؟ گفت از آن رو که هر که به خصومت با من دست زد، بین خود و او موضعی بهر صلح باقی نهادم.

Ҳакимӣ гуфт : се чизро нанагӣ нест : беморӣ , туҳидастӣу марг .

حکیمی گفت: سه چیز را ننگی نیست: بیماری، تهیدستی و مرگ.

Яке аз бузургон гуфт : се чизи одамиро нек шодмон кунад , яке ин ки мива ӣ дарахтиро хӯрд ки худ ғарс кардааст . Дигари ин ки бинад ки мардумони фарзанди вайро сано гӯйанд . Ва сеюм ин ки шунӯди шеърашро ҳаме хонанд .

یکی از بزرگان گفت: سه چیز آدمی را نیک شادمان کند، یکی این که میوه ی درختی را خورد که خود غرس کرده است. دیگر این که بیند که مردمان فرزند وی را ثنا گویند. و سوم این که شنود شعرش را همی خوانند.

Се кас , аз се каси ҳаргиз инсоф набенанд : бурдбор аз аҳмақ , муъмин аз фоҷиру шариф аз фурӯмоя .

سه کس، از سه کس هرگز انصاف نبینند: بردبار از احمق، مؤمن از فاجر و شریف از فرومایه.

Яке гуфт , дӯстии се гӯнааст : дӯстии худованди ъзи вҷл бидӯни он ки аз умедӣ буд ё бимӣ . Ин дӯстиро узр ва хиёнат намеолоед .

یکی گفت، دوستی سه گونه است: دوستی خداوند عز وجل بدون آن که از امیدی بود یا بیمی. این دوستی را عذر و خیانت نمی آلاید.

Дигари дўстӣӣ аз рӯй ишқу муҳаббат дар ҷиҳати муошират . Ва сеюм дўстӣӣ ки аз умедӣ буд ё бимӣ ки ин яке аз ҳама бадтарасту зӯдтар аз миён равад .

دیگر دوستئی از روی عشق و محبت در جهت معاشرت. و سوم دوستئی که از امیدی بود یا بیمی که این یکی از همه بدتر است و زودتر از میان رود.

Афлотӯн гуфт : се каси шоиста ӣ раҳмат овардананд : заъифӣ ки асири қудратмандӣ буд . Карӣмӣ ки ниёзманди фурӯмоя эй буду хирадмандӣ ки фармони нодонӣ бар ӯ равон буд .

افلاطون گفت: سه کس شایسته ی رحمت آوردن اند: ضعیفی که اسیر قدرتمندی بود. کریمی که نیازمند فرومایه ای بود و خردمندی که فرمان نادانی بر او روان بود.

Луқмон ҳаким гуфт : се касро дар се ҳолати тавон шинохт : далерро ҳангоми ҷанг , бурдборро ҳангоми хашму бародарро ҳангомӣ ки бадви ниёзи дорӣ .

لقمان حکیم گفت: سه کس را در سه حالت توان شناخت: دلیر را هنگام جنگ، بردبار را هنگام خشم و برادر را هنگامی که بدو نیاز داری.

Яке аз бузургон гуфт : се чизро ҳила Эй натавон , туҳидастӣ ки бо танбалии омехта буд . Адоватӣ ки бо ҳасодати омехта буд . Ва беморӣ ки омехта ба перӣ .

یکی از بزرگان گفت: سه چیز را حیله ای نتوان، تهیدستی که با تنبلی آمیخته بود. عداوتی که با حسادت آمیخته بود. و بیماری که آمیخته به پیری.

Ҳасани бен саҳл гуфт : се чиз бе се чизи дигари табоҳ буд . Динӣ ки бадонаш мтҳлӣ набӯд , қудратӣ ки ба феълияти дрнёиду молӣ ки базл нашавад .

حسن بن سهل گفت: سه چیز بی سه چیز دیگر تباه بود. دینی که بدانش متحلی نبود، قدرتی که به فعلیت درنیاید و مالی که بذل نشود.

Дар ҳадис омадааст ки чаҳор чиз аз ганҷинаҳои биҳиштӣ маҳсӯбаст : пӯшондани ниёз , пӯшондани садақа , пӯшондани мусӣбат ва пӯшондани дард .

در حدیث آمده است که چهار چیز از گنجینه های بهشتی محسوب است: پوشاندن نیاز، پوشاندن صدقه، پوشاندن مصیبت و پوشاندن درد.

Ҳакимии подшоҳиро ба чаҳор иборат панд дод ва бигуфт , онҳоро аз ман ба ёди дор ки салоҳи малику устувории кори раияти ту дар онҳост : як ин ки ваъдае мада ки ба ифояши мутмаини нестӣ .

حکیمی پادشاهی را به چهار عبارت پند داد و بگفت، آن ها را از من به یاد دار که صلاح ملک و استواری کار رعیت تو در آن هاست: یک این که وعده ای مده که به ایفایش مطمئن نیستی.

Ду дигари ин ки фароз рафтании осон ки Фрўдомднии сахтро воҷид буд , турои нФрибд . Се дигар бидон ки ҳар амалиро ҷзоӣӣаст .

دو دیگر این که فراز رفتنی آسان که فرودآمدنی سخت را واجد بود، ترا نفریبد. سه دیگر بدان که هر عملی را جزائی است.

Аз ин рӯ аз поёни корҳо барҳазар бошу чаҳоруми он ки ҳромриро асрорӣаст ки бар ту мастураст , онҳоро омода бош .

از این رو از پایان کارها برحذر باش و چهارم آن که هرامری را اسراری است که بر تو مستور است، آن ها را آماده باش.

Дар Калилау Димна омадааст ки : сирватманд бояд ки моли хештанро дар се мавзе сарф кунад : агар хоҳон охиратаст , дар роҳи садақа . Агар хоҳони дунёст дар ёрии подшоҳу атрофиёнаш . Ва агар хоҳони айш ва ъушратаст дар кори занон .

در کلیله و دمنه آمده است که: ثروتمند باید که مال خویشتن را در سه موضع صرف کند: اگر خواهان آخرت است، در راه صدقه. اگر خواهان دنیاست در یاری پادشاه و اطرافیانش. و اگر خواهان عیش و عشرت است در کار زنان.

Мأмўн гуфт : мардони се гӯнаанд : мардоне ки чун ғзоинд ва ҳамеша мавриди ниёз . Мардоне ки чун дарвинад ки гоҳи маврид ниёз шаванд . Ва мардоне чун беморӣанд ки изоишон ба худои паноҳ ҳаме барем .

مأمون گفت: مردان سه گونه اند: مردانی که چون غذایند و همیشه مورد نیاز. مردانی که چون دارویند که گاه مورد نیاز شوند. و مردانی چون بیماری اند که ازایشان به خدا پناه همی بریم.

Ҳакимӣ гуфт : шоиста чунонаст ки зан дар чаҳор чизи пастар аз мард буд : син , қад , сирвату насаб .

حکیمی گفت: شایسته چنان است که زن در چهار چیز پس تر از مرد بود: سن، قد، ثروت و نسب.

АҳнФи бен Қайс гуфт : шитоби ҷуз дар чаҳор чиз сутӯда нест : никоҳ кардани дӯшизагони ҳангомӣ ки ҳамтоӣ муносибӣ ёфта шавад . Рӯёрӯӣ шудан бо кории сутург ки ногузирасту кори некӯ кардан .

احنف بن قیس گفت: شتاب جز در چهار چیز ستوده نیست: نکاح کردن دوشیزگان هنگامی که همتای مناسبی یافته شود. رویاروی شدن با کاری سترگ که ناگزیر است و کار نیکو کردن.

Ҳакимӣ гуфт : касе ки хештанро аз чаҳор чиз нигоҳ дорад , саодатмандаст : шитоб , ситеза , сустӣу худбинӣ .

حکیمی گفت: کسی که خویشتن را از چهار چیز نگاه دارد، سعادتمند است: شتاب، ستیزه، سستی و خودبینی.

Дрҳдис омадааст ки : пнчи чизро пеш аз пнчи чизи ғанимати дон : ҷавонятро пеш аз перӣ . Саломататро пеш аз беморӣ . Бениёзятро пеш аз фақру осӯдагӣатро пеш аз гирифторӣу зиндагонӣатро пеш аз марг .

درحدیث آمده است که: پنچ چیز را پیش از پنچ چیز غنیمت دان: جوانیت را پیش از پیری. سلامتت را پیش از بیماری. بی نیازیت را پیش از فقر و آسودگیت را پیش از گرفتاری و زندگانیت را پیش از مرگ.

Яке аз ҳакямон Юнон гуфт : гирдоварии моли ҷуз бо панҷ хислат нашавад : ранҷи бурдан дар касби мол . Машғӯл шудан аз охират бидон . Бим аз рабӯда шуданаш . Таҳаммули сифати бухл ки монеъ аз даст шуданаш шавад ва баридан аз ёрон ба сабаби мол .

یکی از حکیمان یونان گفت: گردآوری مال جز با پنج خصلت نشود: رنج بردن در کسب مال. مشغول شدن از آخرت بدان. بیم از ربوده شدنش. تحمل صفت بخل که مانع از دست شدنش شود و بریدن از یاران به سبب مال.

Ҳакимӣ гуфт : хирадманд дар ҷоӣӣ ки яке аз ин панҷро воҷид набӯд , нишоед ки сукно гузинад : подшоҳии дурандеш , табибии доно , қозӣии одил , наҳрии ҷорӣу бозории устувор .

حکیمی گفت: خردمند در جائی که یکی از این پنج را واجد نبود، نشاید که سکنی گزیند: پادشاهی دوراندیش، طبیبی دانا، قاضئی عادل، نهری جاری و بازاری استوار.

Амирмؤмнон ( ъ ) фармуд : панҷ хислат аз карам одамӣаст : инки молики забони хеш буд , ба кори хеши пардозад , ба ватани хеши шефта буду ёрони қадими хеш ҳифз кунад .

امیرمؤمنان (ع) فرمود: پنج خصلت از کرم آدمی است: اینکه مالک زبان خویش بود، به کار خویش پردازد، به وطن خویش شیفته بود و یاران قدیم خویش حفظ کند.

Ҳакимӣ гуфт : хирадманд бояд ки аз панҷ кас бар ҳазар буд : карӣмӣ ки иҳонаташ карда бошанд , фурӯмоя эй ки громиш дошта бошанд , хирадмандӣ ки маҳрӯмаш дошта буд , аҳмақӣ ки бо вай мазоҳ карда буду фоҷирӣ ки бо вай муошират карда бошанд .

حکیمی گفت: خردمند باید که از پنج کس بر حذر بود: کریمی که اهانتش کرده باشند، فرومایه ای که گرامیش داشته باشند، خردمندی که محرومش داشته بود، احمقی که با وی مزاح کرده بود و فاجری که با وی معاشرت کرده باشند.

Дар ҳадис омадааст ки шаш танро ғами ҳаргиз раҳо накунад : аҳли ҳақад , ҳасуд , туҳидастӣ ки аз сирвати тоза ба фақр афтода бошанд , хоҳони дараҷае ки тўоноӣии ҳусӯли онро воҷид набӯд , ва ҳамнишин бо адӣбон ки худ аз адаб бебаҳра буд .

در حدیث آمده است که شش تن را غم هرگز رها نکند: اهل حقد، حسود، تهیدستی که از ثروت تازه به فقر افتاده باشند، خواهان درجه ای که توانائی حصول آن را واجد نبود، و همنشین با ادیبان که خود از ادب بی بهره بود.

Амирмؤмнон ( ъ ) фармуд : дар мусоҳибат касе ки шаш хислат дар ӯ гирд буд , Фоидтӣ нест : касе ки агар сухан гуяд дурӯғ гуяд ва агар суханаши гўӣии дурӯғи шимурд , агар аминаши пиндории хиёнати варзад ва агар амният наад , муттаҳамат кунад . Агар ба вай бахшедӣ , куфрон кунад ва агар ба ту бахшад , бар ту миннат наад .

امیرمؤمنان(ع) فرمود: در مصاحبت کسی که شش خصلت در او گرد بود، فایدتی نیست: کسی که اگر سخن گوید دروغ گوید و اگر سخنش گوئی دروغ شمرد، اگر امینش پنداری خیانت ورزد و اگر امنیت نهد، متهمت کند. اگر به وی بخشیدی، کفران کند و اگر به تو بخشد، بر تو منت نهد.

Яке аз ҳакямон гуфт : ободонии дунёи манӯт ба шаш чизаст : аввал - зёдтии никоҳу қувва ӣ мӯҷиби он чаҳ агрон инқитоъ ёбад , таносул инқитоъ ёбад .

یکی از حکیمان گفت: آبادانی دنیا منوط به شش چیز است: اول - زیادتی نکاح و قوه ی موجب آن چه اگرآن انقطاع یابد، تناسل انقطاع یابد.

Дувум , ишқ ба авлод ки агар набӯд , мӯҷиботи тарбияти эшон зоӣл шавад ва дар он сӯрати фарзандон ба ҳалокат расанд . Сеюм баландии домани орзӯҳо ки агар набӯд , корҳоу сохтанҳоро як сӯ ниҳанд .

دوم، عشق به اولاد که اگر نبود، موجبات تربیت ایشان زائل شود و در آن صورت فرزندان به هلاکت رسند. سوم بلندی دامن آرزوها که اگر نبود، کارها و ساختن ها را یک سو نهند.

Чаҳоруми ҷаҳл ба замони маргу тӯли умр ки агар набӯд , домана ӣ орзӯҳо баланд намешуд . Панҷуми ихтилофи мардумон ба сирвату ниёзи бархе ба дигарон бидон сабаб ки агар ҳама яксон буданд , шояд маошашон интизом намеёфт . Шашуми вуҷӯди ҳукӯмат ( султон ) ки агар набӯд , бархе мардуми дигаронро ба ҳалокат расонанд .

چهارم جهل به زمان مرگ و طول عمر که اگر نبود، دامنه ی آرزوها بلند نمی شد. پنجم اختلاف مردمان به ثروت و نیاز برخی به دیگران بدان سبب که اگر همه یکسان بودند، شاید معاششان انتظام نمی یافت. ششم وجود حکومت (سلطان) که اگر نبود، برخی مردم دیگران را به هلاکت رسانند.

Яке аз ҳакямон гуфт : шаш хислатро танҳо касонеи дороинд ки шариф бошанд : саботи ҳангоми пеш омадани неъматҳои бузург . Бурдбории ҳангоми ҳудуси мсибҳои азим .

یکی از حکیمان گفت: شش خصلت را تنها کسانی دارایند که شریف باشند: ثبات هنگام پیش آمدن نعمت های بزرگ. بردباری هنگام حدوث مصیب های عظیم.

Аннани нафасро ҳангом ангехта шудани шаҳавоти бадасти хирад додан . Рози хешро аз дӯсту душман пӯшондан . Бар гуруснагии бурдборӣ кардану саранҷоми таҳаммули ҳамсоя ӣ бадро доштан . Ҳар касратии душман табиатаст . Ҳар шитобонеи комёб низ агар буд , сарзаниш шавад .

عنان نفس را هنگام انگیخته شدن شهوات بدست خرد دادن. راز خویش را از دوست و دشمن پوشاندن. بر گرسنگی بردباری کردن و سرانجام تحمل همسایه ی بد را داشتن. هر کثرتی دشمن طبیعت است. هر شتابانی کامیاب نیز اگر بود، سرزنش شود.

Ганҷинаҳои асрор ҳар чанд бешӣ ёбад , табоҳӣ низ ёбад . Ҳар чанд неъмати ҷоҳил бешӣ шавад , зиштии вайро афзоед . Ҳар чизе , чизеаст ҷузи дӯстии дрўғзн ки ҳеҷ чиз нест .

گنجینه های اسرار هر چند بیشی یابد، تباهی نیز یابد. هر چند نعمت جاهل بیشی شود، زشتی وی را افزاید. هر چیزی، چیزی است جز دوستی دروغزن که هیچ چیز نیست.

Либоси одамии забон гуёӣ неъмати худовандӣ ба ӯст .

لباس آدمی زبان گویای نعمت خداوندی به اوست.

Ҳам нишинии сангини дилони таб ҷонасту зкўаҳи рой , насиҳати насиҳат хоҳонаст . Авҷи балои дасти танагӣу бешӣ аёласт . Рӯз нотавон фардост , дӯсти падари амӯӣ фарзандаст .

هم نشینی سنگین دلان تب جان است و زکوه رای، نصیحت نصیحت خواهان است. اوج بلا دست تنگی و بیشی عیال است. روز ناتوان فرداست، دوست پدر عموی فرزند است.

Савоби нодон чунон ?хитой хирадмандаст . Нишона ӣ дрўғзни савганд хӯрдани баҳр касеаст ки аз ӯ савганд нахоста , ҳар Фрдоӣиро таомӣ хоҳад буд .

صواب نادان چونان خطای خردمند است. نشانه ی دروغزن سوگند خوردن بهر کسی است که از او سوگند نخواسته، هر فردائی را طعامی خواهد بود.

Аз ашрафи аъмоли карямони тағофулашон аз чизҳоӣӣаст ки донанд . Доноӣии душмани одамӣ аз саодат ӯст . Забони нодони вайро ба ҳалокати расонад .

از اشرف اعمال کریمان تغافلشان از چیزهائی است که دانند. دانائی دشمن آدمی از سعادت اوست. زبان نادان وی را به هلاکت رساند.

Марги одамии накукор , роҳат ҷон ӯсту марги шарири роҳати ҷон дигаронаст . Некӯтарин моли одамӣ онаст ки ӯро нигоҳ дораду бадтарӣни он ки одамии он ронгоҳ дорад .

مرگ آدمی نکوکار، راحت جان اوست و مرگ شریر راحت جان دیگران است. نیکوترین مال آدمی آن است که او را نگاه دارد و بدترین آن که آدمی آن رانگاه دارد.

Некӯтарин афв , афв бо қудратаст . Ҳар қавмро рӯзгорӣ буд . Фӯт шудани ниёзи нектар аз онаст ки аз ғайри аҳлаш хоста шавад .

نیکوترین عفو، عفو با قدرت است. هر قوم را روزگاری بود. فوت شدن نیاز نیک تر از آن است که از غیر اهلش خواسته شود.

Нектарин моли ту он буд ки ба карт ояду нектарин таҷриба ӣ ту он ки аз он панд напазируфта бошӣ . Ситам бар заъифи ситамӣ шадидаст .

نیک ترین مال تو آن بود که به کارت آید و نیک ترین تجربه ی تو آن که از آن پند نپذیرفته باشی. ستم بر ضعیف ستمی شدید است.

Аз суханони ҳакямон : маърифати ту ба фасод нафаст , маслиҳати тест . Хашми нодон дар каломаш зоҳир шаваду хашми доно дар амалаш .

از سخنان حکیمان: معرفت تو به فساد نفست، مصلحت تست. خشم نادان در کلامش ظاهر شود و خشم دانا در عملش.

Ҳақ касеро ки бо бениёзӣ , туро бузургдошта бошад , риоят кун . Агар дӯсти ту ба вилоят расад , ба даҳ як дӯстяши пеш аз он розии шӯ .

حق کسی را که با بی نیازی، ترا بزرگداشته باشد، رعایت کن. اگر دوست تو به ولایت رسد، به ده یک دوستیش پیش از آن راضی شو.

Ончиро раҳбари қавм ту хоҳад бигзор на ончиро худованд хоҳад . Дариро ки бастанашро бар ту айб донанд , магушоӣ . Тириро ки радашро натавонӣ миндоз .

آنچه را رهبر قوم تو خواهد بگذار نه آنچه را خداوند خواهد. دری را که بستنش را بر تو عیب دانند، مگشای. تیری را که ردش را نتوانی مینداز.

Аз бахшиши андаки шарми мадор чаҳ имтиноъ аз он низ андак тараст . Аз он касон мабош ки шайтонро ошкорои лаън ҳаме кунанду пинҳонӣ дӯст ӯйанд . Ҳеҷ канизакиро рӯзи харидоряши мстоӣ . Чун малах бош ки ҳар чаҳ ёбад хӯрд ва ҳар чаҳ ёбадаш , хӯрдаш .

از بخشش اندک شرم مدار چه امتناع از آن نیز اندک تر است. از آن کسان مباش که شیطان را آشکارا لعن همی کنند و پنهانی دوست اویند. هیچ کنیزکی را روز خریداریش مستای. چون ملخ باش که هر چه یابد خورد و هر چه یابدش، خوردش.

На он қадар нарм бош ки бФшорндт ва на он қадр сахт бош ки бшкнндт , лутфи ҳасуди турои ҷузи ваҳшат аз ваии ниФзоид . Заҳрро бо такя ба подзаҳрӣ ки дории минуаш .

نه آن قدر نرم باش که بفشارندت و نه آنقدر سخت باش که بشکنندت، لطف حسود ترا جز وحشت از وی نیفزاید. زهر را با تکیه به پادزهری که داری منوش.

Дар кории кучак ки мумкинаст азимат гирад , сустӣ макун . Пиромн ончӣ ндонӣ магӯӣ чаҳ дар ончии доне муттаҳамат кунанд . Бо шарӯрон мусоҳибат макун чаҳ газанд нарасонишонро бар ту миннат ниҳанд .

در کاری کوچک که ممکن است عظمت گیرد، سستی مکن. پیرامن آنچه ندانی مگوی چه در آنچه دانی متهمت کنند. با شروران مصاحبت مکن چه گزند نرسانشان را بر تو منت نهند.

Агар адабро нёрстӣ , сукут пеша кун . Ҳар гоҳи ду амр бар ту муштабаҳ шавад , онро ки аз ҳавои нафаси ту давртараст багазин .

اگر ادب را نیارستی، سکوت پیشه کن. هر گاه دو امر بر تو مشتبه شود، آن را که از هوای نفس تو دورتر است بگزین.

Ҳар гоҳи қудрат зёдтӣ гирад , шаҳват нуқсон ёбад . Замон ки ҳоҷати зишт буд , имтиноъ зебост . Агар ончӣ хоҳӣ набӯд , онро ки ҳаст бихоҳ .

هر گاه قدرت زیادتی گیرد، شهوت نقصان یابد. زمان که حاجت زشت بود، امتناع زیباست. اگر آنچه خواهی نبود، آن را که هست بخواه.